Powstanie i upadek starożytnego Egiptu

Niezwykle przystępne ujęcie historii tytułowej polis od początków po czasy hegemonii macedońskiej. Everitt ma doskonały, przypominający rzekę styl - jego opisy płynnie przesuwają się wzdłuż dziejów, przez co człowiek ma wrażenie, jakby nie tyle czytał książkę popularnonaukową, co raczej literaturę piękną. Laik przeczyta i nabędzie poznania historii polis ateńskiej. Koneser przeczyta, i nawet jeśli już sam wiele z tego nie wyciągnie, to przynajmniej nacieszy się stylem Everitta.

Bardzo ciekawe i dość nietuzinowe podejście do "od wieków" rozważanej materii (upadku Rzymu). Autor sięga po odkrycia archeologiczne ostatnich lat oraz przytacza dobrze uargumentowane tezy dotyczące przyczyn upadku imperium Rzymian. Dla mnie dość odkrywcze, chociaż przecież, można powiedzieć "banalne" są akcenty postawione na przemiany organizacyjno-ustrojowo-kulturowe w Germanii, i to nie w bezpośrednim sąsiedztwie limesu (Ren, Dunaj). Przy tym autor dotknął obszarów między Odrą a Bugiem z podkreśleniem znaczenia w wielkich przeobrażeniach "geopolitycznych" ludności kultury przeworskiej (Wandalów?) i oczywiście Gotów, którzy gościli na naszych ziemiach. Trzy tomy serii autora czyta się bardzo lekko i przyjemnie. Język jest przystępny i łagodnie prowadzi nas po meandrach zawiłości dziejowych. Polecam nie tylko dla osób obeznanych głębiej z arkanami dziejów ówczesnej epoki.

Bardzo ciekawa książka opisująca historie Cesarstwa Bizantyjskiego. Jednak poziomy poszczególnych rozdziałów bardzo nierówne. Niektóre rozdziały były bardzo ciekawe i zaskakujące, natomiast inne nudne przez napór wieku wątków, postaci i wydarzeń, że ciężko było coś konkretnego zapamiętać. Generalnie polecam bo świat Bizancjum to naprawdę ciekawe miejsce, szczególnie jeśli jest się chrześcijaninem bo owa religia była integralną częścią cesarstwa i dużo wątków religijnych jest w tej książce poruszonych.

Wspaniałe źródło informacji o Starożytnym Rzymie. W książce nie tylko jest opisane życie Juliusza Cezara ale są także przedstawione zasady funkcjonowania najsłynniejszej republiki. Bardzo ciekawa pozycja dla każdego. Nawet raczkujący w tym temacie doskonale się odnajdą ponieważ Goldsworthy wspaniale tłumaczy temat. Aż nie chce się wierzyć, że to wydarzenia sprzed ponad 2000 lat. Czytając przenosimy się do Starożytnego Rzymu jakby te wydarzenia działy się w ubiegłym wieku. Wiedza autora jest wręcz niesamowita i wszystkie odniesienia są doskonale uporządkowane na końcu książki. Polecam każdemu to przebogate źródło wiedzy.

Trochę mnie ta książka wymęczyła. Jedna sprawa, że autor nie ma zbyt wciągającego stylu prowadzenia opowieści, druga, że źródła informacji z wojen punickich są skąpe, więc autor korzysta z czego się da, przez co wiele rozważań dotyczy jakichś niezbyt ciekawych spraw. No ale z drugiej strony dzięki temu jest to kawał rzetelnej, historycznej wiedzy do zdobycia, więc mimo wszystko polecam, jeśli ktoś, tak jak ja, o wojnach Rzymu i Kartaginy nie wie nic.

12/2026 Książka Mary Beard jest co prawda pobieżną, ale bardzo treściwą syntezą historii starożytnego Rzymu od (mitycznego) założenia przez Romulusa aż do 212 roku n.e., kiedy to cesarz Karakalla nadał obywatelstwo wszystkim wolnym mieszkańcom imperium. Często zapominamy jak wielkie zasługi dla europejskiej cywilizacji poczynili Rzymianie i jak wiele praw i rzeczy zawdzięczamy temu starożytnemu supermocarstwu. Brytyjska historyczka w oparciu o mnogość źródeł pisanych, ale także odkrycia archeologiczne kreśli fascynujący obraz nie tylko z perspektywy wielkich bitew i zmagań na szczytach władzy, ale pozwala nam poznać, na ile to tylko możliwe, jak mogło wyglądać życie „szarych” ludzi nie tylko w sercu Rzymu, ale także na jego rubieżach.

Świetna! Przyjemnie było uruchomić wyobraźnię i wrócić do starożytnego miasta, które po wybuchu wulkanu zniknęło z powierzchni ziemi, przysypane grubą warstwą popiołu wulkanicznego. Zajrzeć po raz kolejny do domów mieszkańców, przemierzać zatłoczone ulice i podziwiać ich codzienne życie, obyczaje, podsłuchać ich rozmowy.

Bardzo dobre wprowadzenie do tematu historii starożytnego Rzymu. Autor w chronologiczny sposób przedstawia kluczowe wydarzenia historyczne oraz polityczne i systemowe przemiany zachodzące w państwie Rzymian. W naturalny sposób wplata w treść również elementy socjoekonomiczne i kulturowe. Jest to jednak lektura wprowadzająca w temat, więc może okazać się zbyt ogólna dla bardziej doświadczonych czytelników historii.

Dobrze napisana historia wielkiego imperium, którego losy tak fascynują miłośników historii (myślę, że nie tylko). Dzieje burzliwe, chwalebne, pełne wielkich postaci, bohaterów, wojen i bitew. Autor obrazuje początki niewielkiej osady nad Tybrem, która przekształca się dzięki sprawnemu zarządzaniu w rosnącą regionalną potęgę, a następnie opisuje koleje wydarzeń doprowadzających do uzyskania statusu hegemona. Całość kończy się u schyłku I w. p.n.e. co jak dla mnie traktuję czas spędzony z książką jako preludium do dalszego zgłębiania historii wielkiego Rzymu.

Trochę trudniejsza, ale jakże naturalna następna lektura po "Upadku Cesarstwa Rzymskiego". Wszystkie pochwały pod adresem tej książki są słuszne. Dorzucę jeszcze jedną - autorowi chciało się pochylić, i to ze zrozumieniem tematu, nad Europą środkowo-wschodnią. Oby stało się to nową normą wśród zachodnich badaczy.

Po przeczytaniu tej pozycji naszła mnie pewna refleksja, zdałem sobie sprawę, jak skostniałe i wymagające progresu są nauki humanistyczne. A szczególnie historia. Taka analogia z naszego podwórka - od kilku lat widzimy progres na polu badań nad religią i mitologią Słowian. Pomijając antynaukowych szurów pokroju Kosińskiego czy Bieszka (dla których narzędzie krytyki źródeł nie istnieje, jeśli tylko pasuje im do tezy wyssanej z d***), udało się wyjść poza sztywny gorset sceptycyzmu narzuconego przed laty przez Łowmiańskiego, przede wszystkim dzięki językoznawcom i etnologom (Łuczyński) oraz archeologom (Szczepanik). Jest tych nazwisk oczywiście więcej, ale konkluzja też jest oczywista - historia MUSI opierać się na interdyscyplinarności! Wszystko co miało zostać poddane analizie, zostało już dawno zweryfikowane po tysiąckroć! Kupując kolejną biografię czy syntezę dziejową nie znajdziemy w niej nic, co nie zostało już wcześniej napisane. Ba! To wszystko bez problemu znajdziemy na Wikipedii lub dowolnej innej stronie internetowej! Postęp jest możliwy tylko dzięki bardziej holistycznemu podejściu do historii jako nauki. Dlatego już na studiach powinny być zajęcia z nauk pomocniczych, a studenci historii bardzo szybko powinni podejmować się konkretnych specjalizacji – historyk ekologii, etnolog-religioznawca itd. I w tej interdyscyplinarności leży siła tej książki. Z jednej strony uczciwie argumentuje źródłami (relacje odkrywców i misjonarzy, bardzo bogata bibliografia i polemika w przypisach), daje dojść do głosu różnym rozbieżnym opcjom naukowym no i posiłkuje się wynikami badań geologów, botaników, chemików, astronomów i jeszcze wielu innych specjalistów. Co z tego wychodzi? Bardzo odważny, bynajmniej nie foliarski, obraz prekolumbijskiej Ameryki. Mann doskonale punktuje, jak bardzo badania nad historią Ameryk „ewoluowały” na przestrzeni wieków. Zadufani konserwatyści swoich szkół musieli ustąpić przed nowoczesną nauką (jak datowanie radiowęglowe) i dziś już prawie nikt nie neguje starszej metryki pierwszych „Amerykanów”, czy osiągnięć agrotechnicznych cywilizacji Nowego Świata. A jednak nadal pozostaje tyle do zbadania! Wzgórza Beni, osady typu Cahokia i kultury Missisipi czy Hopewel, kultury andyjskie i amazońskie… Co jeszcze w tej książce jest fascynujące? Że rozwija horyzonty, że wskazuje nowe ścieżki warte podążenia, daje pole nowym zainteresowaniom i uzmysławia, że nawet przy czterdziestce można się sporo nowego dowiedzieć o świecie. Dowiedziałem się z niej np. że kukurydza to pierwsze GMO w historii i nie chodzi tutaj o jakiś dobór naturalny jak było w przypadku „naszych zbóż”, nie, kukurydza to twór sztuczny! Albo że „wynalazek” Indian jakim jest terra preta (amazoński czarnoziem) może być użyteczny do walki z jałowieniem gleb i zwiększeniem areałów rolniczych na terenach z ich deficytem! I to jest dopiero niezaprzeczalny argument na potrzebę większej interdyscyplinarności nauk historycznych! Na koniec kilka wad (w większości subiektywnych). Czuć amerykański rodowód autora. Przejawia się to w jego sposobie postrzegania świata (rewolucja amerykańska dała ŚWIATU demokrację. CO? XD), ale też w samej formie książki, która jest wzorowana na reportażu. Naprawdę nie interesują mnie anegdotki z podróży autora. Tym bardziej, że większość z nich nic nie wnosi do lektury. Druga wada, to zbytnia apoteoza rdzennych Amerykanów. Ja wiem, że należy rozwiewać mit „dzikusa”, ale żeby od razu popadać w drugą skrajność? Dwa przykłady – autor usprawiedliwia rytualne mordy Azteków tym, że w Europie równie wielu ludzi wieszano lub ścinano toporem za przestępstwa. Znowu – CO XD? Albo, w przypadku wspomnianej już „demokracji” – Mann oczywiście jako „indianofil” - szuka genezy tej demokracji użyczonej światu właśnie w ludach Pn. Ameryki, a dokładnie konfederacji Irokezów. Sek w tym, że podobne, „demokratyczne”, czy protoparlamentarne formy powstawały niezależnie w różnych miejscach świata. Sorry Charles, ale taka na przykład polska demokracja ma swoje korzenie w słowiańskich wiecach i szlacheckim sejmie, a dopiero później w republikańskiej Francji czy amerykańskiej rewolucji.

Świetnie napisana historia podbojów Portugalczyków na Oceanie Indyjskim. W sumie rzadko poruszany i eksponowany okres, który jest napakowany niesamowitymi wydarzeniami takimi jak przykłady przygniatającej ludzkiej głupoty, agresywności, niekompetencji, braku empatii, czy zrozumienia,. Ponadto możemy zobaczyć jak ludzie małej inteligencji, zaślepieni ideologią/patriotyzmem lub religią czynią rzeczy niemądre oraz haniebne. Z drugiej strony rzadkie (a tym bardziej wpadające w oko) przypadki heroizmu, rozwagi, sprytu i miłosierdzia są często nienagradzane, a nawet karane. Można więcej? Chcę więcej!

Szczerze powiedziawszy liczyłem na większą liczbę informacji. Historia starożytnej Grecji zbyt ogólnikowa, znaczna większość znana ze lekcji historii w szkole średniej. Najbardziej razi podejście do filozofii szczególnie tej Sokratesa, Platona i Arystotelesa, która moim zdaniem jest przeinaczona tak aby pasowała do poglądów autora. Reasumując książka dla tych którzy poraz pierwszy zainteresowali się historią starożytnej Grecji lub dla tych, którzy chcą przypomnieć sobie najważniejsze fakty bez większej liczby szczegółów.

Ciekawy sposób przedstawienia historii – jesteśmy oprowadzani po Wiecznym Mieście, godzina po godzinie, od rana do wieczora. Odwiedzamy domy bogaczy oraz ciasne mieszkania biedoty w czynszowych kamienicach, zaglądamy do sklepów, term, świątyń, a nawet... miejskich szaletów. Niejako w przerwach między zwiedzaniem wplatane są sekcje z ciekawostkami. Autor oferuje nam wycieczkę pełną niemal namacalnych szczegółów, opartą na znaleziskach archeologicznych - zapiskach, mozaikach, ruinach, słowem - śladach życia codziennego sprzed wieków.

Bardzo solidna pozycja poprowadzona naprawdę przyjemnym stylem, trochę gawędziarskim, momentami dosyć subiektywnym, ale zawsze w ryzach profesjonalnej metodologii. Książka chyba zapomniana, a na pewno niedoceniana - ale jeśli ktoś chciałby wgłębić się w zawiłe meandry polityki epoki hellenistycznej to na pewno warto.

Może coś nam się obiło o uszy, może też pamiętamy coś, co ktoś kiedyś nam mówił na marnie w tym zakresie prowadzonych lekcjach historii, że jakoś nieszczególnie układały się stosunki Aten i Sparty (szczególnie zaś po zakończeniu zmagań świata helleńskiego z potęgą perską niemal sto lat wcześniej). Nie ta koncepcja (miasta-)państwa, nie te ustroje polityczne (demokracja vs autokratyczne satrapie); ot, jak i dziś, gdy komuś nie podoba się, że sąsiadowi za miedzą (granicą) jakoś za dobrze się powodzi, jakoś za spokojnie żyje. “Wojna peloponeska” przekonuje nas, że jedną z przyczyn potyczek trwających dziesięciolecia była rosnąca potęga regionalna Aten i to ich wyrastanie ponad poziom również lokalnie przestało się podobać. Szczególnie potężnym Lacedemończykom (Sparta i inne miasta-państwa Peloponezu), którzy jeszcze chwilę wcześniej ramię w ramię z Ateńczykami odpierali perską nawałę. A więc panoszenie się Aten na odbitych Persom terenach, wciąganie innych państw w orbitę swoich wpływów i podporządkowywanie ich, w czym ateńczycy celowali. Do tego odwieczny konflikt Jończyków (Ateny) z Dorami (Peloponez) jako podłoże “etniczne” tej waśni. No i wreszcie hamletyczne nieomalże pytanie “demokracja czy oligarchia/tyrania?”. Odrzucając baśnie, gusła i wiarę w boskie interwencje, a z dogłębnej znajomości historii i niezmiennej natury ludzkiej wywodząc prorokowanie o wydarzeniach przyszłych, słusznie uchodzi Tukidydes za autora i pierwszego przedstawiciela krytyki historycznej. I tym właśnie głównie to dzieło jest: kronikarskim zapisem wydarzeń dokonujących się na oczach je spisującego i nawet czynnie biorącego w nich udział (po stronie Aten) uczestnika. Wojna toczona jest na lądach i morzach, w których to starciach różnice doskonale nam Tukidydes uzmysławia. O ile jednak jakieś większe czy mniejsze wiadomości mógł mieć co do ruchów poszczególnych wojsk, zajmowania i tracenia miast, budowania i niszczenia murów czy zmiennych sojuszów, o tyleż wydają się nieprawdopodobne cytowane liczne poselskie czy wodzowskie przemowy do miast mieszkańców czy wojowników. Skąd wiedzieć i jak spamiętać długie oraz kwieciste mowy, budzące ducha, a trwogę przeganiające? Inna sprawa, jak są piękne, jak przekonujące; na akademiach wojskowych powinno się je wykładać i przyszłych dowódców z ich znajomości na wyrywki odpytywać… Rzeczywiście retoryka i erystyka wielu postaci na najwyższych poziomach! Nie na darmo sztuka przemawiania, argumentowania i prowadzenia sporów, to klasyczne umiejętności, jakich w greckich polis wymagano od obywateli aspirujących do piastowania stanowisk publicznych; w tym to młodzież szkolono. A ci tu wszyscy jakby na “Uczcie” u Platona siedzieli… No może i nie wszyscy, bo jednak wyrafinowana wymowność przypisywana bywa głównie Atenczyńczykom; wsrod strony przeciwnej niektórzy mogli byc co najwyzej “wcale wymowni jak na Lacedemończyków”... Same zaś bitwy (a sporo ich na przestrzeni niemal trzech dekad walk) mają dość standardowy przebieg: tworzymy armię, bo i oni tworzą, jedziemy do nich lub płyniemy (albo oni to robią), stajemy naprzeciw siebie w porządnych szykach, walczymy i ich spychamy (albo oni niestety nas), po walce kawałek ich gonimy (albo znów oni), choć nie za długo, stawia się pomnik zwycięstwa i odpływa (albo patrzy na ucieczkę pokonanych). Tyle z taktyki wojennej. Trochę to jak gra (a bardziej warcaby niż szachy) z małą ilością stopni swobody ruchu bierek. Losy bitew, zajazdów i oblężeń nie jednak od samych strategów i wodzów zależą, szczególnie w świecie starożytnym. O ile jednak Tukidydes odrzuca tu wpływ bogów na ludzkie losy, to już obojętnym na przepotężne siły natury nie pozostaje. Niebanalny wpływ na pozycję militarną Aten miały wybuchające w mieście zarazy, znacząco osłabiające ich potęgę, a przecież Autor opisuje nam w trzydziestoleciu wojennym i erupcje wulkanów, i trzęsienia ziemi, i wywoływane nimi fale tsunami, a wszystkie te żywioły występują bez baczenia na siły i zamiary wrogich sobie armii. Dziś nawet bywają to moce iście katastrofalne, a jakimiż były dla bezbronnych nań starożytnych?.. Zresztą prócz głównych stron konfliktu (Ateńczycy vs Lacedemończycy) Tukidydes jako dość istotnych graczy maluje i inne nacje, czy wkołomiejskie plemiona: Beotów na przykład czy Traków, którzy to ostatni zwłaszcza wychodzą z tukidydesowej narracji na wichrzycieli i mąciwodów. Długo trwa ta wojna (27 lat), a ja długo czytam o niej księgi. Setki postaci, setki jeśli nie tysiące wydarzeń dużych i małych (wystąpień poselskich, zajmowania miast, odmieniania sojuszy, budowania i niszczenia miejskich murów), setki okrętów obróconych w niwecz, a wszystko to spamiętane i zapisane w dobie jakże mizernych środków technicznych. W czasach gdy nie każdy mógł być pisarzem i historykiem. Ostrakony w miejsce fiszek Kopalińskiego… Co ciekawe - nie ogranicza się Tukidydes do czysto reporterskiego opisu wydarzeń; ma również sporo refleksji natury ogólnej, dziś moglibyśmy nawet uznać, że obserwacji społecznych i socjologicznych. Jak wówczas, gdy w Księdze Trzeciej opisuje destrukcyjny wpływ wojny na tkankę społeczną i stosunki międzyludzkie (przypadek Korkiry) oraz prymat związków wewnątrzpartyjnych nawet nad rodzinnymi. Ta wspomniana wyżej wielość wszystkiego w tej narracji aż przytłacza, aż wywołuje uczucie przesytu, aż wręcz męczy - szczególnie w finalnych księgach. Jak inaczej opowiedzieć o wojnie, która trwała lat trzydzieści? Szczególnie wciągające są początkowe rozdziały “Księgi Pierwszej”, gdzie Tukidydes mówi o czasach dlań zamierzchłych; ważne jest zaś zarówno to, co mówi (z czym pewnie w dużej mierze zgodzą się i dzisiejsi badacze), jak i to, jak nam to opowiada (z opisem swej metody badawczej, przyczynami uznania jednych narracji a krytyki innych poglądów, nie-bezkrytycznego odczytywania dzieł wcześniejszych - choćby i tak uznanych jak to herodotowe). Prawdziwy mistrz, prawdziwy badacz, prawdziwy naukowiec. Z jednej strony ostrożny w szafowaniu wyroków i nieomylnych sądów, a z drugiej pewny siebie w rejonach, które zna osobiście, czy o których ma - jak sądzi - pewne źródła. Imponująca opowieść i sam jej styl! Jak pojąć wielkość tego, który współtworzył nowy typ opowieści - jak się tylko da rzetelny opis wydarzeń prawdziwie zaistniałych? Książka czytana w sumie dość długo i na zmianę z kilkoma innymi. Już sama jej objętość (i w moim przypadku - fizykalna postać) nie pozwala mieć jej zawsze pod ręką. Również i jej struktura wymusza pewne czytelnicze nawyki: nie przerwiesz czytania w połowie kampanii (to jeszcze pół biedy), nie oderwiesz się w połowie oblężenia miasta, ani nie porzucisz lektury w trakcie (czasem kilkustronicowej) przemowy jakiejś postaci. Wielki (mój) problem z oceną tego dzieła polega na tym, iż mam świadomość, że to dzieło bezprecedensowe i bezprzykładne, napisane z gigantycznym rozmachem i niezwykłą rzetelnością, a wszak nie przez bezstronnego badacza, a uczestnika części wydarzeń zaangażowanego po jednej ze stron konfliktu, jednocześnie jednak momentami dzieło mnie… zwyczajnie nudzi. Co nie zmienia faktu, że znać je warto, by dołożyć kolejny element do wielkiej kulturowej układanki europejskiej. I jeszcze po lekturze uświadamiam sobie, że już Tukidydes - choć mimowolnie - wskazał, a potwierdzenie tego otrzymujemy na świecie z wielu stron i dziś, po dwóch i pół tysiącu lat, że jednak chyba raczej tyrania niż demokracja. I co, panie Fukuyama, z tym “końcem historii”?

Gra o Tron 🗡️ Po przeczytaniu fascynującej historii narodzin rodu Plantagenetów, poszedłem o krok dalej. "Wojna dwóch róż" to tak naprawdę przedłużenie historii z poprzedniej książki, która ukazuje dalsze dzieje wspomnianego rodu, jego powolny upadek, a także wyłonienie się nowych; Yorków i Lancasterów, którzy to w krwawej wojnie, przez prawie 100 lat, będą walczyć o koronę Anglii. 🗡️ Historia zaczyna się krótko po odebraniu korony przez Lancasterów ostatniemu zubożałemu Plantagenetowi. Po błyskotliwych rządach Henryka IV i Henryka V Lancasterów nadszedł czas chaosu i anarchii, która na prawie cztery dekady sparaliżowała system rządów ówczesnej Anglii. Odebranie korony Ryszardowi II było precedensem który odcisnął swoje piętno na całym w XV wieku w Anglii. Świadomość tego że każdy kto ma w sobie odrobinę królewskiej krwi, może sięgnąć po władzę i koronę, stało się preludium do wojny. 🗡️ Od tego zdarzenia oba silne rody zaczęły prowadzić między sobą krwawą kampanię, co rusz wyrywając sobie koronę z rąk. W całym tym ferworze walki narodził się nowy trzeci ród, Tudorów. Jak wszystkim wiadomo, gdzie dwóch się bije tam trzeci korzysta, w tym przypadku miało odzwierciedlenie w historii. Wojna dwóch róż obfitowała w niezliczone ilości zdrad i knowanie, podobnie zresztą jak za rządów Plantagenetów. Jednak w tym przypadku wśród arystokracji i członków rodziny królewskiej, krwawe żniwa zbierała śmierć. Nikt nie miał skrupułów aby skazywać na śmierć własnych braci i kuzynów, tym bardziej wrogów z drugiego obozu. Po raz kolejny historia pokazała jak żądza władzy potrafi zaświecić w głowie, i do jakiego chaosu takie pragnienie potrafi doprowadzić.

"Cywilizacja egipska ma charakter unikatowy". Jedną z jej cech najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych od razu są hieroglify. Ta książka wprowadza czytelnika w świat cywilizacji egipskiej i tytułowych hieroglifów. I robi to świetnie. Książka podzielona została na siedem numerowanych części i wieńczącą dzieło "Rekomendowaną literaturę". Część pierwsza (krótka, wstępna, trzystronicowa) ma tytuł "Hieroglify dla każdego?". Kolejne części mają następujące tytuły: "Cywilizacja starożytnego Egiptu" (z tej części pochodzi pierwsze zdanie tej opinii), "Pismo", "Krótki kurs hieroglifów", "Mały tezaurus hieroglificzny", "Przewodnik. Od Kairu do Abu Simbel, od najprostszych zapisów do kryptogramu", "Zakończenie" (krótkie, niczym część pierwsza także trzystronicowe). Książkę kończy "Rekomendowana literatura", która została podzielona na następujące kategorie: "Opracowania ogólne", "Historia badań", "Odczytywanie hieroglifów", "Język i pismo", "Podręczniki i słowniki", "Podstawowe prace o piśmie", "Tłumaczenia tekstów egipskich", "Zdecydowanie odradzane" oraz "Internet" (z adresami ciekawych stron internetowych). W książce znajduje się mnóstwo ciekawych, rozmaitych ilustracji, które są znakomicie dobrane i współgrają z tekstem. Pasjonująca książka, która prawie nie ma wad i od której czasem trudno mi było się oderwać. Poszerzyła moją wiedzę. Bardzo, bardzo interesująca.

"ᴋɪᴇᴅʏ ᴢᴌʏ ᴄᴢᴌᴏᴡɪᴇᴋ ᴍᴀ ᴘʀᴢᴇᴡᴀɢᴇ̨, ᴋᴏɴꜱᴇᴋᴡᴇɴᴄᴊᴀ̨ ᴊᴇꜱᴛ ᴏᴋʀᴜᴄɪᴇɴ́ꜱᴛᴡᴏ ɪ ᴘᴏɢᴡᴀᴌᴄᴇɴɪᴇ ᴘʀᴀᴡᴀ." ᴡɪʟʟɪᴀᴍ ᴍᴀʀꜱʜᴀʟ 🦁 Jakiś czas temu zapoznałem się szerzej z historią narodzin Anglii; książka "Agnlosasi" zdecydowanie wyczerpała temat lecz zostawiła mnie w zawieszeniu, kończąc na podboju Wilhelma, zwanego później Zdobywca. Na szczęście z pomocą przyszedł mi Dan Jones i jego "Plantageneci". To właśnie królowie z tej dynastii stworzyli Anglię jaką znamy obecnie. 🦁 W wyniku morskiej katastrofy Anglia utraciła jedynego spadkobiercę tronu, tym oto sposobem wkrótce rządy Normanów miały dobiec końca. Władza nie lubi próżni, to też po spuściznę Henryka I upomniała się jego córka, oraz siostrzeniec króla. W Anglii rozgrzała wojna domowa w której cieniu Matylda i Stefan z Blois walczyli o koronę. Gdy spór został zażegnany, na horyzoncie pojawił się nowy pretendent; Henryk II który zapoczątkował dynastię Plantagenetów, która miała rządzić Anglią przez następne 250 lat. 🦁 W poczet królów wchodziło wielu znamienitych władców, lecz zdarzały się i czarne owce, ludzie którzy swoją arogancją doprowadzili państwo do upodlenia. Wojny domowe i walka o władzę, poszerzanie ziemskich majątków i walki o te już posiadane. Zdrady i knowania, łapówki i okupy. Późne średniowiecze Anglii było tłem niezliczonych zwrotów akcji, niczym z najlepszych filmów. Każdy zapewne słyszał o Ryszardzie Lwie Serce którego zdradził brat Jan, za sprawą przygód o wyjętym spod prawa Robin Hoodzie, czy Edwardzie I który w bezlitosny sposób rozprawił się ze Szkockim buntownikiem Williamem Wallesem.

Książka przerosła moje oczekiwania. Czytanie biografii Aleksandra Wielkiego dostarczyło mi dużo frajdy. Autor nie jest stronniczy: z jednej strony pokazuje geniusz Aleksandra, z drugiej jego okrucieństwo i narastającą paranoję. Duża porcja wiedzy historycznej napisana w przystępny i wciągający sposób. Zdecydowanie polecam!