Teologia. Rozmowa o Bogu i człowieku

Do książki dołączona jest płyta CD z fragmentami wykładów autora.

Jest to książka o teologii, o płynących z niej pożytkach, o – nie waham się sięgnąć po wysokie słowo – miłości do niej. O tym, że rozumiem ją głównie jako dialog – o Bogu i o człowieku, o ich wzajemnej relacji; dialog z moimi współczesnymi; dialog przynoszący – ufam – wielorakie korzyści dla nas wszystkich. […] Teologia jest (roz)mową o Bogu/człowieku, zawsze kontekstualną i nieodmiennie oferującą nadziejorodny sens, rozmową, której najważniejsze wątki dotyczą drogi, prawdy i życia. Czyli ostatecznie i najgłębiej: Jezusa Chrystusa.

Jest to więc książka (tak dalece, jak mnie na to stać) teo-logiczna: podejmująca ściśle teologiczną problematykę, a jednocześnie refleksję nad teologią. Tym samym zaprasza do namysłu nad fenomenem teologii dzisiaj: o czym jest, dla kogo jest, jak jest, po co jest. Nie znajdzie tu czytelnik żadnych gotowych rozwiązań ani prostych recept, ale z pewnością niemało zdecydowanych przekonań, za którymi stoi moje życie i moja praca. To propozycja rozmowy z czytelnikiem – o Bogu, o człowieku; czyli o teologii.

(ks. Jerzy Szymik, fragment wstępu)

Zasługą ks. Prof. Jerzego jest, że […] nie boi się samotniczych ścieżek, na których potrafi łączyć poezję konkretu i rozległą perspektywę uniwersalizmu chrześcijańskiego, miłość do małej Ojczyzny z okolic Pszowa i umiłowanie Królestwa Bożego, w którym znikają jako mało istotne różnice przykuwające na co dzień naszą uwagę. […] Ks. Prof. Jerzy najdalszy jest od ucieczek od współczesności. Nie wspomina on nostalgicznie czasów minionych ani nie reaguje pesymizmem na ból świata. Równocześnie jednak nie usiłuje retuszować tego, co bolesne, ani też nie unika trudnych problemów współczesności. W zadumie nad nimi przekracza próg zadziwienia, aby ukazywać świat Bożych paradoksów. W jego przestrzeniach Bóg kamiennych tablic jest równocześnie kochającym Bogiem odkrytej nadziei. Nawet wtedy, gdy – na przekór ludzkiej logice – przychodzi jako bezbronne dziecko, niesie moc, która przemienia historię świata. W dramacie Jego wyniszczenia na wzgórzu Golgoty odnajdujemy echo naszych życiowych zmagań. […]

Życie ludzkie może być piękne, tak jak piękna jest teologia inspirowana przez fascynację prawdą o Wcieleniu. W kulturze postmoderny, jakże często rozdartej miedzy poczuciem rozczarowania i bezsensu, refleksja ks. Szymika wyzwala z pesymizmu i rozpaczy, ukazując horyzont nowej nadziei wyrażającej solidarność Boga z człowiekiem. W perspektywie tej, na przekór pesymistycznym deklaracjom epoki, mimo niezaprzeczalnego bólu istnienia, można odkrywać sens i piękno. Głębia teologicznej refleksji ks. Szymika ukazuje ludzki wymiar chrystocentrycznej teologii i zarazem prowadzi na szlak wielkiej duchowej przygody, w której Piękno stanowi jedno z imion Prawdy.

(abp Józef Życiński, fragmenty przedmowy)


SPIS TREŚCI

Teologia o ludzkim obliczu. Przedmowa (Abp Józef Życiński)

Teologia jako (roz)mowa o Bogu/człowieku. Wstęp


I. Droga. Iść, wierząc

"Oto człowiek" - od Adama do Chrystusa. Chrześcijańska antropologia jako korzeń i przyszłość Europy

Paradygmat Wcielenia jako uniwersalny model kultury

Kultura, literatura, społeczeństwo. Interdyscyplinarność a metodologia współczesnych badań teologicznych (współautor: Arkadiusz Wuwer)

Katastrofa i nadzieja

Quaestio resurrectionis. Miłosz, ekumenizm, literatura

Mariologiczne intuicje Czesława Miłosza

"Życie spod drętwiejących palców". Inkarnacyjne źródła sztuki

Zdumienie i Prawda. Znaczenie papieskiej poezji

Gorzkie żale przybywajcie


II. Prawda. Szukać i znajdywać

Universale Concretum. Chrystocentryzm jako klucz do jednania różnorodności

Chrystus jako odpowiedź Boga. Filozoficzno-teologiczne podstawy rozumienia odpowiedzialności

Vinculum amoris. Duch Święty dogmatu trynitarnego

Teologia jako poszukiwanie Mistrza

"Wyłącznie miłość mnie niesie..." Wielka chrystologia Małej Teresy

Alfons Nossol i chrystologia proegzystencji (współautorka: Katarzyna Najman)

Praedicamus Christum Crucifixum

Głosić Ewangelię dziś. Perspektywa kerygmatycznie zorientowanej dogmatyki

Dogmatyka na ambonie. Sześciogłos (współautorzy: Krzysztof Ora, Marcin Rybicki, Krzysztof Szwarc, Dariusz Zielonka, Piotr Żurkiewicz)


III. Życie. Przywrócić nadzieję

Papież i prorocy rozpaczy (autor wywiadu: Jarosław Dudała)

Współcierpienie Boga

Kto usprawiedliwi naszą nadzieję?

Chrystokształtność nadziei. Diagnoza i dialog

Pewien zaś Samarytanin... Chrystologia miłosierdzia

Biegun przyciągania. Jana Pawła II projekt chrystologii na III tysiąclecie

Bóg jako źródło i pragnienie. Znaki czasu społecznego

Niebo dla gołębi (autor wywiadu: Szymon Hołownia)


Indeks osób

Indeks rzeczowy

Wykaz pierwodruków