Nagroda Literacka GDYNIA 2024: poznaliśmy nazwiska laureatów 19. edycji

W tym roku, jak zaznaczają organizatorzy, do Nagrody Literackiej Gdynia zgłoszono rekordową liczbę książek, bo ponad 700. Każda z wyróżnionych nią osób otrzymała 50 tysięcy złotych, a także pamiątkową statuetkę. Nagrody ufundował Prezydent Miasta Gdynia, a funkcję przewodniczącej kapituły sprawowała po raz pierwszy dr hab. Dorota Kozicka. Poznajcie nazwiska wybranych przez jury laureatów i laureatek oraz tytuły książek, za które ich wyróżniono.

Kategoria esej: Marta Baron-Milijan, „Neofuturzy i futuryści. Kryptohistorie polskiej awangardy”, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej i Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

W kategorii esej nagrodzono Martę Baron-Milijan za jej pracę „Neofuturzy i futuryści”, czyli „arcyliteracką książkę, która jest jednocześnie pracą naukową”, a także rozprawą habilitacyjną autorki – literaturoznawczyni i kulturoznawczyni pracującej na co dzień w Instytucie Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego.

Publikacja opowiada o początkach polskiej awangardy literackiej i futuryzmu, które Baron-Milijan reinterpretuje przez pryzmat trzech głównych bohaterów: Jerzego Jankowskiego, Anatola Sterna i Aleksandra Wata.

Kategoria poezja: Wojciech Kopeć, „jest taki konik”, Wydawnictwo papierwdole

Kapituła doceniła zbiór Wojciecha Kopcia, wydany w serii Pąd, ponowa, za „szaloną jazdę, galopadę przez tradycje, rejestry, nawiązania i krajobrazy, do aktywnego rozmontowywania przyciasnej tożsamości przez nieustanne porzucanie jej w biegu”. Z kolei wcześniej, przy okazji ogłaszania nominacji do Nagrody Literackiej Gdynia, kapituła nazwała opublikowane przez Wydawnictwo papierwdole dzieło „niepozbawionym humoru oraz migocącym znaczeniami poematem”.

Wojciech Kopeć – poeta, redaktor i krytyk – wcześniej wydał trzy tomy literackie. Publikował również w wielu czasopismach literackich. 

Kategoria proza: Grzegorz Bogdał, „Idzie tu wielki chłopak”, Wydawnictwo Czarne

Grzegorz Bogdał był nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia po raz drugi, tym razem został również jej laureatem. Jego książkę „Idzie tu wielki chłopak” wyróżniono za „olśniewająco nienarcystyczną kontemplację nad męskością w różnych fazach życia bohaterów. Za tom opowieści z życia wziętych, gdzie mało co ważnego się dzieje. I właśnie ta nieważność, nieważkość wszystkiego zalewa lepkim klajstrem niepowtarzalne żywoty bohaterów”.

Książkę wcześniej nominowano również do Paszportów „Polityki”, Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i Odkryć Empiku.

Kategoria przekład na język polski: Iwona Zimnicka za tłumaczenie z języka norweskiego „Drugiego imienia” Jona Fossego, Wydawnictwo ArtRage

Iwona Zimnicka, podobnie jak Grzegorz Bogdał, była już wcześniej nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia – w 2022 roku, za przekład „Trylogii kopenhaskiej” Tove Ditlevsen. Tłumaczka, laureatka nagród i wyróżnień za pracę translatorską w języku norweskim i duńskim, tym razem przełożyła na język polski dzieło norweskiego noblisty.

Jak wyjaśniało jury, nagroda została przyznana „książce skrajnie surowej, dojmującej, pełnej ubóstwa czy po prostu biedy. Książce pytającej o sprawy fundamentalne: grzech, piękno i ludzki los. Książce, która jest wielką i zarazem małą podróżą – geograficzną i egzystencjalną. Książce, którą cytować moglibyśmy bez przerwy”.

Który z tytułów wyróżnionych Nagrodą Literacką Gdynia przeczytaliście lub macie na swojej liście „chcę przeczytać”?