Czas złych snów

Po lekturze drugiego tomu wiedziałam doskonale, że trzecia część nie będzie łatwa. W końcu przenosimy się do roku 1939 – Warszawa staje się miastem ogarniętym wojną, a część bohaterów to osoby pochodzenia żydowskiego... Beztroskie życie w stolicy rozpływa się jak sen. Na miasto spadają niemieckie bomby, a żydowscy mieszkańcy zostają poddani coraz bardziej dotkliwym restrykcjom i prześladowaniom. Codzienność staje się walką o przetrwanie – surową i bezlitosną. Życie w okupowanej Warszawie z każdym dniem nabiera ciemniejszych barw, a społeczne podziały coraz mocniej się zarysowują. W pogrążonym w chaosie szpitalu żydowskim, ograbionym ze sprzętu i resztek leków, Helena i Michał robią wszystko, co możliwe, by pomóc potrzebującym. Malinowscy próbują utrzymać warsztat rękawiczniczy, drżąc o los zaginionego Poldka. Z kolei aktor Konrad Werner zostaje zmuszony do odegrania najtrudniejszej roli w swoim życiu – roli, która niesie ze sobą ogromne ryzyko i może kosztować go wszystko. Historia znów toczy się na dwóch płaszczyznach czasowych. Współcześnie Julia i Filip kontynuują żmudne odkrywanie przeszłości swojej rodziny. Analizując zachowane dokumenty i fotografie, próbują ułożyć układankę losów sprzed dekad. Jakie tajemnice skrywa pamiętnik prababki Krystyny? Co jeszcze kryje się między wierszami? Jagna Rolska wprowadza nas w realia Warszawy rozdzielonej murem getta z ogromną dbałością o szczegóły. Jej opisy są realistyczne, poruszające i pełne emocji. Głód, Umschlagplatz, likwidacja getta, konspiracja, walka z okupantem – ale także codzienne, ciche akty odwagi i... miłość. Autorka w przejmujący sposób kończy swoją trzytomową sagę. I choć nie brakuje momentów trudnych i bolesnych – są też chwile pełne wzruszeń i nadziei. Cieszę się, że w końcu sięgnęłam po książkę, która od dawna czekała na przeczytanie. To historia, która zostaje w sercu na długo.

Sekretny dom z cyklu Matki Rzeszy Sabiny Waszut to pełna emocji historia, która porusza od pierwszych stron. Autorka w swojej powieści poruszyła temat ośrodków Lebensborn, których celem było płodzenie i wychowywanie zdrowych oraz czystych rasowo dzieci na potrzeby Wielkiej Rzeszy. Przedstawia również dramat porwanych małych dzieci, o aryjskich cechach, które trafiały do ośrodków Lebensbornu na terenach zajętych przez III Rzeszę, tam poddawano je germanizacji, gdy uznano, że zasłużyły na miano obywatela III Rzeszy, oddawano je do adopcji niemieckim rodzinom. Autorka w sposób subtelny i delikatny ukazuje, jak wyglądało życie kobiet, które trafiały do ośrodka, ich codzienne zmagania, ale przede wszystkim wstrząsające losy dzieci, które były biernymi ofiarami niemieckiej polityki rasowej. To poruszająca i ciekawa powieść, którą polecam wszystkim, którzy interesują się historią, psychologią i ludzkimi dramatami.

W zasadzie to całkiem interesująca powieść. Książka przedstawia emocjonującą historię trudnej miłości, która rozkwitła między dwójką głównych bohaterów w przededniu II wojny światowej. Porusza temat trudnych wyborów w obliczu wojny i zdrady, przyjaźni, lojalności, poświęcenia oraz strachu, jaki pojawił się w świecie, który coraz bardziej ogarniał mrok nazizmu. Jednak nie sięgnę po kontynuację ze względu na Katrin - centralną postać powieści. Sposób, w jaki wchodzi ona w interakcje z innymi bohaterami, a także jej miłosne dylematy budzą u mnie niejednoznaczne uczucia - od współczucia po irytację. Wolę poczytać coś innego ;)

Jest to przykład współczesnej polskiej prozy obyczajowo-historycznej, podejmującej problematykę funkcjonowania jednostki w realiach II. wojny światowej. Utwór wpisuje się w popularny nurt narracji koncentrujących się na indywidualnym doświadczeniu wojny, szczególnie z perspektywy kobiecej. Dla mnie centralnym zagadnieniem powieści jest konflikt tożsamościowy jednostki uwikłanej w system nazistowski. Główna bohaterka zostaje zmuszona do funkcjonowania w strukturach społeczeństwa nazistowskiego, co prowadzi do napięcia między jej pochodzeniem a narzuconą rolą społeczną. Narracja prowadzona jest w sposób linearny, z wyraźnym naciskiem na rozwój wątków emocjonalnych. Styl autorki można określić jako realistyczny, z elementami ekspresji charakterystycznymi dla literatury popularnej. Język jest przystępny, co sprzyja szerokiemu odbiorowi, jednak niekiedy prowadzi do uproszczeń w przedstawianiu bardziej złożonych zagadnień historycznych, co wydaje się zabiegiem celowym. Powieść podejmuje istotne kwestie etyczne, takie jak granice kompromisu moralnego, problem odpowiedzialności jednostki oraz możliwość zachowania integralności w warunkach opresji. Narracja sugeruje, że tożsamość nie jest kategorią stałą, lecz podlega nieustannej renegocjacji w zależności od kontekstu społeczno-politycznego. Zdecydowanie jest to powieść warta przeczytania, chociaż można w dużym stopniu przewidzieć niektóre sytuacje.

Historia bardzo mocna ,bo pokazująca rzeź Polaków w Stanisławowie i okolicach. Relacje polsko-ukraińskie przewijają sie przez całą książkę, historia burzy życie bohaterów, na to nakładają sie relacje polsko-ukraińskie. Trudna droga do prawdy i pojednania.

Zwykle w styczniu mam wzrost motywacji do czytania książek zalegających na pólkach jako #stossmutku – ale nie piszę tu o książkach, które kupiłam w ostatnim czasie, mam na uwadze te, które nabierają już sprawczej mocy prawnej. Kolejny raz obiecuję sobie bardziej przyłożyć się do przeczytania tego wszystkiego, co mnie zafascynowało, zaintrygowało czy w jakikolwiek inny sposób wpłynęło na decyzje o posiadaniu tej konkretnej. Tu dochodzimy do cyklu #czasniepokoju kupowanego na raty, ponieważ nie wiedziałam, że książki są trzy: * #córkistolicy * #dziecifortuny * #synowiewojny rozpłynęłam się już po kilku pierwszych stronach i tak pozostało do końca. Powieść o miłości i bólu. Zauroczeniu ideologią i pozostaniu wiernym sobie pomimo i wbrew wszystkiemu. @jagnarolska napisała absorbującą, głęboką i mądrą serię, przestrzegając historycznych detali, wpisując je w życie fikcyjnych warszawiaków. Spełniała nadzieje i odbierała życie, mieszała i utrudniała swoim, bohaterom. Przedstawiła świat miniony bardzo realistycznie, nie taiła wad, ale nie dodawała przywar. Ukazała wielokulturowe, piękne miasto i ludzi, którzy je zamieszkiwali. Bale, rauty, getto i powstanie… i życie, ponad wszystko życie. Zapraszam do lektury. empikgo #reklama

Niezwykła książka, która skłania do refleksji zarówno na temat nieprawości, niesprawiedliwości i okrucieństwa II wojny światowej, jak i miłości, przyjaźni oraz odwagi. Momentami wzruszająca historia młodych przyjaciół, których historia krzyżuje się w getcie warszawskim. Z pewnością nie jest to kolejna banalna historia o wojnie.

Czyta się to błyskawicznie, strony same uciekają, bo ciągle coś się dzieje. Emocje są na pełnym poziomie, zwroty akcji wpadają jeden po drugim i nie ma czasu na nudę. To jedna z tych sag, które wciągają po cichu, a potem orientujesz się, że jesteś już głęboko w historii i bardzo nie chcesz z niej wychodzić. Z czystym sumieniem polecam.

Trzeci tom historii służącej Józi. Kobieta traci pracę i mieszkanie, jej pierwszy ukochany Witold Pruszkowski ciężko choruje, a Stefek znika bez śladu. Józia rozpoczyna pracę w księgarni, ale zdaje sobie sprawę, że jako samotnej kobiecie zawsze będzie jej trudno. Staje też przed możliwością odkrycia prawdy o swoim pochodzeniu. Trochę obawiałam się tej książki. Pierwszy tom niezwykle mi się spodobał, ale drugi nieco mnie rozczarował. Zastanawiałam się, jak będzie w tym przypadku. Jednak ,,Tajemnice z przeszłości” zostało jak dla mnie najlepszym tomem trylogii. To powieść historyczna, główna bohaterka i jej bliscy są fikcyjni, jednak forma nawiązuje do biografii pisanej przez siostrzenicę Józi. Czasami taki styl pisania mi przeszkadza i granice między powieścią a pozycją non-fiction za bardzo się zacierają, ale tutaj autorka ograła swój pomysł koncertowo. Fikcyjna historia życia Józi splata się z ważnymi wydarzeniami dla ówczesnego Krakowa, bohaterka nieustannie przygląda się zdarzeniom artystycznym, społecznym i politycznym. Dzięki temu ten świat żyje, jest realistyczny i naprawdę można uwierzyć, że taka Józia kiedyś żyła. Dosłownie czuje się ten młodopolski koloryt, przemiany społeczne. Sama fabuła także bardzo wciąga. Józia jest bohaterką, którą łatwo polubić – popełnia błędy, ma swoje na sumieniu, ale jest szczera, wrażliwa i silna, obserwujemy też jej szukanie celu w życiu i uwalnianie się z poczucia, że jej losem jest służenie. W tym tomie zakończył się wątek romantyczny Józi z Pruszkowskim, co mi odpowiadało, bo uważam, że tu akurat autorka przesadziła z mieszaniem fikcji i postaci historycznych, a także była to bardzo niezdrowa relacja. Z kolei Stefek, który w poprzednich tomach budził moją sympatię i kibicowałam jego uczuciu do Józi, tutaj bardzo stracił w moich oczach i fragmenty z nim były dla mnie najgorszymi w książce. Jednak cieszę się, że autorka pokazała, że romantyczna miłość nie zawsze wystarcza, ważne są też porozumienie i wspólne cele. Ostateczny los Józi był dla mnie realny i podobał mi się, a jej relacja z mężem mnie urzekła. Była prosta, codzienna, pozbawiona fajerwerków, ale okazała się najpiękniejszą i najmocniejszą w życiu bohaterki. Ostatecznie zapamiętam tę pozycję jako świetną, rzetelną powieść historyczną z bogatym tłem i wciągającą fabułą. Poza drobnymi minusami jest to dla mnie wzór fikcji historycznej. Sama chciałabym napisać coś osadzonego w tych czasach i miejscu, z podobnym klimatem, i mam nadzieję, że mój poziom będzie choć w połowie taki jak u pani Mirosławy Karety. ,, Nie można zacząć wszystkiego od początku(…) Zawsze zaczyna się z miejsca, w którym się jest…”

ᴛʏᴛᴜᴌ ʀᴇᴄᴇɴᴢᴊɪ: 𝗠𝗶ę𝗱𝘇𝘆 𝘂𝘁𝗿𝗮𝘁ą 𝗮 𝗻𝗮𝗱𝘇𝗶𝗲𝗷ą Od pierwszych stron 𝑁𝑜𝑤𝑒𝑔𝑜 ś𝑤𝑖𝑡𝑢 miałam wrażenie, że po raz kolejny wchodzę w świat pełen emocji i niepewności, w którym bohaterowie muszą stawiać czoła trudnym wyborom. Historia Amalii i ludzi wokół niej poruszała mnie, czasem przytłaczała, ale przede wszystkim dawała poczucie bliskości z ich losem. Lektura wciągnęła mnie tak bardzo, że trudno mi było się oderwać od przeżyć, które autorka tak żywo i realistycznie opisywała. Zwróciło moją uwagę, że nawet zwykłe sytuacje, małe gesty i spotkania z innymi potrafiły wprowadzać trochę nadziei i ciepła w świecie pełnym trudów. Jednocześnie autorka nie unikała trudnych tematów, pozwalając mi poczuć, jak wielką siłę mają miłość, lojalność i tęsknota za tym, co utracone. Akcja 𝑁𝑜𝑤𝑒𝑔𝑜 ś𝑤𝑖𝑡𝑢 toczy się jesienią 1945 roku, gdy świat dopiero próbuje odnaleźć się po wojnie. Amalia zostaje uratowana z bydlęcego wagonu, w którym wywożono Niemców i Mazurów, dzięki Piotrowi, który przedstawia ją jako swoją żonę. Uciekając przed własną przeszłością, musi zmierzyć się z trudnym wyborem między uczuciem do mężczyzny a tęsknotą za córką, która zostały w Niemczech. Polacy nie mieli zbyt wiele do powiedzenia, a mimo to Amalia doszła do wniosku, że polskie porządki mogły być podobne do tych sowieckich poznanych przez nią w poprzednich miesiącach, a może były nawet jeszcze gorsze. Polacy bali się Sowietów, więc im się nie sprzeciwiali. Teraz nowe władze chciały zachęcić Mazurów do pozostania, bo dla Polaków nie było tu przecież odpowiednich warunków. Mazurzy zaś uważali, że pozwalano im tu zostać jedynie jako robotnikom. Byli przekonani, że mieli odbudowywać to, co zniszczyli Sowieci. A gdy gospodarstwa znów zaczną kwitnąć, zostaną pozbawieni domów na rzecz nowych polskich osadników. Nie ufali nowym porządkom. Amalia miała zaczynać od zera i chciała to zrobić wśród swoich. Nie chciała pozwolić, by ktokolwiek ją jeszcze wykorzystywał. Co to jednak oznaczało? Kto był tymi swoimi? Piotr tyle kiedyś opowiadał Amalii o swoim kraju. Niestety ta nowa Polska wcale nie należała do krajów przyjaznych obywatelowi, skoro we własnym towarzystwie musieli uważać na każde słowo. Amalia nic nie wiedziała o przeżyciach Piotra, ani on o jej. Musieli teraz poznawać się na nowo. Ciałem była przy nim, ale mentalnie wciąż pozostawała w stodole, w której uwięzili je enkawudziści. Pewnie będzie musiało minąć wiele czasu, nim poważy się na większą poufałość z Piotrem. On zaś cierpliwie czeka i otacza opieką ukochaną. Ciało można wyleczyć, ale tego, co czai się w duszy, nie da się tak po prostu przepędzić. Amalia nie była już sobą. Stała się pusta w środku. Była skorupą, która obejmowała nicość. Chciała żyć, a jednocześnie śmiertelnie się bała. Oni ją po prostu złamali. Więcej, zmiażdżyli ją, a ona czuła lęk, że się rozpadnie i przestanie istnieć. Amalia przygląda się złemu traktowaniu Niemek i zaciska pięści z bezsilności. Nie może zdradzić, kim jest, by nie podzielić ich losu i przy okazji nie pogrążyć Piotra, który także ma swoje tajemnice. Amalia wie, że Niemcy, czyli ona, przegrali wojnę, a Polska, czyli Piotr, straciła niepodległość. Ludzkie emocje to jedno, a polityka to zupełnie coś innego. Magdalena Wala pięknie pisze, co nie ulega wątpliwości, lecz przy tym tomie miałam wrażenie, że nie dorównuje on dwóm pozostałym. Może jest w nim zbyt dużo polityki, a może wpływ na moje odczucia miało zachowanie Amalii, która postrzega Polaków w niezbyt pozytywnym kontekście, choć kocha jednego z nich i to on ją ocalił. Jednocześnie zdaję sobie sprawę, jak ta sytuacja po wojnie mogła wyglądać. Przerażająca była ta obopólna nienawiść. Polaków do wszystkiego, co kojarzyło im się z Niemcami, a ludziom podobnym do Amalii w głowie się nie mieściło, że na rzecz Polski Niemcom odebrano ziemię, z której na pewno zostaną wypędzeni rodzimi mieszkańcy. Niemcy dręczyli Polaków, teraz sytuacja się odwróciła i to Niemcy cierpieli niedostatek. Polacy ginęli na wszystkich frontach świata, a nasi sojusznicy za ofiarę krwi Polaków oddali Polskę w łapy Stalina. Nikt nie pytał Polaków o zdanie, czego chcą, a czego nie. Przymknięto oko na to, że Sowieci w 1939 roku napadli na Polskę, bo Zachodowi bardziej był potrzebny Związek Sowiecki. Nasz kraj był od zawsze pionkiem w grze wielkich. Żołnierze, którzy w czasie wojny walczyli z Niemcami, po wojnie stawiani byli przed sowieckimi sądami i oskarżani o działalność terrorystyczną oraz współpracę z nazistami. Alianci w ogóle na to nie reagowali. Polska stała się ofiarą nie tylko wroga, ale także swoich sojuszników, którzy nas poświęcili. Polacy nie mieli już siły się przeciwstawiać. Inteligencję wymordowali Niemcy, a zwykłych obywateli interesowało jedynie, by mieli co włożyć do garnka. Po latach spędzonych w strachu ludzie rozpaczliwie chcieli wierzyć w propagandę władz. Przecież wygraliśmy tę wojnę. Czyż nie? Trudny do zaakceptowania był ten powojenny porządek. Amalia należała do pokonanego, pozbawionego wszelkich praw narodu, a Piotr zaś do ponownie zniewolonego. Niby zwycięzcy, jednak nie do końca. Polscy patrioci łudzili się, że ta sytuacja nie potrwa długo. Jak to wyglądało w rzeczywistości, doskonale pamiętamy. Dla kogoś, kto nie interesował się historią i nie zna realiów powojennych, ta część wydaje się być bardzo obciążona polityką. Dla mnie, osoby pamiętającej czasy PRL i mającej rodziców, którzy wychowywali się w tamtych latach, było to rzetelnie przedstawione tło historyczne, choć faktycznie przytłoczyło ono akcję. Dramatyczne były losy ludzi, którzy po wojnie stracili swoją ojczyznę, a nowa ich nie chciała. Autorka pokazała to przez pryzmat miłości Amalii i Piotra, którzy nie potrafią odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Amalia nie umie pogodzić się z utratą tożsamości.Nie jest już Niemką, Polką też nie chce być. Chciałaby być po prostu sobą, a nie ze strachu o życie udawać kogoś, kim nie jest, nawet za cenę miłości. Czy może mieć pewność, że Piotr kiedyś nie będzie miał jej za złe pochodzenia? A może w najgorszym razie wyda się, kim jest, trafi na zsyłkę lub do Niemiec, gdzie jej nie chcą. To smutny obraz powojennej Polski. Nazistowskie obozy zostały zlikwidowane, a w ich miejsce pojawiły się komunistyczne. Tylko los tysięcy uwięzionych i cierpiących ludzi nie uległ zmianie. Niemieckie rodziny musiały opuszczać ziemie odzyskane. Musiały żegnać stare kąty i ludzi, których znały od dawna. Karmiono ich mrzonkami, że to tylko chwilowe, że niedługo wrócą tu z powrotem. Ludzie żyli w strachu, wieczorami bali się chodzić po wsi, by nie wpaść w ręce bandytów. Najbardziej w tej sytuacji cierpiały dzieci, które nie były niczemu winne. Bez względu na wrogość pomiędzy narodami należało chronić najmłodszych. Pozorna wolność dała władzę nie zawsze uczciwym ludziom, którzy w sytuacji dalekiej od normalności, bez skrupułów mogli wykonywać najbardziej absurdalne rozkazy czy wcielać w życie zbrodnicze pomysły. Polacy zaś wpadli z deszczu pod rynnę. Jednego okupanta zamienili na drugiego, a jak pokazała historia, może nawet na gorszego. Bo kto w historii świata wroga nazywał swoim przyjacielem. To była tylko iluzja wolności, wolnego państwa. Po wojnie ludzie nie potrafili żyć w zgodzie i sami piętrzyli kolejne problemy jakby nie mieli ich dość. A normalność i szczęście to było to, czego najbardziej im teraz brakowało. Podsycanie nienawiści było władzom na rękę. Skłóconym i niewykształconym narodem najlepiej się rządzi. Bo gdyby wszyscy trzymali jedna stronę, mogłoby się okazać, że nowa okupacja wcale ludziom się nie podoba. Nikt tak naprawdę nie martwił się losem ludzi, bo gdyby tak było nie doszłoby do bezdusznego poddziału ziem po wojnie. Nikogo nie obchodziło, kto na nich mieszka i kto na tych podziałach ucierpi najbardziej. Amalia nie zaprzestaje kontaktów z teściami, którzy przebywają w Niemczech, ponieważ bardzo chce odzyskać swoją córkę. Gdy w Polsce wszystko zaczyna się układać po jej myśli i rozważa związanie się z Piotrem oraz poddanie się wraz z siostrą weryfikacji, z Niemiec otrzymuje od przyjaciół list, który zmieni wszystko. Znów wsiada do pociągu i gdy zatrzaskują się drzwi wagonu, ma wrażenie, że odcinają ją od Prus, marzeń i… Piotra. Podąża w kierunku Kerpen i swojej córki. Wydaje jej się, że choć z dala od ukochanych jezior, nareszcie znalazła się we właściwym miejscu, daleko od domu, ale wśród swoich. Jest przekonana, że kochani przez nas ludzie tak naprawdę tworzą dom, a nie budynki czy miejscowości. Los mieszkańców Mazur był nie do pozazdroszczenia. Za niemieccy dla Polaków, zbyt polscy dla Niemców. Nie wszyscy bowiem mieli tyle szczęścia co Amalia. Ta radość Niemców wobec polskich Mazurów, jaką autorka pokazała w książce, nie do końca była prawdziwa, bo Niemcy nie za bardzo cieszyli się z przyjazdu pobratymców z Mazur. Ci ludzie tak naprawdę zapłacili najwyższą cenę za zamiany terytorialne po II wojnie światowej. Mazurzy przez Niemców byli traktowani jak Polacy, przez Polaków jak Niemcy. Nieważne, gdzie się osiedlili, nigdy nie byli u siebie. Byli gorszą kategorią ludzi. Ich dawne życie nie powróciło, ani w Prusach, ani z dala od nich. Niestety nie wszyscy wysiedleńcy byli przyjmowani w Niemczech z otwartymi ramionami. To była druga strona medalu. Przyjęcie mieszkańców Mazur przez rodowitych Niemców po wysiedleniu z Polski nie było entuzjastyczne. Większość z nich trafiała do Niemiec Zachodnich lub Wschodnich w dramatycznych warunkach, często bez dachu nad głową, dokumentów i majątku. Lokalne społeczności, same zmagające się z powojennym niedostatkiem i zniszczeniami, często patrzyły na przybyszów z nieufnością lub traktowały ich jako konkurencję o mieszkania, pracę i środki do życia. Nie brakowało konfliktów i napięć, choć zdarzały się też przypadki wzajemnej pomocy w rodzinach czy sąsiedztwach. Ogólnie adaptacja była trudna, a wielu wysiedleńców musiało walczyć o przetrwanie i akceptację w nowych społecznościach. W większości przypadków przyjęcie było trudne. Niemcy Zachodnie i Wschodnie zmagały się z ogromnymi problemami powojennymi: zniszczone miasta, brak mieszkań, niedobory żywności i podstawowych środków do życia. Wielu wysiedleńców przybywało w złych warunkach, często bez dobytku i dokumentów, i musiało stawiać czoła niechęci lokalnej ludności, która sama również cierpiała po wojnie. W Niemczech Zachodnich wysiedleńcy byli czasem postrzegani jako obciążenie lub konkurencja o mieszkania i pracę. W Niemczech Wschodnich sytuacja była podobna, a system komunistyczny narzucał rygorystyczną kontrolę nad nową ludnością. Historia wysiedleń to temat niezwykle kontrowersyjny. Wysiedlenia w czasie II wojny światowej i w okresie bezpośrednio po konflikcie dotknęły szerokie rzesze ludzi, obejmując m.in. Polaków, Niemców, a także mniejszości narodowe, w tym Warmiaków i Mazurów. Zakończenie II wojny światowej pozostawiło nierozwiązany problem ludności zamieszkującej obszar Ziem Odzyskanych. Za szaleństwo Hitlera zwykli ludzie zapłacili najwyższą cenę. Nie brakowało jednak sytuacji solidarności i wzajemnej pomocy w rodzinach czy w społecznościach lokalnych. Z czasem większość wysiedleńców adaptowała się do nowych realiów, choć trauma i poczucie utraty ojczyzny pozostały w pamięci wielu pokoleń. 𝑁𝑜𝑤𝑦 ś𝑤𝑖𝑡 to opowieść, która zmusza do refleksji nad tym, jak bardzo przeszłość kształtuje teraźniejszość i jak silna musi być wiara, by odnaleźć nowe światło po mroku wojennych doświadczeń. Jej lektura zostawia trwały ślad i skłania do zadumy nad ceną, jaką płacimy za przynależność, za miłość i za nadzieję. Autorka nie unika trudnych tematów. Pokazuje człowieczeństwo w różnych odsłonach, od jego pozytywnych stron po chwile, gdy okrucieństwo przeważa. Podchodzi do bohaterów z wyczuciem i szacunkiem, dzięki czemu ich losy stały się dla mnie bliskie i zapadły w pamięć. Magdalena Wala w bardzo realistyczny sposób oddaje atmosferę tamtych czasów, pokazuje, jak wielkie znaczenie miała tożsamość narodowa i jak tragiczne mogły być decyzje ludzi, którzy musieli wybierać między przynależnością a przetrwaniem. Każda strona powieści jest pełna emocji, od miłości i oddania po rozpacz i bezsilność wobec otaczającej niesprawiedliwości. Polityczne tło tamtego czasu, weryfikacja narodowościowa autochtonów oraz codzienne wyzwania nadają historii dramatyzmu i autentyczności. Wszystko to pozwoliło autorce pokazać, jak skomplikowana i wymagająca była ta historia. 𝑁𝑜𝑤𝑦 ś𝑤𝑖𝑡 to poruszająca opowieść osadzona w trudnej historycznej rzeczywistości powojennych Prus Wschodnich. Miał to być trzeci i zarazem finałowy tom cyklu Między jeziorami, ale, jak wiadomo, Magdalena Wala postanowiła kontynuować sagę, tym razem oddając głos Libasiowi Schimanskiemu, młodszemu bratu Amalii, który przeżył ciężkie walki na froncie wschodnim. Ciekawa jestem, co przyniesie dalszy ciąg tej niezwykłej opowieści.

„Hańba” Marii Paszyńskiej to mocna i bolesna powieść, która bez upiększeń mierzy się z traumą zbrodni wołyńskiej. Autorka nie unika trudnych tematów – opisuje eskalację nienawiści, okrucieństwo wobec bezbronnych ludzi oraz atmosferę strachu, w której każda decyzja może oznaczać życie albo śmierć. Brutalność wydarzeń nie służy tu szokowaniu, lecz oddaniu skali tragedii i bezradności ofiar, które zostają pozostawione same wobec rozpadu wszelkich norm moralnych i społecznych. Szczególnie poruszające są dylematy bohaterów, stawianych przed wyborami niemożliwymi do jednoznacznej oceny. Paszyńska pokazuje, jak wojna i nienawiść niszczą dotychczasowe relacje sąsiedzkie, zmuszając ludzi do zdrady własnych wartości w imię przetrwania lub ochrony bliskich. Granica między winą a niewinnością staje się nieostra, a poczucie hańby towarzyszy zarówno tym, którzy działają, jak i tym, którzy z lęku pozostają bierni. Jest to książka trudna emocjonalnie, ale niezwykle potrzebna. Zmusza do refleksji nad tym, jak łatwo można odebrać człowiekowi człowieczeństwo – zarówno ofierze, jak i sprawcy – oraz jak niebezpieczna bywa ideologia zaszczepiana od najmłodszych lat.

„Most pomiędzy słowami” Małgorzaty Garkowskiej to poruszający i wciągający drugi tom serii, który w ukazuje trudną codzienność głównych bohaterów w Polsce Ludowej. Autorka pokazuje, jak skomplikowane wybory, tajemnice i presja systemu wpływają na relacje, miłość i lojalność bohaterów, a także jak trudno jest zachować wolność i godność w opresyjnym świecie. Książka pełna jest różnych emocji, niepewności i dramatycznych zwrotów akcji, a jednocześnie ukazuje siłę rodziny, wsparcia i prawdziwej bliskości. To opowieść o przetrwaniu, odwadze i czułości w czasach, które testują człowieczeństwo na każdym kroku.

Lubię książki autorki, szczególnie te o tematyce II wojny światowej. Tym razem akcja rozgrywa się w Prusach Wschodnich na początku 1944 roku. Opowiada o życiu i pracy zwykłych ludzi w obliczu nadciągającej zagłady. Amalia Heyn to Mazurka, która poślubiła Niemca i mieszka ze swoimi teściami. Teraz dołącza do nich Piotr Liszkiewicz , polski robotnik przymusowy. Amalia uczy go jak pracować na roli i chroni przed miejscowym żandarmem , który ciągle doprowadza do zatargów z Piotrem, żeby móc się na nim wyżyć i go pobić. Po pewnym czasie między Amalią i Piotrem zaczyna iskrzyć i muszą bardzo uważać, żeby nikt tego nie zauważył, bo ta miłość jest zakazana i grozi za to nawet śmierć. Podobała mi się ta powieść a szczególnie dramatyczna końcówka, która zapowiada pełną emocji kolejną część.

Książka opowiada historię 3 osob Henryk, Izabela i Emilia. Henryk jest dzieckiem Alfreda i Marii Suchogórskich. Jest typem lekkoducha oraz hazardzisty. Nie chcę podejmować żadnej pracy. Żyje na garnuszku rodzicow, ale gdy jego ojciec spotyka się z Zlotkiewiczem ktory ma weksle jego syna na 20000 rubli ma dość stylu zycia jego syna. Pod groźbą Henryk podejmuje pracę w banku u Zlotkiewicza. Emilia jest córką Złotkiewicza. Ojciec planuje jej ślub z Henrykiem. I po pewnych perypetiach dochodzi do ślubu. Mamy tu też Izabelę. Po śmierci matki zostaje wyrzucona z domu ojczyma i za namową chrzestnej wyjeżdża do Warszawy. I tam zaczyna zarabiać jako dama do towarzystwa. I spotyka na swej drodze Henryka i ona się w nim zakochuje. Książka pokazuje skutki niespłacania długów. Małżeństwa bez miłości i wszelką zazdrość tej trzeciej. Trzeba brać odpowiedzialność za każdy swój czyn i nie wierzyć kazdemu kogo spotka się na drodze nawet przyjacielowi. Jest to 1 tom z 5 czesci. Osobiscie nie lubię ksiazek gdzie sa osadzone w czasach zaborów. Jakoś nie dla mnie te czasy. Więc nie poczułam tej historii i nie mam chęci by sięgnąć po kolejne części.

Bardzo ciekawie się czyta. Tylko irytują mnie nieścisłości w opisie książki od wydawcy na ostatniej stronie okładki. I tak: po pierwsze jest napisane, że Rozalia przydusza we śnie niemowlę, które na skutek tego umiera. Nie jest to prawdą. W powieści nie ma ani słowa o tym, że Rozalia przydusiła dziecko. W nocy wzięła zawiniątko do swego łóżka i podała pierś. Zasnęła. Po godzinie się przebudziła i dziecko już nie żyło. Nie zostało przyduszone! Nic o tym nie jest napisane. To jak umarło, pozostaje w sferze domysłów czytelnika. I po drugie: znów wydawca pisze bzdury na ostatniej stronie, że posłaniec, który przynosi dziecko do domu Wilamowskich twierdzi, że to mała Wilamowska. To nieprawda. Posłaniec chcąc się upewnić, czy oddaje dziecko Wilamowskiemu wymawia tylko jedno słowo: ,,Wilamowski?". I otrzymawszy twierdzącą odpowiedź podaje zawiniątko Wawrzykowi. Nie ma ani słowa o tym, że jest to mała Wilamowska! Wydawco, książkę trzeba jednak przeczytać, zanim cokolwiek chce się napisać na ostatniej stronie.

Powieść Kate Hewitt, W godzinie próby, to epicka, a zarazem niezwykle intymna kronika ludzkiej wytrwałości, którą oceniam na mocne 8/10. Autorka z rzadką precyzją kreśli portrety psychologiczne bohaterów, rzucając ich w wir wydarzeń, które testują granice ich moralności i siły ducha. To książka o wyborach, których nikt nie powinien dokonywać, oraz o miłości, która staje się jedyną kotwicą w świecie ogarniętym chaosem. Bohaterowie i ich dramatyczne losy Centralnymi postaciami opowieści są Lydia i Stefan, których losy splatają się w jednym z najmroczniejszych okresów historii Europy. Lydia to kobieta o niezwykłej wewnętrznej godności, która początkowo próbuje jedynie przetrwać, chroniąc to, co dla niej najdroższe. Jej ewolucja – od osoby wycofanej i ostrożnej do kogoś, kto decyduje się na heroiczne akty oporu – jest nakreślona z ogromnym wyczuciem. Hewitt nie czyni z niej posągowej bohaterki; Lydia boi się, popełnia błędy i targa nią niepewność, co czyni jej losy tak przejmująco autentycznymi. Z kolei Stefan uosabia tragizm człowieka uwikłanego w system, któremu nienawidzi służyć. Jego losy to bolesne studium rozdarcia między obowiązkiem a sumieniem. Obserwowanie, jak Stefan próbuje zachować resztki człowieczeństwa w mundurze, który symbolizuje opresję, jest jednym z najbardziej poruszających elementów powieści. Relacja między tą dwójką nie jest oczywistym romansem – to raczej desperackie szukanie światła w całkowitej ciemności, więź budowana na wspólnym poczuciu zagrożenia i nadziei, że mimo wszystko istnieje „jutro”. Największą siłą Kate Hewitt jest jej zdolność do budowania napięcia nie tylko poprzez sceny akcji, ale przede wszystkim poprzez dynamikę wewnętrzną postaci. Autorka mistrzowsko operuje kontrastami: domowe ciepło, które znika w mgnieniu oka, zostaje zastąpione przez chłód wojennej rzeczywistości. Losy drugoplanowych bohaterów są równie starannie dopracowane, tworząc gęstą sieć zależności, w której jeden fałszywy krok może oznaczać śmierć wielu osób. Styl Hewitt jest klarowny, a jednocześnie nasycony emocjami. Autorka nie musi uciekać się do taniej drastyczności, by wstrząsnąć czytelnikiem. Wystarczy jej opis pustego krzesła przy stole czy spojrzenia wymienionego w tłumie, by oddać ogrom straty i strachu. To literatura, która stawia pytania o to, jak my zachowalibyśmy się „w godzinie próby” – czy wygrałby w nas instynkt samozachowawczy, czy może zdolność do najwyższego poświęcenia? Dlaczego 8/10? Ocena osiem odzwierciedla dojrzałość tej prozy. Kate Hewitt unika uproszczeń, pokazując, że wojna to nie tylko walka dobra ze złem, ale przede wszystkim tysiące odcieni szarości, w których muszą poruszać się zwykli ludzie. Jedynym drobnym mankamentem, który powstrzymuje mnie przed wystawieniem najwyższej noty, jest momentami zbyt wolne tempo w środkowej części książki, gdzie niektóre refleksje bohaterów bywają powtarzalne. Nie zmienia to jednak faktu, że jest to pozycja wybitna w swoim gatunku. W godzinie próby to bolesna, ale i piękna opowieść o tym, że nawet w najgorszych czasach człowiek jest zdolny do rzeczy wielkich. Kate Hewitt stworzyła historię, która zostaje pod powiekami długo po zakończeniu lektury. To hołd dla bezimiennych bohaterów codzienności, których losy, choć fikcyjne, niosą w sobie ziarno uniwersalnej prawdy o ludzkiej naturze.

Polska literatura współczesna coraz częściej i odważniej sięga po tematy trudne, bolesne i dotąd spychane na margines zbiorowej pamięci. Danuta Chlupowa w swojej powieści „Podróż w niechciane” udowadnia, że o wielkiej historii można pisać w sposób intymny, skupiony na jednostkowym cierpieniu, a jednocześnie zachowujący epicki rozmach. Przyznając tej książce ocenę 8/10, doceniam jej rzetelność historyczną, emocjonalną głębię oraz niezwykły kunszt językowy, który sprawia, że lektura staje się przeżyciem niemal fizycznym. Akcja powieści osadzona jest w realiach II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu, koncentrując się na losach mieszkańców Śląska Cieszyńskiego i Zaolzia. To region szczególny, gdzie granice państwowe, narodowościowe i językowe od zawsze były płynne, a wojna brutalnie zmusiła ludzi do opowiedzenia się po jednej ze stron. Chlupowa po mistrzowsku kreśli portrety bohaterów, którzy nie chcą wielkiej polityki – chcą jedynie przetrwać, kochać i uprawiać swoją ziemię. Tytułowa „podróż w niechciane” to nie tylko fizyczne przemieszczenie, wywózki czy ucieczki przed frontem, ale przede wszystkim wewnętrzna wędrówka ku rzeczywistości, której nikt sobie nie życzył. Autorka z wielką wrażliwością opisuje dramat ludzi traktowanych przez nową władzę jako „obcy” lub „niepewni”. Chlupowa nie boi się poruszać tematów tabu – wysiedleń, brutalności Armii Czerwonej czy trudnych relacji polsko-czeskich. Najmocniejszą stroną książki jest jej autentyzm. Widać, że pisarka wykonała ogromną pracę dokumentacyjną, co przekłada się na dbałość o detale: od topografii regionu, przez gwarowe wstawki, aż po opisy codziennych trudów. To sprawia, że „Podróż w niechciane” przestaje być tylko fikcją literacką, a staje się żywym pomnikiem wystawionym pokoleniu naszych dziadków. Powieść należy do literatury dojrzałej i poruszającej. Chlupowa posiada rzadki dar opowiadania o rzeczach strasznych bez popadania w tani sentymentalizm czy epatowanie okrucieństwem. Jej styl jest elegancki, wyważony, a momentami wręcz poetycki, co stanowi doskonałą przeciwwagę dla brutalnych realiów opisywanych wydarzeń. Dlaczego nie pełna dziesiątka? Momentami wielowątkowość narracji sprawia, że czytelnik musi wykazać się dużą koncentracją, by nie zgubić powiązań między licznymi postaciami drugoplanowymi. Niektóre przejścia czasowe mogłyby być również nieco płynniejsze, choć nie wpływa to znacząco na ogólną, bardzo wysoką ocenę dzieła. „Podróż w niechciane” Danuty Chlupowej to książka, która zostaje w sercu na długo po przewróceniu ostatniej strony. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć skomplikowaną tożsamość pogranicza oraz dla tych, którzy szukają w literaturze prawdy o ludzkiej kondycji w czasach pogardy. Autorka przypomina nam, że historia to nie tylko daty i bitwy, ale przede wszystkim miliony przerwanych biografii i niechcianych podróży, z których nie zawsze da się wrócić do domu. To solidne 8/10 – literatura piękna w najpełniejszym tego słowa znaczeniu.

Może być, choć dialogi między babcią a wnuczką mocno przesłodzone i to w całej tragicznej wymowie książki jest pewnym zgrzytem. No i spotkanie odnalezionych po latach bohaterek jest przedstawione jak rodzinna sielanka, a to w sytuacji gdy spotykają się osoby sobie tak naprawdę obce, jest mało realne.

Bardzo przeciętna powieść obyczajowa, której akcja rozgrywa się w Wolnym Mieście Gdańsku, tuż przed wybuchem wojny. Na przykładzie bohaterów, pokazuje jakie nastroje panowały w mieście, w którym szerzył się terror a Polacy i Żydzi byli na każdym kroku napadani i szykanowani. Historia Iwy polskiego celnika i Neli córki bogatych Niemców w sumie ciekawa, ale nie podobała mi się styl pisania autorki oraz sposób w jaki została opowiedziana. Nie ma w tej opowieści żadnych emocji, mało się dzieje a akcja jest mało ciekawa. Mimo tematyki którą lubię, niestety bardzo się nudziłam, bo autorka nie potrafiła dotrzeć do mnie ze swoją opowieśćią. Mam nadzieje, że dalsze części będa ciekawsze.

Bardzo dobra książka. Dwie bohaterki, dwie narracje. Ten sposób przedstawienia historii bardzo mi odpowiadał. Fragmenty z Wojciechem i jego córką oraz Urszulą skrzętnie jednak omijałam, bo takie relacje się zdarzają i to nie tylko w książkach. Zamiana noworodków? Niejeden zbuntowany nastolatek o tym marzy :) Tylko co będzie, gdy z dobrego wdepniesz w gorsze? Duży plus za ciekawe zakończenie.