Paula Szymańska

Smoki - istoty mityczne, inspirujące przedstawicieli chyba każdej ziemskiej kultury. Ziejące ogniem, podróżujące w chmurach, rozpościerające skrzydła, strzegące skarbów, pożerające dziewice... Wiele ich atrybutów można bez problemów wymienić jednym tchem. Wszak zostały one uwiecznione nie tylko w podaniach i legendach, ale także w niezliczonych książkach z gatunku fantastyki [celowo nie napisałam fantasy, przykłady smoków są także w innych jej odłamach]. Zdawałoby się, że pomysł jest już "przelatany" i wykorzystany we wszystkich możliwych wariantach. Jednak czy na pewno? Czasem z pozoru zbliżone historie są zupełnie inne, bo pojawia się odmienny kontekst społeczny chociażby. Istnieją tez pewne standardy - ile razy i na ile sposobów opowiedziano już historię kochanków z Werony albo legendę o królu Arturze, niepodobna zliczyć. Jarosław Grzędowicz [fragment wypowiedzi z wywiadu umieszczonego w książce "Lubię być fantastą" Agnieszki Kawuli-Kubiak] Tak też jest z wszystkimi opowiadaniami zaprezentowanymi przez wydawnictwo Debit. Niby łączy je motyw smoka, główna baza, jednak każde z dziesięciu dań przyprawione jest w zupełnie inny sposób. "Gotyk z Lasu Szepczących Drzew" autorstwa Pauli Szymańskiej [lat 16*] to historia o poszukiwaniu siebie i wyruszeniu ku marzeniom. "Kurzowy Smok" Agaty Kwarciany [10], zdecydowanie mój faworyt w tej antologii, to nowatorskie podejście do tematu - zaskoczyło mnie zupełnie. Nie sądziłam, że kurzowe kłaki mogą stać się smokiem. Myszą, królikiem - w porządku... A może już wyrosłam z wyobraźni? Oby nie. "Nie smoki świętych lepią" Alicji Wojciechowskiej [18] przywoływało odległe skojarzenia z serią "Smok i Jerzy" Gordona R. Dicksona - zdecydowanie humorystycznym i łatwym w odbiorze podejściem do tematu. "O smoku Bąbelku i rycerzu Wiercipięcie" Moniki Nowak [12] nie przypadło mi zbytnio do gustu. Przysypiałam już nad lekturą, gdy nagle przebudziła mnie... guma balonowa. Guma balonowa? Niby skąd? Otrząsnęłam się. Niestety, owe opowiadanie wydało mi się wymuszone. "Smocza mapa myśli" Małgorzaty Kobylak [16] to plastyczna historia spotkania człowieka ze smokiem, podszyta nieco smoczym poczuciem wyższości. Przyjemne, przyznaję. Aż sama chciałabym, by niekiedy przez ramię zajrzał mi taki smok i warknął: "Ej, Gośka! Co ty tam wypisujesz?". A do czego prowadzi bunt? Z odpowiedzią spieszy Magdalena Ostrowska [17] z opowiadaniem "Smoczy badacz". Kolejny ciekawy pomysł, kolejne nowatorskie spojrzenie na temat. Walka z robakami, w którą zamieszany był "Smok Komier" autorstwa Hanny Gawron [10], wydaje mi się nieco naciągana i pretensjonalna. Zdradza jednak prostą prawdę: ignoruj, to nawet największy natręt się znudzi i sobie pójdzie. Potencjał do rozwinięcia. Co się stanie, gdy przesadzi się z komputerem? Wyjaśni "Smok Krapcio" napisany przez Dianę Wąs [12]. Historyjka wydaje mi się z roku na rok coraz aktualniejsza. Czasy się zmieniają, zmieniają się i dziecięce zabawy. Na lepsze? Niech każdy sobie według własnego zdania odpowie. Ewelina Leszczyńska [12] rozbawi opowieścią pod tytułem "Smok Śmiechotek", bawiąc się znaczeniem nazwy mitycznej bestii. Jeśli jednak komuś zabraknie bardziej klasycznego, osadzonego w nurcie fantasy opowiadania, niech zajrzy do opowiadania "W krainie smoków" Sylwii Piechoty [15], w którym zatwardziały łowca smoków zmienia się dzięki miłości - najpiękniejszemu uczuciu na świecie. "Opowiadania ze smokiem" zaskoczyły mnie niezwykle pozytywnie. Nie spodziewałam się, że młode osoby [w większości wówczas nieletnie] są w stanie stworzyć tak ciekawe historie, przeplatane nowatorskimi pomysłami. Duch w narodzie nie ginie. Będę się starała wynegocjować u mentora na praktykach możliwość przeczytania "Opowiadań..." podczas pracy z dziećmi na świetlicy. Pozarażajmy trochę przyszłą młodzież czytaniem fantastyki! * W nawiasach podałam wiek autorek w chwili publikacji danego zbiorku. Całość tekstu tutaj: http://zapiski-z-przypomnianych-krain.blogspot.com/2013/03/opowiadania-ze-smokiem-kto-powiedzia-ze.html