Obrona Sokratesa; Kriton; Uczta

Jest to prawdopodobnie najlepszy wstęp do lektur filozoficznych, jaki można sobie zafundować. Nie tylko dotyczy początków istnienia filozofii kontynentalnej, ale i również jest niespodziewanie łatwa, przystępna i przyjemna w czytaniu, co w przypadku tej kategorii książek bywa dość rzadkie. W tej kwestii należy docenić pracę edytora, gdyż objaśnienia wielokrotnie rozwiewały wszelkie wątpliwości, tłumaczyły konteksty kulturowe, postawy, cele, wypowiedzi i dążenia postaci, momentami nawet przytaczając rozważane w kręgach filozoficznych teorie, czysto w ramach ciekawostek. Warto nadmienić, że choć na okładce widnieje Platon, to Platona tu za wiele nie uraczymy. Zawarte historie w pełni poświęcone są Sokratesowi, a Platon jest tu jedynie skrybą redagującym wydarzenia. Po bliższe poznanie Platona należy udać się do Państwa. Za ciekawy uważam dobór kolejności tekstów. Układ wpierw pozwala nam poznać postać i los Sokratesa, a dopiero później jego osobiste przemyślenia i rozważania. Umieszczenie na końcu Uczty stanowi swoisty epilog będący retrospekcją nad postacią, co pozwala czytelnikowi cieszyć się nim odrobinę dłużej. Może właśnie dzięki temu pozostawia mu tak przyjemne wspomnienie.

Obrona Sokratesa to zapis przemowy osądzonego o wiarę w innych bogów i psucie młodzieży Sokratesa, jaką wygłosił w trakcie swojego procesu sądowego. Nie mówiąc o samej treści zbyt wiele, momentami łatwo jest się pogubić w tym do czego dąży Sokrates. Próbując ukazać swoją niewinność, tak naprawdę stara się udowodnić swoją rację, a wraz z nią swą wyższość nad innymi istotnymi w starożytnej Grecji figurami. Same wypowiedzi są zazwyczaj historiami, dotyczącymi działań, postrzegania i filozofii Sokratesa. Prezentowane w formie argumentów przeciw stawianym oskarżeniom, momentami bardziej bywają argumentami ad hominem, mającymi ubliżyć wszystkim obywatelom, niż słuszną obroną. Mimo tego pozwalają nam dobrze poznać postać Sokratesa, jego osobowość i jego beztroskie, wesołe nastawienie i pomagają zrozumieć co sprawiło, że Sokrates zmienił na koniec swą postawę.

Kriton jest najmniej interesującą z zawartych lektur. Opowiada o przyjacielu, Kritonie, próbującym przekonać Sokratesa do ucieczki z więzienia, co w ówczesnej Grecji było nadzwyczaj prostym procesem i wymagało jedynie chęci. Ich dialog dotyczy głównie miejsca obywatela w strukturze państwa i moralnych rozważań dotyczących stosunku jednostki do prawa. Sokrates nawołuje do trzymania się prawa czysto z powinności moralnej. Osobiście odniosłem wrażenie że jest to raczej rozszerzenie informacji znajdujących się już w Obronie Sokratesa.

Natomiast Uczta jest jedną z moich ulubionych rozpraw filozoficznych. Poznajemy tutaj wiele historycznych postaci, zwyczaje kulturowe i tradycje Greków. Sam dialog dotyczy głównie próby definicji boga Erosa i zrozumienia tego czym jest miłość, a przynajmniej to miało być tematem samej uczty. Dla jednych Eros to sztuka, dla innych miłość romantyczna, rodzinna, dziedzictwo, czy sława. Postaci w swoich monologach odnoszą się do przedmówców, naśmiewając się z nich, wykazując aprobatę, czy ośmieszając się, próbując zdewaluować cudzą wypowiedź. Ciekawe jest to jak kształtują się podejścia zależnie od pełnionej funkcji danej postaci. Sokrates oczywiście podchodzi do tego tematu jak do debaty, zadaje pytania na które sam odpowiada, przedstawia własne historie i nasuwa słuchaczom gotowe konkluzje. Standardowy czytelnik znajdzie tutaj najwięcej interesujących wątków i wniesie najwięcej do swojego własnego postrzegania świata, szczególnie w kwestiach egzystencji i dążeń.

Kończąc, warto zacząć swoją drogę z filozofią od jej początków, szczególnie, gdy postarano się, by zamieścić objaśnienia ułatwiające rozumienie poruszanych w utworach kwestii.
Jakub Przywara

Jest to prawdopodobnie najlepszy wstęp do lektur filozoficznych, jaki można sobie zafundować. Nie tylko dotyczy początków istnienia filozofii kontynentalnej, ale i również jest niespodziewanie łatwa, przystępna i przyjemna w czytaniu, co w przypadku tej kategorii książek bywa dość rzadkie. W tej kwestii należy docenić pracę edytora, gdyż objaśnienia wielokrotnie rozwiewały...