Keith Richards. Skazany na rock and rolla

Jimmy Page to wybitny, legendarny gitarzysta i współtwórca zespołu Led Zeppelin. Mogłoby się wydawać, że wiemy o nim już wszystko, co trzeba. Nic bardziej mylnego. Muzyk milczał przez lata, choć jak się okazuje miał tak wiele do powiedzenia. Barierę nienawiści do dziennikarzy udało się przełamać tylko jednemu śmiałkowi, a był nim Brad Tolinski – redaktor naczelny magazynu Guitar World. To on namówił Page’a do wielogodzinnych zwierzeń, z których składa się omawiana książka. To on „oswoił” tak zamkniętą w sobie duszę, choć nie było to wcale łatwe zadanie. Jedno złe pytanie i publikacja zakończyłaby się szybciej, niż się rozpoczęła. Na szczęście wszystko się udało i mam zaszczyt przedstawić Wam pierwszą biografię legendy, która do redakcyjnych rąk trafiła dzięki uprzejmości wydawnictwa Bukowy Las. Konstrukcja książki nie przypomina budowy klasycznej biografii. Większość rozdziałów składa się ze wstępu, interludium oraz właściwej rozmowy, która nadaje całości wyjątkowego znaczenia. Zdjęć w środku nie znajdziemy wiele, ale jest to zabieg świadomy. Autor co i rusz odsyła czytelnika do jedynej autobiografii Page’a, opowiedzianej przy pomocy samych fotografii. Oprawa, zarówno wizualna, jaki i fizyczna także zasługują na uwagę. Twarde, ładne zdobione okładki to znak rozpoznawczy wyżej wspomnianej firmy wydawniczej. Wywiady z Jimmym to coś, na co czytając każdy rozdział czekałem najbardziej. Brad Tolinski podczas negocjacji z muzykiem dostał tylko jedno, ale jakże ważne zadanie – jeżeli choć raz nie przygotuje się skrupulatnie do rozmowy, lub zboczy za bardzo z umówionego tematu Page wyjdzie i już nigdy więcej się nie spotkają. Jak się więc domyślacie pytania zawsze były trafne, szczegółowe i bardzo rozbudowane. Podobnie zresztą jak odpowiedzi, w których gitarzysta opowiada o najdrobniejszych detalach swojej kariery. Wiedzieliście, że to Jimmy wymyślił nowatorską technikę zapisu dźwięku, jaką było odwrócone echo? Ja nie. Nie sposób nie wspomnieć innych wywiadów, które znalazły się wewnątrz publikacji. Jeff Beck, John Paul Jones czy Jack White bez ogródek wypowiadają się o wzlotach i upadkach, oraz współpracy z legendą. Zaskakujące, że żaden z zaproszonych gości nie wypowiedział choćby jednego złego zdania o Page’u. Więc albo Tolinski tak kierował rozmową, albo to Jimmy jest naprawdę złotym człowiekiem. Na uwagę zasługują także oddzielne rozdziały, takie jak „Dziesięć gitarowych perełek Led Zeppelin”, „Katalog wykorzystywanych przez Jimmy’ego Page’a najważniejszych gitar, wzmacniaczy i efektów dźwiękowych” czy „Astrologiczny wizerunek artysty”. Jestem pewny, że wspomniany szereg zalet zachęci przynajmniej część naszych czytelników do sięgnięcia po tę jakże wyjątkową pozycję. Portret legendarnego gitarzysty Led Zeppelin to coś, co powinno znaleźć się na półkach nie tylko fanów zespołu, ale także tych, którzy przez lata inspirowali się choćby wyglądem, czy mistycyzmem Page’a. Biografia zasługuje na najwyższą z możliwych ocenę, a Brad Tolinski na dozgonne uznanie wśród zwolenników muzyki gitarowej. Oby nadchodzącą biografia Roberta Planta była tak świetnie skomponowana.

Na początek: John Frusciante > Josh Klinghoffer Przez całe gimnazjum i liceum byłem "katowany" RHCP przez kolegę, który miał i ma fioła na ich punkcie. Solówki, koncerty itd. W związku z tym, czytanie książki, która jest naszpikowana ciekawostkami, historią, recenzjami i genezami utworów było bardzo ciekawe. Mocno wytłuszczony jest temat projektów solowych członków zespołu. Trochę mało Chada. Wydanie z 2017 opiewa w informacje odnośnie nowej płyty.

Książka idealna niemal pod każdym względem. Zależy to oczywiście od tego, czego oczekujemy od tego typu publikacji, ale było tak w moim przypadku. Jestem podbita i oczarowana. To nie jest klasyczna "biografia zespołu". Raczej monografia (bo też nie kalendarium, do którego się ją w opiniach sprowadza). I bogom niech będą dzięki. Co za odmiana. Nie znajdziemy tu ani zbyt wielu skandalów, ani wszystkich możliwych szczegółów życia prywatnego muzyków (właściwie ograniczono to do niezbędnego minimum, którego nie dałoby się pominąć rysując tło ich twórczości i koncertów). Autor nie zagłębił się też zbytnio w cały geopolityczny kontekst lat 60., 70. i 80. - i również pochwalam go za to, bo przecież jest on doskonale znany (wielu ludziom z autopsji) i po co nam kolejna minisynteza historii muzyki i kultury XX wieku. Informacje tego rodzaju ograniczono do minimum i sprowadzono do roli swoistych przypisów do głównej narracji (a i te są zresztą bardzo ciekawe - nie wiedziałam na przykład, że ówczesny kanadyjski rząd był aż tak wściekle antykomunistyczny, a we Francji za muzykowanie na ulicy można było trafić do aresztu - nie wspominając już o wszystkich realiach przemysłu płytowego przed Internetem). Nic nie odwraca naszej uwagi od tematu, jakim jest działalność Pink Floyd i - z wyjątkiem rozdziałów o początkach przygody z muzyką i solowych karierach członków, których też nie dało się pominąć - nie rozmienia go na drobne. Dostajemy wyłącznie sam przekrój "maszyny" i informacje o tym, co, kiedy i z kim wypuściła (oddając przy tym honor wszystkim, najdrobniejszym nawet współpracownikom). A te są tak wyczerpujące i szczegółowe, że możemy śledzić działalność zespołu dzień po dniu - co nagrywał, gdzie grał koncert, co na nim zagrał i pod jakim tytułem został zapowiedziany każdy numer (bardzo często do tych informacji dołączone są fragmenty recenzji lub relacji fanów). Właśnie tak, działalność zespołu - nie przebieg porannej toalety Gilmoura i Watersa (nota bene, autor ujął mnie tym, że przedstawił ich bez specjalnego retuszu i źle maskowanej sympatii do któregokolwiek. Nie jest oczywiście wolny od subiektywizmu - któż jest - ale nie narzuca się czytelnikowi. Jeżeli wprost ocenia, to w sposób raczej wyważony; jeśli zaś przedstawia skrajne opinie, to tylko w kategorii cytatu. Co prawda po skończeniu lektury mocno znielubiłam Watersa jako twórcę i człowieka, ale to tylko moje zdanie - inna osoba po przeczytaniu tej książki i zaznajomieniu się z faktami może stanąć w jego konflikcie z resztą Floydów po zupełnie innej stronie). Równocześnie jednak, takie przekrojowe i usystematyzowane podejście, choć może się ono wydawać suche i bezduszne (czy wręcz odhumanizowane), pozwoliło mi - paradoksalnie - bardziej niż kiedykolwiek docenić trud zawodowych muzyków, nie tylko Floydów. Gdy poznajemy ich dorobek tylko za pośrednictwem albumów studyjnych (wydawanych z reguły nie częściej niż raz do roku), a występy widzimy jedynie jako odosobnione epizody w trasach, umyka nam, jak przepracowani są to ludzie. Nagłe zobaczenie niekończącego się ciągu pojedynczych koncertów - jak segmentów w tasiemcu - z których bardzo nieliczne zostały odwołane lub przerwane jakimś okolicznościowym urlopem, jest doświadczeniem naprawdę otwierającym oczy. Książka nie jest też, czego moim przedmówcom brakowało, "pogłębionym spojrzeniem" na dorobek Pink Floyd. I moim zdaniem bardzo dobrze. Bo po co fanowi gotowe analizy tych tekstów i ich pełna, detaliczna geneza. Czy nie powinien raczej - co zrozumiałe w przypadku takiej książki - założyć słuchawek na uszy i osobiście zanurzać się w dźwiękach równolegle do lektury (a po niej posłuchać wszystkiego jeszcze raz z tekstem i samemu pobawić się w interpretowanie, gdybania i wyciąganie wniosków, których nasunie się mnóstwo), zamiast pochłaniać papkę przerobioną przez kogoś wcześniej, czyli przysłowiowo rozmawiać przez telefon o kolorach? A przy okazji, jeśli nie było się dotąd fanatykiem Pink Floyd, a chciałoby się tej grupie bardzo wnikliwie przyjrzeć (jak udało się to mnie), książka również służy pomocą lepiej, niż gdyby była jednolitą gawędą podzieloną na rozdziały - oddaje się nam bowiem jako podręcznik do samodzielnej "nauki", zawierając zarówno kompletną dyskografię, jak i bardzo obszerny zbiór innych materiałów (listę filmów, do których Floydzi tworzyli muzykę, urywki z rozkładówek płyt, wycinki z gazet - w tym z prasy studenckiej, bardzo niszowej i raczej niedostępnej - czy towarzyszące koncertom materiały promocyjne, rozpiski, plakaty, a nawet bilety na poszczególne widowiska, często będące małymi arcydziełami wzornictwa), z których można kompleksowo poznawać ten zespół. Znacznie wyżej cenię takie podejście do pisania o grupach niż tworzenie wyciągu z kilku biografii (jakby nie dało się wydać serii, w której poznajemy każdego z osobna - i tam byłoby miejsce na rozpisywanie się o nim od narodzin), a potem rozpatrywanie ich twórczości wyłącznie jako produktu tego, co przeżyli, jak miał na imię ich kanarek i co lubią jadać. Kontekst - w tym biograficzny - jest ważny, ale przecież nie powinien przesłaniać dzieła. Dodatkowe plusy książka zbiera oczywiście za jakość wydruku, przebogaty materiał ilustracyjny i samo wydanie (w tym wspaniały papier, który udało mi się zmoczyć wodą i wysuszyć bez śladu) i polski przekład (w zasadzie bezbłędny z wyjątkiem kilku fragmentów opisów koncertów, przetłumaczonych wszędzie indziej, a tu i tam pozostawionych w oryginale - jestem to jednak w stanie zrozumieć ze względu na ogrom tego dzieła). Całości dopełnia solidna korekta. Jedynym poważnym mankamentem ze strony wydawcy jest omyłkowe nałożenie kilku linijek tekstu na fotografie i uczynienie go przez to nieczytelnym, ale dopatrzyłam się tego tylko raz czy dwa w trakcie całej, trwającej ponad dwa miesiące lektury. Tak się wydaje albumy ilustrowane (do których książka również należy).

The Wall to nie tyle książka, co konceptualny album rockowy i późniejszy film, stworzony głównie przez Rogera Watersa (muzyka) z charakterystyczną oprawą graficzną Geralda Scarfe'a. Doceniam jego monumentalny rozmach, głębokie przesłanie psychologiczne, piękną oprawę wizualną i wstrząsającą fuzję muzyki z animacjami Scarfe’a. Jest to absolutne arcydzieło rocka progresywnego, które w mistrzowski sposób opowiada o autodestrukcji i poszukiwaniu wolności.

Autobiografia Legendy, Księcia Ciemności, który opowiada o swoim życiu w taki sposób, że masz ochotę tylko czytać i czytać... Dowiadujemy się z niej o domu rodzinnym Osbourne'ów, o początkach Black Sabbath i rozłamie w zespole, o trasach koncertowych i co sie na nich działo oraz o solowej karierze Ozzy'ego. Jest zarówno o muzyce jak i o prywatnym życiu. Dużo tu humoru, irracjonalnych sytuacji, ale też uzależnień i przykrych chwil napisanych przez życie. Ja się zachwycam zarówno muzyką jak i autobiografia.

Bogata w szczegóły biografia kapeli, która ciągle gromadzi tłumy na koncertach. Autor dużo miejsca poświęcam Cliffowi Burtonowi, tragicznie zmarłemu basiście zespołu, który "na swój sposób był liderem zespołu". Lars i James "traktowali go jako osobę, której zawsze można było się poradzić". Dzięki książce można zanurzyć się w życiu zespołu i jego muzyków. Dowiemy się z niej dlaczego Lars uważa, że nie miał po słynnym ojcu talentu do tenisa i dlaczego założył heavy metalowy zespół. W książce jest wiele fragmentów związanych z innymi zespołami, fajnie jest podana ewolucja gatunku ciężkiego grania, że Metallica chciała być jak Iron Maiden dla swojego pokolenia, Iron Maiden chciał być jak Deep Purple, a Deep Purple? Z książki dowiemy się dlaczego utworem otwierającym ich koncerty jest muzyka Enrico Moriccone z fragmentem filmu ""The Good, the Bad and the Ugly". Na tym zakończę bo wyłapywanie i wpisywanie wszystkich ciekawostek zajęło by mi zbyt wiele godzin. Pewnie jeszcze coś znajdę i dopiszę. Pozycję polecam fanom metalu.

Nie jest to standardowa pozycja ze zbioru "kolejna identyczna biografia metalliki". Ta książka to zbiór luźnych wypowiedzi, wywiadów i feletionów członków zespołu, z czego wszystkie zostały już kiedyś opublikowane w magazynie o tym samym tytule. Zdecydowanie warta uwagi pozycja, każdy fan zespołu znajdzie w niej coś dla siebie.

Z tą historią to może się już tak nie zapędzajmy, w książce znajdziecie bardziej zbiór ciekawostek na temat poszczególnych utworów plus trochę wzmianek na temat wpływów działających na Metallikę, kilka zdań na temat samych płyt i dużo zdjęć. Ingham postarał się nawet, żeby było momentami zabawnie. Najbardziej rozbawiły mnie niektóre komentarze do chyba najbardziej kontrowersyjnych Load/Reload, na przykład Chris Ingham pisze: "Thorn Within - Kolejny kawałek najczarniejszej, ciężkiej Metalliki starej szkoły, napisany jakby po to, by udowodnić, że zespół wciąż potrafi tak grać. Gdyby cały album brzmiał tak, jak ta piosenka, trashowcy wpadliby w uniesienie". Co na to trashowiec Joel McIver: "Thorn Within" zaczyna się nudno, przechodzi w potwornie bezbarwny riff oparty na bezsensownym zlepku dźwięków i roztapia się w morzu szarości". Panowie, zdecydujcie się.

Chylę czoła przed tak dużym nakładem pracy - opisaniem wszystkich (!) utworów z dorobku (płodnej przecież) grupy Pink Floyd. Oczywiście, analiza zawsze mogłaby być bardziej pogłębiona, ale tu chodzi raczej o przybliżenie utworów i podzielenie się wiedzą i wrażeniami - nie tylko swoimi, lecz także innych fanów. Pozycja, do której często wracam.

Wystarczy zapoznać się z "Bob Dylan- Autostradą do sławy" żeby dowiedzieć się o nim dosłownie wszystkiego... Prawdziwa kopalnia wiedzy o Dylanie jako wszechstronnym i charyzmatycznym artyście, ale również pełnym uroku, nie zawsze szczęśliwym człowieku...którego złe doświadczenia życiowe i inne smutki miały niewątpliwie wpływ na jego twórczą wenę ;) Mimo takiego talentu i osobowości, wydaje mi się, że Bob Dylan, a właściwie i pierwotnie Robert Zimmerman tak naprawdę nie był i nie jest wystarczająco doceniany...Możliwe, że brakło spektakularnego odejścia z tego świata jak było w przypadku Joplin, Hendrixa czy Morissona...i stania się nieodżałowaną legendą... ale szczęście jest jednak takie, że można dalej podziwiać i słuchać go na koncertach i wierzyć, że będzie dokładnie taki jaki wino... coraz lepszy z wiekiem ;) Życzę mu tego, bo sympatią darzę go ogromną :) (Żal, że do doliny Charlotty taka daleka droga ode mnie i refleks spóźniony, bo z chęcią sprawdziłabym jego możliwości ;) Jeśli ktoś jest bardzo spragniony informacji i ciekawostek o tym wybitnym artyście będzie usatysfakcjonowany z książki w 200% :) Ach... Chce się powiedzieć... chłopak z harmonijką byłby dla mnie parą :D

„1001 albumów...” kupiłem nie dlatego, że jestem miłośnikiem zestawień „best of”, ale dlatego, żeby zderzyć swoje opinie na temat wykonawców i płyt z opiniami autorów i znaleźć inspiracje do dalszych poszukiwań muzycznych perełek. Miałem nadzieję na bardziej encyklopedyczne spojrzenie, którego moim zdaniem brakuje w różnego rodzaju internetowych zestawieniach. I nie zawiodłem się. Oczywiście można narzekać na dobór płyt, ale wybór 1001 płyt marginalizuje ryzyko pominięcia prawdziwych milowych kamieni w historii XX-wiecznej muzyki popularnej. Trudno polecać tą pozycję do czytania od deski do deski. Mnie znużył tez sposób po 30 stronach. Lepiej przyjąć zasadę swobodnego przemieszczania się po ponad 900 stronach, skorzystania z indeksu wykonawców albo skupienia się np. na wybranych latach. Lubię nadal sięgać w wolnej chwili po tą pozycję, zawsze z nadzieją, że znajdę kolejny powód do dania szansy płycie, która wcześniej nie przypadła mi do gustu, a recenzent wychwala ją w notce. Albo żeby trafić na takie zdanie: „Bob Marley, Black Sabbath i Bart Simpson? Zmieszaj ich razem, a otrzymasz Red Hot Chili Peppers”. Moim zdaniem niezbyt w punkt, ale jak to powiedział klasyk: „Pisanie o muzyce, jest jak tańczenie o architekturze”. Zawsze trudno jest opisać muzykę, tym bardziej warto pisać ładnie i ciekawie. Jak w tej książce. Niestety irytujący miejscami przekład przeszkadza w lekturze.

Miałam nadzieję na troszkę więcej ciekawostek. Typowo dla biografii zespołu jest przepełniona informacjami o każdym utworze z każdej płyty i skupia się mocno na "technicznej" stronie pracy. Może dla super fana jest to świetna pozycja, jednak raczej niczym nie zaskakuje.

W sumie dość ciekawa pozycja. Jak zauważyli moi przedmówcy, brak tu gloryfikacji Stinga, co jest zdecydowanym plusem. Mam jednak wrażenie, że napięcia na łonie zespołu zostały opisane niejako mimochodem. Autor zdecydowanie odrobił lekcję faktograficzną, widać sens w prowadzonej przez niego narracji i jest ona momentami do bólu szczegółowa, szczególnie jeśli chodzi o opisy tras i koncertów. Przynajmniej w kwestii początkowej fazy kariery zespołu, bo mam wrażenie, że końcówka (Synchronicity i reunion) mocno odstaje pod tym względem. No i coś co mnie osobiście boli najbardziej, to po łebkach potraktowane poszczególne albumy. Jestem staromodny i w tego typu monografiach (szczególnie tych dot. muzyków lat 80.) poszukuję przede wszystkim tego typu informacji. Co było inspiracją do napisania konkretnego utworu, jaka historia stoi za okładką, jakie nowatorskie zabiegi dźwiękowe zostały zastosowane (halo, mówimy przecież o bożyszczu perkusistów rockowych, Stewarcie Copelandzie i wcale nie gorszym gitarzyście Andym Summersie!) - tego wszystkiego było duuuuużo za mało.

Co tu dużo mówić dzięki tej książce poznałem niesamowicie dużo fantastycznej muzyki.Kiedyś w liceum spierdalałem na wagary do empiku na Marszałkowskiej żeby czytać ten leksykon i spisywalem sobie kolejne płyty i raperów,w których twórczość później się zagłębiałem.Jestem szczęśliwym posiadaczem tego arcydzieła i często wracam,bo jest to bez wątpienia kamień milowy w moim poznaniu rapu.

Książka dosyć gruba, ale z pewnością warta spędzonego nad nią czasu. I to praktycznie dla każdego, bo każdy zna przynajmniej kilka utworów irlandzkiej grupy. Bono i reszta zręcznie przeprowadzają nas przez poszczególne etapy swojego dotychczasowego życia, w którym było wiele wzlotów, ale były też i upadki. Teraz pozostaje czekać, aby znowu usłyszeć ich na żywo w Polsce!

Jest to nic innego, jak skrupulatne opracowanie historii powstania zespołu, uwzględniając formacje poprzedzające powstanie Pearl Jamu, w których grali jego członkowie, oraz formacje pokrewne i powiązane. Fragmenty wywiadów, informacje prasowe, trochę zdjęć, historia czterech pierwszych płyt oraz pochodzące z nich teksty z polskimi przekładami. Kopalnia informacji dla fana grunge’u na temat niszowych, zapomnianych i krótko działających zespołów, których płyt chciałby poszukać i posłuchać. Całkowicie nieciekawe i nieprzydatne natomiast dla kogoś, kto nie interesuje się tego typu muzyką. Z wielkim sentymentem wzięłam tę książkę do ręki po latach i przypomniałam sobie jej treść, co spowodowało odżycie wielu wspaniałych wspomnień. Ta książka ma dla mnie bardzo osobiste znaczenie i cieszę się, że ją mam.

Prawdziwa perełka dla kolekcjonerów wszystkiego, co dotyczy legendarnego Queenu - "Ilustrowana historia królowej rocka" nie tylko streszcza historię zespołu od młodości wszystkich czterech członków po kolaborację Queen+Paul Rodgers, ale obfituje w (rzadkie!)wysokiej jakości fotografie i skany, recenzje albumów, harmonogramy tras koncertowych, opinie muzyków (m.in. Slasha)i anegdoty osób z otoczenia zespołu. Sutcliffe nie opiera się wyłącznie na opracowaniach, ale sięga po wywiady z Mercurym, Mayem, Taylorem i Deaconem oraz korzysta z relacji naocznych świadków: Jima Huttona, Davida Minnsa, Petera Hince'a, Reinholda Macka, Petera Freestone'a, Chrisa "Crystala" Taylora, i wielu innych. Książka jest dobrze uporządkowana, a dodatkowy plus stanowią selektywna lista źródeł, indeks imienny i spis albumów Queenu wraz z piosenkami. Oczywiście, ze względu na swoją stosunkowo niewielką objętość (ok. 300 stron bogatych w fotografie)oraz ogólny charakter książki, nie jest to biografia wyczerpująca, jednak w bardzo przystępny i (zazwyczaj) pozbawiony błędów sposób przedstawia fenomen Queen, historię powstawania i trwania zespołu, kariery solowe poszczególnych członków i najważniejsze elementy ich życia prywatnego. Z tego względu uważam, że "Ilustrowana historia królowej rocka" nadaje się zarówno dla zagorzałego kolekcjonera, jak i początkującego fana, który chciałby dowiedzieć się czegoś więcej o Queenie. W szczególności warto zajrzeć do oryginalnej wersji językowej, celem uniknięcia translatorskich omyłek, chociaż i tam można znaleźć pewne (na szczęście nie rażące)błędy faktograficzne, jak np. powielenie mitu jakoby Roger Taylor porzucił Dominique Beyrand miesiąc po ślubie (w rzeczywistości ich małżeństwo było formą finansowego zabezpieczenia ich dzieci, a w 1988 roku związek Taylor-Beyrand faktycznie już nie istniał, chociaż para pozostała dobrymi przyjaciółmi aż do dzisiaj).