Bogdan Czubasiewicz

Kolejna książka porzucona przez właściciela, a ja spragniona chłodu i zmęczona latem wędruję coraz bardziej w stronę bieguna, tym razem południowego. Autor dotychczas mi nie znany, Wikipedia głosi, że to szczeciński dziennikarz, który głównie pisał książki podróżnicze. Tym razem spisuje swoje wspomnienia z pobytu w pierwszej polskiej stacji antarktycznej w latach 70. Stacja im. H. Arctowskiego założona przez PAN mieści się na Wyspie Króla Jerzego, w archipelagu Szetlandów Południowych. Została uruchomiona w 1977 roku i funkcjonuje do dziś. Początkowo miała służyć zbadaniu możliwości potencjalnego rybołówstwa. Czubasiewicz mieszka na stacji razem z badaczami i pokazuje, jak wygląda ich codzienność. Co jedzą, jak śpią, w co się ubierają, jak wygląda wnętrze stacji. Dowiadujemy się, czemu nowo przybyłych wita się marchewką z groszkiem i po co w wychodku wisi koło ratunkowe. Poznajemy ksywy badaczy i uczestniczymy z nimi w wieczerzy wigilijnej, sylwestrze, a nawet regularnych wieczorkach muzycznych na których słucha się Chopina. Ale polarników na stacji to nie tylko wesołe gawędy i przyśpiewki, a przede wszystkim realne ryzyko i zagrożenie życia. Najbardziej dramatyczny dla mnie był rozdział, w którym chirurg musiał przeprowadzić operację usunięcia wyrostka na statku podczas sztormu. Opisano także okoliczności tragicznego (i jak się okazało potem - śmiertelnego) wypadku geologa Stanisława Baranowskiego. Oczywiście od czasów, gdy Czubasiewicz był na stacji, wiele się zmieniło, więc opisane tam rzeczy techniczne są z pewnością już nieaktualne. Widać to także po nazwach, jakich używa autor (np. Ocean Lodowaty, kłykacz zamiast antara),ale nie mam z tym większego problemu – ot ciekawostka historyczna, ukazująca jak to było kiedyś. Jedyne, co mogli sobie darować, to cytowanie w całości listu od Gierka. No i sceny polowania na wieloryba, tego naprawdę mogłoby tam nie być. Książka jest starsza ode mnie, więc jakość zamieszczonych w niej zdjęć nie spełnia wymogów, do których przywykliśmy – zwłaszcza jeśli dodamy do tego jakość wydruku, która nie pomaga. Niemniej zdjęcia w lepszej jakości można śmiało znaleźć w Internetach (stacja ma oficjalną stronę na FB, gdzie roi się od fotografii i filmów, widoku 3D),a obecny na okładce widok Pingwiniska niewiele się zmienił i jest już chyba w sumie wizytówką stacji. Nie wiem czemu, ale mam wrażenie, że książki z lat 60. i 70. Czy nawet 50. okazały się w perspektywie czasu trwalsze niż te z lat 80. - były ładnie zszyte, papier miał przyjemną fakturę, nie zmieniał aż tak bardzo koloru na przestrzeni lat, podczas gdy publikacje bliższe mi rocznikowo łatwo się rozklejają, mają totalnie pożółkłe i chropowate kartki. Nawet skład jest bardziej niechlujny, strony byle jak przycięte itp.