Uczone Białogłowy

Moja osobista tradycja zimowych spotkań z klasyką trwa już parę lat. Tym razem padło na dramat „Cyd”. Choć, jako się rzekło, po klasykę sięgam w miarę regularnie, to już dawno nie czytałem historii, która rozgrywałaby się we wczesnośredniowiecznej Hiszpanii. No i w sumie to dobrze było się przenieść do tej epoki. Może liczyłem na nieco więcej „rycerskości”, a mniej miłości, ale i tak przyjemnie spędziłem czas przy tej książce. Nasunęło mi się trochę zabawne skojarzenie, że dzięki tłumaczeniu Jana Andrzeja Morsztyna ta historia nabrała nieco mickiewiczowskiej stylistyki. Jeśli zatem ktoś lubi krajową klasykę, to Cyd powinien przypaść do gustu.

Tak jak oryginał jest optycznie ze wszech miar mitologiczny: nie tylko dlatego, że obecne są postacie mityczne, lecz również z tego powodu, że wszystko jest pisane przez "erosa", co oznacza, że w każdej linijce przemawia konkretna i zwarta namiętność, a postacie są marionetkami namiętności - tak dramat Racine'a jest rozszerzeniem i rozbudowaniem treściowym namiętności oryginału, lecz niestety nie ich pogłębieniem. Konstrukcyjnie i charakterologicznie "Fedra" jest z całą pewnością dużo ciekawsza niż "Hippolytos uwieńczony" , lecz namiętności w pewnym stopniu się tu gubią - z jednej perspektywy można uznać to za przerobienie i uwspółcześnienie przemożnej, choć upraszczającej mocy tragedii antycznej - z drugiej, za rozrzedzenie tej mocy, dla której trudno znaleźć substytut.

Po lekturze „Elektry" Sofoklesa obiecałam sobie, że przeczytam „Elektrę" w wersji Eurypidesa i porównam sobie. I co? Ano nico! Na co Ty się Ewka chciałaś porwać? Już samo przeczytanie antycznej tragedii jest dla mnie wyzwaniem i powodem do zadowolenia. A znawcą nie jestem i nie umiem dokonać takiej analizy, porówniania. Mierzyć siły na zamiary trzeba, Kobieto. W dodatku sofoklesową „Elektrę” czytałam pół roku temu. Tę - eurypidesową czytało mi się jakby łatwiej, czy to kwestia autora, czy tłumacza, a może dlatego, że historię już znałam? Opowieść o biednej kobiecie, której matka zabiła ojca, a potem ona z pomocą brata mści się bezlitośnie i krwawo. Do tego trudne wybory, nienawiść, rozpacz i studium psychiki zranionej kobiety, która słusznie została bohaterką greckich dramatopisarzy sprzed ponad dwóch tysięcy lat.

autopromocja: www.facebook.com/statekglupcow/ __________________________________________________ O długiej drodze, jaką przebył Molier od swojej młodości, aż do bram Paryża, napisaliśmy i naczytaliśmy się już dosyć, już wystarczy. W końcu jednak nastąpił ten moment i ten obcy i zagadkowy przybysz z prowincji w końcu wkroczył w podwoje wielkiego świata. Jak to było? Był rok 1658. W trakcie wędrówek po całej Francji, wraz ze swoją trupą, trafił Molier do Rounen, w pobliże stolicy. I tak jak w przeszłości artystom udawało się znaleźć mniej lub bardziej znacznych protektorów, tak udało się i wtedy – grupa trafia pod skrzydła królewskiego brata. Stąd droga na szczyt była już prosta (ale czy łatwa?) – już w listopadzie tego samego roku, miał miejsce występ przed samym królem i jego dworem. Wystawiono jakąś tragedię, która, podobno, nie udała się najlepiej. Po niej jednak następuje moment przełomowy. Molier prosi władcę o możliwość przedstawienia jednej z własnych fars. Odegranie Doktora Zakochanego (sztuki dzisiaj niestety nieznanej) stanie się jednym z ważniejszych momentów w jego życiu. Król spada z tronu (ze śmiechu i nie dosłownie, rzecz jasna – tak sobie to tylko wyobrażam),a młody komediopisarz łapie samego Boga za nogi. Staje się królewskim ulubieńcem, szturmem zdobywa najważniejsze sceny świata, zaprowadza na nich nowe porządki. Paryż jest oniemiały, Wartogłów i Zwady miłosne podbijają stolicę. Z okolicznych miejscowości ciągną „pielgrzymki”, bo nie znać Moliera, tego zuchwałego dzikusa, to jest nietakt i gafa! A jeśli w XVII wieku zdobyłeś Paryż, to tak naprawdę zdobyłeś cały świat. Ale ta wielka radość dla Króla i Moliera i tłumów widzów, na salonach przyjęta zostaje jako trzęsienie ziemi. Królewski pupil zjawia się znikąd, lekce sobie waży panujące w stolicy porządki i ustanawia własne. Trudno sobie wyobrazić jakie zamieszanie zapanowało wśród paryskich elit! W swoim wstępie do Pociesznych Wykwintniś, Boy w świetny (jak to Boy) sposób kreśli krajobrazy i mapy życia francuskich salonów połowy XVII wieku. Egzaltowane kluby kulturalne, zamknięte spotkania, otaczanie się wpływowymi postaciami i stopniowe, stopniowe odcinanie się od świata. Opisany zostaje salon margrabiny de Rembouillet i podobne, naśladujące go. Były to grupy na tyle elitarne i ociekające swego rodzaju snobizmem, że w ich członków, poznawałeś po zniekształconej, sztucznie uszlachetnianej mowie. Jak w ich oczach wyglądać musiał prowincjonalny komediant, tanią farsą zdobywający sobie królewskie uznanie! Molier nie zamierzał się nikomu kłaniać, wchodzić w zawiłe gry i zakładać maskę, by zdobyć uznanie w wysokich sferach. On wypowiedział im otwartą wojnę. Od tego momentu, walka z zakłamaniem, nieszczerością i obłudą stanie się jego nadrzędną misją. A jako, że próżno szukać szpady ostrzejszej niż śmiech, właśnie śmiechem wyprowadzał zabójcze (bo do dziś aktualne!) ataki. Na pierwszy ogień idą owe wielkie salony, wysokie sfery, jaśnie panie i jaśnie panowie. Sztukmistrz z prowincji nie bierze jeńców – do wyśmiania owych najwyższych, niemalże niebieskich kręgów paryskich elit (a raczej całej zgrai naśladowczyń, za wszelką cenę podążających za modą, co podkreślone zostaje we wstępie autora),zbroi się Molier w sposób prawdziwie przewrotny! Otóż Pocieszne Wykwintnisie, mające godzić w sztucznie napompowane sfery miłośniczek najwyższej kultury, przybierają formę zwykłej farsy, zaczerpniętej wprost z pogranicza francuskiej i włoskiej prowincji, z samego serca ludowości! Pisane prozą, zamknięte w jednym akcie, już przez samą swą formę są policzkiem wymierzonym najwyższym w Paryżu! Molier nie zapisał jeszcze żadnego słowa, a sama forma, którą sobie pomyślał, była już mistrzostwem zuchwalstwa! Co za hultaj! Ale sceny rozwijają się, słowa już płyną, postaci przemierzają wzdłuż i wszerz scenę, a Molierowe zuchwalstwo rośnie z każdym wypowiedzianym zdaniem! Oto dwie przybyłe ze wsi panienki, za wszelką cenę chcą się dostać na salony. Głupim gąskom woda sodowa udeża do głowy i już po kilku dniach widzą w sobie jaśnie panie, klejnoty w koronie paryskich elit. Autor wyśmiewa tu nie tylko same elity, ale i powszechną modę na upodabnianie się do nich. Robi to nie tylko samymi postaciami, ale także językiem, jaki wkłada w ich usta – ten ma być otwartą parodią udziwnionego bełkotu powstającego w owych klubach wysokiej kultury. Widz siedział, słuchał i wiedział, że to jest mowa o niczym. W ludowej farsie dość powszechnym zabiegiem było dobieranie imion bohaterów tak, by były jednocześnie imionami grających je aktorów. Boy tłumaczy, że Magdusia i Kasia, dwie próżne gąski z farsy Moliera, dziedziczące imiona po Magdalenie Bejart i Katarzynie de Brie, wskutek dziwnego zbiegu okoliczności (tak?) były również imionami dwu znacznych figur w salonie pałacu Rambouillet. Ale wróćmy do samej treści, bo ta okazuje się być klejnotem całej tej farsy. Dwie panienki, aspirujące do rangi jaśnie pań, wyśmiewają i obrażają dwu zalotników, którzy postanawiają się zemścić. Wyślą do nich swoje sługi – w tym zaprawionego w wysokim mniemaniu o sobie i w gadulstwie Maskaryla. Ten odegra przed panienkami rolę jaśniepana, bywalca salonów, wielkiego artysty, na co dziewczęta zareagują z największym zachwytem, chichocząc i z wielkimi oczami przyjmując każdą, nawet największą głupotę, jaką przebrany za pana sługa wypowie. Wszystkie te dyrdymały, język, jakim zostaną wypowiedziane, napuszone pozy, snobizm i pozorna elitarność, wszystko to obnaża płytkość całej tej mody, naiwność podążających za nią tłumów... W końcu przychodzi finał. Maski spadają a Molier wyciąga swoją najostrzejszą, obok gromkiego śmiechu, broń: prawdę. Kulminacją nie jest tu wcale głupota i naiwność – ta przychodzi dopiero z ich obnażeniem, z pokazaniem ich prawdziwego oblicza im samym! Wszyscy, wszyscy są bezbronni wobec nagiej i ostrej prawdy. Wybuchy śmiechu, rumieńce wstydu, zawiść i złość. Wszystko jest widoczne jak na dłoni. Tak na scenie, jak i na widowni. Prawda Moliera przekracza linię scenicznych desek, wchodzi w świat rzeczywisty. Obnaża, demaskuje, uderza... naprawia? Cios został zadany, wojna wypowiedziana. Kolejne lata przyniosą następne, coraz cięższe potyczki, z których nie uda się ujść bez ran. Wykwintnisie i ich salony nie zapomną Molierowi ani słowa, a on, jak na jednego z największych hultajów literatury przystało, ciosy będzie wyprowadzał coraz celniejsze, coraz boleśniejsze! Wszystko przed nami!

Autor, jeden z najwybitniejszych tragików starożytności. Uważany za " ojca tragedii greckiej ". Jest to jedyna część ( prawdopodobnie środkowa ) zachowanej trylogii. Porusza ponadczasowe wartości: bunt przeciwko tyrani, miłość do ludzi, altruizm i cierpienie w imię wyższych wartości. Jestem przekonany, że wszyscy znają !!! Jeśli nie pamiętasz, to sobie przypomnij !!! POLECAM !!!

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Bardzo ciekawa komedia. Zaskakuje brak chóru, bezpośrednie zwroty do publiki oraz ich mnogość, postać niewolnika niemal nakręcająca całą fabułę. Niezwykły dynamizm. Humor z oczywistych względów nieco przestarzały, ale moim zdaniem wystarczająco uniwersalny, aby się dobrze czytało. ;)

Bardzo krótka sztuka teatralna, bliżej jej do tragikomedii niż samej komedii... Jako komedia bardziej podobała mi się "Zemsta". Za to polecam (przy wyd. Ossolineum) przeczytać sobie wstęp dopiero na samym końcu - wtedy dywagacje tam zamieszczone nabierają sensu.

pierwszy rap battle. Dwóch tragików, Eurypides i Ajschylos, wieniec laurowy ląduje nad Ajschylosem, niby nimb. Ośmieszeni częściowo zostają obaj, jak to w komedii. Najważniejszy do spamiętania, rzekomy mankament sztuk Eurypidesa - niezachowanie czystości bohaterów; pokazywanie ich takimi, jakimi są, a nie jakimi powinni być.

Z powyższego zbioru znałem wcześniej tylko „Króla Edypa” , jedną z najsłynniejszych w ogóle z greckich tragedii antycznych. Któż by nie słyszał o kompleksie Edypa? Mimo, iż to określenie na trwałe się zapisało w historii literatury i mowie potocznej to osobiście nie uważam, go za najtrafniej dobrane. Sam zwrot znaczący pociąg seksualny syna do matki z jednoczesną wrogością ku ojcu dość karkołomnie odpowiada literackiemu pierwowzorowi, gdyż u Sofoklesa nie mamy do czynienia z celowym działaniem, ale z POMYŁKĄ – Edyp jest nieświadomy zarówno co do małżeństwa z własną matką jak i tego iż osobą, którą pozbawia życia jest jego ojciec. Centralną siłą, która determinuje akcje jest przeznaczenie, przepowiednia, natomiast samo działanie, wola bohaterów ma marginalne znaczenie, gdyż tak czy inaczej musi być podporządkowane działaniu ponad naturalnej potęgi. Zdecydowanie największe wrażenie zrobiła na mnie „Antygona” z wszystkich utworów zawartych w antologii. O ile „Królowi Edypowi” zarzucam pewną schematyczność, ubezwłasnowolnienie bohaterów skrępowanych wyrokami opatrzności, o tyle właśnie w „Antygonie” mamy wybornie ukazane silne osobowości głównych bohaterów suwerennie podejmujących decyzje mające kolosalne znaczenie. Z jednej strony Kreon – kult państwa, praworządności, przestrzegania prawa, ale także małostkowość, brak elastyczności, nakazu rozsądku. Z drugiej dumna Antygona – poczucie honoru, religijność, więź rodzinna. Konflikt interesów państwa z prawem jednostki. „Prometeusz skowany” to przesiąknięta ideami humanitaryzmu tragedia antyczna oparta na micie o tytułowym bohaterze, który uszczęśliwiając ludzkość unieszczęśliwił siebie samego. Ostatni, najdłuższy utwór „Oresteja” to trylogia antyczna Ajschylosa. Pierwsza część (Agamemnon) opowiada o zemście żony na niewiernym mężu, który własne dziecko poświęcił dla dobra państwa. Druga część (Ofiarnice),to z kolei zemsta syna na matce, winnej zabójstwa ojca. Trzecia część (Eumenidy) to natomiast sąd nad matkobójcą. O sprawiedliwy wyrok możemy być spokojni, bo sędzią jest być może najmądrzejsza kobieta świata – boska Atena.

Z początku się zdaje, że to młodopolska sztampa utkana z nastrojów i kaprysów. Owszem, jest nieco koturnowości, ale można wziąć na to poprawkę i docenić pełnokrwistość postaci. A cała czwórka jest wyrazista i rozmaita, co tworzy smakowite dialogi. Para czterdziestolatków to koneserzy sztuki i intelektualiści, nieco znudzeni i lubiący sobie urozmaicać życie dodatkowymi "atrakcjami", młoda para to niedoświadczeni ziemianie o prostej konstrukcji psychicznej. Flirt pana w średnim wieku wywiera nadspodziewanie silny skutek, i tenże ambaras (żeby dwoje chciało naraz) powoduje ostre zwroty akcji, zakończone tytułowym skizem, czyli dżokerem w taroku. Kapitalnie przemyślana i napisana sztuka doświadczonej kobiety i pisarki, jedna z najlepszych znanych mi polskich komedii.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

najstarsza zachowana trylogia dramatyczna... model, który później inspirował całą dramaturgię europejską... pierwszy dramat, który przedstawia narodziny instytucjonalnej sprawiedliwości – fundament kultury Zachodu... - Agamemnon - Agamemnon wraca z wojny trojańskiej, gdzie poświęcił swoją córkę Ifigenię, by zapewnić wyprawie pomyślność... motyw dziedzicznej winy i konieczność odwetu, który napędza dalsze wydarzenia - Ofiarnice - Orestes wraca z wygnania, by pomścić ojca, zgodnie z nakazem Apollina. Zabija Ajgistosa i własną matkę Klitajmestrę, co natychmiast czyni go winowajcą nowej zbrodni... konflikt między boskim nakazem a moralnym tabu, tworzy jeden z pierwszych w literaturze dramatów sumienia. - Eumenidy - Orestes szuka oczyszczenia w Delfach i Atenach, uciekając przed Eryniami. Atena ustanawia sąd Areopagu, który po wysłuchaniu obu stron uniewinnia Orestesa. Erynie zostają „udobruchane” i przemienione w Eumenidy („Łaskawe”),stając się opiekunkami miasta... pierwszy w literaturze dramat o narodzinach instytucjonalnej sprawiedliwości, zastępującej prywatną zemstę. Finał ustanawia mit założycielski ateńskiego prawa, kluczowy dla całej późniejszej kultury europejskiej...

" Cudze chwalicie, swego nie znacie " St. Jachowicz. Autor, najwybitniejszy komediopisarz w historii polskiej literatury. Polski hrabia, pamiętnikarz, poeta, ziemianin, wolnomularz, oficer - w wieku 16 -tu lat zaciągnął się do armii Ks. Warszawskiego. Brał udział w wyprawie na Moskwę. W latach 1813/14 w sztabie Napoleona. Po 1815 r. wrócił do domu i gospodarował w rodzinnym majątku. Odznaczony: Złotym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Legii Honorowej, Medalem Św. Heleny, Wielkim Krzyżem Orderu Fr. Józefa. Tworzył w okresie romantyzmu, jednak jego problemy pozostały mu obce, co naraziło Go na ostrą krytykę, przez co na 18 lat wycofał się z publikacji swoich utworów. " Damy i huzary " jedna z najbardziej znanych komedii, niezapomniane adaptacje teatralne, również w TV. Teraz nawiązując do motta, chciałbym przedstawić autora jako wielkiego filuta. Autor gustował w kobietach raczej o krągłych kształtach. Zwaliste otyłe zupełnie go nie interesowały. Przedkładał doświadczone mężatki. Jak pisał cenił sobie " krągły zadek " jędrne uda oraz piersi " niekoniecznie idealne, ale " wesoło bujające ". Preferował blondynki. O Wiedenkach pisał " krzywo - brudno - śmierdzące - grubo - płaskie - granatniki " Był dyskretny, do teraz nie udało się ustalić z kim romansował. Razem z bratem Henrykiem stanowili duet zawodowych uwodzicieli. Na pewno wiele osób zna całą jego twórczość, ale tym, którym umknęły jego niezbyt cenzuralne utwory ( obsceniczne ) polecam ( patrz motto ) " Piczomira królowa Branlomanii ", " Sztuka obłapiania ", " Baśń o trzech braciach i królewnie ". Internet. WRAŻLIWYCH LOJALNIE UPRZEDZAM !!! USZY PUCHNĄ !!! Utwory autora padały we Francji ofiarami plagiatów, ale ich tłumaczenia nie są znane. Miał te same problemy, o których piszę w " Panu Tadeuszu ". Książki Fredry to WIELKA LITERATURA, na światowym poziomie. POLECAĆ nie muszę !!!

Komedia nie tak dobra jak „Fircyk w zalotach", choć bardziej zróżnicowana. Pozytywnie zaskoczył mnie wątek służących – jedna z najlepszych książek pod względem zajęcia się tym typem postaci. Bardzo ważna pozycja dla polskiego oświecenia, warta uwagi.

Ermida to staropolska komedia sielankowa, traktująca o naturze ludzkiej w sposób niewątpliwie ponadczasowy. Lubomirski na przykładzie tytułowej królewny, opisał uniwersalne pragnienie dążenia do większego szczęścia, prawdziwszej i bardziej wzniosłej miłości, dotyczące tak naprawdę każdego z nas. Słodko gorzki finał utworu odsłania prawdę, często zapominaną i pomniejszaną, traktującą o tym, że człowiek może być szczęśliwy tylko wtedy, kiedy cieszy się z tego, co ma, a co najważniejsze - potrafi to w odpowiedni sposób docenić. Niezadowolenie, pragnienie niekończących się zmian, niestety, wpędza nas w niekończącą się gonitwę za nieistniejącymi rzeczami. Dlatego w konsekwencji zamiast szczęścia, mamy podwojony smutek i rozczarowanie. Choć dramat jest krótki, a same wypowiedzi pozbawione są filozoficznej głębi, to jednak przesłanie trafia w serce, czyli w samo sedno.

Dawno nie czytałam komedii i oto ona! ''Nie igra się z miłością'',czyli coś,co czyta się szybko, bawi i ma się wrażenie, że książka oderwana jest od typowo romantycznych schematów i nas czymś zaskoczy. Tak była moja myśl na początku,lecz niestety gdy dotarłam do końca trochę się rozczarowałam - pojawił się motyw romantykom dobrze znany, oblegany i już nie do końca dla nas - czytelników ciekawy.