Kot w butach ; Świat na opak

Odżyły we mnie wspomnienia młodości,gdy jako dwudziestolatek zachwycałem się bohaterami z pod Troi,których przywódcę sławnego Agamemnona syna Atreusza odnajdujemy pośrednio na kartach sztuki Goethego w postaciach jego dzieci :Ifigenii i Orestesa ,których los i wyroki bogów pchnęły na Taurydę (obecnie Krym),rządzoną przez dzielnego i szlachetnego króla Thoasa.Obraz Ifigenii ,to obraz kobiety doskonałej ,niezwykle wrażliwej,mądrej i opanowanej,ceniącej spokój i harmonię ,potrafiącej spokojną perswazją i ujmującym stylem wymowy opanować najbardziej rozgrzane męskie umysły dążące do tragicznej w skutki konfrontacji.Dzieło Goethego swoim stylem i wielkością w niczym nie ustępuje dziełom starożytnych a w moim mniemaniu nawet je przewyższa pod wieloma względami, min.tym ,że w sposób niezwykle precyzyjny i wiarygodny opisuje stan duchowy bohaterów nie umniejszając przy tym nic z piękna i tajemniczości czasów antycznych.Dzieło Goethego do lekkich nie należy,wymaga od czytelnika wnikliwości i skupienia,oferując w zamian bogactwo doznań duchowych oraz przyjemność obcowania z literaturą ponadprzeciętną o wysokich walorach duchowych i poznawczych,przenoszącą czytelnika do innego wymiaru,nieco zapomnianego,wypieranego we współczesnym świecie przez rzeczy :szybkie,łatwe i przyjemne,od których tylko jeden krok do :bylejakości,tandety i przeciętności,na które ograniczeni znikomą ilością danego nam czasu nie powinniśmy sobie pozwalać.

Na podstawie spektaklu w Teatrze Narodowym w Warszawie w reż. Grzegorza Wiśniewskiego Sztuka jest fenomenalna, mimo, iż trudna, długa i wymagająca skupienia, podczas spektaklu nie czuje się upływu czasu. Tekstu wcześniej nie czytałam, aczkolwiek historia Marii Stuart w ogólnym zarysie znana jest chyba każdemu. Tutaj reżyser przedstawił wszystko tak, aby widzowie uświadomili sobie, że dylematy, przed jakimi stały Maria Stuart i Elżbieta, są aktualne stale i nie dotyczą tylko ludzi z kręgu władzy, ale każdego. Aktorzy grają we współczesnych strojach, co niewątpliwie pomaga w odbiorze. Zatwierdzenie wyroku śmierci na Marii Stuart było z punktu widzenia Elżbiety, jako głowy państwa, jedyną możliwą sensowną decyzją (jak na tamte czasy oczywiście). W przeciwnym wypadku Anglii groziła wojna domowa, zwolennicy Marii mogli niemal w każdej chwili wywołać rozruchy, pomóc mogła im zagranica, chociażby mająca w tym swój interes katolicka Hiszpania. Decyzja Elżbiety to przykład decyzji kontrowersyjnej, trudnej, budzącej wątpliwości i opory, mogącej powodować kaca moralnego i która w wielu kręgach oceniona będzie szalenie negatywnie. Tego typu decyzje (nie budzące aż tak straszliwych konsekwencji) podejmowane są na szczeblach władzy, ale nie tylko. Niemal każdy staje przed różnymi dylematami i tego rodzaju decyzje podejmuje, dotyczy to i życia prywatnego i zawodowego. W tym zakresie sztuka opowiada o ciężarze odpowiedzialności i o kosztach, jakie ponosi się, podejmując tak trudne decyzje. całość https://powrot-do-krainy-ksiazki.blogspot.com/2023/10/maria-stuart-friedrich-schiller.html

Świetna komedia, doskonały obrazek z karnawałowego życia mieszczaństwa, kiedy różne reduty, bale i wieczorki były na porządku dziennym (i nocnym). Soczyste postaci, ale z umiarem pokazane, bez efekciarstwa. Przebieg scen też dobrze pomyslany - myślę, że doskonale to "się grało" w teatrze. Coś na miarę Fredry. Są tez i myśli ciekawe: "Tak tak, wuju, my teraz wszystko robimy dla jakiejś idei, traktujemy każdą rzecz poważnie, ze stanowiska naukowego. Objadamy się z mikroskopem w ręku i podręcznikiem chemii organicznej w kieszeni [...] Poruszamy się, spiemy, oddychamy ściśle według zasad higieny, słowem, żyjemy na serio, umiejętnie. [Wuj] A niech was kule biją z waszymi umiejętnościami! Mysmy tego wszystkiego nie znali, a byliśmy zdrowsi niż wy z waszymi analizami, chemiami, diabłami."

Ciekawa, łatwo było ją przyswoić i nawet się w niej nie zagubiłam. Jako, że czytałam ją na studia, biorę pod uwagę takie kategorie jak klarowność czy możliwość zrozumienia :) Typowo romantyczny dramat z wątkami politycznymi Niemiec tamtego okresu (o ile dobrze rozumiem). Z dobrym plot twistem, świetnym językiem i dostateczną dawką grozy. Ma zaledwie 200 stron, więc polecam każdemu, kto chce się zapoznać z klasykami romantyzmu światowego!

G.E. Lessing był nie tylko człowiekiem oświecenia. Moim zdaniem wyprzedzał swoją epokę i wielka szkoda, że dzisiejsze podręczniki do historii i języka polskiego traktują go w sposób marginalny. Za co cenię G.L. Lessinga? Przede wszystkim za poglądy - głosił bowiem idee tolerancji religijnej i przekonanie, że dobro człowieka wcale nie zależy od jego wiary. W swoim ostatnim dziele "Natan Mędrzec" zawarł chyba kwintesencję swej filozofii. Dramat ten, którego akcja rozgrywa się w XII wieku w Jerozolimie, podczas wyprawy krzyżowej, nie jest wybitnym dziełem literackim. Można nawet powiedzieć, że daleko mu do arcydzieła w takim właśnie rozumieniu. Na uwagę jednak zasługują kwestie religijne i moralne. Wygłoszona przez tytułowego bohatera przypowieść o trzech identycznych pierścieniach, które ojciec podarował trzem synom, wyraźnie odnosi się do trzech religii: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Dzisiejszemu oczytanemu humaniście ten klasyczny dramat może wydać się zbyt oczywisty, może trącić myszką pod względem formy, może drażnić oczywistością i przewidywalnością akcji... Nie do przecenienia są jednak, moim zdaniem, zawarte w nim refleksje. Na pewno ponadczasowe i szczególnie dziś aktualne. Gdyby to ode mnie zależało, wprowadziłabym do lektur obowiązkowych szkół średnich przynajmniej fragmenty "Natana Mędrca", przynajmniej wspomnianą przypowieść o trzech pierścieniach...

Po lekturze „Elektry" Sofoklesa obiecałam sobie, że przeczytam „Elektrę" w wersji Eurypidesa i porównam sobie. I co? Ano nico! Na co Ty się Ewka chciałaś porwać? Już samo przeczytanie antycznej tragedii jest dla mnie wyzwaniem i powodem do zadowolenia. A znawcą nie jestem i nie umiem dokonać takiej analizy, porówniania. Mierzyć siły na zamiary trzeba, Kobieto. W dodatku sofoklesową „Elektrę” czytałam pół roku temu. Tę - eurypidesową czytało mi się jakby łatwiej, czy to kwestia autora, czy tłumacza, a może dlatego, że historię już znałam? Opowieść o biednej kobiecie, której matka zabiła ojca, a potem ona z pomocą brata mści się bezlitośnie i krwawo. Do tego trudne wybory, nienawiść, rozpacz i studium psychiki zranionej kobiety, która słusznie została bohaterką greckich dramatopisarzy sprzed ponad dwóch tysięcy lat.

pierwszy rap battle. Dwóch tragików, Eurypides i Ajschylos, wieniec laurowy ląduje nad Ajschylosem, niby nimb. Ośmieszeni częściowo zostają obaj, jak to w komedii. Najważniejszy do spamiętania, rzekomy mankament sztuk Eurypidesa - niezachowanie czystości bohaterów; pokazywanie ich takimi, jakimi są, a nie jakimi powinni być.

Jedna z wersji mitu o Dionizosie, który po dołączeniu do grona Olimpijczyków rusza w drogę po Grecji, by szerzyć swój kult. W końcu dociera do swojego ojczystego miasta, Teb, gdzie wraz z tytułowymi bachantkami ma odprawiać rytuały przez taniec, radość i szaleństwo. Nie wszyscy są zadowoleni z takiego celebrowania religii, włącznie z królem Penteusem, który odmawia uznania swojego krewniaka za boga. Myślę, że jest to jedna z trudniejszych i dziwniejszych tragedii antycznych. Całość odnosi się do faktycznego wprowadzania kultu Dionizosa, który podobno spotykał się z dużymi kontrowersjami i sprzeciwem. Głównym wątkiem jest odrzucenie czci danego boga i kara za to, co dla współczesnego człowieka jest raczej czymś egzotycznym (szczególnie że jesteśmy otoczeni kulturą, gdzie Bóg ma być kochający i miłosierny oraz chcieć by ludzie uwierzyli w niego dla własnego szczęścia). Wprawdzie pobrzmiewają tu echa tego, że Dionizos nienawidzi swojej ciotki Aguae(Agawy), ponieważ ta doprowadziła do śmierci jego matki, ale potem ten motyw osobistej krzywdy nie jest tak rozwinięty jak w ,,Elektrze” czy ,,Medei”. Nie oznacza to jednak, że całość źle się zestarzała. Pod otoczką mitu i kultu mamy bowiem historię o dwoistości natury ludzkiej – z jednej strony statecznej i uporządkowanej, z drugiej szalonej, żywiołowej i przekraczającej granice. Penteus reprezentuje skostniałość i sztywność, z kolei kult Dionizosa obiecuje radość i spełnienie, ale między szczęściem i zabawą a szaleństwem i dzikością granice okazują się być bardzo cienkie. Zapewne najlepiej jest być pośrodku. Nie polecam tej pozycji dla osób, które chciałyby zacząć czytać literaturę tego typu, bo na pierwszy rzut oka tematyka wydaje się dziwaczna i dla nas obca. Ale dla mnie, kogoś, kto siedzi w tym temacie od lat, to była ciekawa przygoda. ,, Ktoś mądry dla głupiego zawsze będzie głupi.”

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀". 𝗞𝗟𝗔𝗦𝗬𝗞𝗔 𝗪𝗖𝗜ĄŻ Ż𝗬𝗪𝗔 ! Dwa słuchowiska "𝗚𝗥𝗨𝗕𝗘 𝗥𝗬𝗕𝗬" oraz "𝗗𝗢𝗠 𝗢𝗧𝗪𝗔𝗥𝗧𝗬". Pierwsze zatytułowane GRUBE RYBY, to komedia w trzech aktach, której premiera odbyła się w warszawskim teatrzyku ogródkowym „Belle Vue” 27 sierpnia 1881r. Dwie młode panny, Wandzia i Helenka, kokietują dwóch podstarzałych kawalerów. Pana Wistowskiego i Pagatowicza, chcąc wykorzystać ich do realizacji własnych celów. Afera na 100 fajerek, kiedy okazuje się, że Wanda chce poślubić bratanka Wistowskiego, Henryka. Za to Helena chce, aby Pagatowicz kupił jej w Wiedniu materiał na suknię. Wistowski i Pagatowicz opacznie to rozumieją: myśląc, że panienki dążą do małżeństwa z „grubymi rybami”, za które siebie samych uważają. Reżyseria: Jerzy Leszczyński Emisja: 1951 𝐖𝐘𝐒𝐓Ą𝐏𝐈𝐋𝐈 : Konstanty Pągowski - Onufry "Lufcio" Ciaputkiewicz; Janina Manclingrowa - Dorota "Dorcia", żona Ciaputkiewicza; Elżbieta Barszczewska - Wanda "Wandzia", wnuczka; Franciszek Dominiak - Burczyński, obywatel ziemski; Alicja Ursyn Szantyrówna - Helenka, córka Burczyńskiego; Jerzy Leszczyński - Wistowski; Wieńczysław Gliński - Henryk, syn Wistowskiego; Aleksander Dzwonkowski - Pagatowicz; Ludwik Tatarski - Filip, służący Ciapatkiewiczów. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Drugie Słuchowisko zatytułowane "𝗗𝗢𝗠 𝗢𝗧𝗪𝗔𝗥𝗧𝗬", miała swoją premierę w Krakowie 31 marca 1883. To kolejna komedia w 3 aktach, której fabuła rozgrywa się w czasie karnawału w mieszkaniu urzędnika bankowego, Władysława Żelskiego. Podczas nudnej gry w szachu, żona gospodarza, Janina Żelska wpada na cudowny pomysł urządzenia "Tańczącego wieczoru". Pomysł zostaje przyjęty i następuje szereg zabawnych i zaskakujących wypadków. W finale całe towarzystwo dochodzi do wniosku, że jednak ich dotychczasowy, nudny tryb życia był prawdziwą przyjemnością w porównaniu do "domu otwartego", a Janina wypowiada z radością słowa: No, teraz dom nasz znowu zamknięty. Taki oto epizod z życia poczciwej, choć nie pozbawionej śmieszności rodziny mieszczańskiej. Reżyseria: Zbigniew Kopalko Emisja: 2002-12-31 𝐖𝐘𝐒𝐓Ą𝐏𝐈𝐋𝐈 : Aleksander Dzwonkowski - Władysław Żelski - urzędnik banku; Karolina Lubieńska - Janina Żelska - żona Władysława; Janina Anusiakówna - Kamila, siostra Janiny; Aleksander Zelwerowicz - Telesfor, wuj Janiny i Kamili; Jerzy Tkaczyk - Adolf, narzeczony Kamili; Andrzej Bogucki - Alfons Fikalski; Jan Kurnakowicz - Wicherkowski; Maria Żabczyńska - Pulcheria Wicherkowska; Ludwik Tatarski - Ciuciumkiewicz - archiwista; Helena Buczyńska - Katarzyna Ciuciumkiewiczowa - żona; Urszula Hałacińska - Tecia Ciuciumkiewiczowa - córka; Maria Pawluśkiewicz - Miecia Ciuciumkiewiczowa - córka; Aniela Rolandowa - Munia Ciuciumkiewiczowa - córka; Hanna Zielińska - Lola Ciuciumkiewiczowa; Wieńczysław Gliński - Wróbelkowski; Edmund Fidler - Fujarkiewicz; Mikołaj Wołyńczyk - Malinowski; Władysław Grabowski - Franciszek, służący; Mieczysław Wojnicki - Bagatelka; Ludwik Jabłoński - Lokaj; oraz Goście. Autor Michał Bałucki wspaniale potrafił zaprezentować różne osobowości ludzi, wyśmiać prowincjonalne ambicje, zakłamania obyczajowe, przywary właściwych nie tylko małomieszczańskiemu środowisku XIX-wiecznego Krakowa. Wyborna odsada, wspaniale się tego słuchało. Można się poczuć jak w Starym Kinie. Choć bez wizji to moja wyobraźnia dawała radę 😊 Oba utwory miały swoje Spektakle Teatralne oraz Telewizyjna. Teraz już takich aktorów nie ma. 𝐁𝐀𝐑𝐃𝐙𝐎 𝐏𝐎𝐋𝐄𝐂𝐀𝐌 - 𝗖𝗭𝗬𝗧𝗔𝗝𝗖𝗜𝗘 - 𝗦Ł𝗨𝗖𝗛𝗔𝗝𝗖𝗜𝗘 - 𝗪𝗔𝗥𝗧𝗢 !

Właściwą kontynuacją "Wesela" jest "Wyzwolenie". Chyba najbardziej niepokojący, najgłębszy i najtrudniejszy do interpretacji dramat Wyspiańskiego. Jego bohaterem jest Konrad z III części "Dziadów". Akcja toczy się w teatrze krakowskim, i na Wawelu, i w rzeczywistości i świecie wymyślonym. Wyspiański jest mistrzem łączenia różnych przestrzeni. Historia i rzeczywistość przenika się, przenika się nawet z istotami z innego świata. Postacie przychodzą z eposów Homera, antycznych tragedii, czy polskiej historii XIX wieku i swobodnie mieszają się z ludźmi żyjącymi w Krakowie "tu i teraz" (to znaczy czasów Wyspiańskiego). Stąd też pojawia się Konrad i chce się uwolnić. Przede wszystkim od samego... Mickiewicza. Ponieważ Wyspiański, mimo że karmi się romantyzmem, jest jednocześnie buntownikiem przeciwko niemu i burzycielem tradycji. Jak wskazuje sam tytuł, akcja koncentruje się właśnie na wyzwalaniu, próbach osiągnięcia samostanowienia. Najważniejszym aktem sztuki, a równocześnie najtrudniejszym jest akt II, czyli dialog Konrada z maskami. To są postacie, które pojawiają się w ukryciu, których twarzy nie widzimy, a które reprezentują różne grupy społeczne i pokusy. Na przykład pokusę zaangażowania politycznego. Ma to jeden cel: odciągnąć głównego bohatera od wyzwolenia. Konrad Wyspiańskiego jest inny od mickiewiczowskiego, któremu wystarczyła miłość, "cierpienie za miliony" i walka wewnętrzna. Ponieważ Konrad "Wyzwolenia" chce narzucać swoją wolę, chce być tyranem. Polska może być odbudowana tylko jako niepodległe państwo. To zupełnie nowy ton. Nie ma już przetrwania wewnętrznego (choćby w języku, jak chcieli tego romantycy). Trzeba się bić.

Bardzo ciekawa komedia. Zaskakuje brak chóru, bezpośrednie zwroty do publiki oraz ich mnogość, postać niewolnika niemal nakręcająca całą fabułę. Niezwykły dynamizm. Humor z oczywistych względów nieco przestarzały, ale moim zdaniem wystarczająco uniwersalny, aby się dobrze czytało. ;)

„Fantazy” (1841–1844, wydany pośmiertnie w 1866) to jeden z najdziwniejszych, najbardziej niejednoznacznych i – paradoksalnie – najbardziej współczesnych dramatów polskiego romantyzmu. Słowacki napisał go w okresie tzw. „mistycyzmu genewskiego”, kiedy odchodził od mesjanizmu w stronę filozofii osobistej wolności, ironii i gry z konwencją teatralną. Efekt? Dzieło, które jednocześnie jest arystokratyczną komedią salonową, groteskową satyrą na polskie przywary i gorzkim traktatem o niemożności miłości w świecie zepsutym przez pieniądz oraz pozę. Przewrotna struktura – dramat zaczyna się jak komedia fredrowska, a kończy jak tragedia szekspirowska z domieszką Becketta. To teatr w teatrze, maskarada, w której nikt nie jest tym, za kogo się podaje. Genialny język – błyskotliwy, aforystyczny, pełen ironii i celnych puent. Postacie drugoplanowe to galeria wspaniałych typów i karykatur polskiego społeczeństwa lat 40. XIX w. Podsumowując: „Fantazy” to dzieło niedoceniane, bo zbyt wyrafinowane jak na szkolną lekturę i zbyt okrutne jak na romantyczną klasykę. Słowacki śmieje się tu z nas wszystkich – z Polaków, z romantyków, z arystokratów, z siebie samego. I śmieje się tak, że chwilami boli. Za to właśnie 8/10 – bo to dramat, który wymaga od czytelnika/widza inteligencji i dystansu, a jednocześnie wciąż potrafi poruszyć.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

"ludzie mówią: „Człowieku, bądź sobą. Tutaj u nas, w trolli gronie, powiadamy: „Trollu, bądź sobą jedynie", czyli myśl tylko o sobie, na sobie polegaj." Wielowątkowy poemat dramatyczny "Peer Gynt" [1867] Oniryczny, fantastyczny, surrealistyczny, jak i również realistyczny. Napisany z lekkością, nie zwalniający ani na chwilę tempa; poetycki, jak i satyryczny.