Poezje wybrane

🔰 "... polegać na człowieku
to jak nie wierzyć w Boga,
a mimo to pragnąć cudu ..." /Wspomnienie września 1952/
**********
Holan to ceniony w Czechach poeta, erudyta i tłumacz. Przekładał na język czeski utwory rosyjskich, hiszpańskich, francuskich, murzyńskich twórców. Był również tłumaczem wierszy Adama Mickiewicza, a jego przekład "Ojca zadżumionych" Juliusza Słowackiego uważany jest za wyjątkowo odważny.

Jednak nie urzekła i nie przekonała mnie jego poezja. Nie zachwyciłam się jej fizycznością, brudem i ciemnością.
Nie zafascynowałam się fizjologią, rozkładem, okaleczeniem, krwią, gwałtem i brudną miłością. Prawie żadna myśl w wierszach Holana nie była dla mnie jednoznaczna, jasna, porządkująca rzeczywistość i oczywista. Wszystko wydało się zmierzwione, zmieszane, skotłowane. Składnia tych utworów pełna jest anarchii, domysłów, pauz, wielokropków.....

Holan jest poetą bólu, udręki. Wizja ludzkiej egzystencji jest u tego poety wyjątkowo mroczna. Jak powiada we wstępie do wyboru wierszy czeskiego poety Marian Grześczak: Holan życia „nie analizuje zjawiskowo; zajmuje go w nim jeden tylko element – cierpienie." Chce tak ślepy los i ku temu samemu dąży spełniająca się w nas kultura. Natura, według tego poety, spełnia się poprzez realizowanie elementarnych pragnień: rozród, potrzeba zaspokojenia głodu.
Czytając niektóre Holanowskie wiersze, z różnych tomów, nie sposób nie pomyśleć o gnostycyzmie, o świecie jako wytworze złego demiurga i o nieskończenie dalekim, ukrytym Bogu. Hermetyczność wierszy poety wynika być może z przekonania, że sztuka musi zawierać w sobie tajemnicę, powinna być tajemnicą, która niepokoi, intryguje i stymuluje, ale mimo prób interpretacji komunikatu nie prowadzi do jednoznacznych odpowiedzi, nie rozwiązuje zagadek.
Z trudem udało mi się znaleźć wśród utworów Holan, kilka ważnych dla mnie tekstów np. utwór "Wiersze" i jeszcze ten zacytowany poniżej.

🔰"Nie żeby się ściemniało,
ciemność jest nieprzerwana.
A że nie wie co przyjdzie
po niej, jest też bezczynna.

I tak tutaj żyjemy: ślepcy,
pośród widzących ścian chodzący po omacku,
bo nawet to, co w nas jest,
jest poza naszym zasięgiem..."
/W istocie/
(27)

🔰 "... polegać na człowieku
to jak nie wierzyć w Boga,
a mimo to pragnąć cudu ..." /Wspomnienie września 1952/
**********
Holan to ceniony w Czechach poeta, erudyta i tłumacz. Przekładał na język czeski utwory rosyjskich, hiszpańskich, francuskich, murzyńskich twórców. Był również tłumaczem wierszy Adama Mickiewicza, a jego przekład "Ojca zadżumionych"...