Walczyłem o Kijów

Książka w mojej ocenie wybitna. Rzadko spotyka się tak żywe, barwne opowieści, które napisało samo życie. Po książkę sięgnąłem spodziewając się opowieści z pierwszej ręki o Bitwie o Anglię. Od razu zorientowałem się, że jest to historia znacznie wykraczająca poza ten okres. Autor dokonuje w niej retrospekcji swojego życia, które przyszło mu przeżywać w trudnym czasie zawieruchy wojennej. A jednak urzekają wspaniałe opisy atmosfery Polski przedwojennej, emigracji oraz równie ważny czas - po wojenny. Chylę czoła przed Panem Jerzym Damszem - wspaniałym człowiekiem, pełnym odwagi i chęci dawania z siebie tego, co najlepsze. Opowieść, która inspiruje i zachęca do życia. Gorąco polecam!

Książka w ciekawy sposób opisuje historię wstąpienia Pana Piotra do Legii Cudzoziemskiej. Szkoda jedynie, że autor nie skupił się bardziej na opisie samej legii (uzbrojenie, taktyka, prowadzone działania) zasłaniając się tajemnicą i wiernością jednostce. Według mnie książka miałaby większą wartość gdyby zawierała więcej merytorycznej treści, a nie poetycznych opisów przyrody czy też okolicy, w której przebywał autor.

Książkę wchłonąłem z zachwytem. Dla osób lubiących tematykę związaną z funkcjonowaniem Polskiego Państwa Podziemnego w czasie 2WŚ będzie to super pozycja. Historie Jana Łożańskiego pełne są wzruszeń, niespodziewanych zwrotów akcji i zaskakujących wydarzeń. Są to wspomnienia Wielkiego człowieka - kuriera AK, które czyta się jak świetną powieść.

ciekawą, a niestety mało znaną pozycją jest książka Antoniego Reńskiego pod tytułem ,,Tramwaj z Alei Szucha". Jak sama nazwa wskazuje, autor opisuje swoje trudne przeżycia z Pawiaka i przesłuchań w siedzibie gestapo. Opis wydarzeń i towarzyszących mu uczuć, sprawiły, że niejednokrotnie miałam gęsią skórkę a kapiące po policzkach łzy, moczyły papier. Pan Antoni  brutalnie ukazał codzienność na Pawiaku, gdzie każdy dzień był walką o życie a poranek wolny od przesłuchań, darem od Boga.  Dzięki dokładnym opisom możemy jeszcze głębiej zrozumieć ogrom cierpienia, które przechodził każdy, kto trafiał do tytułowego tramwaju, a wzajemna pomoc i konspiracja działająca na Pawiaku, dodawała mi wiary w ten świat pełen degrengolady.  Niezwykle ciężko było znaleźć mi tę pozycję, ale gdy mi się to udało, wprost nie mogłam się od niej oderwać. Z zapartym tchem i drżącymi rękami czytałam kolejne strony, nie mogąc pojąć okrucieństwa, które spotkało tego młodego chłopaka. Jest to niezwykłe świadectwo człowieka, który doświadczył piekła na ziemi. Czy poleciłabym tę książkę każdemu? Sama nie wiem... 🤷‍♀️ Brutalne opisy przesłuchań na pewno mogą wywołać dreszcze i pot na czole tych  bardziej wrażliwych, dlatego trzeba samemu podjąć decyzję, czy jest się gotowym, aby sięgnąć po tę książkę.

„Kto sieje wiatr... Opowieść żołnierza dywizji SS Totenkopf” autorstwa Herberta Brunneggera to według mnie wstrząsająca, chwilami wzruszająca i szczera relacja z doświadczeń żołnierza, który służył w jednej z najbardziej kontrowersyjnych jednostek Waffen-SS. Książka ta oferuje głęboki wgląd w codzienne życie, przemyślenia i moralne dylematy osoby, która brała udział w działaniach wojennych, jednocześnie będąc świadkiem i uczestnikiem dramatycznych wydarzeń. Brunnegger z odwagą i bez upiększeń dzieli się swoimi przeżyciami. Czytałem z dużym zainteresowaniem przeżycia, tego młodego żołnierza, bo kiedy wstąpił w szeregi Totenkoph SS miał niespełna 16 lat. Myślę że większość czytających z dużym uprzedzeniem podeszło do tej pozycji, tylko dlatego że służył w takiej a nie innej formacji. Moim zdaniem trzeba pamiętać, że nie każdy żołnierz SS był tym najgorszym. Zapewne autor nie wspomniał w swojej publikacji wszystkiego, może też chciał się w jakiś sposób oczyścić, ale uważam że warto przeczytać i wyrobić sobie własne zdanie. Wojna to najgorsze zło, jakie może się przytrafić drugiemu człowiekowi i po każdej stronie mamy niepotrzebne ofiary cywilne i wśród żołnierzy, bo większość to młodzi mężczyzni, gdzie dopiero zaczynało się ich życie.

72/2024 „Tymczasem wraz z dowódcą brygady przyjechał nowy rozkaz, który kierował dywizjon już nie na wschód, gdyż tam nie było dokąd, jeszcze nie na południe, gdyż na to nie nadszedł czas, ale na północny zachód, na Kutno, gdzie od poprzedniego dnia rozgorzała potężna bitwa armii »Poznań« i »Toruń« z przeważającymi siłami nieprzyjaciela. Zadanie polegało na wzmocnieniu osamotnionego i przetrzebionego dywizjonu poznańskiego w osłonie powietrznej walczących armii. Rozkaz popłynął swymi normalnymi kanałami aż, do dowódcy jednostki, mającej wykonać zadanie. Ale nasi »geniusze« operacyjni, dla których nie istnialy żadne przeszkody, nie zadali sobie nawet najmniejszego trudu, żeby zastanowić się, czy zadanie jest w ogóle wykonalne. »Zasięg — rozumowali zapewne — to sprawa błaha. Muszą dolecieć nawet o pustych zbiornikach, bo taki jest rozkaz«. Miejsce lądowania — obojętne. Byle gdzies w okolicach Kutna. Paliwo, amunicja, obsługa — wszystkie te »drobiazgi« nie zostały po prostu wzięte pod uwagę. Chyba tylko brak najprymitywniejszej nawet znajomości rzeczy mógł zrodzić założenia tak bardzo zawieszone w próżni” Pod naciskami lotników podjęto decyzję, że z Łucka, gdzie Skalski i jego koledzy dostali rozkaz polecą do Kutna przez Brześć nad Bugiem. Po lądowaniu w Brześciu okazało się, że mają wracać do Łucka, ponieważ w międzyczasie zmienił się pomysł. I tak niestety wyglądała praktycznie cała kampania wrześniowa dla polskiego lotnictwa... Wojna Stanisława Skalskiego zastała w Toruniu, gdzie stacjonowała jego 142 Eskadra Myśliwska. Walki z niemieckim najeźdźcą niestety za dużo nie zaznał, ponieważ różnica w jakości sprzętu była kolosalna. Polscy piloci byli świetnie wyszkoleni, mieli iście ułańską fantazję i aż rwali się do walki, ale coż z tego, jak ich myśliwce nie były w stanie dogonić niektórych rodzajów niemieckich bombowców, nie wspominając o walce z myśliwcami. Nawet największe chęci nie były w stanie zasypać wyrwy w aspektach technicznych i ilościowych. Eskadry były rzucane z miejsca na miejsce, aż 18 września lotnicy musieli przekroczyć granicę z Rumunią, żeby ocalić resztki naszego lotnictwa. Nasi lotnicy walczyli potem na wszystkich frontach II wojny, ale niestety poza Polską. Skalski był typem niepokornego pilota i często podczas ćwiczeń przed wojną, ale i walki po atatku Niemiec był na granicy życia i śmierci. Mimo ciężkiej sytuacji odniósł sporo zwycięstw, jak na anormalne warunki kampanii wrześniowej oraz okazał szlachetność swojego charakteru ratując załogę niemieckiego samolotu po zestrzeleniu na samym początku wojny. Życie napisało piękny epilog tej historii, bo 50 lat po walce nad Polską Skalski i jego niemiecki rywal mogli wpaść sobie w ramiona, a Niemiec mógł podziękować za uratowanie mu życia. *** Autor opisuje wydarzenia nad Polską w niezwykle barwny i piękny literacko sposób. Mi szczególnie spodobał się opis lotu i lądowania w Łucku w zupełnej ciemności, w którym Skalski świetnie oddał atmosferę osaczenia i beznadziejności losu lotników spod znaku biało-czerwonej szachownicy. Jest to książka gorzka, bo autor nie kryje dezaprobaty dla szafowania życiem żołnierzy przez nieudolne dowództwo. Lotnik miał do tego uzasadnione prawo, bo to on ryzykował życiem podczas misji, często idiotycznych, czego dobitnym dowodem jest cytat z samego początku. Książka została pierwotnie wydana w 1957 roku, kiedy Skalski był już na wolności. W tym miejscu warto zaznaczyć, że pilot po zakończeniu wojny zdecydował się na dość nieoczywisty krok i powrót do ojczyzny. Niestety nie była to już ojczyzna sprzed kilku lat. Skalski ze względu na kontakty z osobą, która okazała się potem szpiegiem został aresztowany i po brutalnym śledztwie skazany na karę śmierci. Na szczęście Bolesław Bierut zdecydował się na amnestię i Skalski żył jeszcze długo, a swojego żywota dokonał już w wolnej Polsce, w 2004 roku.

"Drogi Cichociemnych" to pozycja zbiorowa, w której trudno wyróżnić jednego, a nawet kilku głównych bohaterów (należy przyjąć, że główną rolę odgrywają sami "Cichociemni", a jednocześnie narrator), jak i wskazać gatunek przedstawionych treści. Czasami mamy do czynienia z pamiętnikiem, czasami z bardzo emocjonalnymi opisami własnych przeżyć, a innym razem z narracją w stylu czystego reportażu lub niekiedy nawet - wycinka z podręcznika do historii. Dużo tu chaosu, dezorganizacji i frywolności formy. Z przykrością stwierdzam, że wydawnictwo "Bellona" mogło zrobić o wiele więcej w celu uatrakcyjnienia "Dróg Cichociemnych". Z 1/4 tekstu można było spokojnie zrezygnować i w to miejsce poświęcić więcej uwagi samym narratorom - kim byli, jaki był ich życiorys, skąd się wywodzili. Przydałaby się też większa dbałość o szatę graficzną, rozmieszczenie tekstu i ogólnie rzecz biorąc jego korektę. Książka ta przybliża jednak w sposób niebywały sylwetki bohaterów, którzy ryzykowali życiem lub wręcz oddawali je w służbie ojczyźnie. Prawdziwe historie z czasów II Wojny Światowej i krótko po niej, przytaczane przez naocznych świadków, tudzież uczestników, wciągają czytelnika na długie godziny oraz otwierają jego oczy na mało znane fakty z dawnych lat. Moim zdaniem, "Drogi Cichociemnych" powinny stać się obowiązkową pozycją omawianą w szkołach. Z pewnością wyszłoby to na dobre całemu społeczeństwu.

Jedna z najlepszych i najbardziej wciągających lektur po jakie miałem okazję sięgnąć. Żołnierze "Zośki" otarli się w trakcie powstańczych dni o najważniejsze akcje i wydarzenia które opisują z niesamowitą brawurą i dramaturgią. Mamy tutaj właściwie wszystko co powinno być w pamiętnikach z tak tragicznych momentów. Mamy liczne opisy walk, również tych wewnętrznych (dylematów, emocji, kwestionowania słuszności walki "do ostatniego żołnierza"), ciekawych dialogów, dramatycznych historii. Podróż przez powstanie zaczynamy na Woli gdzie początkowo powstańcy odnosili małe sukcesy, ludność cywilna wiwatowała na Ich widok, mamy również opis (członka załogi) zdobycia dwóch Panter i wyzwolenia "Gęsiówki". Potem dramatyczne opisy przebijania się oddziałów na Starówkę, tragedię powstańczych i cywilnych szpitali, stopniowo narastający dramat. Opis walk na Czerniakowie bardzo uderza i wywołał we mnie niejednokrotnie wzruszenie i głębokie refleksje. Ta książka to świadectwo jakie trudy i cierpienia przechodziło pokolenie Kolumbów (składając w większości największą ofiarę) aby nasza ojczyzna była niepodległa. Sylwetki takich bohaterów jak Andrzej Morro, Słoń, Xiążę, Maryśka, Joanna i wielu wielu innych powinny być nam dobrze znane i trwać w naszej pamięci. Spotkałem się na tej stronie z opinią jednego z czytelników iż są to barwne opisy wesołych wojennych przygód gdzie "można sobie zabić Niemca i rzucić granatem". Jest to totalna bzdura i wystarczy przeczytać ze zrozumieniem całość stron, zwłaszcza wspomniane wyżej historie z Czerniakowa w końcówce września. Da się zauważyć, że książka była niekiedy inspiracją dla scenarzystów filmów o powstaniu, ale w mojej opinii dałoby się to zrobić jeszcze lepiej. Książka sama w sobie mogłaby posłużyć jako scenariusz do doskonałej produkcji w postaci np. serialu. Mam wielką nadzieję, że kiedyś będzie mi dane zobaczyć takie dzieło - w hołdzie dla Bohaterów Warszawy. Serdecznie polecam tę książkę!

Przedwojenny Jarosław i opowieści o życiu Wiesława Kielara, jednego z pierwszych polskich więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz- Birkenau. Świetnie napisana powieść o mentalności tamtych czasów, o obyczajach, ludziach i problemach jakie wtedy mieli nasi rodacy. Opowieść Wiesława zaczyna się od najmłodszych lat, a kończy właśnie na roku 1940, kiedy to został przewieziony do więzienia w Tarnowie, skąd został wywieziony do obozu. Obyczajowa lektura po prostu o życiu przed wojną, dorastaniu i emocjach jakie towarzyszyły ludziom tuż po wybuchu wojny.

Książka ta, moim zdaniem, stanowi podstawę do zrozumienia całej tragedii, jaka miała miejsce 22 listopada 1963 roku. Autor w sposób rzeczowy przedstawia swoje spostrzeżenia, dowody oraz teorie. Uważam jednak, że najistotniejszą kwestią, jaką może wynieść czytelnik, jest zrozumienie funkcjonowania Stanów Zjednoczonych po II wojnie światowej. Z jednej strony mamy ZSRR – państwo, które otwarcie okazuje pogardę wobec ludzkiego życia; z drugiej zaś USA – kraj, który również nią gardzi, lecz w sposób bardziej wyrafinowany, „w białych rękawiczkach”, byleby tylko osiągnąć swój cel. Nie twierdzę, że wszystko, co przedstawił Garrison, jest w stu procentach prawdą, ale dostarcza on czytelnikowi wiele interesujących tez, nad którymi warto się zastanowić i samodzielnie je ocenić. Jeśli jednak chcesz czytać tę książkę wyłącznie jak zwykłą opowieść, bez refleksji – nie polecam, ponieważ lektura może Cię jedynie zmęczyć.

Bardzo dobra książka, lekko się czyta, można się z niej wiele dowiedzieć. Początkowe rozdziały mogą się trochę dłużyć, autorka opisuje dokładnie losy poszczególnych członków swojej rodziny, dopiero chyba w trzecim rozdziale przechodzi konkretnie do Witolda Łokuciewskiego. Jest to na pewno bardzo barwna postać, jeden z bohaterów II wojny światowej, ostatni dowódca Dywizjonu 303, świetny pilot i wzór polskiego żołnierza, i patrioty. Po wojnie wrócił do Polski, mimo że spotykały go represje ze strony komunistów. Właśnie ten powojenny epizod w życiu Łokuciewskiego był dla mnie najmniej przyjemny do czytania, bardzo gorzko odbiera się to, że człowiek, który poświęcił wszystko walce dla ojczyzny doznaje z tego powodu tylko przykrości i upokorzeń. Najciekawiej przedstawiony jest wojenny okres życia bohatera, autorka wykorzystuje jego własne zapiski i oryginalne dokumenty. Walki powietrzne opisane są prawie jak u Arkadego Fiedlera. Mimo że książka sprawia wrażenie pokaźnej, tak naprawdę szybko się ją czyta i po jej przeczytaniu pozostaje uczucie dobrze spędzonego czasu.

Wspomnienia Hossa nie są typową autobiografią. Może tak jest z pierwszą częścią książki, ale później przekształca się w ogólne sprawozdanie z funkcjonowania obozów koncentracyjnych. Hoss nie jest obiektywny w swej relacji. Owszem, wprost przedstawia fakty hitlerowskich zbrodni na więźniach, lecz, zdaje mi się, że wybierał takie fakty, które mogłyby ukazać jego samego jako współczującego oficera SS i wręcz zmuszonego do wykonywania rozkazów. A wykonywał je solidnie, rzetelnie, bez cienia zawahania podpisywał wyroki egzekucji i przy nich asystował, bez mrugnięcia okiem wysyłał na śmierć tysiące niewinnych ludzi. Hoss ciągle się tłumaczy w swej relacji, usprawiedliwia: że musiał być silny i niewzruszony wobec swoich żołnierzy, nie mógł im pokazać, że się waha lub okazuje współczucie, że dbał o dyscyplinę, wykonywał rozkazy płynące z Berlina, starał się dbać o więźniów i ich warunki bytowe. Hoss w swej książce stara się wybielić ze wszystkich zbrodni i pokazać, że w pewnym sensie, tak jak i więźniowie obozów był "ofiarą" całego systemu hitlerowsko-nazistowskiego. Zanim został komendantem obozu w Oświęcimiu, szkolił się w Niemczech. Najpierw w Dachau, potem w Sachsenhausen. Na początku 1940 roku otrzymał rozkaz stworzenia nowego obozu w Polsce na terenie starych wojskowych koszarów. Miał to być obóz kwarantanny. Hoss przybył do Oświęcimia i w maju 1940 roku został mianowany komendantem tego obozu. Obóz ten początkowo przeznaczony był dla więźniów polskich związanych z Ruchem Oporu oraz działalnością antyniemiecką. Dopiero później, w toku jego powiększania się zaczęto sprowadzać więźniów z innych obozów oraz spoza Polski. W wyniku braku kadry przywieziono z niemieckich obozów (Dachau, Sachsenhausen, Ravensbruck) więźniów politycznych i kryminalnych i ich postawiono na stanowiskach funkcyjnych (kapo). W roku 1941 po raz pierwszy użyto w bloku nr 11 gazu duszącego, tzw. cyklonu B. Efekt i skutek jego zastosowania były szokujące nawet dla esesmanów (zagazowano wtedy ok. 250 polskich chorych więźniów oraz ok. 600 jeńców radzieckich). Zaczęto stosować cyklon B do uśmiercania skazanych. Od tego właśnie wydarzenia obóz w Oświęcimiu zmienił formułę swego funkcjonowania - z obozu kwarantanny stał się obozem śmierci. Hoss wymienia cztery wielkie grupy więźniów, które kolejno ulegały zagładzie: Polacy, jeńcy radzieccy, Żydzi oraz Romowie. Gdy obóz rozwinął się na tyle i powstały krematoria w Brzezince grupy te eksterminowane były na bieżąco, szczególnie ludność żydowska i romska. Hoss swe wspomnienia kończy opisem chaotycznej ewakuacji obozu w styczniu 1945 roku na zachód, w kierunku obozu Gross-Rosen.

Sięgając po książkę „Zestrzelić Hartmanna” nie spodziewałem się, że zaskoczy mnie ona w tak pozytywny sposób. Myślałem, że w głównej mierze będzie ona się skupiać na Hartmannie jako pilocie myśliwskim, a tym czasem autorzy pokazali także jakim był człowiekiem. Dzięki temu jest to naprawdę pełnowartościowa biografia tego niemieckiego asa myśliwskiego, w której starcia powietrzne nie są najważniejszym elementem książki, lecz stanowią integralną część całej historii. Ale po kolei. Na samym początku poznajemy dzieciństwo Hartmanna, następnie przebieg szkolenia na pilota, dalej jego służbę w JG 52 podczas II Wojny Światowej, pobyt w radzieckiej niewoli i powrót do Niemiec, a kończymy jego wstąpieniem i służbą w siłach powietrznych RFN. Zdecydowanie najciekawszymi są rozdziały poświęcone służbie w JG 52. W książce oczywiście nie zostały opisane wszystkie walki powietrzne jakie stoczył Hartmann, lecz kilka wybranych z jego różnych etapów kariery pilota myśliwskiego. Jak dla mnie jest to duży plus, gdyż książka nie staje się powtarzalna, lecz cały czas utrzymuje się płynność narracji, a przede wszystkim walki nie tracą swojej dynamiki. Jednak to co jest najlepsze w ich przypadku to to, że dają one odpowiedź dlaczego Hartmann był tak skutecznym pilotem oraz czym różniły się jego metody walki od innych pilotów, dzięki czemu uzyskał on tak dużą liczbę zestrzeleń. Oprócz życiorysu Hartmanna, mamy dwa rozdziały poświęcony zupełnie innym osobom. Pierwszy z nich poświęcony jest innym asom myśliwskim z JG 52. Możemy pokrótce poznać sylwetki takich pilotów jak Gunther Rall, Walter Krupinski, ale także tych mniej znanych jak Walter Wolfrum. Natomiast w drugim z nich opisano radzieckich pilotów i ich asów. To co uważam za jeden z większych plusów tej książki to ukazanie jak wyglądały walki powietrzne na Froncie Wschodnim. Nie ma w niej mowy o niezwyciężonej i niepokonanej Luftwaffe. Niemieccy piloci zawsze walczą przeciwnikiem, który ma przewagę liczebną. W dodatku książka pokazuje, że myśliwce Bf-109 ustępują jeżeli chodzi o osiągi niektórym radzieckim konstrukcjom. Jeszcze bardziej dysproporcje te widać, gdy czytamy o starciach z amerykańskimi Mustangami nad polami naftowymi Rumunii. Jedynie nowsze Messerschmitty, które miały zamontowane wtryski do sprężarki mieszanki metanol-woda mogły podjąć z nimi równorzędną walkę. Jednak, czytając książkę widać, że najważniejszą rzeczą, które decydowały o zwycięstwie w walkach powietrznych były indywidualne umiejętności pilotów oraz zgranie poszczególnych eskadr. „Zestrzelić Hartmanna” to nie tylko historia pilota ale także człowieka. Doskonale możemy poznać charakter Hartmanna i to jakimi wartościami kierował się w życiu. Wyłania się z niej obraz skromnego chłopaka, który zawsze starał się dbać i myślał o bezpieczeństwie swoich bliskich i nie chodzi tu tylko o jego rodzinę ale także pilotów z którymi latał. Czytając rozdziały o jego pobycie w radzieckiej niewoli zrozumiemy co takiego pozwoliło mu ją przetrwać. Jeżeli interesujecie się II Wojną Światową, a w szczególności historią lotnictwa tego okresu to jest to pozycja obowiązkowa. Książkę czyta się bardzo dobrze, gdyż jest napisana bardzo plastycznym językiem. Dodatkowo znajdziemy w niej liczne zdjęcia ilustrujące, wydarzenia opisywane w konkretnych rozdziałach. Oprócz tego mamy rysunki techniczne oraz krótkie opisy samolotów, z którymi walczył Hartmann, listę jego zwycięstw powietrznych oraz listę poległych pilotów z JG 52. Jedyną rzeczą, której mi zabrakło to kolorowe ilustracje przedstawiające malowania wszystkich Messerschmittów Bf 109, na których walczył Erich Hartmann.

Miałem możliwość przeczytania książki pochodzącej z pierwszego wydania. Przyznam się że miałem obawy co do niej. (Pomijając fakt że nie miałem pojęcia o późniejszych wydaniach) Zakładałem że z racji wydania jej w okresie PRL-u, wspomnienia byłego akowca nie będą mogły być rzetelnie przedstawione. Po jej przeczytaniu wiem że się ogromnie myliłem. Jestem pod ogromnym wrażeniem tej pozycji. Autor opisuje w niej czas swojej młodości, okres wojny i konspiracji oraz swój późniejszy pobyt w więzieniu. Każda z części opisuje dokładnie losy bohatera ale także osób które mu towarzyszyły. Są to wspomnienia człowieka który w interesujący sposób przedstawia trud czasów w których żył. Pomijając pasjonującą treść, w mojej ocenie uwzględniłem również dwie kwestie które mi się niezmiernie spodobały. 1. Bardzo bogata bibliografia dodatkowo uwiarygodniająca odbiorcę w wartościowości tej pozycji. 2. Zaimponowało mi to że autor w swoich wspomnieniach opisuje rolę osób które z nim działały w konspiracji, zachowując w ten sposób balans własnych dokonań

Książka to unikalny historyczny dokument, spisany przez twórcę i dowódcę 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Autor opisuje jej historię od chwili powstania w Anglii, do udziału w operacji " Market Garden " we wrześniu 1944 r w Holandii. Trzeba dodać, że gen. Sosabowski po nieudanej akcji pod Arnhem stał się " kozłem ofiarnym " podłego postępowania Anglików, a w szczególności marszałka B. Montgomery, faktycznie odpowiedzialnego za klęskę i olbrzymie straty. To obrzydliwe zachowanie naszych sojuszników było powodem pozbawienia generała dowództwa Brygady w grudniu 1944 r. Polski bohater narodowy po wojnie został na emigracji i pracował jako magazynier w fabryce urządzeń elektrycznych. WSTYD ANGLIO !!! Polacy jako jedyny z aliantów ( ok. 30 państw ) nie brali udziału w wielkiej defiladzie zwycięstwa 08. 06. 1946. r. w Londynie !!! JESZCZE WIĘKSZY WSTYD ANGLIO !!! Książkę POLECAM !!!

Po przeczytaniu poczułem lekkie rozczarowanie - bo początek zapowiada się dobrze, ale im dalej, tym bardziej autorowi peron odjeżdżał. Takie przynajmniej odniosłem wrażenie. Ale nieco później w różnych innych, niepowiązanych z Ostatnią walką i IIWŚ książkach trafiałem na wzmianki o Zumbachu lub Misterze Brownie... więc zacząłem weryfikować wydarzenia opisane przez samego Zumbacha. I doznałem.. szoku to może za dużo powiedziane, ale sporego zaskoczenia. Otóż facet nie fantazjował. Faktycznie brał udział we wszystkich opisanych wydarzeniach. Może niekoniecznie wszystko było dokładnie tak, jak to przedstawił (tego nie sposób stwierdzić), ale rzeczywiście BYŁ i UCZESTNICZYŁ. Jego wspomnienia nie są wytworem wybujałej wyobraźni. To chyba największe zaskoczenie. Drugi plus, niezwiązany z powyższym, to brak jakichkolwiek odniesień politycznych, światopoglądowych, bogoojczyźnianego patosu i tego typu ckliwych chwytów.

Bardzo przyjemna pozycja. Rudel jak to Rudel pisze w sposób przyjazny czytelnikowi, i znów podczas lektury odnosiłem wrażenie, że to jakby przepiękna przygodowa opowieść a nie wspomnienia frontowe. Czytając Rudla ciągle powracam wspomnieniami do "Znaczy Kapitan" Borchardta, ale przyznam, że nie mam pojęcia dlaczego. Polecam lekturę wszystkim zainteresowanym Luftwaffe, jak również po prostu życiem człowieka, który do końca pozostał nazistą, a w sposób wyraźny przedstawia dlaczego. Dla zainteresowanych samą wojną bardziej odpowiednią pozycją jest "Pilot Sztukasa", ale dla ciekawych różnych ciekawostek jak najbardziej "Moje życie ..". Z treści książki wyłania się obraz człowieka po prostu nieśmiertelnego. Aż dziw bierze, że umarł w rzeczywistości ;)