Nie śpię. Osobisty reportaż z życia bez snu

Fragmentaryczna, urywkowa, przed naszymi oczami przemykają trudne historie bohaterów, szybko umykają dając miejsce następnym postaciom, nawet w dedykowanej im książce wydają się być pojedynczo niewidzialne, przypominając jednocześnie, że za ludźmi stoją ich historie i o nie wszystkich wiemy i że choć zasadzają się na zupełnie różnym bagażu doświadczeń to łączy ich wspólny rys krzywdy i zmagania się z życiem, niewidzialny dla reszty społeczeństwa.

Dobra robota, panie Górlikowski. Solidny reporterski wielogłos, pisany w trybie mrówczym. Autor dociera do dziesiątek osób powiązanych z głównymi zainteresowanymi (począwszy od tych, których obecność jest niejako obowiązkowa, na bohaterach epizodycznych kończąc), przez co wspomniane w stopce "śledztwo" zdecydowanie trzyma poziom. Co jakiś nawiedzały mnie echa kompozycyjnego chaosu (czy dało się lepiej ugryźć tak bogaty kawał historii?), wraz z kilkakrotnie powtarzanymi informacjami - a mimo to, wsiąkanie w kolejne anegdoty z życia zoo i nim zarządzających było prawdziwą przygodą. Nie zawsze przyjemną, ale wielce zajmującą. Być może zawartość "rąbnęłaby" mnie bardziej, gdybym wcześniej zetknęła się z tytułowym duetem (a nie - o zgrozo - myliła ich z Żabińskimi). Słysząc o kamerze wśród zwierząt, nie uświadczałam rozczulających migawek z czasu spędzonego przed teleodbiornikiem. Swoista ikona PRL-u, dla urodzonej w roku 2000 utrwaliła się wyłącznie w kategoriach językowych. Lekturę kończę z poczuciem dobrze spędzonego czasu i wieloma refleksjami. Trudno jest mi jednoznacznie ustosunkować się do ruchów państwa Gucwińskich - sprawy nie ułatwia portret malowany całą paletą szarości. Z ochotą jednak sięgnę do telewizyjnych archiwów i nadrobię zaległości w postaci jednego wybranego odcinka. Albo dwóch.

Jakub Korus w swojej reportażowej książce „Surogatki. Historie kobiet, które rodzą »po cichu«” podejmuje temat, który w polskim społeczeństwie wciąż balansuje na granicy tabu, etycznego skandalu i prawnej próżni. Autor decyduje się na chłodną, niemal chirurgiczną analizę zjawiska, które dla jednych jest ostatnią nadzieją na rodzicielstwo, a dla innych formą współczesnego niewolnictwa czy bezlitosnej komercjalizacji ludzkiego ciała. Moja ocena tej publikacji to solidne 7/10. Korus wykonuje tytaniczną pracę dokumentacyjną. Zamiast opierać się na medialnych sensacjach, dociera do samych kobiet, które zdecydowały się na bycie surogatkami, a także do pośredników, prawników i rodziców zamawiających usługę. Największą siłą tego reportażu są głosy bohaterek. Autor oddaje im przestrzeń, pozwalając wybrzmieć motywacjom, które rzadko są czarno-białe. Często za decyzją o wynajęciu własnego brzucha stoi desperacja finansowa, chęć spłacenia długów czy zapewnienia lepszego bytu własnym dzieciom. Korus nie ocenia, lecz pokazuje mechanizmy rynku, który kwitnie w szarej strefie, gdzie brak jasnych regulacji prawnych naraża obie strony transakcji na ogromne ryzyko. Książka obnaża również brutalną prawdę o „turystyce prokreacyjnej”. Autor prowadzi nas przez granice państw, pokazując, jak różnice w prawie stają się towarem. Szczególnie poruszające są fragmenty dotyczące Ukrainy, która przed wybuchem pełnoskalowej wojny stała się europejskim centrum surogacji. Korus punktuje przedmiotowe traktowanie kobiet, które w kontraktach mają zapisane niemal każdy aspekt swojego życia – od diety po kontakty towarzyskie. To lektura, która wywołuje głęboki dyskomfort, zmuszając czytelnika do zadania sobie pytania o granice wolnego wyboru w świecie zdominowanym przez pieniądz. Jeśli chodzi o mankamenty, to momentami reportaż wydaje się nieco przeładowany danymi technicznymi i prawnymi zawiłościami, co nieco wybija z rytmu opowieści o ludziach. Choć rzetelność jest zaletą, niektóre rozdziały mogłyby zyskać na większej dynamice narracyjnej. Ponadto, choć autor stara się być obiektywny, czasem brakuje głębszego osadzenia problemu w kontekście filozoficznym lub szerszym społecznym sporze o definicję rodziny, co mogłoby wzbogacić tę i tak już wartościową pozycję. Podsumowując, „Surogatki” to ważny i potrzebny głos w debacie publicznej. Jakub Korus nie daje łatwych odpowiedzi, nie wskazuje winnych, ani nie rozgrzesza systemu. Zamiast tego serwuje nam rzetelny, bolesny i niezwykle autentyczny obraz świata, o którym wolelibyśmy nie wiedzieć, a który istnieje tuż obok nas. To książka dla osób o mocnych nerwach, gotowych na konfrontację z szarą strefą ludzkiej egzystencji. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, jak wielką cenę ma dziś marzenie o posiadaniu dziecka, gdy natura mówi „nie”, a rynek odpowiada „tak”. To mocny, rzetelny kawałek reporterskiej roboty.

Ciekawy reportaż przedstawiający próby radzenia sobie ludzi z samotnością. A jak się okazuje, sposobów jest wiele. Dowiedziałam się z tej książki o wielu usługach, o których nie miałam pojęcia, że istnieją. Dobrze się czytało, warto się zapoznać jeśli kogoś interesuje tematyka.

Książka pełna bólu. Autorka godziła słowami precyzyjnie jak nożem. Nie dało się ją przeczytać za jednym zamachem, czasami musiałam się przejść i odetchnąć od trudnej treści. Zdarzyło się, że nie zgadzałam się z poglądami autorki, niektóre twierdzenia wykrzywiały mi twarz, ale potrafiłam zrozumieć jej tok myślenia – smutny, ograniczony przez traumy z przeszłości. Jedyne, co mnie kłuło to to, że autorka nigdy, ale to nigdy nie wymieniła, ani nie pomyślała o pomocy psychologicznej/psychiatrycznej. Mimo że jej stan i symptomy wskazywały podręcznikowe objawy zaburzeń, które wymagają leczenia. Mam nadzieję, że autorka ma się teraz o wiele lepiej (minęło prawie dziesięć lat od publikacji książki). Nie zmienia to faktu, że przykro się to czytało. Polecam każdemu

Chciałoby się powiedzieć, że ta książka to Polaków portret własny, bo poza przedstawieniem tu, w sposób reporterski, sylwetek osób nieheteronormatywnych, dużo można się z niej dowiedzieć o większości Polaków i tego jaki mają stosunek do inności, tolerancji i akceptacji czy równych praw dla wszystkich. Mimo, że książka dotyczy bardzo poważnych tematów, napisana jest lekko i czyta się ją błyskawicznie. To obraz tęczowej Polski z czasów przed i w trakcie pandemii, tego czego doświadczają osoby LGBT+, z czym muszą się mierzyć i jak mimo wszystko trudno nam żyć w tym kraju nad Wisłą. Bo Polska, choć może nie wszyscy Polacy, wciąż zajmuje ostatnią pozycję wśród krajów Unii Europejskiej, jako miejsce dobre do życia dla tęczowej społeczności. Brakuje nam regulacji prawnych dotyczących uznania związków partnerskich czy równości małżeńskiej, praw dla par wychowujących dzieci w związkach jednopłciowych i procedur przy tranzycji płci. Nie jest wesoło w Polsce być innym, nie jest też sprawiedliwie, ale jak pokazuje ta książka dużo się zmieniło i dalej zmienia. Przed nami jeszcze daleka droga, której nie ułatwiają rządzący i Kościół, ale przemian społecznych nie da się uniknąć i bardzo dobrze. Przykład innych państw pokazuje, że przeciwnicy społeczności LGBT+ stoją po niewłaściwej stronie historii i jest szansa i by u nas żyło nam się wszystkim lepiej. Pomaga w tym większa świadomość i widoczność osób nieheteronormatywnych. Im będzie nas więcej w przestrzeni publicznej, ale także prywatnej, tym więcej ludzi się z tematem oswoi, nie będzie widziało w naszej orientacji czy tożsamości nic dziwnego i szybciej ją zaakceptuje. Czego sobie i wszystkim życzę. Książkę serdecznie polecam!!! Współpraca barterowa z @takczytam.poznan

Jak to się dobrze czyta i od razu myśl - jak trudno to było napisać. Przefiltrować to co się wydarzyło, udzielić żal od straty i nadać temu znaczenie. Powrócić do wspomnień i opuszczonych miejsc. Pisząc własną historię, otrzymujesz przecież klucz do rozumienia siebie. Napisanie własnych wspomnień, tak by były interesujące dla obcych to wyzwanie. To się w pełni Natashy udało. Warto. Bardzo warto. Zachęcony sięgnąłem do jej poezji.

Szczerze mówiąc nie zauważyłem by ta książka odpowiadała na pytanie czego uczą nas umierający. Albo czego człowiek żałuje na łożu śmierci itp. - gdzieś tam jest jakieś otarcie o te zagadnienia, ale mało. Ale w sumie pewnie trudno byłoby też inaczej zatytułować taką książkę... Mam też trochę niedosyt - książka mogłaby być obszerniejsza, dłuższa, można by jeszcze wielu innych gości zaprosić. Ale to tyle z minusów, poza tym książka jest bardzo dobra! Przy niektórych historiach to jakby cały świat wokół przestał istnieć - tak się wciągnąłem! Fakt, że może niektóre pytania czy stwierdzenia autorów były nieco nie na miejscu (np. "Żałosne"), ale ja je odebrałem jako prowokację do rozmowy (słabo odbitą przez rozmówców, przyznaję), a nie faktyczną ocenę osób, o których mowa. Właściwie wszyscy rozmówcy zrobili na mnie duże wrażenie, nawet duchowni, choć ten drugi nieco mniej pozytywne niż pierwszy. W przypadku tego drugiego to znów pomyślałem sobie że taka trochę naiwna ta jego wiara... ktoś widział postacie przed samą śmiercią i o, tyle wystarczy, to już potwierdzenie życia wiecznego ;) Albo on przeżył śmierć kliniczną i już jest pewien. A przecież to mogą być halucynacje umierającego mózgu (ku czemu się naukowcy chyba na chwilę obecną skłaniają), dlatego takie doświadczenia z pogranicza smierci absolutnie mnie nie przekonują (jedynie te mające miejsce w momencie kiedy mózg jest faktycznie nieaktywny). W każdym razie podsumowując: książka mogłaby być jeszcze lepsza, ale i tak już bardzo mi się podobała! "Nie spotkałam nikogo, kto na ostatniej prostej życia czerpałby pociechę z tego, że ma miliony na koncie i tytuł prezesa na wizytówce." (pdf.str. 27) "- Samobójstwo jest chyba szczególnie trudną sytuacją dla rodziny, bo pojawia się poczucie winy? - Czasem bardzo silne: rodzina obwinia się, że mogła coś więcej zrobić, zauważyć. Jednak może być tak, że to nie poczucie winy jest dla rodziny najtrudniejsze, bo w nim jest przynajmniej wrażenie kontroli. - To co bywa najtrudniejsze? - Bezradność. Myśl, że i tak nic nie mogli zrobić. Czasem w tej bezsilności pojawia się również dużo złości: na tę osobę, że mogła inaczej, ale też złość na system – że nikt nie pomógł, nie zauważył, że leczenie było źle dobrane. Śmierć samobójcza czy nawet jej próba, macie rację, jest dla rodziny zawsze szczególnie trudna. Mechanizmy obronne, ze względu na ilość i siłę emocji, mogą być w tym wypadku jeszcze silniejsze." (pdf.str. 247) - już kiedyś, przy okazji innej książki wspominałem, że to jest dla mnie niezrozumiałe. Może dlatego, że ja wiem, że samobójstwo jest najczęściej oznaką choroby (depresji), więc nie, nie mogli nic zrobić. Jestem więc przekonany, że ja z samobójstwem kogoś bliskiego pogodziłbym się o wiele łatwiej niż z jakimkolwiek innym rodzajem śmierci, bo bym to sobie tak tłumaczył, że ta osoba przynajmniej chciała umrzeć (może dlatego "chciała" że nie była zdrowa, ale jednak przynajmniej w swoich odczuciach chciała), a to chyba lepiej umrzeć kiedy się tego chce niż np. zostać zamordowanym kiedy się tego nie chce, co nie? A tu mi trochę wygląda jakby ci bliscy myśleli bardziej o sobie ("Może mogłem coś zrobić?!") niż o tym zmarłym (umarł bo "chciał" vs. umarł chociaż nie chciał). "- Czego boi się ktoś, komu umiera bliski? Tego, że sobie nie poradzi bez niego? Straty? - Myślę, że przede wszystkim straty. Nasz świat ma pewną liczbę ważnych składowych i bliska osoba jest jednym z nich. Mówi się, że przeżywamy żałobę po bliskim, ale naprawdę to jest żałoba również po sobie – wraz z odejściem bliskiej osoby tracimy świat, który znaliśmy, lubiliśmy, w którym czuliśmy się bezpiecznie. To nasza strata. I nie chodzi o to, że sobie bez tej osoby nie poradzimy. Większość ludzi wie, że jakoś sobie poradzi. Ale jednocześnie wcale nie chce radzić sobie bez niej. To naturalne, bo odchodzi ktoś, kogo kochamy." (pdf.str. 251-252) (przeczytana/przesłuchana: 16.02.2026) 5/5 [8/10]

Książka Marty Wroniszewskiej to poruszający i wnikliwy reportaż, który otwiera oczy na bolesne realia systemu adopcyjnego w Polsce. Autorka przeprowadza czytelnika przez historie osób związanych z adopcją — dzieci wychowanych w domach dziecka i rodzinach zastępczych, dorosłych już adoptowanych, biologicznych rodziców, rodzin adopcyjnych oraz pracowników instytucji. Dzięki tym ludzkim opowieściom ujawnia nie tylko radości i sukcesy, ale przede wszystkim trudności, systemowe zaniedbania oraz emocjonalne zmagania wszystkich stron tego procesu. Wroniszewska pokazuje, że adopcja to nie tylko miłość czy „happy end”, ale często długotrwała, wymagająca praca z traumą, biurokracją i niedoskonałościami prawa. Reportaż jest napisany przystępnym językiem, pełen faktów, ale też głębokich, osobistych relacji — co czyni lekturę zarówno wartościową merytorycznie, jak i poruszającą emocjonalnie. To książka zmuszająca do refleksji nad tym, jak wygląda opieka nad najbardziej bezbronnymi w naszym społeczeństwie — i jak wiele jeszcze trzeba zmienić, by każde dziecko mogło naprawdę znaleźć swój dom.

Zważając na to, że była to pierwsza książka na której uroniłam łzę, chciałam jej dać 10/10, jednak jest ona napisana w taki sposób, że czasem ciężko się to czytało ;(( 3 różne historie w jednym rozdziale, czasem już się gubiłam co o kim jest. Jednak nie zmienia to faktu, że książka jest bardzo ważna i warta przeczytania.

Bardzo spodobał mi się język, czuły, delikatnie poetycki. Sama historia również jest ciekawa i ujmująca. I, jak zawsze, podszyta smutkiem, rozmyślaniami na poważne tematy. Jak za starych, dobrych czasów, gdy Jostein był jednym z naszych ulubionych autorów dzieciństwa.

Książka będąca zbiorem wywiadów z psychiatrami, psychologami i terapeutami poświęcona, no właśnie – najogólniej można napisać, że życiu i zdrowiu psychicznemu dzieci i nastolatków. Rozmówcy podejmują różne wątki i schorzenia psychiczne – od zwyczajnej depresji, po stany lękowe, zaburzenia odżywiania, po schizofrenię. Wartością tej książki jest to, że większość z nich pracuje w publicznej służbie zdrowia, i dzięki temu po raz kolejny można obserwować bezwład, niedofinansowanie i chaos organizacyjny. I tylko dzięki pasjonatom (lekarzom, pielęgniarką, całemu personelowi) możemy zawdzięczać, że ten system jeszcze funkcjonuje. Marta Szarejko dotyka najgłębszych zakamarków zawodu psychiatry, pyta również o techniki leczenia i sam etos pracy. Jest też sporo odniesień do zdrowia i wychowania w ogóle. Jedną z myśli wynotowałem sobie i myślę, że będę do niej często wracał, a mianowicie to, że całe wychowanie to szukanie równowagi między pozwoleniem na rozwój, a stawianiem dziecku granic.

Wstrząsający zbiór 23 reportaży ukazujących rodzinę jako źródło udręki, przemocy i patologii. Autor, ceniony za warsztat (laureat Nagrody Kapuścińskiego), oddaje głos bohaterom z marginesu, relacjonując ich tragedie oszczędnym językiem. To trudna, ale wartościowa lektura o samotności i błędach systemu.

To jedna z mądrzejszych, poruszających książek, jakie przeczytałam w ostatnich latach. Serio! I nie, nie ma tu użalania się nad sobą, epatowania chorobą (najmłodsze dziecko autorki zmaga się z niepełnosprawnością) - jest za to sporo błyskotliwych obserwacji matki-feministki, która walczy z bezsensami systemu opieki zdrowia, opieki społecznej... a także ocenami innych ludzi. Książka z 2021 roku... nic nie straciła na aktualności. Niestety 🙁 Ja w tej książce znalazłam wiele "moich" myśli i obaw, które dopiero autorka zgrabnie ujęła i nazwała bez owijania w bawełnę - co sprawia, że ten esej jeszcze mocniej do mnie trafia. "Emil i my" pożyczyłam z krakowskiej biblioteki, ale kupię sobie własny egzemplarz, bo czuję, że za jakiś czas będę chciała wrócić do niej znowu. Polecam każdemu, mamom i nie-mamom, feministkom i nie-feministkom. Myślę, że każda z Was znajdzie tu coś, co ją poruszy. W pełni zasłużone 10/10.

Nie podobała mi się. Może przekład jest słaby, ale ani językowo ani fabularnie ta książka nie przypadła mi do gustu. Postać głównej bohaterki w gruncie rzeczy dość płaska, nie budziła mojej sympatii. Po tej lekturze zdecydowanie potrzebuję odpoczynku od historii, w których główną postacią jest kobieta w średnim wieku.

Krótka, ciekawa popieść o sytuacji kobiet pod koniec XIX w., przedstawiona akurat w Paryżu, ale myślę, że zależność kobiet od mężczyzn w każdym aspekcie życia była wtedy powszechna w wielu krajach. Historia czterech kobiet, których losy splatają się ze sobą, ich walka o swoje miejsce wżyciu. Czasami ciepła i wyruszająca, czasami oburzająca i wywołująca sprzeciw.

"Snowflake" to poruszająca powieść o dorastaniu, odkrywaniu siebie i radzeniu sobie z trudnościami życia. Dzięki głębokim postaciom i refleksyjnej narracji jest to książka, która skłania do myślenia i pozostaje w pamięci na długo po jej przeczytaniu. Książka porusza ważne kwestie, takie jak zdrowie psychiczne, relacje rodzinne i przyjaźń, co czyni ją aktualną i ważną w kontekście współczesnych problemów młodych ludzi.

To obszerna, bo licząca prawie 700 stron publikacja opisująca życie Marka Kotańskiego. Autorka skupia się głównie na jego pracy przy tworzeniu Monaru, a potem Markotu. Mieszkam kilkanaście kilometrów od Garwolina i Głoskowa, gdzie Kotan pracował najdłużej. Postać ta była mi znana. Kotański to niezwykła osobowość. „Miał w sobie takie nienasycenie, by ciągle nieść komuś pomoc i wciąż coś organizować.” W pracy z narkomanami stosował niekonwencjonalne metody, organizował tzw. psychodramy. „Ważne jest, by nałogowiec dotknął dna i w efekcie się otrząsnął. Tylko zupełnie bezradny i pozostawiony sam sobie zauważy, że musi się zdać na pomoc innych ludzi i terapeuty, w żaden inny sposób nie poradzi sobie z nałogiem. Dopiero, gdy będzie na dnie, zrozumie, że musi się leczyć, żeby żyć. Narkomania jest bowiem rodzajem samobójstwa rozłożonego na raty.” „Marek angażował się całym sobą i prezentował pełną gamę ekspresji. Tumanił nas, przerażał i prowokował, ujawniał w ten sposób cały swój talent terapeutyczny.” „Zachowywał się jak ojciec, który karci swoje dziecko, ale to dziecko kocha, chce by było zdrowe i żeby mu coś w życiu wyszło.” To jedna z lepszych biografii, jakie czytałam. Autorka zebrała dużo wypowiedzi współpracowników Kotańskiego. Na ogół są to wypowiedzi mówiące o jego wielkim zaangażowaniu w pracy z narkomanami, chorymi na AIDS, a potem z bezdomnymi. Autorka dokonała bezstronnego opracowania, ukazała tego legendarnego wizjonera jako człowieka, który ma też wady. Tytułowa „konfrontacja” to różne spojrzenie współpracowników, podopiecznych i rodziny. Dzięki temu książka nie daje prostych odpowiedzi, ale zmusza czytelnika do własnej oceny. To próba zrozumienia fenomenu człowieka, który dla jednych był bohaterem, ojcem, a dla innych narcyzem, postacią problematyczną, kontrowersyjną. Język narracji jest przystępny, co sprawia, że czyta się szybko, mimo trudnego tematu. Książka jest obszerna, ale warto przeczytać, poznać bliżej twórcę MONARU. Tekst został uzupełniony fotografiami przedstawiającymi Kotańskiego.

Kiedy dziennikarz newsowy, kojarzony z chłodnym profesjonalizmem szklanego ekranu, decyduje się na osobiste wyznanie, świat mediów zazwyczaj wstrzymuje oddech. Piotr Jacoń zrobił jednak coś znacznie ważniejszego niż tylko „coming out” jako ojciec transpłciowej córki. Napisał książkę, która jest pomostem między hermetycznym światem teorii a bolesną, codzienną praktyką życia osób transpłciowych w Polsce. Przyznaję tej pozycji ocenę 8/10, ponieważ jest to lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, czym jest empatia w działaniu. „My, trans” nie jest suchym wykładem o medycznych aspektach tranzycji. To zbiór niezwykle intymnych rozmów – nie tylko z osobami transpłciowymi, ale i z ich bliskimi: rodzicami, partnerami, rodzeństwem. Jacoń, sam będąc w procesie oswajania nowej rzeczywistości swojej rodziny, staje się dla swoich rozmówców partnerem, a nie tylko przesłuchującym. Dzięki temu czytelnik otrzymuje wgląd w emocje, które zazwyczaj zostają za zamkniętymi drzwiami: od paraliżującego lęku i poczucia winy, przez gniew na systemowe wykluczenie, aż po oczyszczającą akceptację. Najmocniejszym i jednocześnie najbardziej frustrującym elementem książki jest obraz polskiego systemu prawnego i medycznego. Jacoń bezlitośnie punktuje absurdalność procedur, w których dziecko musi pozywać własnych rodziców, by móc uzgodnić płeć w dokumentach. Autor pokazuje, że transpłciowość w Polsce to nie tylko walka z własną tożsamością, ale przede wszystkim wyczerpująca wojna z biurokracją i brakiem elementarnej wrażliwości instytucji. To sprawia, że „My, trans” nabiera charakteru manifestu politycznego w najlepszym tego słowa znaczeniu – walczącego o prawo do godnego życia. Wysoka nota wynika z niesamowitej uczciwości autora. Jacoń nie kreuje się na bohatera; otwarcie przyznaje się do własnych błędów, do „żałoby” po synu, którego nigdy nie było, i do trudności w nauce nowych zaimków. To sprawia, że książka jest autentyczna. Dlaczego nie pełna dziesiątka? Momentami narracja staje się bardzo emocjonalna, co dla czytelnika szukającego bardziej zdystansowanej analizy socjologicznej może być przytłaczające. Struktura książki jest nieco mozaikowa, co wymaga od odbiorcy dużego skupienia, by nie zgubić wątków poszczególnych rodzin. „My, trans” to lekcja pokory. Piotr Jacoń udowadnia, że miłość do dziecka to proces ciągłego uczenia się go na nowo. To książka, która odczarowuje demony „ideologii”, pokazując, że za każdym nagłówkiem w gazecie stoi żywy człowiek, który chce po prostu bezpiecznie wyjść po bułki do sklepu. To lektura, która zmienia optykę i – miejmy nadzieję – skruszy choć kilka murów obojętności w naszym społeczeństwie.

Bardzo interesująca książka dla początkujących (i nie tylko) psiarzy. Myślę, że warto ją sprezentować znajomym, którzy planują zaproszenie psa do swojego życia. Zabrakło mi m.in. hasła "kwadrat wzmocnień", "BAT", czy "analiza behawioralna" - myślę, że to całkiem przydatne pojęcia w kontekście uczenia psa.