Nikołaj Kisieliow-Gromow

🔰"Ta książka jest opowiadaniem o osobistym doświadczeniu. Nie ma w niej śladu literackich ambicji. Jest to świadectwo człowieka, którego los rzucił w najgorsze udręki.” (Maslagow) Publikacja zawiera dwie relacje ludzi, którzy osobiście poznali piekło sowieckich gułagów w latach dwudziestych ubiegłego wieku i udało im się uciec do Finlandii a później do "wolnego świata". W swoich relacjach bardzo szczegółowo opisali jak konsekwentnie bolszewicy wcielali w życie slogan z propagandowego plakatu: "Żelaznym ramieniem zagonimy człowieczeństwo ku szczęściu!". Dzięki temu poznajemy krok po kroku politykę niszczenia przez sowietów własnych obywateli, jak również komunistów innych narodowości, którzy dali się uwieść bolszewizmowi. Częścią zaplanowanej eksterminacji "swoich" - oskarżanych o wymyślone przestępstwa - były obozy pracy m. in. osławiony Obóz Specjalnego Przeznaczenia na Wyspach Sołowieckich zarządzany przez policję polityczną (czekę). Teksty oryginalne zostały napisane w języku rosyjskim. Szkoda, że tłumaczenie nie zostało zrealizowane bezpośrednio z języka rosyjskiego, przekładu dokonano bowiem z wersji wydanej w języku francuskim. Autorzy tych relacji znaleźli się po przeciwnych stronach - jeden był więźniem, drugi nadzorcą wyższej rangi z ramienia czeki (założonej przez Dzierżyńskiego). Czytelnik otrzymuje, więc relacje ofiary i nadzorcy, który zwątpił w morderczy system. Ten drugi miał szerszą perspektywę i dostęp do dokumentów obozowych, wizytował je, słuchał co mówią niżsi rangą nadzorcy obozowi. Według mnie właśnie ta druga relacja jest szczególnie porażająca. Trudno mi było wyobrazić sobie i przyjąć do wiadomości rozmiar bestialstwa, który opisuje Nikołaj Kisieliow – Gromow. Co jakiś czas musiałam robić przerwy w czytaniu. Męczący był również suchy, sprawozdawczy styl tych tekstów. 🔰"Książka Kisielowa przewyższa wszystko, co napisano przedtem. Jest bliższy sytuacji obecnej i bardziej systematyczny Przytacza więcej faktów i pisze żywszym językiem. Autor dobrze zna rzeczywistość SŁON dzięki stanowisku, jakie zajmował. Umieszczony był - by tak rzec- na szczycie wieży strażniczej, podczas, gdy inni autorzy znajdowali się na poziomie gruntu. Rzecz jasna Kisielow dużo widział może opowiedzieć znacznie więcej niż poprzednicy." [Siergiej Masłow przedmowa z wyd. szanghajskiego z 1936r.; s.218] Dodam, że obydwie relacje zostały rzetelnie zweryfikowane z dokumentami zgromadzonymi w archiwach i opatrzone obszernymi przypisami przez wybitnego francuskiego sowietologa Nicolasa Wertha, który poprzedził książkę swoją przedmową. Autorem pierwszego tekstu zatytułowanego "Piekielna wyspa" jest Sozerko Malsagow z pochodzenia Ingusz, który był carskim oficerem i przeciwnikiem komunistów. Mimo to uwierzył proklamowanej przez rząd amnestii i się ujawnił. W efekcie trafił do łagru na Sołówkach, skąd zbiegł w 1925r. wraz z czterema innymi więźniami (był wśród nich także Polak). Rok później - jako pierwszy - opisał tragiczny los więźniów Sołówek. Wiadomo, że poszukiwali go agenci NKWD i w latach 1929 - 1939 przynajmniej dwa razy usiłowano go zlikwidować. Malsagow, za namową swojego krewnego, przeniósł się z Finlandii do Polski i jako oficer służył w kawalerii, walczył w obronie Polski we wrześniu 1939r. Po klęsce kampanii wrześniowej był internowany przez Niemców. Dwa lata później wyszedł na wolność, po to żeby tworzyć współpracujący z hitlerowcami batalion inguski. Zgoda na współpracę z hitlerowcami była wybiegiem Maslagowa. Batalion inguski nigdy nie powstał a sam Ingusz, najpewniej przy pomocy polskiego podziemia, przedostał się do Polski i podjął działalność konspiracyjną jako "Kazbek". W swojej drugiej ojczyźnie nie pozostał jednak zbyt długo, bo musiał uciekać przed zbliżającą się do Polski Armią Czerwoną. Dzięki pomocy konspiracyjnego podziemia przedostał się najpierw do Francji a potem do Wielkiej Brytanii. Gdzie mieszkał do śmierci (1976 r.),korzystając z uprawnień polskiego kombatanta. Bardzo niewiele wiemy o Nikołaju Kisieliowie – Gromowie, autorze drugiego tekstu zatytułowanego "Obozy śmierci w ZSRR". Podobnie jak Malsagow był carskim oficerem. Pojmany przez Armię Czerwoną w 1919r. ukrył swoją tożsamość i odtąd służył w sowieckiej policji specjalnej. W 1927r. oskarżony o malwersacje został za karę skierowany do pracy w SŁON. Stamtąd zbiegł do Finlandii w czerwcu 1930r. Wspomnienia Kisieliowa – Gromowa ukazały się w Szanghaju sześć lat później, co może wskazywać jego kolejne miejsce pobytu. Być może pod zmienionym nazwiskiem uciekł gdzieś dalej, do „wolnego świata”, albo wpadł w ręce chińskiej lub sowieckiej władzy i "przepadł" bez wieści. Jak pisze autor przedmowy władze sowieckie stworzyły ukryty i otoczony milczeniem: 🔰"świat Gułagu, najrozleglejszy system obozów pracy w XX wieku, przez który przeszło w okresie pokolenia (od końca lat dwudziestych do połowy lat pięćdziesiątych) dwadzieścia milionów obywateli radzieckich, czyli co szósty dorosły. (...) Z tej liczby, obecnie solidnie udokumentowanej przez archiwa Gułagu, prawie dwa miliony osób zmarły podczas osadzenia w obozie".(s.7) A przecież te szokujące dane są niepełne, gdyż nie obejmują obywateli innych krajów, którzy przed rokiem 1939 i po 1945 znaleźli się w tych piekielnych obozach. Od początku istnienia system bolszewicki zakładał powstanie i organizację „poprawczych obozów pracy”. Pierwsze z nich Pertomińsk i Chołmogory, położone koło Archangielska na północy Rosji, od początku zasłynęły z niezwykłego okrucieństwa strażników i całkowitego braku szacunku dla ludzkiego życia. SŁON, czyli Sołowieckie Obozy Specjalnego Przeznaczenia, były rozwinięciem i udoskonaleniem pierwszych obozów (łagrów),które z czasem przyjęły nazwę Gułag dla całego systemu łagiernego w ZSRR. Cechą charakterystyczną dla Sołówek i późniejszych obozów jest, że strażnikami byli tutaj wszelkiej maści zwyrodnialcy, tworzący własne niepisane prawo, skierowani celowo w to miejsce za karę za własne przestępstwa, z zaleceniem bezwzględnego traktowania więźniów. Z czasem wymagające dofinansowania łagry, zgodnie z nową polityką, wytyczoną przez jednego z głównych architektów systemu Gułag Naftalego Frenkela, miały się stać dochodowymi przedsiębiorstwami, wykonującymi najtrudniejsze inwestycje "najswobodniejszego w świecie państwa" - „ojczyzny proletariatu”. Oczywiście bez względu na koszty ludzkie i zgodnie z propagandową dyrektywą: "Zbudujemy drugą Szwajcarię na kościach katorżników". (s. 215) Dlatego z roku na rok gwałtownie rosła liczba więźniów. Z czasem zaczęto aresztować ludzi nie z tego względu, że popełnili jakieś wykroczenie przeciwko sowieckiej władzy, ale dlatego, że byli fachowcami, których potrzebował jakiś łagier. Książka obnaża całą brutalność i bezduszność systemu eksterminującego własnych obywateli, gdyż radziecki kodeks karny był tak skonstruowany, że do Gułagu mógł trafić absolutnie każdy. To wstrząsająca lektura. Mrożące krew w żyłach studium upodlenia człowieka przez komunistyczny totalitaryzm. 🇵🇱 "W ogóle trzeba powiedzieć, że polskim obywatelom obrywa się bardziej niż innym. Jak tylko stosunki z Polską się skomplikują, Polaków zaczyna się na różne sposoby dociskać. Idą do karcerów albo na karne delegacje, gdzie strażnicy szybko pomagają im "zdechnąć". [Kisieliow – Gromow, s. 324]