Ciekawe i odważne dzięki doborowi różnorodnych rozmówców, co w dobie zamykania się w "bańkach" jest na wagę złota. Nie szukajcie tu spójnych odpowiedzi, to żegluga przez osobiste doświadczenia i erudycyjne refleksje o sprzecznych wektorach. To trzeba smakować. Subiektywnie muszę przyznać, że pisarze jako rozmówcy byli bardziej frapujący niż historycy, mocniej tkwiący w rutynie swoich środowisk, tematów i metodologii (i to nawet wtedy, gdy je zmieniają). Całość byłaby jednak lepsza, gdyby prof. Nowak jako "wywiadowca" więcej pytał i słuchał niż wykładał swoje racje i tworzył koreferaty; czasem to inspirujące, częściej - przytłaczające.

Ciekawe i odważne dzięki doborowi różnorodnych rozmówców, co w dobie zamykania się w "bańkach" jest na wagę złota. Nie szukajcie tu spójnych odpowiedzi, to żegluga przez osobiste doświadczenia i erudycyjne refleksje o sprzecznych wektorach. To trzeba smakować. Subiektywnie muszę przyznać, że pisarze jako rozmówcy byli bardziej frapujący niż historycy, mocniej tkwiący w...

Inspirująca

Inspirująca

Cenię prof. Nowaka (choć czasem mocno się nie zgadzam) i lubię tę formę. Według mnie to najwybitniejszy polski historyk, a właściwie historiozof. Dobrze czyta się pogawędkę z Rymkiewiczem, w której od serca mówi tym, którzy w imię kosmopolityzmu i „europejskości” odrzucają polską tożsamość - „pies was jebał”. Rozmowy o przyszłości historiografii ciekawe, niektóre „wspominki” to perełki inne nieco sztampowe. Warto dla tych, co myślą, jak pisać i czytać historię jutra.

Cenię prof. Nowaka (choć czasem mocno się nie zgadzam) i lubię tę formę. Według mnie to najwybitniejszy polski historyk, a właściwie historiozof. Dobrze czyta się pogawędkę z Rymkiewiczem, w której od serca mówi tym, którzy w imię kosmopolityzmu i „europejskości” odrzucają polską tożsamość - „pies was jebał”. Rozmowy o przyszłości historiografii ciekawe, niektóre...

jeszcze czytam... przeżeglowałem do połowy i bardzo chętnie pożegluję dalej po historii, której niektóre elementy sam znam z autopsji...

jeszcze czytam... przeżeglowałem do połowy i bardzo chętnie pożegluję dalej po historii, której niektóre elementy sam znam z autopsji...

Dobr, ale niełatwa. Najlepiej mi się czytało rozmowy z Dukajem, Liberą, Twardochem i Rymkiewiczem.

Dobr, ale niełatwa. Najlepiej mi się czytało rozmowy z Dukajem, Liberą, Twardochem i Rymkiewiczem.

Rozmowy o historii i historiach
„Kto pisze historię? Ludzie. To pierwsza, niemal instynktowna odpowiedź. Ale jacy ludzie? Również niemal odruchowo odpowiedzieć można: ci, którzy piszą – autorzy.
Od tego zaczął się pomysł tej książki: porozmawiajmy z autorami”.
Z wielkim zainteresowaniem sięgnąłem po najnowszą książkę profesora Andrzeja Nowaka pod tytułem „Kto pisze naszą historię? Rozmowy polskie wiosną XXI wieku”. Ukazała się ona nakładem wydawnictwa Literackiego. Myślę, że autora nie trzeba specjalnie przedstawiać. Profesor Andrzej Nowak jest wybitnym historykiem i sowietologiem. Napisał wiele znakomitych książek, które cieszą się zasłużonym uznaniem. Jest także bardzo płodnym autorem – porównując go z innymi historykami chociażby.
„Kto pisze naszą historię?” nawiązuje swoją konstrukcją do tomu „O historii nie dla idiotów. Rozmowy i przypadki”. Jednak tym razem zauważyć trzeba zasadniczą różnicę. Otóż owe „rozmowy polskie wiosną” w przeważającej części nie są prowadzone z zawodowymi historykami. Dzięki temu Andrzej Nowak poszerza swoją i naszą perspektywę rozumienia historii. Naprawdę zdumiewać może wachlarz poruszanych tematów.
W tym miejscu pozwolę sobie na małą dygresję. Otóż miałem przyjemność uczestniczyć w spotkaniu wokół książki, jakie zorganizowało Wydawnictwo Literackie. Dyskusję poprowadził Michał Przeperski, a udział w niej wzięli prof. Andrzej Nowak, prof. Adam Leszczyński i Jacek Dukaj. Pełna sala słuchaczy – w tym piszący te słowa – wysłuchała pasjonującej wymiany zdań. Już sama analiza tytułu książki wzbudziła żywą dyskusję. Co rozumieć przez „naszą historię”? Czy chodzi tutaj o historię Polski, czy historię ludzi, a może historię świata?
Jacek Dukaj z perspektywy filozoficznej zadał wiele interesujących pytań. Czy możliwe jest w ogóle obiektywne dotarcie do prawdy historycznej? Innymi słowy czy można dotrzeć do tego, co było? Czy to rzeczywiście było? Warto odnotować, że zarówno prof. Nowak jak i prof. Leszczyński zgodzili się co do tego, że niemożliwy jest czysty obiektywizm. Wszak każdy piszący o historii ma swoje doświadczenie życiowe, swoje perspektywy, swoje spojrzenia, wreszcie swoje sympatie i antypatie. Oczywiście historycy powinni się starać i starają się być obiektywni, jednak jest to ciągły wysiłek.
Nieco zaskoczony byłem, że rozmowę zdominowały takie tematy, jak metodologia nauk historycznych czy relacja między centrum i peryferiami w nauce. Kapitalnie opowiadał o tym prof. Adam Leszczyński.
Jednym słowem dyskusja była bardzo ciekawa i pomocna w zrozumieniu książki. „Kto pisze naszą historię?” to nie jest bowiem tytuł łatwy w odbiorze. Prof. Nowak w każdej z przeprowadzonych rozmów dotyka bardzo ważnych, a czasem też trudnych tematów. Czymś naturalnym jest, że w zbiorze kilku rozmów jedne spodobają nam się bardziej niż inne. Natomiast wszystkie są ciekawe i zapraszające do dyskusji także czytelnika.
Zbiór otwiera rozmowa z Ernestem Bryllem, pisarzem i poetą o historii przeżytej i przeżywanej. Jacek Dukaj dzieli się swoimi obawami związanymi z rozwojem technologii, głównie sztucznej inteligencji. Dzieli się także pewnymi wątkami autobiograficznymi – możemy się dowiedzieć choćby tego, od jakiej książki zaczął on swoją przygodę z czytaniem. Dukaj, który jest przecież autorem głośnych powieści zastanawia się, czy jesteśmy świadkami końca epoki słowa.
Profesor Ewa Domańska dzieli się czytelnikami swoją drogą naukową i tym, dlaczego interesują ją radykalne koncepcje. Antoni Libera przekonuje, że historia uczy zwątpienia. Wacław Holewiński twierdzi, że „musimy mieć jakieś słupy, drogowskazy”.
Natomiast nie będę ukrywał, że dla mnie absolutnie najciekawsza jest rozmowa z profesorem Adamem Leszczyńskim „o buncie, insurekcjach i życiu peryferii”. Prof. Leszczyński, autor głośnej „Ludowej historii Polski” dał się poznać w tej książce jako błyskotliwy rozmówca. Obaj profesorowie podkreślają, jak ważna jest rozmowa właśnie, wymiana argumentów i poglądów mimo dzielących ich różnic. To naprawdę fascynujące, jak prof. Nowak prowadzi tę dyskusję ze swoim młodszym kolegą. Adam Leszczyński wprowadza do tej rozmowy wiele nieoczywistych wątków. Przywołuje postać Romana Dmowskiego i Jarosława Kaczyńskiego. Zaskakujące, prawda? Dla mnie bez wątpienia jest to najlepszy fragment recenzowanej książki.
Interesująca jest także rozmowa ze Szczepanem Twardochem. Autor głośnych powieści sporo mówi o skomplikowanych śląskich biografiach. Inni znani polscy pisarze, którzy pojawiają się w książce to Małgorzata Musierowicz i Jarosław Marek Rymkiewicz.
Cały tom kończy wspomnienie Andrzeja Nowaka o prof. Wiktorii Śliwowskiej, czyli swojej – można tak powiedzieć – mistrzyni.
„Kto pisze naszą historię? Rozmowy polskie wiosną XXI wieku” to naprawdę interesująca książka. Andrzej Nowak pokazuje, jak należy rozmawiać – spokojnie, bez uprzedzeń czy złych intencji. Udowadnia, że ciągle możliwy jest kulturalny dialog, co pokazują choćby rozmowy z Adamem Leszczyńskim czy Szczepanem Twardochem. Zdecydowanie polecam wszystkim zainteresowanym szeroko rozumianą historią, choć zaznaczam że nie jest to lektura łatwa w odbiorze.
Wojciech Sobański

Rozmowy o historii i historiach
„Kto pisze historię? Ludzie. To pierwsza, niemal instynktowna odpowiedź. Ale jacy ludzie? Również niemal odruchowo odpowiedzieć można: ci, którzy piszą – autorzy.
Od tego zaczął się pomysł tej książki: porozmawiajmy z autorami”.
Z wielkim zainteresowaniem sięgnąłem po najnowszą książkę profesora Andrzeja Nowaka pod tytułem „Kto pisze naszą...

Książka to mój pierwszy kontakt z dosyć aktywnym w domenie publicznej historykiem, który przypięto łatkę prawicowego polihistora.
Być może aby nie przeżyć zbytniego wstrząsu wybrałem jako pierwszą tę, którą współtworzą z profesorem Nowakiem również jego rozmówcy. Co ma jakieś znaczenie, bo większości z nich, dosyć daleko do powinowactwa ideowego z prowadzącym dialog. Myślałem: lektura będzie przebiegać nieco łagodniej, bo różnorodność perspektyw to zapewnia.
Ale ogólnie chyba i bez tych różnicujących podpórek byłoby strawnie.

Książka - uwzględniwszy jej gatunkową specyfikę - ciekawa.
Rozmówcy profesora to osoby nietuzinkowe i wcale nie mam na myśli Szczepana Twardocha, chociaż rozmowa z nim też była w porządku.
Najciekawsze i chyba w jakiś sposób - oczywiście dla mnie - odkrywcze były te, przeprowadzone z Ewą Domańską i Jackiem Dukajem. Rejony w które zapuszczali się rozmówcy Profesora w swoich interpretacjach historii, ale i teraźniejszości to była momentami ekscytacja granicząca z podziwem, podlana oczywiście sosem niedowierzania.
Nie znaczy to, że w innych było nudno i bez wyrazu - one były po prostu inne. W innym miejscu rozłożono akcenty.

Książka ciekawa i pomimo, że historia kojarzy się z wiekami minionymi to po jej lekturze czytelnik może bardziej krytycznie poznawać współczesną rzeczywistość i tym samym wcale nie musi być zdany się na jej interpretacje przez dyżurnych ekspertów i jurorów.

Może spróbować zrobić to sam.

Książka to mój pierwszy kontakt z dosyć aktywnym w domenie publicznej historykiem, który przypięto łatkę prawicowego polihistora.
Być może aby nie przeżyć zbytniego wstrząsu wybrałem jako pierwszą tę, którą współtworzą z profesorem Nowakiem również jego rozmówcy. Co ma jakieś znaczenie, bo większości z nich, dosyć daleko do powinowactwa ideowego z prowadzącym dialog....

To nie jest książka, którą się połyka w tydzień.
To jest uczta intelektualna. Nie dość, że zostawiła we mnie dużo myśli, obrazów wspomnień osób, z którymi rozmawia pan profesor to jeszcze mogłam poznać ich wątpliwości, pytania. Lubię takie Quo vadis mądrych ludzi. Ech gdyby więcej było takich w społeczeństwach niż tych z tiktoków i instagramów może jakoś ten świat byłby znośniejszy...

To nie jest książka, którą się połyka w tydzień.
To jest uczta intelektualna. Nie dość, że zostawiła we mnie dużo myśli, obrazów wspomnień osób, z którymi rozmawia pan profesor to jeszcze mogłam poznać ich wątpliwości, pytania. Lubię takie Quo vadis mądrych ludzi. Ech gdyby więcej było takich w społeczeństwach niż tych z tiktoków i instagramów może jakoś ten świat byłby...

Ta książka nie jest skierowana dla przeciętnego czytelnika interesującego się historią tzn. takiego jak ja. Jest trudna w odbiorze. Rozmówcy autora wyrażają się często w sposób bardzo naukowy, przytaczają cytaty z książek specjalistycznych. Są to często poglądy zgodnie ze znanymi poglądami autora. Mam wrażenie, że dobór osób do rozmów też jest być nieprzypadkowy. Ogólnie niektóre teorie rozumienia historii są ciekawe i zrozumiałe ale nie zawsze dla mnie przekonywujące. Pewnie inni czytelnicy będą mieli inne zdanie. Polecam więc zmierzyć się z tematem "Kto pisze naszą historię".

Ta książka nie jest skierowana dla przeciętnego czytelnika interesującego się historią tzn. takiego jak ja. Jest trudna w odbiorze. Rozmówcy autora wyrażają się często w sposób bardzo naukowy, przytaczają cytaty z książek specjalistycznych. Są to często poglądy zgodnie ze znanymi poglądami autora. Mam wrażenie, że dobór osób do rozmów też jest być nieprzypadkowy. Ogólnie...

Intelektualna uczta, której poszukiwałem. Rozmówcy ciekawi. A prowadzący rozmowę faktycznie ją prowadzi. Polecam

Intelektualna uczta, której poszukiwałem. Rozmówcy ciekawi. A prowadzący rozmowę faktycznie ją prowadzi. Polecam

Andrzej Nowak – Kto pisze naszą historię

Politycznie nie zgadzam się z profesorem. Jako historyka niespecjalnie go znam. Jakoś na przestrzeni lat nie brałem się za jego książki, nie miałem okazji studiować pod jego kierunkiem, więc ta książka jest dla mnie pierwszym kontaktem z Andrzejem Nowakiem. I muszę powiedzieć szczerze, jestem zdecydowanie rozczarowany. Absolutnie nie tego się spodziewałem.

Postaci Andrzeja Nowaka przedstawiać raczej nie trzeba. Profesor, wykładowca, główny ideolog prawicy. Albo jeden z głównych ideologów prawicy. Kto pisze naszą historię miał być dla mnie pierwszym kontaktem z Andrzejem Nowakiem, jako historykiem. Gdyby to miała być praca polityczna nawet bym tego nie brał do ręki. Kto pisze... to zbiór rozmów, jakie na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy profesor odbył z kilkunastoma osobami. Zbiór ukazał się w 2024 r. nakładem Wydawnictwa Literackiego. Wydanie jest całkiem ładne, w twardej oprawie, nie jest jakieś przesadnie grube, bo ma w sumie trochę ponad 500 stron.

Osoby, z którymi rozmawiał Andrzej Nowak to Ernest Bryll, Jacek Dukaj, Ewa Domańska, Antoni Libera, Wacław Holewiński, Adam Leszczyński, Szczepan Twardoch, Małgorzata Musierowicz, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wiktoria Śliwińska. Dostajemy zatem rozmowy, głównie, z literatami. Historyków jest tam w sumie troje. Klucza, jakim kierował się profesor dobierając rozmówców nie ma. Nie przeszkadza mi, że profesor rozmawia z niehistorykami. Po prostu nie rozmawia z nimi o historii. Spodziewałem się rozmów o historii, może historiografii, może historiozofii. Nic z tych rzeczy. Państwo snują rozmowy o swoim życiu. W gigantycznej większości, to po prostu rozmowy z cyklu – moje życie i poglądy. Nie będę ukrywał, większości rozmów nie doczytałem do końca. Tylko z profesor Domańską, ale tu faktycznie rozmawiali o historii i historykach. Rozmowa z Jackiem Dukajem o piśmie i jego przyszłości mogłaby być fascynująca, gdyby mnie to interesowało. A póki co nie interesuje. I tak jest ze wszystkimi pozostałymi.

Krótko na koniec – jeśli szukasz rozmów o historii, historykach, polityce historycznej etc, to nie ma prawie wcale. Jeśli jesteś fanem twórczości któregoś z literatów i interesują Cię jego lub jej życie i poglądy, to ta rozmowa może być ciekawa. Dla mnie nie były.

Andrzej Nowak – Kto pisze naszą historię

Politycznie nie zgadzam się z profesorem. Jako historyka niespecjalnie go znam. Jakoś na przestrzeni lat nie brałem się za jego książki, nie miałem okazji studiować pod jego kierunkiem, więc ta książka jest dla mnie pierwszym kontaktem z Andrzejem Nowakiem. I muszę powiedzieć szczerze, jestem zdecydowanie rozczarowany. Absolutnie...

Doskonałe, pogłębione rozmowy, jestem pod ogromym wrażeniem. Czytanie ich zapisu to prawdziwe intelektualne wyzwanie. Po przeczytaniu tej książki byłam (w dobrym sensie, tj. "uczciwie") zmęczona; a mózg zadowolony, że wykonał taką "porządną" pracę.
Sposób zadawania pytań, reagowania na odpowiedzi, a wcześniej, rzecz jasna, dobór Rozmówców, wreszcie - sami Rozmówcy - to w mojej ocenie absolutne mistrzostwo.
W pamięci na długo zostaną mi rozmowy zwłaszcza z Jackiem Dukajem, Szczepanem Twardochem i prof. Ewą Domańską.
Ta książka pokazuje, że, po pierwsze, zawsze warto słuchać (czytać) wypowiedzi mądrych ludzi (z uwagą), a po drugie, że na historię można patrzeć nieschematycznie i z wielu różnych stron. I że historia wiąże się z teraźniejszością, przyszłością, ba! może zahaczać dosłownie o każdą dziedzinę wiedzy i doświadczenia. Doskonała rzecz!

Doskonałe, pogłębione rozmowy, jestem pod ogromym wrażeniem. Czytanie ich zapisu to prawdziwe intelektualne wyzwanie. Po przeczytaniu tej książki byłam (w dobrym sensie, tj. "uczciwie") zmęczona; a mózg zadowolony, że wykonał taką "porządną" pracę.
Sposób zadawania pytań, reagowania na odpowiedzi, a wcześniej, rzecz jasna, dobór Rozmówców, wreszcie - sami Rozmówcy - to w...