Kamienie z dna rzeki

Świetna powieść, bo potworna i, przynajmniej w ramach konwencji, zabawna. Osiemset lat tego co "robili nam Anglicy", o czym wspominane jest dość często, zdaje się niczym wobec tego co robi alkoholizm i brak antykoncepcji. Tak jak sam autor zastanawiam się jak oni przetrwali, a także jak możliwe jest zajście w ciążę i utrzymanie jej przy skrajnym niedożywieniu. Jest to zapewne kwestia wznoszonych modłów, pijackich piosenek, pseudopatriotyzmu lub honoru ojca.

To moja pierwsza książka Toni Morrison, na początku ciężko było przyzwyczaić się do sposobu opowiadania autorki, bo akcja nagle się urywała, pojawiały się nowe wątki, ale potem przywykłam i dałam porwać się historii. Odruch serca to przede wszystkim opowieść o niewolnictwie pokazana z perspektywy kobiecej. Autorka pozwala przemówić mieszkankom jednej z farm w Nowej Anglii końca XVII wieku- czarnoskórej Florens, Indiance Linie, białej Żałości oraz żonie właściciela farm- Rebece. Każda z nich ma inne doświadczenia, ale muszą przetrwać w tym brutalnym świecie, gdzie pozycja uzależniona jest od mężczyzn, a w każdej chwili możesz zostać sprzedana i odłączona od rodziny. Ciężkie chwile przeplatają się z tymi dobrymi, a wzajemne wsparcie może być kluczowe dla przetrwania. Dużo dowiedziałam się na temat historii tego regionu, losów kobiet o różnej pozycji społecznej, i z jakimi trudnościami mierzyli się kolonizatorzy. Na pewno sięgnę jeszcze po inne książki tej pisarki

O tym, że prawdą jest to, o czym zdecydujesz się pamiętać. Tom, bezrobotny nauczyciel i trener z Karoliny Południowej, przyjeżdża do Nowego Jorku, by pomóc w terapii siostry, która właśnie podjęła kolejną próbę samobójczą. W międzyczasie sam przechodzi coś w rodzaju psychoterapii. Głównym tematem książki jest coś, co posługując się przepiękną polszczyzną nazwalibyśmy gaslightingiem. Najważniejszą strategią przetrwania w rodzinie (szczególnie przoduje w tym matka) jest zaprzeczanie bolesnym faktom, przeinaczanie rzeczywistości, udawanie, że nic strasznego się nie wydarzyło i narzucanie innym takiego sposobu myślenia, do momentu, w którym czasem nie do końca wiadomo już, co było prawdą, a fikcja zastąpi we wspomnieniach autentyczne wydarzenia. Jest to zatem w dużej mierze opowieść o trudnym dzieciństwie i jego konsekwencjach na dalsze życie, ale też o kompleksie niskiego pochodzenia, wielkich ambicjach i o buncie przeciwko autorytetom i narzuconym rolom społecznym, a także (a może przede wszystkim) buncie przeciwko wymogowi buntowania się. Jest tu też bardzo dużo, charakterystycznego dla tego autora, patriotyzmu lokalnego. Pat Conroy miał taką ciekawą umiejętność, że pisząc wciąż tego samego bohatera i składając historię z tych samych elementów, za każdym razem tworzył zupełnie inną opowieść, w przeciwieństwie np. do Axelsson, przy której za każdym razem miałam wrażenie, że czytam dokładnie to samo i tak samo. Za to zdecydowanie nie umiał napisać postaci kobiecej, która nie byłaby w jakimś stopniu nieznośna. Cała książka to trochę kronika zapowiedzianej tragedii. Od samego początku wiemy, że w rodzinie wydarzył się jakiś wielki dramat, który jest przyczyną wszystkich psychicznych problemów rodzeństwa. Sęk w tym, że książka ma ponad 700 stron, więc minie trochę czasu zanim dojdziemy do sedna i trzeba przyznać, że to dość mozolna droga. Tom w rozmowach z psychiatrą wspomina całe życie od momentu narodzin. Sprawia to wrażenie przedłużającej się wyliczanki słabo ze sobą powiązanych scen. Większość z nich w pewnym momencie poskłada się w całość i okaże się nie aż tak bezcelowa jak na początku, ale nie rekompensuje to faktu, że duże partie książki są nieco nużące, a całość robi wrażenie nieco przegadanej i przeciąganej na siłę. Z drugiej strony są tutaj też sceny kompletnie bez znaczenia z fabularnego punktu widzenia - jak choćby cały wątek, w którym Tom trenuje syna pani doktor w futbolu, które czytało się jednak całkiem ciekawie i przyjemnie.

Ciąg dalszy przygodą z działem literatury kobiecej i kolejne pozytywne zaskoczenie. Tematyka ta sama, co w czytanej niedawno powieści Kristin Hannah, a poziom o niebo wyższy. Podobała mi się konstrukcja postaci i ciekawa, bezpośrednia, rozczulająco prosta narracja. Nie podobała mi się próba zrozumienia - mam nadzieję, że nie tłumaczenia - postępowania nazisty.

Przeplatają się tu 2 historie: wojenna i współczesna. I duży kontrast, jakby napisały je inne osoby. W części współczesnej autorka wyraźnie ma problem z zawiązaniem fabuły, jest sztuczna, wymyślona atmosfera. Cześć wojenna emocjonalna, smutna lecz autentyczna i przejmująca. Choćby dla tego dysonansu warto do książki zajrzeć. Oczywiście, wrażenie może być spowodowane subiektywnym podejściem czytelnika: nic mnie nie zdziwi, co dotyczy Związku Sowieckiego, zaś jak wyglądały Niemcy, przekraczanie granic w 1991 roku, pamiętam doskonale.

O dorastaniu w bazie wojskowej. Ta książka jest bardzo długa i w związku z tym porusza niesamowicie dużo tematów, być może aż za dużo. No bo mamy tu kompleks wojskowego, który nigdy nie miał możliwości wykazać się w boju, mamy ludzi pielęgnujących własną etniczność i mierzących się ze związaną z tym dyskryminacją i szkodliwymi stereotypami, są dzieci molestowane seksualnie, dzieci zaniedbane fizycznie i emocjonalnie, dzieci niekochane i dowartościowujące się cudzym kosztem, dzieci mierzące się ze zbyt wygórowanymi oczekiwaniami rodziców i rodziców nie umiejących się pogodzić ze sposobem życia dorosłych już dzieci. Jest konflikt pomiędzy posłuszeństwem wobec dowódców a potrzebą bycia w zgodzie z własnym sumieniem, jest mierzenie się z traumami (w tym traumami powojennymi), jest zazdrość pomiędzy małżonkami. A w tle tego wszystkiego jest jeszcze zimna wojna i radziecko-amerykański wyścig na Księżyc. Słowem - tu jest wszystko, i widać, że autorka zebrała do książki mnóstwo materiału i bardzo dokładnie przemyślała jej konstrukcję. A jednak mam wrażenie, że niektóre elementy są nadmiernie rozbudowane zupełnie bez potrzeby, a inne, które prosiłyby się o większe pogłębienie, potraktowano trochę po łebkach. W efekcie pierwsze 200-300 stron strasznie się wlecze, a z kolei końcówka pędzi zbyt szybko.

Gdyby nie ta książka, nie odważyłabym się poznać twórczości Jamesa Joyce'a. Za to będę wdzięczna autorowi. Tak, główny bohater w książkach Para Cobroya jest taki sam, różnią się imieniem i nazwiskiem. Tak, są podobne motywy związane z życiem na Południu w rodzinach, tak naprawdę, dysfunkcyjnych. Tak, humor jest identyczny. Ale co z tego, skoro "Na południe od Broad" czytało się bardzo dobrze, i po latach stwierdziłam, że w ciemno będę brać książki Pata Conroya, bo mam gwarancję dobrej jakości? Tutaj, momentami, były dłużyzny, ale wybaczam wszystko. Głównie za to, że powieść zainspirowała mnie do czytania Joyce'a. Jeśli dana pozycja ma na mnie taki wpływ, to wiedz, że coś jest na rzeczy. Czytajcie Pata Conroya. Naprawdę warto. Gwarantuję kawał świetnej prozy, i faktyczny, a nie przesłodzony, obraz Południa. Książkę dołączam do Wielkobukowego Binga 2025 pod hasłem "Narracja z pierwszej osoby".

Nikłe jest jedno życie w obliczu milionów zupełnie obojętnych. Gdy wszyscy muszą myśleć podobnie, gdy karane jest jakiekolwiek odstępstwo od normy, zła intonacja, źle dobrane słowa. Jak żyć w obliczu niesprawiedliwości, gdy ręką doktryny dotyka bezpośrednio Ciebie, Twojego życia, Twojej codzienności. Gdy bezsensownie giną Twoi bliscy, a Ty stajesz do bezsensownej walki o sprawiedliwość. Do czego ona doprowadzi i co zmieni mikroskopijny ruch w jednej rybki w ławicy milionów. Nic, a może wszystko? Jak ułoży się Twój upór na los bliskich Ci ludzi? A jak bardzo ta historia powtarza się obecnie? Jak łamie się ludzkie życia, mimo tego że od tamtych wydarzeń minęło już tyle lat. A tak naprawdę jakby nie minęło nic.

McCourt ma wspaniały dar opisywania swoich trudnych losów w sposób arcyśmieszny. Czytałem tą książkę w oryginale jako świeży imigrant w UK i pamiętam, że ledwo mogłem powstrzymać śmiech. Tą książką jest pełna autoironii, co sprawia, że bardziej identyfikujemy się z bohaterem.

"Dom ze ślepą werandą' jest pierwszą częścią trylogii i aby w pełni docenić to dzieło, najlepiej przeczytać wszystkie części. Poetycki język, proste zdania, które jednak tak pięknie i dokładnie potrafią opisać uczucia bohaterki, klimat, to mocne strony tej książki. Nie jest to jednak łatwa lektura. Krzywda, której doświadcza Tora, jej osamotnienie, próba odnalezienia się w życiu, opisana jest bez upiększeń, bo nie zawsze 'wszystko będzie dobrze'. Pewne wydarzenia odciskają piętno, z którym samemu nie sposób sobie poradzić.

W tym roku obiecałam sobie, że będę czytać więcej własnych książek, zamiast zachłannie rzucać się wyłącznie na obficie zaopatrzone w nowości i bestsellerowe tytuły półki mojej biblioteki. Obietnicę, póki co, realizuję, przy czym zaiste jakaś diabelska siła prowadzi mą rękę. Trzeba bowiem nie mieć litości, by po gęstej i dość mrocznej „Toni” (bibliotecznej), kazać mi zdjąć z własnej półki stojącą tam od ponad dziesięciu lat „Południcę – równie gęstą i jeszcze bardziej mroczną. Przy tym o ile w „Toni” widać było nie tylko przebłyski, ale i całe pasma światła, o tyle „Południca” ściska za gardło tak, że jedyne co widać, to ciemność. Przypuszczam, że kupiłam ją z uwagi na to, że jej akcja częściowo dzieje się dokładnie tu gdzie mieszkam obecnie lub mieszkałam przez minione lata. Pojawiające się w tle wzmianki o budowie fabryki benzyny syntetycznej w Policach czy o transporcie więźniów wykorzystywanych do pracy w tej fabryce, to historie, które znam od wielu lat. Byłam w tych miejscach, mieszkam tu, gdzie mieszkali opisani w książce Niemcy, ba! jem z ich talerzy. Może dlatego ta lektura dusiła mnie i dławiła, a może to po prostu taka książka? Pierwszą osobą, którą poznajemy jest Peter, około dziesięcioletni. Mieszka w Szczecinie razem z matką, Alicją, pielęgniarką. Jest czerwiec 1945 roku, czas gdy Szczecin jest miastem niczyim. Jeszcze niemieckim, choć w zasadzie już nie. Pełno tu radzieckich żołnierzy, znacznie mniej Polaków, którzy nie wierzą, że to miasto będzie leżało po polskiej stronie granicy (administracja polska oficjalnie pojawiła się tu dopiero 5 lipca). Miasto, po dywanowych nalotach przeprowadzonych przez aliantów latem 1944 roku, jest morzem ruin. Na wstępie dostajemy między oczy wojennym gwałtem, ręką oderwaną od ciała, porzuconym dzieckiem. Potem następuje cięcie i przenosimy się do Budziszyna, tuż po pierwszej wojnie światowej. Mieszkają tam Helena i Marta, dwie siostry oraz ich dziwna, popadająca w obłęd matka, z pochodzenia Żydówka. Od tej pory czytelnik patrzy na świat oczami Heleny – razem z nią dorasta, snuje marzenia o przyszłości i zderza się z rzeczywistością. Razem z nią przeprowadza się też do międzywojennego Berlina, z jego całym rozedrganym i rozbuchanym życiem nocnym, artystycznym i erotycznym. Wspólnie przeżywa pierwszą miłość i jedną z wielu śmierci. Obok dzieje się historia, dobrze nam znana z kart podręczników, jednak obserwowana oczami jednostki zyskuje inną perspektywę. Tytułowa południca to postać ze słowiańskiej legendy, żywej również w podaniach saksońskich (Budziszyn to tereny Saksonii właśnie). Nienawidziła dzieci, atakowała głównie około południa, zabijając lub wpędzając w chorobę. W powieści Franck pojawia się przywołana przez Maryjkę, służącą opiekującą się matką bohaterek, Selmą, jako wytłumaczenie dla zachowania tej kobiety, odrzucającej żyjące córki, a skupionej na opłakiwaniu zmarłych w niemowlęctwie synów oraz gromadzeniu rzeczy. Ci, którzy w nią wierzą, zobaczą jej działanie jednak również w innych, opisanych w książce, sytuacjach. Czy to wystarczy, aby ułożyć sobie wszystko w głowie, znaleźć usprawiedliwienie dla zachowań bohaterów? Dla mnie nie, ale ja odczytuję „Południcę” jako opowieść o cierpieniu, które sprawia, że brakuje słów i przez które najprostszą opcją wydaje się zapadnięcie w milczenie, zamknięcie się w sobie. „Południca” została sfilmowana. Angielskie tłumaczenie tytułu filmu to „Blind at heart” czyli „ślepa na serce”. Julia Franck próbuje pokazać proces, który do takiej sercowej ślepoty doprowadza. Nie ocenia, nie podsuwa odpowiedzi, pokazuje. Ciężko się to czyta, wielokrotnie ma się ochotę odwrócić wzrok. Czy warto? To już musi ocenić każdy samodzielnie. Ja nie żałuję.

Stworzona w pięknej scenerii, przed oczami stają monumentalne góry, mroźne zimy, zielone lasy, dzikie zwierzęta (potęga niedźwiedzia) i ludzie twardzi jak skała. Jednak pod tą grubą warstwą lodu bije serce, które przypomina o uniwersalnej prawdzie: nasza pogoń w życiu za sukcesem często oślepia nas na to, co daje nam życie. W każdej historii potomków rodu pojawiają się finalne refleksje, które są kojące, choć podszyte melancholią. Książka w prostym przekazie każdej historii przypomina, by nie czekać do jesieni życia z odkryciem, co jest najważniejsze.

rzadko zdarza mi się czytać książkę więcej niż raz. ta jest taką właśnie rzadkością, po którą sięgnęłam po raz drugi po dziesięciu latach. i wtedy i teraz zapadła we mnie równie mocno. grzechmilosierdzia (ang. mercy among the children) to opowieść syna o ojcu, rozgrywająca się w małej kanadyjskiej społeczności, w której koncentrują się moralne konflikty. sydney henderson jest "czarną owcą" w małym prowincjonalnym miasteczku. przed laty, w czasie przepychanek, zrzuca z dachu kościoła kolegę i przysięga Bogu nikogo więcej nie skrzywdzić, jeśli ten przeżyje. udaje mu się dotrzymać słowa, ale choć przyjęta postawa jest szlachetna, sprawia, że jego już i tak trudne życie staje się jeszcze bardziej nieznośne. dobroć, stoicyzm i zamiłowanie do ksiązek i wiedzy sprawiają, że sąsiedzi nie darzą sydneya ufnością, choć często nadużywają jego dobroci i uczynności, a nawet przypisują mu odpowiedzialność i winę za własne zbrodnie, bo sydney "nigdy nie zdradzi", a nawet jeśli wszyscy znają prawdę, nikt nie próbuje go bronić, ponieważ członkowie wspólnoty pozostają "niewolnikami opinii publicznej, która jest w pewnym sensie większym hamulcem, niż prawo moralne". "nie ma w charakterze człowieka większej wady, niż chęć uczestniczenia w grupie" - w myśl swoich słów, richardson w tej powieści uwypukla potrzebę przynależności jednostki nawet za cenę wyrzeknięcia się moralnego kręgosłupa i cierpienia drugiego człowieka.

Przede mną zawisła niespodzianie ciemna sylwetka ptaka, przekoziołkował, chwilę kołysał się w powietrzu, nagle wydał przeciągły, donośny trel i błysnąwszy skrzydłami znikł na wysokościach, a ja patrzyłem za nim z podziwem i uwielbieniem i razem z nim unosiłem się w przestworzach.

Melancholia człowieczego zmierzchu... Opowieść o życiu niemalże na odludziu, przeplatana wspomnieniami z dzieciństwa i młodości protagonisty; raczej smutna, spokojna, choć momentami nie pozbawiona napięcia. Refleksje na temat przeszłości, szczególnie relacji z ojcem, lęk przed starczymi ułomnościami. Historia życia, które uwierało z różnych stron. I wszystko byłoby wspaniale, gdyby autor nie zmęczył mnie zbyt szczegółowymi opisami wyrębu lasu i spławiania drewnianych bali. Te dłużyzny miały, wprawdzie w niewielkim stopniu, jednak nieco negatywny wpływ na ogólny odbiór książki przeze mnie. Mimo wszystko czyta się dobrze, oczywiście, jeśli ktoś nie szuka wartkiej akcji; pozycja w sam raz dla wyciszenia i dobrego snu, co mi osobiście odpowiada. "Kiedy czuję satysfakcję w rękach i w nogach i kiedy mogę się całkiem rozluźnić i rozprężyć, wtedy wiem, czego chcę, bo wtedy mogę myśleć sobie o tym, jak by to było, gdyby było tak, jak chcę”. (Jesień w Pekinie, Boris Vian)

Na „Cedry pod śniegiem” natknęłam się kiedyś w księgarni i opis mnie zaciekawił. Japończycy w Stanach Zjednoczonych po ataku na Pearl Harbour? No właśnie! Do tej pory nie spotkałam chyba z żadną powieścią traktującą o tych wydarzeniach, tymbardziej pióra amerykańskiego pisarza. Chciałam przekonać się, jak przedstawi ten niechlubny epizod w najnowszej historii Stanów i tym sposobem natrafiłam na naprawdę wciągającą i dobrą lekturę. W 1954 roku, na niewielkiej wyspie San Piedro, gdzie właściwie wszyscy się znają, w dość tajemniczych okolicznościach ginie rybak, Carl Heine. Miejscowy szeryf prowadzi dochodzenie, które prowadzi go do Japończyka urodzonego już na terenie Stanów Zjednoczonych, Kabuo Miyamoto. Człowiek zostaje oskarżony i dochodzi do procesu. Wysłuchując poszczególnych świadków, czytelnik nie tylko ma okazję śledzić kryminalną intrygę, ale poznać społeczność zamieszkującą wyspę. Od wielu już lat zamieszkiwali ją Japończycy, których zachęcała możliwość zarobku przy uprawie i zbiorze truskawek, głównym zajęciem mieszkańców San Piedro, poza rybołóstwem. Obie grupy, Japończycy i Amerykanie, współistniały całkiem zgodnie i choć nie można było mówić o zbytniej integracji, panował względny szacunek i praca układała się pomyślnie. Wszystko zmieniło się w dniu ataku Japończyków na Pearl Harbour, kiedy nawet uważająca się za mieszkańców, a nawet obywateli, japońska społeczność San Piedro została obwiniona za zło tego świata i potraktowana jak zdrajcy. Choć wiele osób, jak na przykład miejscowy dziennikarz, Arthur Chambers, pozostało im życzliwych i próbowało wspierać, strach i agresja Amerykanów doprowadziła do wielu przykrych sytuacji, a ostatecznie Japończycy zostali przewiezieni do specjalnych obozów. Po wojnie wrócili do swych dawnych domów, ale niewiele spraw toczyło się jak dawniej. Przekonał się o tym także Ishmael Chambers, weteran wojny amerykańsko-japońskiej, który przed zostaniem żołnierzem zaprzyjaźnił się i zakochał w ślicznej Hatsuo. Ishmael jako dziennikarz stawia się codziennie na rozprawie o morderstwo i wspomina swój związek z Japonką, dziś żoną oskarżonego… Fabuła jest dość mocno poszatkowana i przedstawia wydarzenia z różnych okresów i z różnych perspektyw. Nie ma w niej jednak chaosu. To bardziej rozmaite obrazki, mozaika, która składa się w spójną całość. Wątek kryminalny jest interesujący, choć intryga nie należy do głównych motywów książki i jest potraktowana dość marginalnie – dużo istnotniejsze jest psychologiczne tło procesu. Choć powieść posiada także wątek miłosny oraz wojenne wspomnienia, jest to przede wszystkim książka psychologiczna, starająca się wniknąć w umysły mieszkańców San Piedro. Porusza problem tożsamości narodowej, który bardzo mnie interesuje, człowieczeństwa, umiejętności wybaczenia sobie samemu i światu, a także poszukiwaniu swojego miejsca. Przedstawia niezwykle trafną refleksję nad wyborami tego, co jest dla nas dobre, rozczarowaniami dorosłego życia. Nie ma w niej sentymentalizmu, ładnie opowiada o uczuciach, a bohaterowie są różnorodni i sprawnie nakreśleni. Najbardziej spodobała mi się sama Hatsuo, silna i odważna młoda kobieta. Guterson wspaniale tworzy klimat sennej wysepki, mroźnego portu i bujnego lasu cedrowego. Język powieści jest prosty, ale na tyle obrazowy, że opisywane miejsca po prostu pojawiają się przed oczami. Autor opisuje swoich bohaterów bez upiększeń, chwilami niemal naturalistycznie. Nie kryje swojego zdania i choć cały proces jest swojego rodzaju rozrachunkiem z całą ówczesną sytuacją, to Amerykanie nie są kreowani na bezmyślnych okrutników – zdarzają się wśród nich jednostki wybitnie dobre i złe, jak wszędzie.

Stawianie tej książki na półce z kryminałami to takie samo nieporozumienie, jak wciskanie książki kucharskiej pomiędzy podręczniki chemii. To mroczny, ciężki i gęsty jak smoła dramat psychologiczny o wielu pokręconych wątkach i (dość) zaskakującym zakończeniu. Zadziwiające jak często autorka odwołuje się do zmysłu węchu czytelnika, opisując mu w bardzo drobiazgowo każdą woń, na jaką natykają się jej bohaterowie. Lektura wciąga po szyję i pozostawia błogi niedosyt. PS Niespodziewanie w pewnym miejscu pojawia się Lem... i to już wszystkia polonica w tym tekście.

Moje pierwsze spotkanie z norweską sagą. Surowość, bezwględność, brak kompromisów. A tym samym mądrość, piękno i szlachetne, czyste serca. Przyzwyczajony do udogodnień naszych czasów, jakże chciałbym przenieść się w dziewicze tereny i lasy północy. Gdzie człowiek i natura były najważniejsze, a wszystko inne było tylko dodatkiem. Jakże całkiem inne niż dziś…

Ditta ,bohaterka książki Nexo,jako socjalistyczna święta...no cóż...okładka jest bardzo myląca,to nie jest książka dla dzieci i małych dziewczynek.Jest to opowieść o biedzie ,ubóstwie i walce o przetrwanie w bezwzględnym świecie.Ile razy w jednym życiu trzeba upaść,aby stracić nadzieję?.Przejmująca,piękna książka,napisana lekkim piórem,jak dla mnie najlepsza z dotychczas przeczytanych książek Nexo.

Powieść napisana w zamierzchłych czasach, porusza temat, który nie zestarzał się wcale. Opieka nad starymi rodzicami, próba rozliczenia się z dzieciństwem, godzenia się z odchodzeniem matki i ojca. Czytałam dawno, wróciłam teraz, z bagażem moich życiowych doświadczeń. Trzeba do niej dorosnąć...