Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku

Odbyłam świetną podróż ze Zbigniewem Rokitą "Siódemką", tramwajem przez Aglomerację. Mało znam Śląsk, dzięki tej książce i wcześniejszej "Kajś" mam poczucie, że moja wiedza o tym regionie wzbogaciła się. Autor bardzo ciekawie, zatrzymując się na kolejnych przystankach, opowiada o przeszłości i teraźniejszości swoich rodzinnych stron. Wiele tu wciąż białych plam, o powstaniach śląskich, o plebiscycie, o roku 1945. Pisze Rokita i o tym, co ważne dziś, o kwestiach związanych z językiem śląskim, o likwidowanych kopalniach. Włącza fragmenty swoich utworów. Emocjonalnie opisuje mecz Szombierek czy grę Lucasa Podolskiego w Górniku. Podkreśla silną więź ze Śląskiem, akcentując ją w ostatnim zdaniu: "Nie chcę się chwalić, ale jestem ze Śląska".

Nie spodziewałam się, że doczytam do końca. Temat mnie interesował ale ponad 600 stron o podboju komosu? I mnie wciągnęła totalnie. Świetnie napisana. Zdecydowanie polecam przed obejrzeniem filmu "Pierwszy człowiek " o Neil'u Armstrongu. Ksiązka wyjaśnia wiele.

"Wyspa niechcianych kobiet" Agaty Komosy-Styczeń to naprawdę dobry reportaż. Szczególnie, że pokazuje również współczesne mechanizmy funkcjonowania społeczeństwa - nie tylko duńskiego, choć Dania wydaje się tutaj świetnym przykładem dla ukazania pewnych problemów. Myślę, że fakt, że jeszcze zupełnie niedawno, bo w latach 50. ubiegłego wieku (ostatnie rezydentki wyspy Sprogø opuściły ją dopiero w 1961 roku!) działał odizolowany ośrodek dla "trudnych" kobiet, może bulwersować, ale przede wszystkim smuci. Autorka opowiada bowiem o niezwykle skomplikowanym dochodzeniu Danii do statusu państwa dobrobytu, gdzie wspólnota i dobro społeczne stoją na tak wysokim poziomie. Po drodze bowiem zdarzyły się eksperymenty (nie potrafię tego inaczej nazwać) o paramedycznym charakterze. Takim jak ośrodki Christiana Kellera, który w założeniu miał na celu dbanie o komfort podopiecznych. Paramedycznym, ponieważ nie zakładał on oparcia na rzetelnych badaniach i diagnozach, ale w gruncie rzeczy widzimisię grupy osób, którym przyznano funkcję decydentów. Byli wśród nich nie tylko lekarze. Wspierały ich także inne instytucje i ich pracownicy, np. opieka społeczna i szkoła. To na mocy ich rekomendacji kobiety w trudnej sytuacji, najczęściej pochodzące z ubogich domów, niewykształcone, mające wiele innych problemów, samotnie wychowujące dzieci, kwalifikowano jako upośledzone i niezdolne do życia w społeczeństwie. Wystarczył komentarz nauczyciela, opiekuna społecznego, czasem również członka rodziny i nieodpowiednio wysoka liczba punktów z testu na inteligencję, żeby kobieta wytypowana została do przeniesienia na wyspę. Wszystko to w imię jej dobra. Wybija się z tego niesprawiedliwość społeczna i różnica w sposobie traktowania kobiet i mężczyzn, a także brak wsparcia dla ofiar przemocy seksualnej i domowej, którymi najczęściej takie kobiety były. To również historia o tym, jak ograniczano prawa osób "upośledzonych umysłowo" (choć przecież sposób, w jaki pozyskiwano wiedzę o niepełnosprawności umysłowej przyszłej rezydentki błagał o litość...). Od kobiet ze Sprogø odwracały się nawet feministki. A raczej powinnam napisać inaczej - widziały w nich szansę na przekonanie do własnych postulatów. I to wcale niestety nie oznaczało okazania wsparcia pacjentkom Zakładów Kellera. Tu dochodzimy do niewygodnych wątków eugeniki i przymusowej sterylizacji kobiet. Tak, kobiety ze Sprogø poddawane były temu nieodwracalnemu zabiegowi w imię czystości społecznej, choć chyba nie jest wielkim nadużyciem napisać - rasy. A ówczesne środowiska feministyczne wcale nie widziały w tym niczego złego... Wręcz przeciwnie. Autorce trudno było porozmawiać ze współczesnymi feministkami w Danii na temat ośrodka na wyspie, ponieważ odmówiły one odpowiedzi na pytania reporterki. Odnoszę przy tym wrażenie, że autorce samej trudno było przyjąć do wiadomości taki stan rzeczy, co na pewno wynika z zupełnie innego postrzegania niektórych środowisk, także w Polsce. Ta niepewność i fakty skłaniają jednak do pewnych refleksji i wniosków. Pewnych rzeczy nie da się obronić. Bardzo polecam lekturę tej książki. I bardzo współczuję wszystkim rezydentkom Sprogø - nie doczekały się one porządnych przeprosin od państwa, które odebrało im nie tylko lata życia, ale przede wszystkim wybór. https://www.instagram.com/p/DJymM2AtfeB/ https://www.facebook.com/JustynaCzytuje/

Włochy Prawdziwe to nie jest kolejna książka/pocztówka z Italii. Mateusz Mazzini wręcz szuka, brudów i tego co jest nie tak z krajem i ludźmi tu żyjącymi. Dowiemy się zatem sporo o tematach związanych z mafią i innymi grupami przestępczymi, o indolencji urzędników, zapóźnieniach infrastrukturalnych oraz tym jak różne regiony radzą sobie lub nie z imigracją oraz masową turystyką. Książka skupia się na problemach i taki jest też jej cel. Włochy to piękny kraj z bogatą historią, z którą wielu się utożsamia, bo nasza cywilizacja wywodzi się stąd. I to ma swoją cenę. Po drugie w dalszym ciągu, piękne to państwo i zabytki czy kultura, ale to nadal duży organizm polityczny ze swoimi bolączkami, jak każdy inny. Inna sprawa, że nie ma jednych Włoch i jednych Włochów. To państwo złożone z wielu specyficznych regionów i również o tym jest sporo w tej książce. Autor wybrał kilka by najbardziej jaskrawo pokazać bolączki współczesnej Italii. Będąc w Apulii teraz kilka kwestii z książki bym zdementował, bo nie jest aż tak źle np z i infrastrukturą i sporo się tu teraz robi by ją poprawić. Niemniej polecam lekturę, bo warto mieć przecież szerszy kontekst odwiedzanych miejsc📚🇮🇹🍕🍝

Tragedia na przełęczy Diatłowa to chyba mój ulubiony reportaż, więc oczekiwania wobec ZATO były naprawdę sporę. Książka jest trochę przegadana i to niestety w taki najgorszy możliwy sposób z dużą ilością lania wody. Dodatkowo tempo jest bardzo nierówne i naprawdę interesujące aspekty zamkniętych miast wymieszane są z kilkukrotnie powtórzonymi informacjami. Ocena może minimalnie na wyrost, ale ponownie autorka napisała mój ulubiony reportaż ever.

Dużo ciekawostek o regionie, nowe przeplatane ze starym. Używana gwara przetłumaczona tak by każdy mógł zrozumieć. Śląsk kocham całym sercem i wiele faktów było mi już wcześniej znanych, natomiast wyniosłam z tej lektury dopełnienia historii, dowiedziałam się też nowych rzeczy.

Wspaniały reportaż! Dobrze skonstruowany, widać ogrom reasearchu i zaangażowanie autorki. Czyta się bardzo sprawnie, wszystkie tezy poparte nie tylko fragmentami pamiętników, ale i opisem realiów politycznych i społecznych danych dziesięcioleci. Wiadomo, że temat życia na wsi jest teraz bardzo chodliwy, powstaje mnóstwo książek na fali sukcesu "Chłopek", ale ta daje bardzo osobisty wgląd w przemyślenia, poglądy i uczucia kobiet z ludu, naszych matek, babek i prababek. Oby więcej takich na polskim rynku wydawniczym.

To generalnie ciekawy reportaż. Już sama perspektywa osoby przyjezdnej jest inna. Autorka przedstawia Gdynię w intrygujących, nieregularnych rozdziałach, za pomocą żyjących tu z różnymi problemami osób. Wiele rzeczy było dla mnie zaskoczeniem, a mieszkam w tym mieście już od niemal dziesięciu lat. Nie jest tutaj aż tak kolorowo, jak niektórzy mówią, a Boćkowska z tym nie polemizuje. Pomimo tego, jest to naprawdę wyjątkowe miasto, którego magia zazwyczaj jest silniejsza od panujących tu złych duchów.

W swoim reportażu Piotr Kępiński przedstawia obraz Neapolu jako miasta z jednej strony wielokulturowego, mającego bogatą historię, pełnego zabytków i urokliwych miejsc, zaś z drugiej jako miejsca, w którym na każdym kroku można natknąć się na sypiące się domki i sklepy z zabitymi oknami oraz drzwiami, a także zalegające na ulicach tony śmieci. W tym włoskim mieście czci się tak samo świętych i przestępców, a postępowe ideologie przenikają się wzajemnie z konserwatyzmem. Jego mieszkańcy podkreślają często swoją odrębność, ale jednocześnie starają się czuć Włochami i przełamują narosłe dotyczące ich małej ojczyzny. Pisząc tę książkę Kępiński skupił się na historii i teraźniejszości Neapolu. Przeprowadził wiele rozmów z jego mieszkańcami i dokonał przeglądu różnych źródeł. Wyłania się z nich obraz miasta pełnego kontrastów i sprzeczności, rozdartego między przeszłością i przyszłością oraz dotkniętego ogromnymi nierównościami społecznymi. Jest to całkiem przyzwoity reportaż, który dobrze mi się czytało. Co prawda spodziewałem się czegoś lepszego, ale czasu spędzonego z tą lekturą nie uważam za stracony. Ciekawa propozycja na wiosenne dni i wieczory.

Książka "Patopaństwo" została podzielona na rozdziały opisujące różne patologie w Polsce. Niektóre z tych rozdziałów są ciekawsze, inne mniej. Początkowo ciężko brnęło mi się przez kolejne strony. Dostajemy sporą dawkę współczesnej historii Polski, której zresztą nie uczą w szkołach, więc nie bardzo można to przekartkować. Dodatkowo autor zdobył tytuł doktora nauk humanistycznych, przez co (mimo mojego sporego oczytania) często musiałam googlować, co dane słowo znaczy. A jestem raczej w temacie i słownictwie Janka na bieżąco, bo śledzę go na socialach. Z każdym rozdziałem było mi lżej, a ostatnie - o pracy, alkoholu i deweloperce - czytałam z zapartym tchem. Z Jankiem można się zgadzać lub nie, co wyjątkowo trafnie podsumował Żulczyk w blurbie. Przyrównał autora do maczety, która wycina drogę przed nami. Doceniam, że książka jest napisana rzeczowo i schludnie pod względem przypisów. Gdy jakiś temat nie został w moim odczuciu wystarczająco wyjaśniony, mogłam skorzystać z uporządkowanego indeksu na końcowych stronach. Mam wrażenie, że autorowi raz czy dwa posypał się lekko szyk zdania, przez co nie do końca zrozumiałam przekaz, ale przymykam na to oko. Całościowo uważam, że warto przeczytać, aby skonfrontować się z tak ugruntowanym światopoglądem. I warto zawalczyć o siebie i swoje życie, a w grupie siła. Moim zdaniem to książka, którą lepiej kupić niż wypożyczyć, bo mnie osobiście zajęła więcej czasu niż dopuszcza wypożyczenie (szczególnie przez tą nieszczęsną historię, która po stronie mnie usypiała - później szło już szybciej).

Długo zajęło mi przebrnięcie przez tę cegłę, nie dlatego, że była nudna, ale dlatego, że mam ograniczoną zdolność do czytania o ludzkiej przemocy. To bardzo dobrze napisana i zrozumiała historia konfliktu izraelsko-palestyńskiego, bez próby tuszowania którejkolwiek ze stron. Możemy tylko mieć nadzieję, że dzięki współczesnym mediom (internetowi, SoMe) okropne traktowanie Palestyńczyków zostanie ujawnione i w końcu Izrael ugnie się pod presją społeczną innych krajów. W to, że którykolwiek zbrodniarz wojenny z obu stron zostanie pociagnięty do odpowiedzialności niestety wątpię.

Książka napisana bardzo specyficznie, ponieważ w każdym rozdziale są wypowiedzi kilku osób z otoczenia Andrzeja Dudy i trzeba się przyzwyczaić do tego, że kilka razy powtarzany jest jeden temat oczami różnych osób. Ale po 1-2 rozdziałach już czyta się szybko i przyjemnie. Trochę mam wrażenie, że dość mocno są podkoloryzowane pozytywne cechy głównego bohatera, chociaż nie brakuje przedstawienia tych negatywnych. Przedstawiono kilka ciekawych faktów z prezydentury, o których raczej przeciętny obywatel nie miał pojęcia. Ogólnie książka bardzo mi się podobała, chociaż z przymrużeniem oka biorę niektóre historie.

Kolejna książka Newmana przeczytana przeze mnie. Po dwóch ostatnich, które odbiegały od tematu wycieczki rowerowej i opisywania przez autora swoich przygód, Newman wraca do bardzo ciekawej formy z pierwszych książek. Znowu dobrze i lekko się to czyta, a perspektywa krajów nadbałtyckich i skandynawskich w przeddzień wybuchu II wojny światowej jest niezmiernie ciekawa. Interesujące jest również zakończenie książki, gdzie autor dzieli się z nami przemyśleniami na temat swojej wyprawy w perspektywie trwającego już konfliktu zbrojnego.

Zaskakująco dobry reportaż. Zaskakujący dlatego, że nie spodziewałem się, że historia pisma New Yorker może być aż tak interesująca i wciągająca. Duża w tym zasługa autora, który wykonał kawał dobrej pracy reporterskiej i przedstawił możliwe najszerszy przekrój historii, wpływu kulturowego oraz misji nowojorskiego pisma. Dla mnie osobiście była to pouczająca lektura. Polecam.

6 sierpnia 1945 roku tuż po godzinie 8 rano. Jesteś w Hiroszimie, między jej mieszkańcami. Zaczyna się kolejny, wydawałoby się, zwykły dzień. Ten reportaż jest napisany w taki sposób, że czujesz się jak pełnoprawny uczestnik lub uczestniczka tych wszystkich wydarzeń, jakbyś był lub była między mieszkańcami miasta dokładnie w momencie, kiedy została na nie zrzucona bomba atomowa. Przerażające obrazy spisane w wyjątkowo dobry sposób. I ten stoicki do bólu sposób przyjmowania cierpienia przez Japończyków.

Dobra książka, z historiamii które ukazują jak to się żyje na tym podhalu i jest to bardzo hermetyczne środowisko. Kolejna książka, która mnie tylko utwierdziła, że Podhale to nie jest region dla mnie do odwiedzenia. Ciekawym aspektem książki są rozmowy z ekspertami i ekspertkami.

Grzegorz Łyś w reportażu „Przystanek Tworki. Historia pewnego szpitala” przedstawia historię szpitala psychiatrycznego zbudowanego w 1891 r. w Pruszkowie, w dzielnicy Tworki. Autor opisuje założenia szpitala oraz to, jak funkcjonował przez lata, przedstawia pracowników i ich rodziny. Nie zabrakło tu też historii psychiatrii, ani polityki – bo ta nierozerwalnie była z tą dziedziną medycyny związana. To tak naprawdę opowieść, która sięga daleko poza mury szpitalne. Z jednej strony to dobrze, bo dostajemy kompleksową opowieść o stanie psychiatrii na przełomie wieku, a z drugiej szkoda, bo objętość książki jest niewielka, więc dostajemy dużo informacji, ale jednak dość pobieżnie opisanych. Znajdziecie tutaj sporo dat, nazwisk lekarzy, nieco opisów tego, jak funkcjonował szpital, jakich metod leczenia używano. Nie ma jednak wielu opisów pacjentów, konkretnych historii. A nie ma co ukrywać, że raczej takich historii oczekujemy, kiedy czytamy opowieści ze szpitali psychiatrycznych. Przez ich brak ma się wrażenie, że książka jest pozbawiona emocji i stanowi jedynie zbiór „suchych” faktów. Ciekawy był wątek działania szpitala podczas niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej, niestety tu również mam poczucie, że można było z niego wyciągnąć więcej. Jako reportaż całość się broni. Nie będzie to najbardziej fascynująca historia o szpitalu psychiatrycznym, jaką przeczytacie, ale przecież nie takie jest zadanie tego gatunku. Jeżeli to temat, który was interesuje, to „Przystanek Tworki” warto przeczytać. Więcej recenzji na profilu https://www.instagram.com/sczytalim/

Ciekawy temat na reportaż. W końcu finanse w Polsce wydają się być tematem tabu. Nie rozmawia się o pensjach, informacje o widełkach płacowych nie widnieją w ofertach o pracę. W szkołach nie mówi się o PITach, planowaniu budżetu domowego czy inwestowaniu. Polacy pytani o procent składany są zaskoczeni. Dlatego nie dziwi, że o długach, alimentach, zajęciach komorniczych czy kredytach po prostu się nie mówi. Aleksandra Gałka-Reczko podjęła się więc trudnego tematu. Przeanalizowała to ile wiemy o swoich finansach- również w porównaniu do innych nacji. Ale przede wszystkim przedstawiła historie dłużników: od wydawałoby się stereotypowych wręcz pożyczek na zachcianki przez długi wynikające z zaniedbań rodziny czy błędnych decyzji sądu. A to wszystko, pomimo powagi tematu, zostało opowiedziane w taki sposób, że chce się to czytać. Bardzo mocny debiut i czekam na kolejne książki autorki.

Czytanie „Hjem” to była dla mnie czysta przyjemność. Nieśpieszna. Sycąca. Dzięki Ilonie Wiśniewskiej wróciłam na północ Norwegii, do Tromso i okolic. Słuchałam krzyku mew, jej uszami, patrzyłam na niebo zlewające się z morzem, jej oczami. Przeszłam się ulicami miasta. Niektóre pamiętałam, ale wiele z opisywanych miejsc wydało mi się nowych. Opowieść Ilony Wiśniewskiej płynie powoli, skupia się na detalach, a przede wszystkim na ptakach i ludziach. To o nich jest ta historia. Hjem to znaczy dom, bezpieczna przestrzeń. Czym jest dla ptaków i ludzi? I jedni, i drudzy, z różnych powodów, muszą szukać sobie nowych miejsc do życia. Tromsø to jedno z najbardziej wielokulturowych miast w północnej Norwegii. Ilona Wiśniewska też jest przybyszką. Snuje więc swoją opowieść o życiu w nowym miejscu, o oswajaniu go, o jego trudnym pięknie, o budowaniu więzi z ludźmi, ptakami i miejscami. Ale także o trudnym współżyciu ludzi i mew, w walce o terytorium wciąż wygrywa człowiek, ale zawsze pozostaje pytanie, na które odpowiedź nie jest jednoznaczna, gdzie znajduje się nieprzekraczalna granica ingerowania w świat dzikich zwierząt, choćby z najlepszymi intencjami. Ilona Wiśniewska to reporterka, która woli stawiać pytania niż na nie odpowiadać. Dlatego tak lubię czytać jej reportaże. Piękna jest to opowieść. Pełna uważności, wsłuchiwania się, delikatności., niesamowitego klimatu. Ma w sobie magię i poezję. To opowieść, którą można czytać dosłownie, ale równie dobrze działa na poziomie uniwersalnym. Mnie urzekła.

Warta uwagi pozycja. Da się wyczuć pogłębiony research, a spojrzenie z wielu perspektyw jest godne pochwały. Autorka zdołała w szczegółowy, ale jednocześnie zrozumiały sposób przekazać wygląd współczesnej relacji człowieka i społeczeństw z BigTechami. Książkę kończy świetny epilog, który daje pewne wskazówki, jak się odnaleźć w tej relacji ale też nie daje złudzeń - nie da się od niej już uciec. Zdecydowanie warto przeczytać. Odnośnie wysłuchania to mam zastrzeżenia do lektora, który choć żywy to brzmiał sztucznie i dziwnie - co ironiczne, dla mnie brzmiał trochę jak lektor AI.