Zakopać maszynę do pisania. Dzieciństwo pod okiem Securitate

Wspomnienia Carmen Bugan to intymny pamiętnik pisany po latach na emigracji. Autorka opisuje idyllę swojego dorastania na rumuńskiej wsi. Wspomina dziadków, rodzeństwo, szkolne perypetie. W swoim dziecięcym pojmowaniu świata nie rozumie, dlaczego mama często płacze, a tata zakopuje maszynę do pisania i znika w nocy, ale nie podejrzewa nic złego. Jej punkt widzenia się zmienia, gdy ojciec trafia do więzienia, a w domu zjawia się Securitate. Wraz z tajną policją zaczynają się szykany, podsłuchy i podejrzliwość. Reżim wymusza rozwód na jej rodzicach. Życie w kraju rządzonym przez bezwzględny aparat polityczny staje się udręką, co zmusza rodzinę Bugan do ucieczki przed represjami.
Carmen Bugan w swoich wspomnieniach zachowała perspektywę dziecka, dlatego treść książki jest szczera i prostoduszna. Czytelnik mając świadomość realiów panujących w Rumunii za czasów Nicolae Ceaușescu, widzi brutalność i zagrożenie, przez co opisana historia jeszcze bardziej wciąga i chwyta za serce.

Wspomnienia Carmen Bugan to intymny pamiętnik pisany po latach na emigracji. Autorka opisuje idyllę swojego dorastania na rumuńskiej wsi. Wspomina dziadków, rodzeństwo, szkolne perypetie. W swoim dziecięcym pojmowaniu świata nie rozumie, dlaczego mama często płacze, a tata zakopuje maszynę do pisania i znika w nocy, ale nie podejrzewa nic złego. Jej punkt widzenia się...

🔰"Niektóre wspomnienia są jak ciało i krew, i nie zwraca się na nie uwagi, dopóki człowiek się nie zrani, dopóki coś go nie ukłuje."

Bardzo osobista i gęsta od emocji książka mająca charakter pamiętnika napisanego poetycką prozą.
Zaczyna się od wspomnień gloryfikujących dzieciństwo wypełnione miłością dziadków i rodziców, marzeniami o budowie nowego domu, cudowną -niemal dziewiczą - przyrodą, lokalnymi zwyczajami i legendami.
Zmiany przychodzą wraz z pójściem narratorki do szkoły. Szkoły reżimowej i opresyjnej, która uczy dyscypliny i posłuszeństwa za pomocą kar fizycznych oraz przemocy psychicznej i odpowiedzialności zbiorowej:

🔰"pani od francuskiego, modnie ubrana kobieta około trzydziestki (...),łamie flagę rumuńską na mojej pupie podczas lania, ponieważ nie zapamiętałam koniugacji. Wszyscy w klasie ryczą ze śmiechu i na jakiś czas dostaję ksywkę "kamienny tyłek"."

🔰"(...) będę miała bardzo duży tyłek, ogromne dłonie i niezwykle grube policzki, ponieważ w te miejsca najczęściej obrywam."

Później umiera ukochana babcia dziewczynki. Pojawiają się bardzo interesujące etnograficznie i niezwykle wzruszające opisy osobistego przeżywania żałoby.
W latach osiemdziesiątych XX w. kraje dawnego bloku wschodniego pogrążają się w kryzysie gospodarczym. Racjonowana jest żywność i wyłączany prąd. Carmen pomaga rodzicom prowadzącym sklep spożywczy. Zawarte w pamiętniku relacje dwunastolatki z codziennch bitew mieszkańców miasteczka o zdobycie przysługujących im racji żywności, są wyjątkowo poruszające.
Dziewczynka jeszcze nie wie, że zanim przyszła na świat, jej ojciec naraził się reżimowi i był więziony, z tego powodu jej mama nie dostała zgody na pracę w szkole. Miała wykształcenie do nauczania biologii, ale była "nieodpowiednia".
Pewnego dnia w domu pojawia się maszyna do pisania. Za rządów Ceaușescu można było posiadać jedną, zarejestrowaną u Securitate maszynę do pisania. Co jakiś czas funkcjonariusze służb bezpieczeństwa mieli prawo skontrolować, czy jest właściwie użytkowana. W przypadku rodziny Buganów maszyna miała służyć spisywaniu przepisów kulinarnych. Jednak po nocach, rodzice Carmen pisali na niej ulotki przeciwko dyktaturze Ceaușescu. Wkrótce okazało się, że ojciec nabył jeszcze jedną, nielegalną, maszynę do pisania, o której reszta rodziny nie wiedziała. Umieszczał ją w beczce i zakopywał, by nikt się o niej nie dowiedział.
Kiedy ojciec znowu zostaje aresztowany, rodzina zostaje objęta "opieką" Securitate. Życie pod jej czujnym okiem było nie do zniesienia. Podsłuch umieszczony w domu Buganów nie pozwalał im na swobodną konwersację; tajniacy dysponowali kluczami do domu i pojawiali się w nim o dowolnej porze doby, kradnąc dla siebie wszelką żywność, którą tam znaleźli; inwigilowani byli wszyscy, którzy odwiedzali rodzinę lub w jakikolwiek inny sposób się z nią kontaktowali, a sąsiadów zmuszano do składania na nich donosów.
W szkole Carmen i jej siostra traktowane były jak uczennice gorszej kategorii, gdyż ich ojciec okazał się "kryminalistą".
W książce aż wrze od emocji, doświadczanych przez dwunastoletnią bohaterkę, której życie rozpada się niemal z dnia na dzień. Dziewczynka wraz z pozostałymi członkami rodziny zmuszona jest do wegetacji oraz trwania na granicy paranoi.
Przez strony tego pamiętnika przelewają się: obawa i strach o życie ukochanego ojca; złość na niego, że był egoistą i naraził rodzinę na taką opresję, nienawiść do reżimu i jego tajnych służb. Padają też oskarżenia pod adresem społeczeństwa, które było zbyt słabe i zastraszone, aby skutecznie zawalczyć z reżimem o swoje podstawowe prawa.
Amnestia, która obejmuje ojca, wcale nie poprawia sytuacji rodziny. Ojciec ma areszt domowy, nocami ze snu wyrywają ich telefony z pogróżkami pozbawienia życia, czasami na któregoś z członków rodziny pędzi z zawrotną prędkością jakiś samochód. Cudem udaje im się zmylić tajniaków i poprosić o azyl w ambasadzie amerykańskiej. W trakcie oczekiwania na wyjazd zostają pozbawieni przez reżim domu i całego majątku. Najgorsze jest jednak to, że muszą opuścić swoje ukochane miejsce na ziemi, zostawić rodzinę, przyjaciół i bliskich.
Po 20. latach wracają, aby przeczytać dokumenty, które na ich temat gromadziła Securitate.

🔰"Są chwile w życiu człowieka, których nigdy nie naruszą zapomnienie, nowość czy emocje."

Książka skłania do wielu refleksji, budzi emocje i wątpliwości. Czasem potrzebowałam ją odłożyć, aby uwolnić się od ich natłoku.

🇵🇱 Lech Wałęsa (s.82, 238),
🇵🇱 turyści z Polski we Vraja Marii nad Morzem Czarnym handlujący w latach siedemdziesiątych czarnorynkowymi ubraniami, śpiworami i namiotami (s. 49)

🔰"Niektóre wspomnienia są jak ciało i krew, i nie zwraca się na nie uwagi, dopóki człowiek się nie zrani, dopóki coś go nie ukłuje."

Bardzo osobista i gęsta od emocji książka mająca charakter pamiętnika napisanego poetycką prozą.
Zaczyna się od wspomnień gloryfikujących dzieciństwo wypełnione miłością dziadków i rodziców, marzeniami o budowie nowego domu, cudowną -niemal...

Wspomnienia autorki opisujące jej dzieciństwo na przełomie lat 70 i 80 w komunistycznej Rumunii jest pozycją godną polecenia. Jest to pierwsza pozycja o Rumunii jaką przeczytałam, nie wiem zbyt dużo o tym kraju, więc możliwość porównania jej do komunistycznej Polski było ciekawym doświadczeniem. Opisy wczesnego sielskiego dzieciństwa autorki rezonowały z moimi doświadczeniami, bo ja też miałam kochanych dziadków na wsi, u których spędzałam dużo czasu, ale prawdziwe gęste zaczyna się, gdy ojciec autorki zostaje aresztowany za antyreżimowe manifestacje. Represje za ten czyn obejmują całą rodzinę - ojciec zostaje skazany na 10 lat więzienia, a jego żona, dzieci i krewni są przesłuchiwani, inwigilowani, szykanowani. Tak jak podziwiałam Carmen i jej matkę za siłę z jaką dawały odpór zemście reżimu, tak ojciec, dzięki któremu całe to nieszczęście zwaliło się na jego rodzinę wywoływał u mnie mieszane uczucia. Ogarnięty poczuciem misji, W OGÓLE nie brał pod uwagę, że sprowadza nieszczęście na swoich bliskich. Carmen opisuje go bardzo uczciwie, kocha go, ale jest na niego wściekła. Ion Bugan jest dla mnie psychologicznie bardzo ciekawą postacią, ewidentnie cierpiał na kompleks mesjasza, a fakt, że nie stał się drugim Wałęsą bolał go bardzo, a przynajmniej tak ja oceniam pewne jego zachowania.
Ogólnie pozycja bardzo dla mnie interesująca - szczere wejrzenie w Rumunię i rodzinę pod okiem tajnej policji.

Wspomnienia autorki opisujące jej dzieciństwo na przełomie lat 70 i 80 w komunistycznej Rumunii jest pozycją godną polecenia. Jest to pierwsza pozycja o Rumunii jaką przeczytałam, nie wiem zbyt dużo o tym kraju, więc możliwość porównania jej do komunistycznej Polski było ciekawym doświadczeniem. Opisy wczesnego sielskiego dzieciństwa autorki rezonowały z moimi...

Wspomnienia Rumunki z lat 1977-1989, z przeskokami w ostatnich rozdziałach do czasów po upadku komuny. Fabuła rozgrywa się w części Rumunii nazywanej Mołdawią (nie mylić z sąsiednim państwem),głównie we wsi Drăgănești.
Początek wspomnień wręcz porywa swoją szczerością, naturalnością i nostalgią za pokoleniem dziadków, szczególnie tych, pochodzących ze wsi. Autorce udało się zachować swój ówczesny punkt widzenia, nie skażony nabytą później wiedzą i doświadczeniem. Czytelnik obserwuje zatem przeszłość rumuńskiej wsi oczami kilkuletniej dziewczynki. Opisy dziadków macierzystych to wręcz wyciskacz łez i hołd dla ludzi żyjących prostymi, tradycyjnymi wartościami. Ale sielanka się kończy przy pierwszym kontakcie z państwem, czyli szkołą. I jak to w niemal każdej książce traktującej o komunistycznej Rumunii widać, że PRL w porównaniu z krajem Ceaucescu był oazą wolności w bloku radzieckim. Też żyliśmy w klatce, ze skąpym pożywieniem, ale bez łańcuchów i kagańca.
Prawdziwy koniec dziecięcej Arkadii nastąpił jednak wraz z zaangażowaniem się ojca dziewczynki w walkę o prawdę i dobro. Beznadziejną, skazaną na niepowodzenie, ale zgodną z jego (i nie tylko) przekonaniami. I tu już wieś traci swój sielankowy charakter. Rodzina wroga ludu to wyzwania dla otoczenia. Katalog zachowań poszczególnych osób obejmował chyba wszystkie możliwości. Ale przeważały postawy bierne, wymuszane przez władze, a szczególnie wszechwładną Securitate. Były na szczęście osoby, które nie dały się złamać. Rodziny objęto odpowiedzialnością zbiorową, co tylko je cementowało.
I dlatego druga część książki jest już przygnębiająca, pokazująca kaskadę zła, z jaką musiała zetknąć się bohaterka i jej rodzina, a pośrednio wszyscy, którzy im pomagali.
Końcówce daleko od happy endu. I z przyczyn naturalnych (informacje o śmierci kolejnych osób z rodziny) i dlatego, że ojciec bohaterki, postać autentyczna, którą można znaleźć w sieci, nie został przez swój już wolny kraj należycie doceniony. Ale za to córka mu się udała – dziedzicząc po nim twardość charakteru i tzw. kręgosłup moralny.
Znakomite wspomnienia, pisane prostym językiem, niezbyt literackim. Ale za to w pełni szczere i wiarygodne.

Wspomnienia Rumunki z lat 1977-1989, z przeskokami w ostatnich rozdziałach do czasów po upadku komuny. Fabuła rozgrywa się w części Rumunii nazywanej Mołdawią (nie mylić z sąsiednim państwem),głównie we wsi Drăgănești.
Początek wspomnień wręcz porywa swoją szczerością, naturalnością i nostalgią za pokoleniem dziadków, szczególnie tych, pochodzących ze wsi. Autorce udało...

To książka ku przestrodze, książka o czasach jakie nie mają prawa wrócić nigdzie.

To książka ku przestrodze, książka o czasach jakie nie mają prawa wrócić nigdzie.

Niesamowicie ciepła i wzruszająca opowieść prostego życia rodziny żyjącej w ciągłej niepewności. Rodziny, która w całej historii nie jest najważniejsza, ale pokazuje tę drugą stronę cierpienia i tęsknoty za ojcem uznanym za więźnia politycznego. I surowa, choć piękna Rumunia w tle. Ta książka prawdziwie targa emocjami!

Niesamowicie ciepła i wzruszająca opowieść prostego życia rodziny żyjącej w ciągłej niepewności. Rodziny, która w całej historii nie jest najważniejsza, ale pokazuje tę drugą stronę cierpienia i tęsknoty za ojcem uznanym za więźnia politycznego. I surowa, choć piękna Rumunia w tle. Ta książka prawdziwie targa emocjami!

Rumunia, lata 80-te pod rządami Ceaucesku, z wszechobecną Securitate.I losy rodziny, której ojciec, jak nasz Wałęsa, próbuje walki z reżimem. Pięknie opisana przez Carmen Bugan, córkę, rzeczywistość Rumunii tamtych lat. Straszne czasy, oby nigdy nie wróciły.....

Rumunia, lata 80-te pod rządami Ceaucesku, z wszechobecną Securitate.I losy rodziny, której ojciec, jak nasz Wałęsa, próbuje walki z reżimem. Pięknie opisana przez Carmen Bugan, córkę, rzeczywistość Rumunii tamtych lat. Straszne czasy, oby nigdy nie wróciły.....

Bardzo ciekawa opowieść o dzieciństwie w czasach zarazy. Dałem się porwać tej spokojnej, ale podsyconej wielkimi emocjami narracji. Polecam.

Bardzo ciekawa opowieść o dzieciństwie w czasach zarazy. Dałem się porwać tej spokojnej, ale podsyconej wielkimi emocjami narracji. Polecam.

Nie sposób oceniać czegoś tak osobistego jak ludzkie emocje, których jeśli ktoś osobiście nie doświadczył, to nie jest w stanie sobie nawet wyobrazić.
Bohaterka dziennika doświadczyła w latach dojrzewania wielu opresji ze strony władz komunistycznej Rumunii, nie rzadko mając przy tym na utrzymaniu całą rodzinę, a jej postawy mógłby pozazdrościć niejeden dorosły. Carmen doznaje jednak tej dorosłości przedwcześnie, w sposób którego nie chciała, mimo to mogła być dumna ze swoich rodziców, którzy poświęcili się dla dobra idei.

Dziennik bardzo osobisty, trzymający w napięciu do samego końca i chwytający za serce. Jedyne do czego można się przyczepić, to brak (poza kilkoma wstawkami pomiędzy wierszami) choćby krótkiego rozdziału o tym, jak potoczyły się losy Carmen i jej rodziny już po opuszczeniu rodzinnych stron.

Nie sposób oceniać czegoś tak osobistego jak ludzkie emocje, których jeśli ktoś osobiście nie doświadczył, to nie jest w stanie sobie nawet wyobrazić.
Bohaterka dziennika doświadczyła w latach dojrzewania wielu opresji ze strony władz komunistycznej Rumunii, nie rzadko mając przy tym na utrzymaniu całą rodzinę, a jej postawy mógłby pozazdrościć niejeden dorosły. Carmen...

Subiektywna i pisana prostym językiem. Bez wątpienia ważna nie tylko dla autorki, ale i każdego komu bliska jest Rumunia i kto zainteresowany jest dyktaturą panującą tam do roku 1989.

Subiektywna i pisana prostym językiem. Bez wątpienia ważna nie tylko dla autorki, ale i każdego komu bliska jest Rumunia i kto zainteresowany jest dyktaturą panującą tam do roku 1989.