Pojęcie paradygmatu zostało wprowadzone przez znanego metodologa i filozofa nauki Thomasa Kuhna w 1962 roku w jego przetłumaczonej na język ...
Pojęcie paradygmatu zostało wprowadzone przez znanego metodologa i filozofa nauki Thomasa Kuhna w 1962 roku w jego przetłumaczonej na język polski pracy Struktura rewolucji naukowych (Kuhn, 1968). Pojęciem paradygmatu Kuhn posługiwał się w odniesieniu do nauki instytucjonalnej, czyli nauki w dojrzałej fazie rozwoju. Fizyka stała się nauką instytucjonalną, kiedy zostały opublikowane prace Newtona, chemia - po zaakceptowaniu przez społeczność chemików praw Lavoisiera i tak dalej. Właśnie w nauce normalnej (instytucjonalnej) pojawiają się paradygmaty. Rozumiemy przez nie pewne fundamentalne dla danej dyscypliny osiągnięcia, wyznaczające sposób uprawiania tej dyscypliny przez całe grupy uczonych, przy czym osiągnięcia te charakteryzują się dwiema właściwościami. Po pierwsze: „Reprezentowany w nich dorobek był dostatecznie oryginalny i atrakcyjny, aby na tej podstawie mogła powstać konkurencyjna wobec dotychczasowych metod działalności szkoła" (Kuhn, 1968, s. 27). Po drugie: „...dorobek ten był na tyle otwarty, że pozostawiał nowej szkole najrozmaitsze problemy do rozwiązania" (ibidem). Czy w psychologii można mówić o takim poziomie dojrzałości, że daje się ona traktować jako nauka normalna, posiadająca paradygmaty, a w szczególności czy istnieje coś takiego jak paradygmat poznawczy? Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi.
