Krystyno, uspokój się!

[UWAGA: RECENZJA ZAWIERA SPOILERY]

Oto jest – zaledwie osiem miesięcy po debiucie – druga powieść Sylwii Dec. Sięgnęłam po nią ochoczo, pełna nadziei, mając jeszcze stosunkowo świeżo w pamięci przygody Anieli Jasnej.

Główną postacią tej książki jest bardzo stara południca Krystyna. Demonica, która żyła dla zabawy, a czas mierzyła od jednej orgii do drugiej, nagle odkrywa, że taka egzystencja nie daje jej tyle radości co kiedyś. Zaszywa się więc w malutkiej wioseczce na prowincji, okopuje w twierdzy z pizzy i seriali, i tak by sobie dalej wegetowała, gdyby nie kilka brzemiennych w skutki wydarzeń.

I tu zaczynają się schody. Schody fabularne, których pokonanie zajęło mi prawie trzy tygodnie, a przypomnę, że powieść objętością nie grzeszy. Na zaledwie trzystu sześćdziesięciu stronach autorka zmieściła: kryzys egzystencjalny, dwie orgie, mindfulness, terapię indywidualną, cztery księże gospodynie będące samozwańczymi pogromczyniami demonów, przyjaciela i przyjaciółkę próbujących na siłę i według własnego widzimisię naprawiać życie Krystyny, podróż sentymentalno-egzystencjalną, wielką wpadkę zakończoną interwencją bliżej niezidentyfikowanej instytucji o nic niemówiącej nazwie Zakład Ubezpieczeń Odwiecznych, ukryte w nadmorskim lesie sanatorium, a raczej dom spokojnej starości dla zmęczonych życiem demonów oraz na dokładkę objawiającego się znienacka siłą imperatywu narracyjnego antagonistę, czyli potwora ogarniętego żądzą mordu i wiecznej młodości w liczbie dwóch. Uff! Niestety, takiej fabuły nie da się podsumować inaczej niż „za dużo wszystkiego”. O ile przy debiucie można było przymknąć oko na ten problem (przez wzgląd na komizm sytuacyjny, Demonicjusza i Grażynę), o tyle od drugiej powieści zaczyna się oczekiwać przede wszystkim dopracowania tego, co w poprzedniej nie zagrało.

Jak zatem wygląda sytuacja z postaciami w tej książce? Krystyna – główna postać – jest absolutnie nie do zniesienia. Południca, która żyje od tysięcy lat, jak to się nieustannie podkreśla, a zachowuje się niczym rozwydrzona nastolatka. Tu wpadnie na lokalny festiwal i zacznie orgię, tam pójdzie do terapeuty i bez ceregieli zacznie opowiadać o wychowaniu przez smoczycę czy paleniu na stosie, ówdzie z pielgrzymki zrobi dyskotekę i jeszcze będzie się dziwić przyjaciółce-opiekunce, że ta ją ciągle napomina. A kiedy przyjaciółka ratuje ją prawie że z niebytu i załatwia układ z Zakładem Ubezpieczeń Odwiecznych, ta się dąsa i pyskuje. Ogólnie rzecz biorąc, Krystyna nie komunikuje się inaczej niż z sarkazmem, jadem lub pogardą. Czyli bunt nastolatki na pełnej.

O pozostałych bohaterach nie sposób powiedzieć cokolwiek więcej niż to, jak mają na imię i do jakiego gatunku należą. Nie mają charakteru, przeszłości ani kontekstu. A szkoda, bo narracja trzecioosobowa dawała w tej materii pole do popisu.

Chciałabym podać choć jeden pozytywny aspekt tej powieści, jednak z przykrością stwierdzam, że nie mogę. Fabuła jest wypełniona różnymi wątkami niczym komnata Jacka Placka magicznymi artefaktami. Główna bohaterka jest niemożebnie irytująca, a książka naszpikowana słabymi żartami i wulgaryzmami (nie tylko w dialogach). W całym tym galimatiasie ginie skądinąd mądre przesłanie, które objawia się na samym końcu między epickim złożeniem się Krystyny w ofierze na ołtarzu wiecznej młodości a finałem rodem z greckiej tragedii (innymi słowy: o rozwiązaniu akcji dowiadujemy się z dwuzdaniowej relacji jednego z bohaterów).

Myślę, że w tym miejscu kończy się moja znajomość z twórczością autorki.

Ewa Jemioł