Sam ze wspomnieniami

Początek lektury był kiepski. Miałem przekonanie, że spotkałem książkę płytką. Zbiór faktów, trochę porozrzucanych z próbą ich interpretacji. Z biegiem stron lektura zaczęła mnie jednak wciągać. Książka nie jest biografią Wałęsy choć zajmuje on w niej główną rolę. Raczej opisuje proces jaki doprowadził do zmiany ustrojowej w Polsce. Książka pisana przez niemieckiego dziennikarza, nie jest więc naukowym opracowaniem co raczej ułatwiało mi lekturę gdyż jest to moje pierwsze poważne zetknięcie z tą problematyką. Wcześniej nie interesowałem się zbytnio polityką polską po 1956. Czas jednak to zmienić. Polityka wciąga, również jako przygoda intelektualna.

Burgees wierzył w komunizm, ponieważ widział w nim siłę, która może prawdziwie zmienić świat. Związek Radziecki z kolei właśnie takich ludzi najbardziej uwielbiał - wierzących w idee, zaprzeczających i wypierających fakty reżimu. To oddanie świetnie połączyło się z jego sposobem bycia i stworzyło mu przykrywkę pod którą długo nikt nie zdecydował się spojrzeć. Jednak na pewien sposób, Burgees to postać tragiczna. Pozwalająca na wszystko matka, nieobecny ojciec, poczucie inności i brak swojego miejsca stworzyło w nim fundament podatny na wykorzystanie. Tak, sprawa dała mu możliwość oddania się większej ideii i cel życiowy. Jednak, jego zachowanie na każdym kroku pokazywało, że coś jest nie w porządku. Tak jakby, nieświadomie sygnalizował wszystkim swoją chęć bycia zauważonym i złapanym. To rozdarcie między pewnością, a obscenicznym zachowaniem jako podwójny szpieg, przekonuje mnie o tym, że Burgees - w tym krzywym zwierciadle - poprzez swoje czyny i decyzje, miał nadzieję na naprawę samego siebie. Aby wreszcie, ktoś go powstrzymał przed niszczeniem samego siebie.

Przyznam szczerze, że nigdy jakoś szczególnie nie przepadałam za tym człowiekiem. Lecz obiektywnie napisać muszę, że biografia jest niezła. Choć czytałam lepsze. Spotkałam się z informacją, jakoby bohater książki Andrzeja Brzezickiego był orędownikiem powstania biografii dopiero po jego śmierci. I tak też się stało. Tadeusz Mazowiecki w przeciwieństwie do innych polityków, nie wydał autobiografii. To nie jest hagiografia, lecz próba rzetelnej oceny pierwszego niekomunistycznego premiera. Choć niekiedy autor nie oddziela własnych sympatii od faktów. Traktuje go jako męża stanu i człowieka pozbawionego wad. A takich ludzi nie ma.

Świetna książka, która, choć gruba, czyta się szybko. Margaret Thatcher była właściwą osobą na właściwym miejscu i we właściwym czasie. Chyba żadna kobieta nie zdołała zrobić tyle dobrego dla ludzi w swojej ojczyźnie i na całym świecie, w tak krótkim czasie. Traf chciał, że los zesłał jej do pomocy Ronalda Reagana i razem, w ciągu kilku zaledwie lat, usunęli wiele zła dręczącego świat. My w Polsce także odczuliśmy skutki ich działań pozbywając się sowieckiego balastu. Niestety, wzięliśmy sobie na barki kolejny balast, ale to już inna historia... Wspaniała Angielka, Brytyjka, Europejka i obywatelka świata, osoba o, wydaje się, krystalicznej wprost uczciwości a zarazem stanowczości i wytrwałości w dążeniu do celów. Aż się wierzyć nie chce, że ktoś taki trafił do polityki i zdołał odegrać w niej tak wielką rolę. Niestety, jej rodacy nie docenili ogromu dobra, które od niej otrzymali. Dziś jej kraj jest w postępującej ruinie, choć nie ograniczają go żadne dyrektywy czy nakazy z zewnątrz. Świat też nie jest pozbawiony problemów. Część z nich pani Thatcher przewidziała ale niewielu chciało jej wtedy słuchać. Szkoda, że odeszła w tak przykrych okolicznościach, zdradzona przez politycznych "przyjaciół". Myślę, że dla uczciwych ludzi pozostanie ona na zawsze jako wzór przywódczyni, która dostrzega potrzeby zwyczajnych obywateli i robi wszystko aby je zaspokoić. Dlaczego ogromna większość polityków taka nie jest? Oto jest pytanie...

Książka „Imperator. Sekrety Ojca Rydzyka” autora Piotra Głuchowskiego i Jacka Hołuba czytałem pod innym tytułem „Imperator – ojciec Tadeusz Rydzyk” (było to wcześniejsze wydanie) jest to biografia człowieka, który zbudował imperium i od niemal dwóch dziesięcioleci współrządzi Polską. Moim zdaniem obraz Ojca Rydzyka nie jest obrazem pasującym do ubogiego księdza, jest to człowiek z misją pragnący za wszelką cenę zbudować "państwo katolickie narodu polskiego". Nie przyjmuje on do wiadomości tego, że mogą w nim mieszkać inne nacje, ludzie o odmiennej orientacji i sposobie życia wymagający szacunku. W tej biografii dowiemy się wielu ciekawych faktów, między innymi tego, że ojciec Rydzyk ukrył przed rektorem seminarium i władzami zakonu fakt, iż jest nieślubnym dzieckiem Franciszki Rydzyk i Bronisława Kardaszewskiego. Mąż Franciszki Rydzyk zginął w Dachau w 1941, ksiądz T. Rydzyk zaś urodził się w 1945. Przyznanie się do faktu nieślubnego związku matki uniemożliwiłoby bowiem, ojcu Tadeuszowi zostanie księdzem i zakonnikiem. A że jestem, byłym stoczniowcem to jest mi znana sprawa z ponad półtora miliona świadectw udziałowych NFI, (zakupione przez stoczniowców), które nigdy nie trafiły do stoczni, a to przecież na utrzymanie i rozwój stoczni, owe pieniądze i świadectwa były zbierane tzw. „cegiełki” na rzecz Stoczni Gdańskiej. Sprawa przycichła, a pieniądze zasiliły dzieła ojca Rydzyka. Ojciec Rydzyk doskonale zdaje, sobie z tego sprawę dlatego wie, iż może przez lata unikać odpowiedzialności za te swoje przedsięwzięcia, które z pewnością nie służą katechizowaniu bożych owieczek. Mam wrażenie, że Toruń przestał być krzyżacką kolebką, a stał się prawdziwym centrum dowodzenia tytułowego imperatora. O tym, że ojciec Tadeusz w latach 1986-1987 w niejasnych okolicznościach przebywał w Niemczech zagrożony zakazem odprawiania mszy, że pierwsze pieniądze dostał od szwajcarskiej mistyczki o dziwnej proweniencji, zafascynowanej objawieniami w Medjugorie podobnie jak Oj. Rydzyk mało kto dziś pamięta, jeżeli w ogóle ktoś o tym wiedział. To nie bywałe jak zwykły człowiek, nie mając zaplecza finansowego, któremu ukończenie szkoły sprawiło niemałe problemy, doszedł do pozycji jednego z najbogatszych Polaków. W biografii poruszona jest też sprawa przydziału rosyjskich nadajników z rejonu Samarkandy i Uralu, dzięki którym radio znacząco zwiększyło swój zasięg i dociera praktycznie do wszystkich, także za granicami Polski. Na jakiej podstawie przydzielono te nadajniki i czy miało to związek z tym, iż ojcem Rydzykiem interesowały się rosyjskie służby, a wcześniej Urząd Bezpieczeństwa. Każda zaś próba dowiedzenia się czegoś więcej obiektywnie o ojcu i redemptorystach z toruńskiego klasztoru uważana jest za atak na Boga, Kościół i Ojczyznę. Oprócz bardzo obszernej biografii księdza znajdziemy też ogrom polityki. Nie da się ukryć, że postać Ojca była silnie powiązana z byłą władzą zwłaszcza prawicowych partii. Czy się to komuś podoba, czy nie, chorzy, starsi ludzie, wykluczeni, bezrobotni czują, że dzięki niemu mogą być wysłuchani i że ich głos może zostać wysłuchany. On to wie, dlatego ma szanse "przepchnąć" na antenie praktycznie każde swoje przedsięwzięcie, jak choćby to pod tytułem "nie oddamy, wam Telewizji Trwam". Przyjaźń toruńsko- warszawska to nie nowe zjawisko. Od samego początku istnienia licznych fundacji zauważyć można silne koneksje między politykami a imperatorem. Większość biskupów i kardynałów przymyka oczy na działalności Radia Maryja, akceptując po cichu polityczne treści niektórych audycji Radia Maryja czy telewizji Trwam zdając sobie doskonale sprawę z tego, jaka jest siła mediów Redemptorysty w porównaniu choćby z rozgłośniami diecezjalnymi czy archidiecezjalnych, do których Episkopat zmuszony jest, dokładać a do toruńskiej rozgłośni nie dokłada nic i jeszcze z tego korzysta. W związku, z tym radio jest i pozostanie pewnie długo poza kontrolą Kościoła i Episkopatu. Pomimo swej objętości „Imperatora” czyta się bardzo szybko. Nie da się opowiedzieć całej historii Ojca Rydzyka na kilku kartkach. Napisanie takiej książki wymaga nie tyle odwagi ile ogromnej determinacji. Temat został przedstawiony w bardzo obszerny sposób, ilość pozycji bibliograficznych zadziwia. Jest to kawał mocnego reportażu. Pomimo tego zachęcam wszystkich do przeczytania jego biografii bez względu na to czy zgadzają się z poglądami ojca Tadeusza, czy nie,. Pozwoli to nam choć trochę poznać człowieka, który faktycznie poprzez wpływ, jaki wywiera na ludzi, to naprawdę rządzi milionami dusz. "A był nieśmiałym chłopcem. Wybrał seminarium, gdy nie dostał się do szkoły średniej. Miał być zakonnym braciszkiem - do końca życia pracować w kuchni, ogrodzie, albo pucować buty ojczulkom." Na koniec retoryczne pytanie: czy polski Episkopat kiedykolwiek odważnie pójdzie drogą zmian, czy też nie będzie umiał pójść naprzód, łącząc tradycje z nowoczesnym myśleniem o człowieku?

Karol Modzelewski, nieżyjący i dziś trochę już zapomniany historyk oraz działacz Solidarności w autobiograficznej książce - jego życie to historia Polski XX wieku w pigułce. Rzadko bywał w pierwszym szeregu (chociaż pamiętam jego udział w programie "Herbatka u Tadka" pod koniec lat 90 :), ale wiele kluczowych wydarzeń widział na własne oczy. Najbardziej podobały mi się 3 fragmenty: opisy dzieciństwa spędzonego w Sowietach, historie więzienne (w szczególności zderzenie mentalności inteligenta z rzeczywistością zza krat) oraz końcowa mocna krytyka szokowej terapii Balcerowicza. Najciekawszy wątek tej książki to właśnie trudno uchwytna prawda dla kogoś, kto w 1989 dopiero przychodził na świat, czyli zdrada robotniczych ideałów przez Solidarność. Ruch, który od początku stał na barkach pracowników wielkich fabryk i zakładów, w 1989 roku odwrócił się od nich nagle uznając ich za kłopotliwy balast na drodze ku kapitalistycznej przyszłości. Do dzisiaj zresztą ci sami ludzie na swoje żale słyszą, że powinni "zmienić pracę i wziąć kredyt". Modzelewski w takim podejściu słusznie upatruje podglebia dla PiS-u i źródeł powstania partyjnego duopolu, który definiuje polską politykę od 20 lat. Słowem, ciekawa, choć długa książka, pouczająca lektura dla osób zainteresowanych XX-wieczną historią Polski, pokazująca zniuansowanie zarówno PRL-owskiego reżimu, jak i obozu Solidarności. Modzelewski (w przeciwieństwie np. do Roberta Krasowskiego, którego książki o tym okresie dziejów Polski również lubię) nie pozuje na nieomylny autorytet, któremu musimy uwierzyć "bo tak było i już" - dlatego zdecydowanie "kobyłę" polecam. :)

To książka w formie wywiadu. To historia Turowskiego, który w 2010 roku jako ambasador tytularnym w Moskwie na lotnisku w Smoleńsku miał witać prezydenta Kaczyńskiego. Jednak dużo wcześniej, bo w czasach PRL-u był oficerem wywiadu tzw. nielegałem i jako jezuita pracował w Radiu Watykan. Inwigilował środowisko papieża Polaka, a później we Francji rozpracowywał Polską emigrację. Jest to interesująca lektura, choćby dlatego, iż ukazuje życie ów szpiega, porusza wiele ciekawych wątków i ukazuje pracę polskiego wywiadu.

Bardzo interesująca, godna polecenia pozycja. Dzięki lekturze można dowiedzieć się wielu nieoczywistych informacji dot. otaczających Nas państw, jak również poznać spojrzenie doświadczonego dyplomaty na polską politykę zagraniczną. Książka pochodzi co prawda z 2013 roku, ale mimo to kwestie tam poruszone zachowały swoją aktualność, a niektóre nawet rozwijają się w kierunku prognozowanym przez p. Ambasadora. Skarbnica wiedzy dla osób zainteresowanych dyplomacją, Europą Środkową czy państwami byłego ZSRR. Polecam!

Ksiądz Wojciech Lemański jest podobno określany jako ksiądz-celebryta, spoufalający się z mediami. Ciekawe, ja nigdy o nim nie słyszałam. Nawet nie pamiętam gdzie i w jakich okolicznościach kupiłam tę książkę ale cieszę się, że wreszcie ją przeczytałam. Nie ukrywam, że trochę ją zmęczyłam, nie z każdym słowem księdza się zgadzam, jednak z pewnością jego podejście jest mi bliższe niż księdza Kaczkowskiego. Warto ją przeczytać choćby dla końcówki, bo tekst o śmierć czyta się ze łzami w oczach.

Nazwa powinna raczej nawiązywać do historii Wenezueli pod rządami Chaveza, ponieważ o tym w głównej mierze jest, a nie o historii samego Chaveza. Niemniej jednak, jest interesująca i informatywna. Autor momentami nieskrywanie wyraża swoje prywatne opinie, co może nieco zrazić. Nie ma przypisów, tylko bibliografia, przez co w niektórych momentach nie wiadomo czy podane informacje są poparte dokumentami czy może raczej domysłami i konkluzjami autora.

Bardzo mnie interesuje postać Chrystusa, a raczej dokładnie mówiąc Jezusa historycznego i fenomen religii chrześcijańskiej. Jak tylko znajdę taką pozycję, momentalnie chcę ją przeczytać. Ta książka była momentami nudna (analiza cytatów biblijnych) nieco zawiła (różnego rodzaju akcje rewolucyjne i wszystkie postaci z tym związane). Ale też sporo ciekawych rzeczy o Jezusie się dowiedziałam. Dziwi mnie nadal, że wśród tylu "mesjaszy"" w Palestynie, właśnie Jezus został zapamiętany i wytworzyła się coś, co przekształciło się w jedną z największych religii świata.

Czas na Edwarda Gierka! 112 rocznica urodzin I 24 rocznica śmierci Edwarda Gierka, 6 stycznia 1913 roku urodzony w Sosnowcu, zmarl 29 lipca 2001 roku w szpitalu w Cieszynie, w wieku 87 lat. Pogrzeb Edwarda Gierka odbył się w symbolicznym miejscu. Sosnowiec - Zagórze, to miejsce urodzenia byłego I sekretarza KC PZPR, ale także symbolem jego czasów. Historia jest sprawiedliwa, ocenia ludzi nie według deklaracji i obietnic, ale według tego, co zrobili. Blisko 10 tysięcy ludzi pożegnało wczoraj na cmentarzu w Sosnowcu Zagórzu byłego I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. ,Mój ojciec jest moralnym zwycięzcą" - powiedział w ostatnim słowie Adam Gierek, syn zmarłego sekretarza. ,Żegnaj, towarzyszu sekretarzu" - wtórował mu Wiesław Kiczan. Świeckie uroczystości pogrzebowe, oprócz tysięcy mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego zgromadziły notabli władzy - byłej, obecnej i przyszłej 3 sierpnia 2001 roku. Rozwój przemysłowy apogeum przeżywał w XIX wieku i neoindustrializm największy w historii PRL Sztandarową inwestycją dekady Gierka była budowa Huty Katowice w Dąbrowie Górniczej. Rozpoczęto tworzenie dwóch nowych zagłębi – koło Bełchatowa (węgiel brunatny i energetyka) i Lublina (węgiel kamienny). Inwestowano również w modernizację hut w Ostrowcu Świętokrzyskim i Zawierciu oraz w Zagłębiu Miedziowym. Przemysł chemiczny rozbudoeany w Płocku, Puławach, Toruniu i Włocławku. Na Wybrzeżu Gdańskim wybudowano Gdańskie Zakłady Rafineryjne i Port Północny. Polski robotnik-górnik i polityk od 1946 roku członek kolegium PPR i PZPR, w okresie 1970-1980 I sekretarz KCPZPR. Polityk, który miał sen o nowoczesnej technologicznie i otwartej na świat Polsce , wizjoner , geniusz i szaleniec? Złożoność postaci i wielowymiarowość górnika-męża stanu, człowieka-komunisty, oratora i światowca w szponach socrealizmu i małości współtowarzyszy, aparat represji. Dekada Gierka lat 70. przyniosła budowę największej liczby mieszkań w Polsce. W latach 1971–1980 zbudowano 2,6 miliona nowych mieszkań, co dało miejsce do zamieszkania 10 mln osób. Rekordowym rokiem był 1978, kiedy oddano do użytku 284 tysiące lokali. Okres oczekiwania na własne 'M" zmniejszało się z 6 do 4 lat w sondowaniu do 1980 i 1990 roku. Rozmach i spektakularność w budownictwie z czasem odkrywały poważne braki..Problemem był niski poziom montażu. Płyty mogły być uszkodzone, co powodowało występowanie szczelin w elewacji. Budynki były słabiej chronione przed wpływem atmosferycznym (w zimie brak ogrzewania). Ekipy remontowe, które od razu po wybudowaniu budynków uzupełniały różne braki i fuszerki. Typizacja budownictwa z ujednoliceniem wyposażeń mieszkań. Brak odpowiedniej infrastruktury i komunikacji do nowo wybudowanych osiedli. Szybki wzrost gospodarczy rezonował ze wzrostem stopy życiowej.  Polityk, które w młodości pracował w kopalni we Francji i Belgii. Znał biegle francuski i komunikatywnie flamandzki, niezła prezencja, światopogląd, to otwarło Gierkowi dzwi na Zachód i możliwość uruchomienia kredytów. Uruchomienie środków, które płynęły do PRL-u technologicznie kraj z niebytu wyciągnęły, obywatele otrzymują paszporty, drzwi do innego świata. Dobrobyt na kredyt nie mógł trwać wiecznie. Janusz Rolicki przybliża w chronologicznymi zapisie bardzo szczegółowo losy Edwarda Gierka i jego rodziny. W 1990 roku współpracował z bohaterem przy wywiadzie - rzece. Rzetelność, przygotowanie w oparciu o rodzinne archiwa, reportaże, dokumentację i publikacje. Odtworzenie epoki socrealizmu w wymiarze siermiężnym i odwilży, sylwetki polityków, aparat represji, egzystencja notabli i zwykłych obywateli. Relacjenz najbliższymi współpracownikami, m. in: Maciejem Szczepańskiem, Piotrem Jaroszewiczem i Jerzym Ziętkiem.

Serdecznie polecam książkę nieżyjącego już niestety pana Jerzego S. Łątki pt. "Atatürk. Twórca nowoczesnej Turcji" To rzetelnie napisana biografia Ojca Turków (Atatürk z tureckiego 🇹🇷 znaczy właśnie Ojciec Turków) począwszy od wczesnych lat dzieciństwa, przez karierę w wojsku do utworzenia Republiki Tureckiej - którą dzisiaj znamy - a na prezydenturze i jego przedwczesnej śmierci kończąc Gdy ktoś cię spyta " Kim był Mustafa Kemal Atatürk?" odpowiedz: To nie był byle kto! Budując państwo tureckie od zera zasłużył na miano narodowego bohatera 💪 Obalił sułtanat ,kończąc jednocześnie epokę Imperium Osmańskiego W 1923 roku a więc 💯 lat temu został wybrany na pierwszego prezydenta Turcji🇹🇷 którym pozostał prowadząc politykę europeizacji kraju przez następnych 15 lat aż do swojej śmierci przeniósł stolicę Turcji z Konstantynopola do niewielkiej wówczas Ankary która obecnie jest miejscem pochówku Atatürka Wśród wielu jego reform które przeprowadził warto przypomnieć: ✔️wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego i alfabetu łacińskiego zamiast arabskiego ✔️wprowadzenie nazwisk ✔️zniesienie szariatu i wprowadzenie Kodeksu Karnego opartego na prawodawstwie zachodnim ✔️ rozszerzenie praw kobiet o prawo do rozwodu, prawa wyborcze itp. To właśnie Atatürk był autorem słów: "Polityk powołujący się w rządzeniu na religię jest głupcem"

Plusem książki jest zarysowanie złożonej osobowości kanclerza i wiru sporów jaki definiował jego karierę. Minusem jest narracja wymagająca zaplecza, aby wszystkie detale były zrozumiałe. Osobiście jestem pod wrażaniem jak uniwersalne są doświadczenia, które zostały opisane. Scena polityczna, pomimo innego układu sił dzisiaj wydaje się być tak samo funkcjonująca.

Nie mam pojecia, czy polecam te ksiazke. Jest bardzo dobra, prosze mnie zle nie zrozumiec. Autor dotarl do wielu faktow i przedstawia mase informacji z zycia prywatnego braci Kaczynskich. Na pewno to nie jest ksiazka o intrygach i aferach, lecz o zwyklym czlowieku. No moze nie takim zwyklym. Z drugiej strony czytanie jej wydaje mi sie strata czasu. Od dzieci i niesmialych nastolatkow bezwzglednie sluchajacych sie matki, do najwazniejszych osob w panstwie. Od uleglosci do bezwzglednosci z zachwianym balansem miedzy praca a domem. Konczac na klotliwym i nieustepnym odbiciu stojacego w cieniu ojca. Dziwna to postac...

Zdecydowanie dla początkujących, którzy coś już o Izraelu wiedzą, ale chcieliby poznać lepiej jego ojca założyciela. Dla osób mających wiedzę o państwie żydowskim książka wyda się nazbyt pobieżna i ogólnikowa, a jedynego co mogliby się spodziewać to utrwalenie już posiadanej wiedzy. Warto jednak ją przeczytać aby przyjrzeć się tej nietuzinkowej osobie. Myślącej i działającej zupełnie nieszablonowo. Dokonał rzeczy niebywałych i można zdecydowanie go określić jako ojca współczesnej państwowości żydowskiej. Książka nie jest długa – ponad 200 stron tekstu nie licząc elementów towarzyszących (jak spisy czy indeksy); napisana raczej prostym językiem bez nadmiernego komplikowania narracji zbędnymi datami czy osobami. Podkreśla kluczowe momenty jego działalności na tle skomplikowanych realiów tamtych miejsc i czasów. Polecam i zachęcam.

Pierwszy tom liczy sobie blisko 900 stron i po dłuższej przerwie nie tylko go dokończyłem, ale sięgnąłem po drugi, który swego czasu miałem przyjemność objąć patronatem medialnym i który również po przerwanej lekturze czytam ponownie od początku. 24 czerwca przypadać będzie 110 rocznica urodzin Jana Kozielewskiego, którego świat zapamiętał pod innym nazwiskiem. Tutaj mniej lub bardziej wyszukana opinia, czy recenzja w żadem sposób nie odda doskonałości tego Dzieła, któremu z czystym sumieniem wypada podarować dziesięć gwiazdek. Prawdą jest stwierdzenie, że takiej publikacji, takiej biografii nigdy wcześniej nie było i nigdy już nie będzie. A czyta się ją jak najlepszą powieść!

Genialna książka! Rozdział po rozdziale odkrywane są kolejne losy jednego z najbardziej energetycznych miast Europy. Niebywała dbałość o szczegóły. To nie tylko historia miasta jako infrastruktury, tkanki miejskiej, przestrzeni, ale także ludzi. Wielkie dzieło!

Biografia ostatniego komunistycznego tyrana w Europie. Na początku naród rumuński miał nadzieję na lepsze, potem kraj został sprowadzony do parteru, nędzy i wszechobecnego zamordyzmu. Kult tej postaci rozdęty do granic groteski. Ciekawostka: absolwent 4 klas szkółki ludowej w wieku 34 lat zostaje generałem. Absolwentka 3 klas - uzyskuje liczne tytuły naukowe z zakresu chemii. Dziwne, że prostactwo tej pary (Nicolae i Eleny) nie raziło innych wizytowanych głów normalnych państw świata.