Chciwość – znak apokalipsy

Wszystko zaczyna się od Herberta Thompsona, noblisty przekonanego, że znalazł rozwiązanie na bolączki współczesnego świata. Miał je objawić podczas szczytu ekonomicznego w Berlinie. Thompson ginie wraz ze swoim zaufanym asystentem, Willem Cantorem, w sprowokowanym zdalnie wypadku samochodowym. W tym miejscu do akcji wkracza, a raczej wjeżdża, Jan Wutte, który usłyszał tajemnicze ostatnie słowa umierającego Cantora.

Jan Wutte wzywa policję, tak jak zrobiłby to każdy szanowany obywatel, i opowiada policjantom o wszystkim, czego był jedynym świadkiem. I tu zaczynają się schody, bo policja zaczyna kierować swoje podejrzenia właśnie na niego. Jan ucieka i próbuje rozszyfrować zagadkę ostatnich słów Cantora. Smartfon doprowadza go do szemranego baru Golden Bar, gdzie spotyka charyzmatycznego kanciarza – Brytyjczyka Fitzroya Peela, o którym właśnie wspominał Cantor.

Jana, oprócz poszukującej go policji, śledzi zespół bezwzględnych najemników pod dowództwem morderczego Ela. Wraz z uciekającymi Janem i Peelem poznajemy kolejnych bohaterów – ze strony policji Maję Lunde czy Jeanne Dalli i Teda po stronie bogaczy, właścicieli holdingów, a nawet po stronie demonstrantów anarchistki Kim i Nidę.

Kwestie ekonomiczne są w powieści nie tyle kluczowe, co dość złożone. Jan czuje się oszukany przez społeczeństwo, ponieważ będąc pielęgniarzem i harując całe dnie, ledwo utrzymuje się ze swoją matką. Nie jest odosobniony w poglądzie, że bogaci ludzie są zasadniczo podejrzani, ponieważ nie wyobraża sobie, jak uczciwa praca mogłaby go wzbogacić. Autor serwuje nam tu wiele przypowieści i rozrysowanych grafów i obrazków, które mają rozjaśnić przeciętnemu czytelnikowi takie pojęcia, jak korzyść spodziewana, przewaga komparatywna czy inne trudne słowa związane z teorią decyzji i teorią gier.

Research ekonomiczny robi wrażenie i powala rozmachem pomimo swoistych trudności w ich rozumieniu, ale teorie naukowe przedstawione w „Chciwości” raczej nie odpowiadają na pytanie zawarte w podtytule powieści: „Na co byłoby cię stać?”. Zabrakło mi troszkę metafizycznej perspektywy na opisywane zagadnienia ekonomiczne. Nieco mniej tu dylematów moralnych niż w innych powieściach Elsberga, ale nie zmienia to faktu, że czyta się „Chciwość” bardzo dobrze, a jako że powieść jest znacznie krótsza i bardziej sensacyjna niż wcześniejsze tomiszcza autora, czyta się też naprawdę szybko.

Tym bardziej zaciekawiona jestem, jaka i o czym będzie kolejna książka Elsberga. A to chyba jeden z głównych celów pisarzy, utrzymać czytelników w dawaniu kolejnych szans i oczekiwaniu na następne dzieła. Ach, ten Elsberg, i znów mu się jednak udało!

Alicja Klebba