Live z Zadie Smith już 30 września — tego nie możesz przegapić. Sprawdź szczegóły!

Smith w swojej pierwszej historycznej powieści rekonstruuje jeden z najbardziej emocjonujących i awanturniczych procesów w dziejach Wielkiej Brytanii. Rzeźnik podający się za barona to jednak nie jedyny oszust w tej historii. Drugim, potencjalnie bardziej niebezpiecznym, jest literatura, z Charlesem Dickensem – na czele. A kto może uratować powieść przed narcyzmem i skłonnością do kłamstwa, jeśli nie Eliza Touchet, czyli bohaterka doskonała – abolicjonistka, katoliczka, kochanka żony swojego kochanka, muza, gosposia i pisarka? Wiktoriańska Anglia posłużyła Smith za lustro, w którym odbijają się nasze współczesne demony. Warto było czekać 6 lat!

Agata Kasprolewicz, Raport o książkach

W „Oszustwie” Zadie Smith prowadzi fascynującą grę z powieścią wiktoriańską i sposobem, w jaki ukazywała ona świat. Na pierwszy plan wysuwa historię kobiety, która konsekwentnie stara się realizować własne marzenia, mężczyzn zaś pokazuje jako niezdarnych, zadufanych w sobie, pazernych i jedynie udających dżentelmenów. To pełna humoru, koronkowo skonstruowana opowieść, tylko z pozoru opowiadająca o XIX wieku. W rzeczywistości Smith pisze o nas tu i teraz – o uprzedzeniach, które nie zniknęły, i o zagrożeniach, których zdajemy się nie zauważać. Doskonała i w wielu momentach zaskakująca lektura.

Michał Nogaś, Trójka – Program 3 Polskiego Radia

To nie opowieść, to opowieści - krótkie, czasem jednostronicowe, z których Zadie Smith układa fascynującą mozaikę. Wędruje między trzema kontynentami, przenosi się w czasie w przód i wstecz, zamazując różnicę między teatrem wyobraźni a historyczną rzeczywistością dziewiętnastego wieku. W tej brawurowo skonstruowanej powieści, celnie spolszczonej przez Justyna Hunię, mozaikowy obraz niedającego się objąć życia zamienia się w intymną i polityczną zarazem medytację nad odmianami zniewolenia i migotliwym sensem wolności.

prof. Jerzy Jarniewicz

Smith ze swadą, omijając pułapki patosu, przepisuje wcale nie takie znowu minione dzieje. Wywoływane przez „Oszustwo” pytania o prawdę, sens, realizm, i pieniądze, odsłaniają zbrodnicze, kolonialne podstawy potęgi imperium brytyjskiego, tuszowane lub cukrowane nie tylko w klasyce literatury angielskiej. Łasuchy również ponoszą odpowiedzialność, ważne jest zatem nie tylko, co znaczy być pisarką, ale i co to znaczy być czytelniczką. „Oszustwo” lekko, jakby od niechcenia wciąga w sam środek debaty o prawie do wolności, wciąga i nie odpuszcza, a świętoszkowatym pyszałkom przypomina, że „wolność (…) nie podlega czasowi, nie trzeba mi na nią czekać, przynależy do mnie od chwili moich narodzin”.

Anna Marchewka

Powieść dla nas, którzy nurzamy się, za sprawą Bridgertonów i Dowtown Abbey, w fikcyjnych obrazach z czasów angielskiej Regencji i rządów królowej Wiktorii. Zadie Smith daje nam poczuć rozkosz pożeracza obrazów przeszłości. Ale też pozwala zrozumieć, że jesteśmy Wiktorianami; tam bowiem tkwią korzenie kłopotów współczesnych: dziki kapitalizm, przemysł degradujący środowisko, kultura masowa, kolonializm, hipokryzja wizerunku publicznego, triumf pozoru nad prawdą. Przemierzamy imperium powieściowe prowadzeni losami trójki bohaterów: Williama Ainswortha – poczytnego pisarza drugiej kategorii; Elizy Touchet – jego gospodyni, pisarki i przenikliwej obserwatorki oraz Andrew Bogle’a czarnoskórego Jamajczyka i byłego niewolnika. W tej opowieści okazuje się, że kłamstwo jest najskuteczniejsze, kiedy wytwarza pragnienie. A to najlepiej robi fikcja. Zwłaszcza tak znakomita, jak „Oszustwo”.

prof. Ryszard Koziołek