Jonathan Kennedy

Czy to możliwe, że historia ludzkości została ukształtowana nie przez wielkich wodzów, odkrywców czy filozofów – lecz przez niewidzialne mikroorganizmy? Jonathan Kennedy w „Patogenezie” odpowiada na to pytanie z przekonującą stanowczością: tak – i to bardziej, niż sądzimy. Kennedy nie tyle pisze alternatywną historię świata, co przesuwa punkt ciężkości: zamiast skupiać się na ideologiach i bitwach, patrzy na to, co działo się równolegle – w naszych ciałach, społecznościach i układach odpornościowych. Choroby stają się w tej opowieści nie tłem, ale czynnikiem sprawczym największych cywilizacyjnych zakrętów. Fascynująca opowieść z pogranicza historii, archeologii, biologii, socjologii i ekonomii opowiadająca o wpływie patogenów na kluczowe wydarzenia, m.in.: wymieranie neandertalczyków, rozwój chrześcijaństwa i islamu, przejście od feudalizmu do kapitalizmu, podboje kolonialne, upadek cesarstwa Rzymskiego… Nowatorskie i oryginalne spojrzenie na historię dotyczy również formy tekstu. Autor wplata wątki z popkultury ukazując analogie (“Gra o tron”, Monty Python, “Jądro ciemności”),dzięki czemu książka staje się bardziej zrozumiała. Zamiast suchego wykładu mamy porywającą opowieść. To co jest plusem tej książki, jednocześnie dla niektórych czytelników może być zbyt rewolucyjną tezą. Pominięcie złożoności czynników społecznych, politycznych, pójście w niektórych miejscach w stronę uogólnienia podporządkowane jest utrzymaniu biologicznej tezy wzlotów i upadków ludzkości. Mimo to „Patogeneza” to inteligentna, błyskotliwa i niepokojąco aktualna książka, która udowadnia, że aby zrozumieć świat, nie wystarczy czytać kroniki – trzeba też spojrzeć w mikroskop. Dla każdego, kto interesuje się historią, zdrowiem publicznym albo po prostu lubi myśleć nieoczywisty sposób – lektura obowiązkowa. Dla mnie obok książek Yuval Harariego, “Szóstego wymierania”, “Ciemniejącego wieku”, “Otwartych żył Ameryki Południowej”, “Kasty, korzenie naszej goryczy”, czy “Gry w rasy” książka, która idzie na przekór mainstreamowemu myśleniu o historii Europy czy świata.