Potęga pieniądza. Finansowa historia świata

Bardzo dobra książka z zakresu historii gospodarczej. Autor stara się odpowiedzieć na tytułowe pytanie, analizując dzieje świata, zwracając uwagę na takie kwestie jak: kultura, instytucje polityczne, system gospodarczy, czy geografia. Skupia nawet uwagę na tak, niepozornych na pierwszy rzut oka, przyczynach jak rozwój zegarków osobistych. Pewne wspólne przyczyny rozwoju lub zacofania można wykazać w każdym okresie historii. Landes nie odkrywa koła na nowo: wolność, poszanowanie prawa własności, tolerancja religijna, brak dyskryminacji rasowej, równość płci, praworządność, gospodarka rynkowa, wykształcone społeczeństwo, handel międzynarodowy, otwartość na naukę, rozsądna polityka rządu - oto (w skrócie) idealne warunki tworzenia bogactwa. Oczywiście w dziejach ludzkości takie warunki to nowość, a i dzisiaj jest pod tym względem wiele do zrobienia. Przez większość historii decydowały inne, mniej lub bardziej do nich zbliżone, czynniki, lub te same tylko w różnych proporcjach. Kiedy zaistniały wspólnie dokonał się ogromny postęp, jakiego nigdy wcześniej nie było. Książkę czyta się świetnie, choć ze względu na rozmiar może ona nieco męczyć pod koniec. Na pewno warto po nią sięgnąć. Jeśli chodzi o minusy to widać, że autor ma jakiś problem z ekonomistami. Próbuje zrelatywizować fakty naukowe z dziedziny ekonomii. Wydaje mi się, że wynika to z profesji Landesa. Jest on historykiem, więc doszukuje się przyczyn w konkretnych wydarzeniach i osobach. Stąd też procesy gospodarcze są dla niego nie do końca zrozumiałe, teoria ekonomii zbyt abstrakcyjna. Prowadzi to do błędnych stwierdzeń na przykład, że protekcjonizm czasem pomaga oraz irytujących zgryźliwości autora względem ekonomistów. Zupełnie niepotrzebnie. Nie ma to aż tak dużego wpływu na moją ocenę, w końcu nie jest to podręcznik do ekonomii. Książka świetnie spełnia swoją funkcję jako opis historii gospodarczej. Warto odnotować, że od wydania książki (1998r.) minęło już trochę czasu, więc naturalnie nie obejmuje ona okresu ostatnich dekad. Podsumowując: Polecam.

Antydeterminizm historyczny teorii autorów robi wrażenie. Ale antydeterminizm nie oznacza, że będzie łatwo, a efekty pewne. Historia i dzieje to - aż i tylko - szansa. Wyjście z wyzysku i utrzymanie inkluzywności, to praca na lata, a częściej na pokolenia. Praca, którą łatwo zaprzepaścić - w sposób zawiniony lub nie. Nie zalecałbym czytania książki w całości w ciągu, bo od pewnego momentu rozdziały omawiają to samo, ale od innej strony i używając innych przykładów (które są świetne, ale można poczuć przesyt). Lub są dodatkiem do głównych elementów teorii. Ale do pominiętych rozdziałów warto kiedyś wrócić, jak i do całej książki. A przykładów jest dużo. Autorzy krążą po całym globie i opowiadają historię wielu "narodów" (raczej społeczności) na poparcie swojej teorii. Abstrahując od powiązania tych historii dziejowych z główną teorią autorów - książka jest po prostu dobrą dawką rozległej geograficznie wiedzy (choć dość ogólnikowej, bo nie ma potrzeby głębiej) z zakresu historii politycznej z elementami gospodarczymi. Zdecydowanie warto czytać, warto wracać i warto intepretować rzeczywistość przez pryzmat teorii instytucjonalnej, szukając realnych przyczyn ubóstwa i niepowodzeń. 8+ dla samej książki. Samą teorię naukową oceniam jako wybitnie udaną i użyteczną.

Z Kissingerem jest taki problem, że trzeba oddzielić wiedzę historyczną, uwikłania polityczne i wartościowanie w jego wypowiedziach. Dla przykładu jego zrozumienie naszej części Europy bywa mizerne. Twierdzi na przykład, że Wrocław był niemieckim miastem. Tymczasem nie jest tajemnicą, że był polskim miastem już przed 10 wiekiem a okupowany przez Prusy był od 1741 do 1918 (177 lat, a w międzyczasie bywał jeszcze pod panowaniem czeskim). Taka to jego wiedza o regionie, według której kraje Europy Środkowo-Wschodniej istnieją tylko jako karty przetargowe dla zachodnich mocarstw i Rosji. Nie wie Kissinger zapewne, że wojna trzydziestoletnia do naszego regionu nie sięgała i była przez nas traktowana marginalnie, a dyplomacja dla niego istniała jedynie we Francji i Wielkiej Brytanii, a od Bismarcka również w Prusach. Ten sentyment i ignorancja przebijają się zresztą w jego dzisiejszych wypowiedziach (mimo stu lat na karku!). Ciekawie zaczyna się dopiero kiedy przechodzi do historii najnowszej, a szczególnie zimnej wojny. Tutaj zaczyna się pasjonująca lektura, chociaż znowu zarzucić mu należy podwójne standardy. Otóż omawiając dzieje Europy Kissinger jest "realistą", czyli przedstawicielem tej szkoły politologów, którzy samozwańczo ogłaszają się jako bardziej merytoryczni i racjonalni, tylko dlatego że są cyniczni i mają wąskie horyzonty. Kiedy jednak przechodzi do historii USA, jak za dotknięciem magicznej różdżki staje się idealistą doszukującym się wszędzie altruizmu. Mając powyższe na uwadze można bezpiecznie zabrać się do lektury, bo spojrzenie Kissingera na historię jest fascynujące i wiele nas uczy, nawet jeśli nie ma on monopolu na nieomylność.

Książka jak inne ksiazki Fergusona bardzo dobra. Autor potrafi w interesujący sposób przedstawiać fakty z historii świata. Ale najbardziej cenię go za umiejętność łączenia i kojarzenia tych faktów. Powiązać etos pracy z religią. Rozprzestrzenianie się chorób z kolonializmem?. Proszę bardzo. Polecam tę ksiażkę. Można sobie podarować czytanie oststniego rozdziału , w którym Ferguson pine o aktualnych wydarzeniach. A aktualnym wydarzeniem w chwili pisania książki był kryzys 2008 roku. Trochę od tego czasu się wydarzyło. Inne rzeczy teraz mamy na głowie. Ale to pokazuje w jak zmiennym i dynamicznym świecie żyjemy.

Klasyk geopolityki, jakim jest Kissinger przybliża każdy rejon świata i jego wpływ na porządek świata. Podstawa dla tych, którzy chcą wejść w świat historii polityki i oddziaływania wydarzeń oraz imperiów na losy świata. Dla bardziej obytych w temacie czytelników, książka nie będzie wyzwaniem oraz dostarczycielem nowych informacji.

W sumie dobra, jesli chodzi o początek, dobrze opisane są zwłaszcza zagadnienia dot. XVIII i XIX w., Wiek XX od okresy międzywojennego już słabiej. Dekolonizacja zaś prawie w ogóle nie jest opisana, coś o Indiach i miejsocowych problemach i w zasadzie tyle. W podsumowaniu tylko, że ten proces potrwał ok, 30 lat.... Jest pewna dysproporcja, niektóre postaci czy wydarzenia są dość szczegółówo opisane, a niektórych autor tylko coś napomknął... Ogólnie książka dobra, zawiera liczne cytaty źródłowe. Tak w sumie na pierwszy raz, potem jak ktos chce musi poszukać sobie coś bardziej szczegółówego...

O dziwo Anglik napisał w miarę obiektywną biografie Cesarza Francuzów( i sporej liczby Polaków). Barwny, żywy język sprawia, że książkę, pomimo 1000 stron czyta się zaskakująco szybko. Autor stara się bez uprzedzeń zrozumieć motywy działania Cesarza oraz skonfrontować obiegowe opinie na temat kontrowersyjnych posunięć i działań Napoleona z faktami. Do tego szczegółowe opisy bitew na tle ówczesnej geopolityki. Znakomita książka, myślę że do "strawienia" nawet przez kompletnych laików w temacie Epoki Napoleońskiej.

Dostajemy tu naprawdę poważne dzieło. Nie ma tu żadnej żenady, jest poważne traktowanie czytelnika, rzetelny opis wydarzeń poprzedzających wybuch I wojny światowej czyli Wielkiej Wojny i jej przebieg w 1-szym miesiącu jej trwania na froncie zachodnim Belgii i Francji i pobieżnie na froncie wschodnim (tylko w zasadzie wydarzenia poprzedzające i przebieg bitwy pod Grunwaldem II aka pod Tannenbergiem). Niestety my Polacy mamy z anglosaskimi autorami historycznymi ciągle ten sam problem: nie znając języków słowiańskich poprzestają na opisywaniu naszego regionu na napisanych przez innych banałach, piszą po łebkach albo ignorują ten obszar. Nas Polaków zasadniczo powinien zaciekawić jeden akcent z zachowanych materiałów źródłowych opisany przez autorkę - jak Niemcy już w początkach XX wieku byli nastawieni ksenofobiczne, etnocentrycznie (manii wielkościowej), rasistowsko, militarystyczne i parły ze swoim niezrównoważonym Wilhelmem II do wojny w oparciu o gospodarkę rozbujaną protekcjonizmem z doktryn Friedricha Lista i dorównującą gospodarce angielskiej.

Książka amerykańskiego geografa i biologa ewolucyjnego, opublikowana po raz pierwszy w 1997 roku. Zdobyła wielkie uznanie, otrzymując m.in. Nagrodę Pulitzera w kategorii literatury faktu. Diamond podejmuje w niej próbę odpowiedzi na pytanie zadane przez papuaskiego polityka Yali: „Dlaczego biali ludzie posiadają tak wiele 'cargo' (zasoby dóbr materialnych), a my, czarni ludzie, mamy ich tak mało?”. Autor stawia tezę, że różnice w rozwoju cywilizacji wynikają nie z różnic rasowych, lecz z uwarunkowań geograficznych, klimatycznych i ekologicznych. Diamond argumentuje, że kluczowe dla rozwoju cywilizacji były: dostępność roślin i zwierząt do udomowienia (obszary takie jak Bliski Wschód, Chiny czy Mesoameryka miały korzystne warunki do uprawy roślin i hodowli zwierząt, co umożliwiło powstanie osiadłych społeczeństw); geografia i ośrodki rolnicze (ukształtowanie terenu oraz orientacja osi kontynentów sprzyjały rozprzestrzenianiu się rolnictwa i technologii); rozwój chorób zakaźnych (społeczeństwa rolnicze, żyjące w dużych skupiskach, były bardziej narażone na choroby, z których część stała się endemiczna, dając mieszkańcom tych obszarów odporność na nie) oraz innowacje technologiczne (dostęp do surowców oraz potrzeba obrony przed innymi społecznościami stymulowały rozwój technologii, takich jak broń czy narzędzia rolnicze). Książka była krytykowana za deterministyczne podejście, nadmierne uproszczenie i pomijanie roli ludzkiej decyzji oraz kultury w kształtowaniu historii. Zarzucano jej też brak uwzględnienia czynników społecznych i politycznych (wpływ struktur społecznych, politycznych i ideologicznych na rozwój cywilizacji) oraz ograniczonej analizie przypadków (niektóre regiony, takie jak Afryka Subsaharyjska, zostały przedstawione w sposób zbyt ogólny, co może prowadzić do uproszczeń i błędnych wniosków). Jednak „Strzelby, zarazki i stal” to ambitna próba wyjaśnienia globalnych nierówności rozwojowych. I chociaż należy ją czytać z pewnym dystansem, pozostaje ważnym punktem odniesienia w dyskusjach na temat historii i rozwoju cywilizacji. A czyta się ją rewelacyjnie. Trzeba przyznać, że Diamond pisze wyśmienicie!

„Sukces był osiągnięciem indywidualnym; porażka problemem społecznym". Po tej lekturze przestałem myśleć o 2008 roku jako zdarzeniu sprzed 20 lat. Lewis nie opisuje kryzysu finansowego - opisuje system, w którym zbiorowa ślepota jest strategią, nie błędem. Schemat zachęt, który działał wtedy i działa dzisiaj.

Jak napisał Nassim Nicholas Taleb w Czarnym łabędziu: „Istnieją dwie klasy ludzi, którzy próbują przewidzieć przyszłość: ci, którzy nie wiedzą, i ci, którzy nie wiedzą, że nie wiedzą”. Autor George Friedman nie wie, że nie wie. Pierwsza część książki ciekawa, zależności geopolityczne opisane konkretnie, jednak im dalej tym geopolitical fiction jest bardziej fiction. Nie da się przewidzieć jak będzie wyglądał świat za kilka lat, a co dopiero za 100 lat. Warto przeczytać, ale głównie dla tej pierwszej części.

TLDR: Książka główną tezę przedstawia już na wstępie, brzmi ona następująco: stopa zwrotu z inwestycji (kapitału) przekracza wzrost gospodarczy. Logiczną konsekwencją tego jest postępująca akumulacja majątku w rękach tych, którzy go posiadają (np. poprzez dziedziczenie) - tort rośnie w pewnym tempie, ale, jeśli mój majątek rośnie w szybszym, to mam coraz większy kawał(-eczek) tego tortu. Jeśli interesuje cię rozwinięcie tej tezy, podparcie jej o dane historyczne, oraz dyskusja o jej implikacjach to czyta się to jak kryminał. Wersja długa: Gdy my przechodziliśmy transformację ustrojową, na świecie tryumfował paradygmat neoliberalny (w wersji Reagana i Thatcher). Ukształtował on wygląd debaty ekonomicznej w Polsce na następne dekady do tego stopnia, że wciąż wiele osób utożsamia neoliberalizm z kapitalizmem jako takim i jakakolwiek jego krytyka (której bezpośrednio w tej książce praktycznie nie ma, została nadbudowana w interpretacjach), jest traktowana jako chęć powrotu do czasów słusznie minionych. Dlatego pewne tezy tej książki mogą się wydawać bardziej kontrowersyjne w Polsce, a mniej w państwach zachodnich, gdzie neoliberalna myśl ekonomiczna, od 40 lat stopniowo traci na znaczeniu. Chyba dlatego wiele osób krytycznie oceniających książkę zarzuca autorowi sympatie komunistyczne (od których on się jednoznacznie odżegnuje). Stawianie znaku równości pomiędzy, na przykład rozważaniami na temat możliwych zmian systemów podatkowych (większa progresja podatkowa, jakaś forma opodatkowania majątku - a mamy go już w wielu krajach Europy w formie podatku katastralnego, czy podatku spadkowego) a komunizmem (opierającemu się przede wszystkim na braku własności prywatnej, a szczególnie kolektywnej własności środków produkcji) świadczy o złej woli lub głębokim niezrozumieniu tematyki. Dorzucanie do tego zbrodni stalinizmu sprowadza dyskusję do podwórkowej przepychanki. Co więcej, być może to właśnie debata ekonomiczna analogiczna do tej, którą zapoczątkowuje autor, uchroniła Europę od rozlania się na nią rewolucji bolszewickiej, poprzez częściowe uznanie postulatów ruchu robotniczego np. w Wielkiej Brytanii. Piketty na wstępie definiuje zakres w jakim używa słowa „kapitał”, i konsekwentnie się tej definicji trzyma. W wywodzie przyjmuje pewne uproszczenia (lub, jeśli ktoś chce mu przypisać złą wolę, w kilku miejscach przedstawia dane nieco tendencyjnie) - np. przy informacji o najwyższej stawce podatku dochodowego w latach 1930-1980 wynoszącej w USA powyżej 80%, pominięta zostaje informacja o rozbudowanym systemie ulg, który sprawiał że realna stawka podatku była znacznie niższa. Jednak nie zmienia to zasadniczo wpływu trendu zmian w systemie podatkowym na akumulację majątku (nawet jeśli realna stawka podatku wynosiła po uwzględnieniu ulg znacznie mniej niż 80%, to przy stawce 37% i równie rozbudowanym systemie ulg trend wciąż pozostaje wyraźnie spadkowy). Co więcej, analiza złożonych zjawisk w czasie, wymaga ich zamodelowania, przyjęcia pewnych założeń i uproszczeń. Jest to niezbędne zarówno w ekonomii, jak w fizyce, po prostu jesteśmy w stanie obserwować tylko określoną ilość zmiennych. Uproszczenie polegające na tym że pomijamy fakt iż np. niektóre spółki giełdowe rosną szybciej niż inne, a jedynie obserwujemy średnią stopę zwrotu na rynku, nie powinien wpływać na wyniki przy wystarczająco wysokiej liczbie inwestorów. Zarzut o podpieranie się Jane Austin jako źródłem danych jest bezzasadny, Piketty przytacza wiele prac badawczych z XVIII i XIXw., o jej powieściach wspominając jedynie w kontekście tego że wysokość renty rolnej była rzeczą powszechnie znaną. Książka skłania do namysłu nad stosunkiem do takich pytań jak: * czy historia negatywnie zweryfikowała tzw. teorię skapywania (przypływ podnosi wszystkie łodzie) * czy mobilność społeczna w krajach bogatych jest coraz mniejsza, historie "od zera do milionera" są jak historie o zwycięzcach lotto (już nie każdy jest kowalem swojego losu, lub jest nim w bardzo ograniczonym zakresie) * czy istnieje trend ku coraz większej akumulacji majątku (mityczny 1%) * czy obecny kształt nierówności sprzyja społeczeństwom czy też jest dla nich szkodliwy (wiele badań wskazuje że powyżej pewnego poziomu nierówności są szkodliwe zarówno pod względem społecznym, jak i ekonomicznym, ograniczając wzrost gospodarczy) Ja ze swej strony nadbudowałbym to kwestią czy mamy prawo myśleć o tym w jakim społeczeństwie chcielibyśmy żyć i działaniami politycznymi zmieniać rzeczywistość w tym kierunku, czy też przyjąć istnienie sił (takich jak np. "niewidzialna ręka rynku"), które same, poprzez dziejową konieczność, prowadzą społeczeństwo ku wyższym formom rozwoju. Piketty wyraźnie zastrzega, że historia nierówności jest w znacznej mierze historią polityczną. Co ważne, prezentuje koncepcje i dane mające je podeprzeć w sposób pełen pokory, każdorazowo prezentując opinie krytyczne i odżegnując się od jednoznacznych konkluzji. Warto jeszcze podkreślić że z tezami książki nie trzeba się zgadzać, by uznać ją za inspirującą, pobudzającą do myślenia.

Książka Johna Perkinsa "Hitman. Wyznania ekonomisty od brudnej roboty" to pozycja, która otwiera oczy na skalę realnych problemów współczesnego świata. Autor, były ekonomista, opisuje swoje doświadczenia jako człowiek odpowiedzialny za ekonomiczną manipulację krajami rozwijającymi się w interesie amerykańskich korporacji i rządu USA. Publikacja ta burzy wizerunek Stanów Zjednoczonych jako obrońcy wolności i demokracji, ukazując brutalne mechanizmy, które przez dekady kształtowały globalną politykę i gospodarkę. Jedną z największych zalet książki jest jej oparcie na rzetelnych źródłach. Perkins nie bazuje wyłącznie na swoich wspomnieniach, ale na każdym kroku przytacza niezależne dokumenty, raporty i relacje innych osób. To nadaje jego opowieści autentyczności i sprawia, że trudno ją zignorować jako jedynie osobistą interpretację wydarzeń. Pokazuje, jak światowy system finansowy, pod pretekstem pomocy i rozwoju, w rzeczywistości działa na korzyść elit kosztem całych narodów. Nie sposób przejść obojętnie obok tego, jak autor obnaża korupcję i cynizm stojące za polityką międzynarodową. Perkins nie tylko opowiada o swojej roli w tym systemie, ale również przedstawia mechanizmy uzależniania krajów od długów, przejmowania ich zasobów i podporządkowywania ich polityki interesom amerykańskim. Jego relacja to brutalny obraz neokolonializmu w XXI wieku, który powinien dać do myślenia każdemu, kto nadal wierzy w obraz USA jako bezinteresownego strażnika wolności. Jednak książka nie jest pozbawiona wad. Perkins, mimo swojej chęci odkrycia prawdy i, jak twierdzi, "odpokutowania" za swoje działania, przez sporą część książki zdaje się nieustannie usprawiedliwiać własne decyzje z przeszłości. Czytelnik nie szuka jednak rozgrzeszenia dla autora – chce raczej poznać fakty i mechanizmy rządzące światem. Choć wspomnienie o wewnętrznych rozterkach Perkinsa jest zrozumiałe, powracanie do tej kwestii niemal w każdym rozdziale staje się nużące i może wydawać się zbędne. Mimo tej niedoskonałości "Hitman" to książka bardzo dobra i niezwykle odważna. Jej przekaz jest kluczowy dla zrozumienia współczesnej rzeczywistości, w której społeczeństwo wydaje się być zaślepione konsumpcjonizmem i ideą globalizacji promowaną przez media jako nieuniknione dobro. Czas spojrzeć na świat z innej perspektywy i zdać sobie sprawę, że to, co uznawaliśmy za postęp i rozwój, często kryje w sobie drugie, mroczne dno. Ta książka jest sygnałem alarmowym – teraz pozostaje pytanie, czy społeczeństwo zechce się wreszcie obudzić.

Ciekawa ale powinna być zdecydowanie krótsza. Trochę masło maślane ale z perspektywy czasu, roku 2024 i Trumpa, trafna przepowiednia "wycofywania* się Ameryki z roli dobrego wujka. Tylko nie są to raczej samodzielne koncepcje autora a jedynie odwołania. Jeden wielki przypis. Brzeziński zrobił to lepiej, krócej i wiele lat wcześniej. Typowa praca mgr czy tam doktorska.

Bardzo ciekawe i dość nietuzinowe podejście do "od wieków" rozważanej materii (upadku Rzymu). Autor sięga po odkrycia archeologiczne ostatnich lat oraz przytacza dobrze uargumentowane tezy dotyczące przyczyn upadku imperium Rzymian. Dla mnie dość odkrywcze, chociaż przecież, można powiedzieć "banalne" są akcenty postawione na przemiany organizacyjno-ustrojowo-kulturowe w Germanii, i to nie w bezpośrednim sąsiedztwie limesu (Ren, Dunaj). Przy tym autor dotknął obszarów między Odrą a Bugiem z podkreśleniem znaczenia w wielkich przeobrażeniach "geopolitycznych" ludności kultury przeworskiej (Wandalów?) i oczywiście Gotów, którzy gościli na naszych ziemiach. Trzy tomy serii autora czyta się bardzo lekko i przyjemnie. Język jest przystępny i łagodnie prowadzi nas po meandrach zawiłości dziejowych. Polecam nie tylko dla osób obeznanych głębiej z arkanami dziejów ówczesnej epoki.

14/2026 Pierwsza wojna światowa znajduje się w cieniu swojej następczyni. I nie można się temu dziwić. W latach 1939-1945 wszystko było niestety największe i najbardziej krwawe. Jednakże nie można zrozumieć II wojny światowej bez zapoznania się z historią Wielkiej Wojny, bo dwadzieścia lat, które je dzielą to tak naprawdę pauza, która dzieli jeden długi konflikt na dwie części. Zresztą w 1919 po konferencji pokojowej w Paryżu Ferdinand Foch, marszałek Francji podczas I wojny światowej popisał się wielką przenikliwością i stwierdził, że: „To nie pokój, lecz zawieszenie broni na dwadzieścia lat”. „Trafił” wręcz idealnie. Osobnym aspektem jest, iż wojna z lat 1914-1918 położyła podwaliny pod wiele wynalazków, które miały kluczowy skutek dla biegu nie tylko wojen, ale cywilizacji ogólnie. Czy to jeśli chodzi o medycynę, politykę czy gospodarkę wiele zjawisk, które nas otacza było stworzone na potrzeby prowadzenia wojny totalnej, nieznanej jeszcze do początków XX wieku. Tytuł książki uważam za o tyle adekwatny, bo po zamachu w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Habsburga, tak naprawdę Europa popełniła samobójstwo i już nigdy później nie była tak wielka, jak na początku 1914 roku... *** Książka Andrzeja Chwalby jest kompleksowym opisem wszystkich aspektów Wielkiej Wojny. Od zmagań na wszystkich frontach wojny na lądzie, przez raczkujące lotnictwo, marynarkę wojenną, wojnę wywiadów aż po skutki dla społeczeństw poszczególnych państw. Wszystkie te historie są okraszone świetnym piórem Autora i bardzo przyjemne w odbiorze. Jest to jedno z lepszych opracowań podejmujących tematykę I wojny światowej na naszym rynku wydawniczym, zarówno jeśli chodzi o treść, jak i sposób podania informacji.

Życie to nie seria równań, które możemy rozwiązać, lecz nieprzewidywalny spektakl, w którym jesteśmy jednocześnie widzami i aktorami – tę fundamentalną prawdę Nassim Nicholas Taleb eksploruje w swojej fascynującej książce "Zwiedzeni przez przypadek". Autor prowadzi nas przez labirynt złudzeń poznawczych, pokazując jak naiwnie wierzymy w nasze zdolności przewidywania i interpretowania rzeczywistości, podczas gdy przypadek i nieprzewidywalność rządzą naszym światem o wiele bardziej, niż jesteśmy gotowi przyznać. Jeśli ktoś się waha, czy po nią sięgnąć, albo chce sobie przypomnieć jej kluczowe idee, polecam zajrzeć na moją stronę Lumeo.pl, gdzie znajdziecie jej szczegółową analizę.

Unikatowa patrząc na bibliografie Normana książka, jeżeli ktoś szuka czegoś podobnego do "bożego igrzyska" albo "europy" to się rozczaruje, to zbiór esejów o stereotypach i marginalizowaniu historii Europy wschodniej w ogólnym dyskursie historycznym, polecam gorąco a daje 7/10 z racji za dużej ilości wątków autobiograficznych które się miały nijak do głównego tematu

Fascynująca praca o ewolucji człowieka i jej sukcesie raczej wynikającym ze zmian społecznych i poznawczych, a nie zmianach w fizjologii. Książki nie czyta się jakoś bardzo łatwo. Rzeczowa, przytacza dużo badań, język naukowy. To nie pozycja pełna wesołych dygresji, czy internetowa pisanina pseudo specjalisty (wicie-rozumicie). Ale też nie jest jakoś bardzo ciężko, bo wszystko jest dobrze ustrukturyzowane i napisane zrozumiale. Nie jest to matematyka, ale rozumowanie autora solidnie podparte danymi i badaniami. Bardzo mocna i wartościowa pozycja. Idzie dużo się dowiedzieć i dużo zrozumieć.

Trochę trudniejsza, ale jakże naturalna następna lektura po "Upadku Cesarstwa Rzymskiego". Wszystkie pochwały pod adresem tej książki są słuszne. Dorzucę jeszcze jedną - autorowi chciało się pochylić, i to ze zrozumieniem tematu, nad Europą środkowo-wschodnią. Oby stało się to nową normą wśród zachodnich badaczy.