Liryki najpiękniejsze

Leopold Staff to poeta, który jako jeden z nielicznych zwrócił moją uwagę podczas omawiania jego utworów na języku polskim w liceum. Ten wybór wierszy z roku 1986 jest drugim, jaki miałem przyjemność przeczytać. Jeśli chodzi o to konkretne wydanie opatrzone wstępem Bohdana Zadury, za wielki plus uważam przyjęcie zasady chronologii. Lekkim minusem jest brak przypisów wyjaśniających trudne nawiązania, słowa czy makaronizmy. Ciekawie czyta się utwory Staffa od tych najstarszych do najnowszych. Można zauważyć przede wszystkim ewolucję, jaka zachodziła w jego twórczości. Im wiersz młodszy, tym zazwyczaj prostszy i krótszy. Interesująca jest także ewolucja tematyki. Staff to poeta, który był (i pewnie dalej jest) wzorem dla wierszopisarzy z różnych epok - począwszy od Młodej Polski, po międzywojnie, literaturę okresu wojny i okupacji aż po współczesność. Potrafił odnaleźć się w każdych ramach i konwencjach. Chociaż może wypada napisać, że to on sam je tworzył? Jak to zazwyczaj bywa ze zbiorami poezji, niektóre wiersze podobały mi się bardziej, inne mniej. W kilku tomikach raziła mnie dominacja tematyki religijnej. O ile na początku było to całkiem interesujące, o tyle w pewnym momencie Staff stał się po prostu powtarzalny i nudny. Nie zmienia to faktu, że doceniam inspiracje franciszkanizmem oraz najprostszą, a co za tym idzie tą najpiękniejszą, formą religii (chrześcijaństwa) rozumianą jako miłość do przyrody, "braci najmniejszych" i szacunek do drugiego człowieka. Nie zważając na motywacje Staffa, ta tematyka jest raczej bliska każdemu człowiekowi, bez względu na jego osobiste przekonania i wiarę (lub jej brak). Po przeczytaniu "Poezji" od początku do końca z czystej ciekawości wróciłem do pierwszego wiersza w zbiorze. Następnie przeczytałem ostatni. Zachęcam Was, żebyście też tak zrobili, jeśli jakiś zbiorek utworów Staffa trafi w Wasze ręce. To tworzy niezwykły paradoks - jak jeden człowiek mógł napisać dwa tak różne wiersze!? To chyba jest najpiękniejsze u Staffa. To poeta będący świetnym przykładem nabywania nowych doświadczeń przez człowieka, a w wyniku tego ewolucji jego poglądów, przekonań czy wierzeń.

Konstanty Ildefons Gałczyński to człowiek, który ma zdolności do pisania poezji i sztuk scenicznych. Wiersze są wesołe i sprośne, a czytelnik, jeżeli odbiera je bardzo poważnie, ma słuszność do podjęcia obrazy na autora. Konstanty Ildefons Gałczyński lubuje się w absurdzie i tworzeniu innowacyjnych strof – robi to umiejętnie. Jeden z tytułów brzmi "Strasna zaba", a podtytuł "wiersz dla sepleniących". Pierwsze utwory są z 1926 roku, a ostatnie z 1953 roku (wtedy śmierć zabiera autora). Według mnie, po części ta twórczość stanowi odzwierciedlenie proletariatyzacji poezji – to cecha czasu (przełom wieków XIX i XX) w którym wyrasta Konstanty Ildefons Gałczyński. Wyraźną zmianę w tematyce widać we wrześniu 1939 roku, gdy wybucha druga wojna światowa, kiedy niemieckie wojska siłą zajmują tereny polskie.

Jan Twardowski to ksiądz znany ze zdania „Śpieszmy się kochać ludzi – tak szybko odchodzą”. Tworzył bardzo różnorodne teksty: od wierszy po prozę, od tekstów dla dzieci po tę dla dorosłych. Wszystkie cechuje wielka prostota i to, co do polskiej filozofii wniósł Józef Tischner (też ksiądz): szeroko pojęte spotkanie, obcowanie z drugim, wychodzenie naprzeciw ludziom, zwierzętom, światu i Bogu. Są to jednak treści dużo prostsze niż te filozofa, utwory, po które można sięgnąć z dzieckiem i potraktować jako pretekst do rozmowy o świecie, relacjach, wierze. Ten ostatni element jest w twórczości Jana Twardowskiego zawsze najważniejszy. Relacje z ludźmi i światem zawsze są ukazywane w kontekście kontaktu z Bogiem.

Zrobiła wystarczająco dużo dla nieśmiertelności swojej poezji, ocierając się przy tym o krok od nieskończoności. Tak się składa, że w tej ciężkiej lirycznej pracy wszystko jest możliwe, pod warunkiem wybudowania przez poetę w swym twórczym warsztacie czegoś na kształt cieplarni, w której pielęgnowane słowa niczym wiecznie kwitnące kwiaty będą przyciągać oczy czytelników. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska wiedziała, kiedy jej wiersz ma cieszyć wrażliwość śpiewem słowika. Ze słowa pisanego umiała wydobyć głos Enrica Caruso. Posiadła ten niezwykle cenny dar dopasowania swojej uczuciowości do tonacji, w której poruszają się nasze czytelnicze zmysły, potrzebujące rzeczy namiętnych ale jednocześnie ciągle poszukujące nowych i godnych uwagi wzorców. Dlatego już wiem, skąd u mnie ten orzeźwiający podmuch, idący od prawie stuletniej ale nieobcej mi poezji. Nietrwałość człowieka, promieniowanie wszechobejmującej harmonii, skąd ja to znam? Treści stare ale wiecznie żywe. Wydaje mi się, że właśnie odkryłem przepis na wieczność. Omiatająca wszystko swym lekkim a jednocześnie wytwornym spojrzeniem. Można się zadziwić nad wykwintnością wzroku, ale gdyby nie to jego dostojeństwo, to nic nie byłoby tak elegancko dopasowane, jak to zrobiła polska poetka. Z brokatu i perłowej masy wyczarowała księżyc. Pozbawiona kompleksów, wprowadziła nową jakość erotyków. W księgach słodyczy pisała pocałunkami a jej słowa zaszeptały nie tylko do ludzkiej miłości, ale też do tej skierowanej ku przyrodzie. Słowa Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej pachną uczuciem a swoje przesiąknięcie ideą bytu potwierdzają pogodzoną ze sprzecznościami życia poezją. Zatapiając się w tej "jasnej stronie życia" czułem się jak świadek nowych form, praktycznie w każdej dziedzinie istnienia. Wydało mi się to, jak na człowieka XXI wieku pouczające i bardzo praktyczne, bo czegóż jeszcze można chcieć od poezji szanowanej i obsypanej złotem a niepokrytej patyną zestarzałej sławy. W poezji Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej można odmieniać miłość przez wszystkie przypadki. Nie tylko jako radość z przeżywania uczucia, ale też będąc przekonanym o często jej towarzyszącej gorzkiej ironii. Rozpiąć nad życiem czar składający się z samych dobrych emocji to zapewne duże wyzwanie, jednak przygotować odbiorców poezji na zranienie wierszami, to zadanie wybitnie trudne. Polska poetka umie przedstawić młodość strzelistą jak gotyk, ale też zdaje sobie sprawę z płochliwości spraw przyjemnych ludzkiemu sercu. Zazwyczaj jest tak, że bolące zadry zostają z nami na dłużej. Jednak warto odurzyć się tym snem. Wyjść naprzeciw wiosennym sonetom i otulić wypełnioną miłością przestrzenią. Włócząc się po leśnych bezdrożach, chwytać śródleśne mgły, oby tylko nie zawadzić o nić Ariadny i jej samotność. Jednak jesień w końcu nadejdzie a jeźdźcy apokalipsy przegalopują przez świat. Doprowadzili do tego, że wolność Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej zaczynała się dopiero za granicami Polski a z czasem skurczyła się jeszcze bardziej. Marzyła wtedy o tym, żeby słowo "bliźni" stało się czymś znanym i częstym. W wojennym szaleństwie szalonych ludzi, obraz namalowanego przez nią przed laty życia pokrył się krwią. Wystarczy spojrzeć na przerażenie drzew podczas burzy i odczytać notatki o koszmarnym kwiecie, żeby poczuć tę woń spalonych marzeń. Cóż pozostaje? Niegłaskanie polskiej narodowej dumy, nieużywanie biało-czerwonego sztandaru do bandażowania ran. Lepsza będzie modlitwa do starożytnej Safony i tworzenie w poetyckim szkicowniku konstrukcji utkanych ze wzruszeń. Taką też ją zapamiętam. Jako poezję skromną i wykraczającą poza rodzime ramy.

W zasadzie nie sięgam po poezję współczesną, nie do końca ją rozumiem, nie trafia do mojego serca tak jak wiersze ukochanych Skamandrytów, Asnyka, Leśmiana czy Marii Pawlikowskiej -Jasnorzewskiej. Doceniam twórczość Herberta, podczas czytania tego tomiku zdarzało mi się zachwycić jakimś wersami , co stanowi dla mnie miłe zaskoczenie, jednak nie mogę powiedzieć że jest to poezja mojego życia. Myślę że jak na zwolenniczkę nieco innej poezji ,,Pana Cogito '' oceniam wysoko.

Zbiór wierszy Kazimierza Przerwy – Tetmajera zatatuowany „Erotyki” naprawdę zgrabnie wyciąga z twórczości autora utwory oscylujące wokół cielesności, ale też miłości, tęsknocie i naturze. Bardzo wiele z nich przypadło mi do gustu. Patrzcie na twarz Jej! Czyście Ją widzieli? Tak piękną duszę Bóg raz tylko stwarza! Wierzę, że mogą być w niebie anieli i że Bóg kształt ich na ziemi powtarza w wybranych duszach. Wierzę, że są kwiaty, które się rodzą z spojrzeń ludzkich oczu. Wierzę, że krążą ponad ziemią światy, tęskniące do niej w niezmiernym przezroczu. Wierzę, że jedno ludzkie krótkie życie może za sobą poprowadzić ludy… Wierzę w natchnienia z ognia, wierzę w cudy, i wierzę w bóstwo z promieni w błękicie… Gdybyś ty była szklanym jeziorem patrzałbym w toń twą przez całe życie; gdybyś ty była zielonym borem słuchałbym szumu twego w zachwycie; gdybyś ty była pustka bezludna dla ciebie świata zrzekłbym się śmiele; gdybyś ty była śmiercią – o cudna! – szedłbym do ciebie jak na wesele. https://angeliconpoint.blogspot.com/

Niektórzy lubią poezję...a niektórzy nie wiedzą, że lubią, bo po nią nie sięgają. Sama rzadko po nią sięgam, bo wymaga pewnego zatrzymania, autorefleksji, a mi ciągle brakuje czasu. Ten tomik mnie zachwycił (zwłaszcza utwory o miłości) i z pewnością nie raz jeszcze do niego zajrzę. Polecam!

Halina Poświatowska to poetka, której twórczość wymyka się prostym klasyfikacjom. Choć często zestawiano ją z poetami egzystencjalnymi, jej głos pozostaje przede wszystkim osobny. Nie buduje wielkich systemów ani filozoficznych traktatów; mówi językiem jednostki, kobiety, osoby bardzo wrażliwej i zakochanej w świecie, nawet gdy ten świat ją rani. Dzięki temu jej poezja jest bliska czytelnikowi: nie musimy mieć doświadczenia choroby, by odnaleźć w niej odłamki siebie. Wystarczy, że znamy smak miłości i chronicznego lęku przed stratą. To właśnie sprawia, że jej wiersze tak dobrze rezonują z dzisiejszym odbiorcą. W epoce przyspieszenia, przesytu informacji i pozornej obojętności jej głos przypomina, że człowiek wciąż tęskni za tym, co autentyczne – dotykiem, czułym spojrzeniem, dobrym słowem. Poświatowska mówi o tym bez upiększeń, ale i bez patosu: prosto, a jednocześnie z niezwykłą siłą. Nowe wydanie jej wszystkich wierszy jest czymś więcej niż literackim wydarzeniem; to zaproszenie do intymnego spotkania, które odbywa się ponad czasem i przestrzenią. Czytelnik, sięgając po ten zbiór, staje się rozmówcą poetki. Choć wie, że ona już dawno odeszła, słyszy jej głos żywy, czuły i nieustannie obecny.Poświatowska to jedna z tych poetek, których głos pozostaje niezmiennie aktualny, niezależnie od upływu rzeki czasu. Jej twórczość wyrasta z doświadczenia choroby serca i świadomości przedwczesnej, nieuchronnej śmierci, ale nade wszystko z niezwykłej umiejętności trwania w życiu i czerpania z niego tego, co fundamentalne. Wydawnictwo Literackie, podejmując się zadania zebrania wszystkich jej wierszy w jednym, pięknie wydanym tomie, ofiarowało czytelnikom nie tylko literacką całość, ale również zwierciadło, w którym można przejrzeć własne jestestwo, miłość i trudy codzienności. W poezji Poświatowskiej nieustannie powracają trzy motywy: bezdenny ból, piękno istnienia i utrata. Obok tego wszystkiego rozbrzmiewa zachwyt – nad efemeryczną chwilą, urodą ciała, ciepłem rąk, nad samym faktem bycia. Miłość w tych wierszach nie jest dodatkiem do ziemskiej drogi, lecz jej istotą. To ona nadaje sens, wypełnia czas, łagodzi cierpienie, staje się koniecznością. Poświatowska pisze o miłości zmysłowej i duchowej, pełnej radości, ale i bólu. Jej słowa nie boją się czułości, ale też nie uciekają od egzystencjalnej samotności. Wśród najsilniejszych tekstów znajdziemy „Jestem Julią” – jedno z najbardziej przejmujących połączeń afirmacji życia z jego nieuchronnym końcem. „Jeszcze zdążę” to krzyk i modlitwa zarazem, wyznanie sięgające do rdzenia ludzkiej wrażliwości. „Oda do rąk” to hymn na cześć cielesności, dotyku, bliskości, ale też świadomości ich przemijalności. Takich momentów refleksji jest niezliczenie wiele. Poświatowska potrafiła uchwycić człowieka w całej jego złożoności: jako istotę zmysłową, namiętną, ustawicznie tęskniącą, bojącą się i pragnącą zarazem. Jej poezja jest poruszająca i wzruszająca, bo nie pozwala na obojętność. Zmusza do konfrontacji z tym, co w nas najprawdziwsze. Dzięki temu nowemu wydaniu można w pełni wejść w ten świat i odkryć, że Halina Poświatowska nie jest jedynie poetką choroby czy śmierci, jak często próbowano ją wielokrotnie postrzegać. Jest poetką życia, które ma smak miłości, bliskości, zachwytu i bólu. Polecam każdą komórką mojego ciała.

Książka "Wiersze wszystkie" Wisławy Szymborskiej to wyjątkowy zbiór poezji tej wybitnej noblistki, który gromadzi całą jej twórczość poetycką od debiutanckiego "Szukam słowa" aż po dotąd niepublikowane wiersze. To pozycja, która pozwala nam zgłębić fascynujący świat poezji Wisławy Szymborskiej i lepiej zrozumieć jej ewolucję jako poetki. Wisława Szymborska słynęła z niezwykłej wrażliwości na detale życia codziennego, ułamki rzeczywistości, które często pozostają niezauważone przez innych. Jej poezja ukazuje piękno i znaczenie tych drobnych momentów. "Wiersze wszystkie" podkreślają tę subtelność, pokazując, jak autorka potrafiła uchwycić uczucia i myśli, które ukrywają się w tle. Pomimo skupienia na drobnych sprawach, Szymborska potrafiła dotknąć uniwersalnych tematów, pytań i wątpliwości, które nurtują każdego z nas. Jej wiersze pozwalają czytelnikowi zastanowić się nad sensem życia, czasem, istnieniem i ludzką egzystencją. Dodatkowym atutem tej edycji jest komentarz profesora Wojciecha Ligęzy, wybitnego znawcy poezji Szymborskiej. Jego wskazówki i interpretacje ułatwiają zrozumienie kontekstów i odczytań wierszy, co może być niezwykle pomocne dla czytelników, którzy chcą zgłębić poezję Szymborskiej na głębszym poziomie. Mimo że niektóre wiersze Wisławy Szymborskiej powstały wiele lat temu, wiele z nich nadal zaskakuje swoją aktualnością. Jej spostrzeżenia nadal pozostają trafne i inspirują do refleksji. Książka prezentuje bogactwo spostrzeżeń autorki, jej zdolność do uchwycenia nietypowych perspektyw i zaskakujących obrazów. To poezja, która skłania czytelnika do zastanowienia się nad światem na nowo i do spojrzenia na niego w inny sposób. "Wiersze wszystkie" Wisławy Szymborskiej to znakomita pozycja dla miłośników poezji oraz tych, którzy chcą zgłębić twórczość tej wybitnej poetki. Ta książka pozwala nam zanurzyć się w świecie Szymborskiej, odkryć jej wrażliwość i przenikliwość oraz czerpać z bogactwa jej spostrzeżeń. To niezwykła podróż przez mądrą, piękną i czasem zaskakującą poezję, której warto dać się ponieść, szczególnie w dzisiejszym świecie.

Dzis skonczylam czytac Wiersze Stachury. Spojrzalam na jego biografie i co mnie uderzylo,to,ze dzis to jest 24 lipca 2024 roku przypada 45 rocznica smierci poety. Taki zbieg okolicznosci. W mlodosci zaczytywalam sie w jego poezji. Po latach wrocilam. Mam ulubione. Za kazdym razem odkrywam na nowo.

Jeden z moich ulubionych poetów polskich obok Staffa, Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Asnyka czy Gałczyńskiego. W tomie jest jeden z najpiękniejszych liryków jaki kiedykolwiek czytałam " W malinowym chruśniaku". Tego poety chyba więc nie muszę rekomendować. Często sięgam po ten wybór poezji.

K.K. Baczyński był poetą zbyt młodym, aby jego warsztat można było nazwać dojrzałym i ukształtowanym, ale w tej poezji czuć ziarno geniuszu, który mógłby z latami wyrosnąć i dojrzeć. Twórczość ta jest jednocześnie dość trudna, dlatego nie każdemu może przypaść do gustu.

"Wysoko sobie cenię dwa małe słowa 'nie wiem'. Małe, ale mocno uskrzydlone. Rozszerzające nam życie na obszary, które mieszczą się w nas samych, i obszary, w których zawieszona jest nasza nikła Ziemia". Tak mówiła poetka, gdy odbierała Literacką Nagrodę Nobla w 1996r. Jej poezja jest właśnie taka, nieustannie zadziwiona światem. Podmiot liryczny zadaje z pozoru naiwne pytania, aby poruszyć sprawy, które wydają się już dawno zbadane i wyjaśnione. Czy na pewno wszystko już na ten temat wiemy? Poetka reinterpretuje od nowa elementy otaczającego nas świata. W jej wierszach ten świat zaczyna być tajemniczy, ciekawy, nigdy do końca nie zgłębiony. Podziwiam w utworach Szymborskiej ironię, sceptycyzm, szacunek wobec przyrody, poczucie humoru i dystans jaki miała wobec siebie samej. Zawsze też imponowała mi jako osoba, ceniłam jej skromność, zwyczajność, niechęć do bycia na świeczniku i to, że przyznanie jej najważniejszej nagrody literackiej nazywała z humorem"tragedią sztokholmską", która ją dotknęła. Ta mistrzyni poetyckiego paradoksu i lapidarności doprowadziła do perfekcji umiejętność zawarcia w kilku słowach treści, o których można by było pisać elaboraty. Szymborska tworzyła wiersze zdyscyplinowane, powściągliwe emocjonalnie, ale nie wyzute z emocji. Każde słowo w jej utworach jest na swoim miejscu, każde jest odpowiednie, nigdy nie uprawiała poetyckiego gadulstwa (co zdarzało się w późnych wierszach innych poetów np. u Różewicza, Miłosza, Herberta). Nigdy nie pisała z rozpędu, unikała jak ognia patosu. Udowodniła, że poezja tworzona przez kobietę, nie musi być "omdlewająca", czym dokonała przełomu we współczesnej polskiej poezji "kobiecej", która od czasów Haliny Poświatowskiej była zaetykietowana właśnie jako "omdlewająca"(termin pożyczony od Agaty Puwalskiej). Kiedyś Wisława Szymborska powiedziała tak o swojej poezji: "Zawsze, kiedy piszę, mam uczucie, jakby ktoś za mną stał i stroił błazeńskie miny. Dlatego bardzo się pilnuję i unikam, jak mogę wielkich słów." I taka jest właśnie jej poezja opisująca zwyczajnymi słowami rzeczywistość, która pozostaje nieoczywista i zawsze coś nieoczekiwanego można w niej dostrzec. Przyznaję, że straciłam kontakt z twórczością poetki powstałą po "tragedii sztokholmskiej", ale z pewnością to nadrobię. Mam wiele ulubionych wierszy Wisławy Szymborskiej i często do nich powracam, ale chyba najbardziej przenikliwym i przerażającym jest utwór "Nienawiść". Zawiera on uniwersalne memento szczególnie ważne dla nas, żyjących obecnie w tak "ciekawych czasach". Jest w tym wierszu ostrzeżenie, które budzi grozę i którego nie można zbagatelizować. NIGDY. ( 12)

Przepięknie wydanie, w którym zawarte są cudowne wiersze Asnyka. Co jeden, to więcej emocji, więcej zachwytu, wzruszeń i refleksji. Przede wszystkim "Między nami nic nie było" i "Sonet: Jednego serca! tak mało, tak mało..." mnie urzekły, znakomicie odzwierciedlają uczucia. Poezja to inny świat. Doskonale można w niej odnaleźć siebie.

Nie czytam poezji, ale chcąc sprostać WyzwaniuLC na marzec 2023 podjęłam próbę. I akurat wybrałam ten tomik. Pomimo świadomości, że nie wszystko rozumiem, nie odbieram w pełni piękna wierszy (bo kiepskie u mnie doświadczenie),tomik ten mnie urzekł. I z przyjemnością powtórzę takie doświadczenie częściej.

Leśmian jest poetą bardzo nierównym- ma w swoim dorobku zarówno wiersze przepiękne i genialne zarazem, jak i niezbyt ciekawe, żeby nie napisać: nudne. W swojej twórczości jest jednak konsekwentny i specyficzny na swój leśmianowski sposób, choć na przestrzeni lat wyraźnie widać zmianę tak w światopoglądzie poety, jak i jego charakterze. Choć wielu woli czytać ten zbiór losowo, ja polecam jednak chronologicznie- zauważanie stopniowych zmian (czy też rozwoju) jest bardzo ciekawym doświadczeniem. Leśmian był jednym z wybitniejszych poetów XX-lecia Międzywojennego i warto go znać; myślę, że każdy wrażliwy na poezję doceni jego poziom i zaintryguje go specyfika autora.

Co tu dużo pisać o Norwidzie, jego specyficzny język i duża wrażliwość świata nie wszystkich przekonuje, jestem jednak pewna, że obcowanie z jego twórczością dużo daje czytelnikowi. Człowiek inaczej wtedy postrzega świat, dostrzega pewne mechanizmy i ironię życia ludzkiego, a moim skromnym zdaniem nikt lepiej tego nie opisuje jak właśnie Norwid.

W jaki sposób można ocenić poezję, która z natury jest pełna wrażliwości i wymaga specyficznego podejścia do odbioru i specyficznego, wrażliwego odbiorcy? Opiszę ją zatem swoimi słowami tak, jak opisuję wszystkie zbiory wierszy: "Poezja, to czyjeś wyznanie i chociaż czasem trudno ją zrozumieć, trzeba ją czytać, a przynajmniej mieć na półce, jak obrazy wiszące na ścianie." Wiersze Baczyńskiego są czasem trudne lecz wyprzedają epokę, w której tworzył. Powinny znaleźć się na półce w każdym domu. I jeszcze jedno: czytając wiersze należy je odbierać na własny sposób, własnym sercem, duszą, rozumem... Nie starać się zrozumieć, co autor miał na myśli, tak, jak nas kiedyś tego uczono.

"Nie, ja nie żałuję. Przeciwnie, bardzo ci dziękuję, miły mój. Że w tym kraju przeżyłam te kilka podłych lat. Nie, nie żałuję. Że na koniec się dowiem: ot, tak się toczy świat. Nie, nie żałuję. Nie, ja nie żałuję. Przeciwnie, bardzo ci dziękuję, kraju mój." *** Wiersze Agnieszki Osieckiej są jak gorzka czekolada. Zostają w pamięci. Z pozoru lekkie, ale to tylko pierwsze wrażenie. *** "Są takie noce od innych ciemniejsze, kiedy się wolno rozpłakać" (8)