Historia małych krajów Europy

Historia Anglii w jednym tomie to książka przeznaczona nawet dla tych czytelników, którzy nie muszą mieć podstawowej wiedzy na temat tego kraju. Opowieść zaczyna się już w głębokiej starożytności; autor omawia każdą z epok przez pryzmat rzeczy dla nich charakterystycznych, osób które ją kształtowały oraz wydarzeń, które odcisnęły swoje piętno na dziejach Anglii. Napisana w bardzo przystępny sposób, skupia się na tym, co najważniejsze – w zasadzie nie ma tam elementów zbędnych, co zresztą trudno byłoby zmieścić przy objętości zaledwie nieco ponad 400 stron. Choć nie jestem wielkim entuzjastą kompendiów historycznych, tę książkę czytało mi się zaskakująco dobrze, głównie dzięki płynnej narracji pozbawionej niepotrzebnych dygresji. Szczególnie interesujące są rozdziały dotyczące dawnych epok, które zostały napisane z dużą swobodą i jasnością. Opisując czasy bardziej współczesne, można jednak odczuć, że książka powstała w otoczeniu marksistowskim – wątki z okresu po drugiej wojnie światowej skupiają się głównie na historii ruchu robotniczego, strajkach i działalności związków zawodowych. Wydaje się, że wcześniejsze okresy zostały opisane znacznie lepiej, z większą równowagą i głębią. Mimo tych zastrzeżeń, książka jest świetnym uzupełnieniem wiedzy – szczególnie dla osób, które chcą sobie uporządkować lub odświeżyć wiadomości poświęcone historii Anglii i Wysp Brytyjskich. Polecam ją wszystkim, którzy szukają klarownego i zwięzłego wprowadzenia do dziejów tego kraju.

O książce: Od sasa do lasa to zbiór artykułów i szkiców historycznych obejmujących trzy obszary badań profesora Janusza Tazbira. Pierwszy to istniejący od dawna proceder tworzenia i wykorzystywania falsyfikatów historyczno-literackich – rzekomych pamiętników, listów i relacji. Na ogół były to dzieła historyków i pisarzy zafascynowanych przeszłością do tego stopnia, że podejmowali próby opisu przeważnie wymyślonych sytuacji w językowej i stylistycznej manierze Polaków z minionych epok. Cykl drugi obejmuje studia nad kulturą sarmacką poprzez analizę dorobku kronikarskiego i badawczego autorów takich jak: Jędrzej Kitowicz, Władysław Łoziński, Aleksander Brückner, Jan Stanisław Bystroń czy Stanisław Wasylewski. W trzeciej części książki profesor Tazbir przypomina biografie i dorobek swych ulubionych autorów, m.in. Jana Potockiego, Henryka Rzewuskiego, Józefa Korzeniowskiego, Henryka Sienkiewicza, Marii Dąbrowskiej. Wnikliwa analiza, błyskotliwy styl i polemiczna pasja Autora nadaje prezentowanym tekstom, oprócz walorów poznawczych, cechy najwyższej jakości prac popularyzujących historię narodową. Książka jest źródłem bogatej wiedzy historycznej i porusza jej wiele akcentów, i ścieżek co pozwala lepiej poznać historię naszego narodu oraz odróżnić prawdę historyczną od fikcji i mitów co pozwoli lepiej zrozumieć ten okres naszej historii. Książka napisana jest dość ciężkim językiem ale uważam że każdy kto lubi historię a zwłaszcza opisywany jej okres powinien sięgnąć po tę pozycję, innym niestety ją odradzam gdyż nie znajdą w niej prawie nic co by ich zainteresowało, jednakże może warto po nią sięgnąć i samemu ocenić czy jest warta dogłębnego zbadania ;) Moja Ocena: 8/10

Niezwykle udane opracowanie trudnego, a niezwykle istotnego dla dziejów Polski okresu przełomu XIII i XIV wieku. Baszkiewicz jak zwykle ukazuje swe pierwszorzędne talenty pisarskie, a odnoszę wręcz wrażenie, że pisząc o średniowieczu jest jeszcze lepszy niż wówczas, gdy za temat obiera epokę nowożytną. Naszkicował nie tylko (jako punkt wyjścia) bardzo ciekawą panoramę XIII-wiecznej Polski, ale nade wszystko niezwykle kompetentnie przedstawił działania dążące do odrodzenia Królestwa Polskiego. Ważne, że nie poprzestaje tylko na opisie działań Łokietka, ale przedstawia też poczynania jego konkurentów: Henryka Probusa, Przemysła II, Henryka Głogowskiego oraz Wacława czeskiego. Baszkiewicz podkreśla znaczenie działań tych ostatnich władców dla odrodzenia Królestwa Polskiego. Sam Łokietek w tej książce jest postacią niejednoznaczną i wcale nie nazbyt chwaloną (choć akurat konsekwencji nie można mu odmówić). Wiele uwag poświęcono naukom pomocniczym, zwłaszcza sfragistyce tej epoki. Choć w książce nie ma przypisów, to jej poziom merytoryczny jest wysoki. "Odrodzenie Królestwa Polskiego 1295-1320" to praca ze wszech miar godna polecenia. Tomasz Babnis

,,Dzieje pierwszej krucjaty” to wyjątkowy zabytek średniowiecznego kronikarstwa. Anonimowy autor dzieła brał udział we wszystkich opisywanych przez siebie wydarzeniach, co sprawiało, że doskonale znał przebieg opisywanych przez siebie wydarzeń. Mimo tego, jest raczej bezstronny (może poza opisem działań Boemunda, którego mądrość i odwaga zostały nieco podkoloryzowane, co oznacza, że nasz autor był prawdopodobnie Normanem). Jak na średniowiecze, jest to bardzo dojrzałe dzieło: autor nie próbował przedstawić działań krzyżowców w bardziej przychylnym świetle, niż w rzeczywistości. Nie ukrywał w żaden sposób popełnianych przez ,,pobożnych pielgrzymów” zbrodni i bluźnierstw, jak mordowanie niewinnych, łamanie danego słowa i bezczeszczenia zwłok pokonanych Turków. Nie próbował również wyolbrzymiać zwycięstw krzyżowców, poprzez bardzo popularne w dowolnej epoce, mnożenie liczby pokonanych. Jedynie podkreślanie ,,świętości'' ich misji i określanie poległych rycerzy jako męczenników przypomina, że wyprawa Franków jest krucjatą. Jego styl jest bardzo oszczędny i dynamiczny. Wielkie wydarzenia zostały przedstawione w zaledwie kilku zdaniach, co sprawia, że treść kroniki jest po brzegi wypełniona akcją. Mowy i opisy pojawiają sporadycznie i są wręcz surowe. Jak na dwuletnią wyprawę, opis ten jest bardzo krótki. Warto go przeczytać, gdyż w lekki i przystępny sposób można wiele się dowiedzieć o średniowiecznej mentalności i tym niezwykłym spotkaniu europejskiego, żydowskiego, wschodniego i muzułmańskiego świata.

Spełnia zadanie - zbiera i w przystępny sposób opisuje ważniejsze fakty z długiego wieku XIX. Jako synteza jest świetna, ale jeśli chcemy zapoznać się dobrze z tematem albo nauczyć na egzamin to polecam raczej Historię Powszechną XIX wieku księdza Żywczyńskiego.

Zadałam sobie ostatnio trud obejrzenia 22 wykładów na temat średniowiecznej Europy tzn. od poł V -X w.; udostępnionych na YT przez uniwersytet Yale. Prowadzący odnosił się tam i wymagał od studentów przeczytania nielicznych tekstów źródłowych, które miały wspierać zrozumienie mentalności ludzi tamtego czasu. Dziełko Prokopiusza było jedną z podstawowych ilustracji ducha czasu Cesarstwa Bizantyjskiego. Z taką motywacją czyta się je z dużym zainteresowaniem, jego pamfletyczność daje pożywkę rozbudzonym przez tabloity-zację nam współczesnych mediów demonom pomówień i plotki. Afery, aferki, małostkowość i gargantuiczność władzy - cóż nowego pod słońcem ! Warto czytać tak stare teksty bo jak powiadają - natura ludzka niewiele się zmienia. Ku zadumie.

Książka jest dobrym powtórzeniem najważniejszych wydarzeń i procesów rządzących wiekiem XX. Dla przygotowującego się do matury może być dobrym powtórzeniem, natomiast nie traktowałbym tego jako podręcznika akademickiego, w końcu streścić jakąkolwiek epokę na 200 stornach jest niewykonalne.

Autor w bardzo ciekawy sposób przedstawił sylwetkę Rotmistrza Sosnowskiego, który był bardzo barwną postacią. Niestety koniec jego życia nie należał do szczęśliwych. Lektura nie daje nam jednoznacznej opinii, dzięki czemu możemy wyrobić sobie swoje zdanie. Niewątpliwą zaletą jest aneks w postaci dokumentów źródłowych.

Pierwsze wydanie powieści Michała Czajkowskiego "Stefan Czarniecki" ukazało się drukiem w Paryżu, w 1840 roku. Jest to zatem utwór powstały wcześniej niż powszechnie niegdyś znane dzieła Kraszewskiego i Sienkiewicza, luminarzy polskiej powieści historycznej. Zarazem jest to utwór, który na rzeczonych twórców wpłynąć musiał znacząco, o czym przekonuje choćby tylko pobieżna jego lektura. W warstwie fabularnej rzecz pozostaje pod ogromnym wpływem twórczości Waltera Scotta. Utwór Czajkowskiego nie jest więc szczególnie oryginalny. Najkrócej rzecz ujmując "Stefan Czarniecki" to klasyczny romans historyczny, tudzież powieść historyczno-awanturnicza z romansowym wątkiem w tle. Napisana przepiękną archaiczną polszczyzną, także aż kusi, by odpowiedników niektórych fraz poszukać w "Panu Tadeuszu". W jednym ze swoich felietonów Waldemar Łysiak zajął się problemem plagiatu i kopiowania pomysłów dawniejszych, mniej znanych autorów przez autorów późniejszych, zwykle też popularniejszych. Odnośnie Sienkiewicza Łysiak sprowadził ten problem do swego rodzaju długu, który autor "Quo vadis" zaciągnąć miał u Tacyta. Zagadnienie owego "kopiowania" nabiera jednak szerszego wymiaru właśnie po lekturze "Stefana Czarnieckiego", z którego Henryk Sienkiewicz zaczerpnął niemal wszystkie pomysły, które (przyznajmy z dużo większym wdziękiem) wykorzystać miał na kartach Trylogii, w szczególności zaś "Ogniem i mieczem" i "Potopu". Niektóre wątki sprawiają wręcz wrażenie przepisanych. Zainteresowanych odsyłam do lektury. Tytułem wyjaśnienia powołam się tylko na casus Juliana Żytkiewicza, jednego z bohaterów powieści Czajkowskiego, który już nie tyle jest protoplastą słynnego Zagłoby, co raczej Zagłobą we własnej osobie i gdyby wszystkie jego krotochwile zawrzeć na kartach Trylogii nie zorientowalibyśmy się nawet, że mamy do czynienia z innym bohaterem, z innej wywodzącym się powieści. Trylogię znają prawie wszyscy, któż zna "Stefana Czarnieckiego"? Można by rzec: takie są zwyczajne dzieje. Wszak Jerzego Kosińskiego i jego "Wystarczy być" zna niemal cały świat (choćby za sprawą słynnej ongiś ekranizacji z Peterem Sellersem i Shirley MacLane w rolach głównych), a Nikodema Dyzmę i powieść Tadeusza Dołęgi-Mostowicza (z której Kosiński zrzynał jak popadło) znają tylko w Polsce... W pewnym sensie Sienkiewicz był zatem epigonem Czajkowskiego. Dla usprawiedliwienia laureata Nagrody Nobla należy jednak przyznać, że przepięknie rozwinął on to wszystko, co Czajkowski stworzył w zalążkowej tylko, pierwotnej zaledwie formie, uwznioślił "walterskottowską" powieść popularną nadając jej rangę dzieła o artystycznych ambicjach. Inna sprawa to zadłużenie Czajkowskiego w Słowiańszczyźnie, zwłaszcza zaś w kresach dawnej Rzeczypospolitej, a ściśle w Ukrainie, w tamtejszym ludzie i jego tradycjach. Stąd w powieści brak jest istotniejszej wzmianki o nie tak dawnym przecież powstaniu Chmielnickiego, sporo zaś miejsca zajmują pełne romantyzmu kozackie dumki i bohaterowie tamtejszego ludu, którzy z "koroniarzami" są za jedno, a interes Rzeczypospolitej traktują jak swój własny. Wspomnieć wypada Semena Teterę, skąpo wprawdzie przez autora opisanego kozackiego atamana, który pełni w powieści rolę niemal archetypu kozaka, wiernego syna Rzeczypospolitej i poddanego Jana Kazimierza. Temu wyidealizowanemu i z gruntu nieprawdziwemu obrazowi stosunków kresowych towarzyszą nadmiernie używane przez Czajkowskiego ukrainizmy, co nie ułatwia lektury, gdyż powoduje konieczność stałego sięgania do przypisów, zamieszczonych na końcu książki. Ów słowianofilizm był zresztą cechą charakterystyczną dla stronnictwa księcia Adama Czartoryskiego, do którego sam Czajkowski się zaliczał. Postać to skądinąd bardzo interesująca. W 1841 roku (a więc w rok po ukazaniu się "Stefana Czarnieckiego") przybył do Konstantynopola. Gdy rząd rosyjski domagał się wydalenia go z Turcji, w 1850 roku przyjął islam i na czele kozaków otomańskich odniósł wiele zwycięstw podczas wojny krymskiej (1853-1856). W 1872 toku przyjął poddaństwo cara i osiadł na Ukrainie, a w 1886 roku popełnił samobójstwo.

Do prowadzenia wojny potrzeba trzech rzeczy - pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy, jak mawiał Napoleon Bonaparte, który, mimo marnego końca, co nieco wiedział o tej materii. Autor powyższej książki wziął sobie tę dewizę mocno do serca, przedstawiając wszystkie konflikty jako rodzaj transakcji handlowej - wojnę wywołuje się dla pieniędzy, a wygrywa ją ten, kto ma ich więcej. O ile potrafi je mądrze zainwestować. Niestety, zapomina przy tym, że same środki wojen nie wygrywają, czego historia naszego kraju dowiodła wielokrotnie. Cóż, pan Howard mógł tego nie zauważyć, gdyż w jego mniemaniu Europa kończy się na Pirenejach na południu i na Łabie na Wschodzie, a Polska, Węgry czy Turcja (pamiętajcie, że przez ponad czterysta lat leżała w nieco bliższym sąsiedztwie niż obecnie) to głębooka Azja i zawracać sobie nimi głowy sensu nie ma. Może i dobrze, bo wtedy z części, pięknie pasujących do realiów Francji czy Niemiec, tez autor musiałby odszczekać. A tak, dowiadujemy się np. że w XVI i poł. XVII wieku jazda miała znaczenie tylko pomocnicze, a na polach bitew niepodzielnie królowała piechota. Krymscy Tatarzy nieźle by się zdziwili, gdyby przeczytali coś takiego, prawda? Nie mam zamiaru jednak wieszać psów na tej ciekawej pracy, w zasadzie bardziej przypominającej formą esej (chociaż nie tak lekki jak książki Jasienicy czy Krawczuka) niż opracowanie naukowe. Autor w sposób bardzo uproszczony przedstawia społeczne, gospodarcze i kulturowe aspekty wojny, sugerując, że sam kształt sił zbrojnych jest jedynie ich pochodną. Nie czuję się do końca przekonany, ale ogólna idea się broni. Raczej nie jest to książka dla osób spragnionych technicznych i taktycznych konkretów.

Walerian Meysztowicz, polski prawnik, dyplomata i pamiętnikarz, w swojej książce „Gawędy o czasach i ludziach” (wydanej po raz pierwszy w 1983 roku przez londyńską Oficynę Poetów i Malarzy) stworzył prawdziwy klejnot literatury wspomnieniowej. Ta kolekcja anegdot, refleksji i portretów historycznych to nie tylko kronika burzliwego XX wieku, ale przede wszystkim hołd dla ludzkiej pamięci, ironii losu i niezniszczalnej godności w obliczu tragedii. Meysztowicz, urodzony w 1893 roku na Kresach Wschodnich, przeżył obie wojny światowe, rewolucję bolszewicką, służbę w dyplomacji II Rzeczypospolitej i emigrację – a wszystko to przefiltrowane przez jego bystry, dowcipny i głęboko humanistyczny umysł. Książka składa się z luźno powiązanych „gawęd” – krótkich opowiadań, w których autor wspomina spotkania z wybitnymi postaciami epoki: od Piłsudskiego, przez całą listę papieży, po mniej znanych, ale fascynujących bohaterów codzienności, jak litewscy chłopi czy watykańscy kardynałowie. Meysztowicz nie buduje sztywnych biografii; zamiast tego maluje żywe obrazy, pełne detali sensorycznych – zapachów kresowych dworów, dźwięków wilgotnych lasów czy smaku przedwojennych bankietów. Jego styl jest lekki, anegdotyczny, przypominający rozmowy przy kominku, ale pod powierzchnią kryje się głęboka analiza historyczna i filozoficzna. Gawędy o czasach minionych stają się metaforą uniwersalnych prawd o ludzkiej naturze: lojalności, zdradzie, odwadze i absurdzie dziejów. Co czyni tę książkę arcydziełem? Przede wszystkim autentyczność. Meysztowicz nie idealizuje przeszłości – pokazuje jej blaski i cienie z bezlitosną szczerością. Opisuje np. upadek arystokracji kresowej nie jako tragedię romantyczną, ale jako nieunikniony proces, w którym giną nie tylko ludzie, ale całe światy kulturowe. Jego humor, często czarny i autoironiczny, rozbraja ciężar tematów: wojen, deportacji, komunizmu. Pod względem literackim książka błyszczy elegancją języka. Meysztowicz pisze po polsku z klasyczną precyzją, wzbogaconą kresowym kolorytem i francuskimi wtrętami (jako absolwent prawa i dyplomata watykański, nie stroni od erudycji). To proza, która czyta się jak poezję – rytmiczna, obrazowa, wolna od zbędnego patosu. W porównaniu do innych pamiętników epoki , „Gawędy” wyróżniają się optymizmem mimo wszystko: autor wierzy w przetrwanie ducha ludzkiego, nawet w piekle historii. Dla kogo ta książka? Dla miłośników historii Polski, Kresów, dyplomacji i po prostu dobrej literatury. To lektura obowiązkowa dla tych, którzy szukają nie suchej kroniki, ale żywego świadectwa. W dobie szybkich memów i powierzchownych narracji, Meysztowicz przypomina, jak ważne jest opowiadanie historii z sercem i rozumem.Podsumowując: „Gawędy o czasach i ludziach” to książka doskonała – mądra, wzruszająca, zabawna i ponadczasowa. 10/10 bez wahania. Jeśli jeszcze jej nie czytaliście, nadrabiajcie natychmiast; to jeden z tych tomów, które zmieniają perspektywę na świat. Polecam z całego serca!

Ostatnio czytałem najnowszą książkę Sebestyena i uznałem, że dobrze byłoby się zapoznać także z tymi jego publikacjami, które już ukazały się po polsku. "Dwanaście dni" to reporterska opowieść o powojennych dziejach Węgier: przejęciu władzy przez komunistów i podjętej jesienią 1956 roku próbie obalenia (a może tylko zreformowania?) dotychczasowego systemu rządów. Schemat kompozycyjny książki oparty jest o liczące kilka do kilkunastu stron notatki z poszczególnych dni. Nadaje to niewątpliwie dramatyzmu i stawia czytelnika jakby w środku wydarzeń rozgrywających się w Budapeszcie. Sebestyen przedstawia szerszy kontekst wystąpienia roku 1956: umacnianie władzy ludowej, lizusostwo partyjnej wierchuszki wobec Stalina, potem nagłe przetasowania w okresie tzw. odwilży i wreszcie sama rewolucja. Wiele miejsca poświęcił Autor polityce Waszyngtonu i Moskwy i ich winie za taki, a nie inny przebieg wydarzeń. Książka napisana jest bardzo przystępnie, choć z wykorzystaniem literatury wspomnieniowej oraz publikacji naukowych. Dobrze się ją czyta i można się z niej wiele dowiedzieć o tragicznej najnowszej historii kraju Bratanków. Tomasz Babnis

Świetny zbiór autorskich spojrzeń na różne związane ze starożytnym Rzymem tematy. Godne uwagi i błyskotliwe są zwłaszcza teksty o żywotach ważnych osobistości. Za najlepszy uważam esej "Epigoni", poświęcony rywalizacji Mariusza i Sulli; autor świetnie pokazuje, jak bardzo czasem nieuzasadnione jest ideologizowanie antyku, jak zniekształcony może być obraz starożytności wykreowany przez nowożytną historiografię. Pewne poglądy wyrażane przez autora niewątpliwie się zestarzały i we współczesnej nauce są inaczej ujmowane, bądź po prostu są uproszczeniami (np. nazywanie ustawy XII Tablic "kodeksem", czy chyba trochę płytkie spojrzenie na okres późnego antyku - autor twierdzi, że Zachód po śmierci Teodozjusza Wielkiego był bezbronny, nie wspomina na przykład o ważnym przecież Aecjuszu). Nie są to jednak duże wady; książka jest bardzo przyjemna w odbiorze, a i wiele można się z niej nauczyć. Polecam!

Groby na Wawelu oglądałam całe wieki temu, dlatego dobrze było przypomnieć sobie kogo skrywają sarkofagi i kaplice wawelskiego zamku. Książka jest niezwykle interesująca, jej autor Michał Rożek opowiedział jak wyglądały pochówki i uroczystości pogrzebowe kolejnych polskich królów i osób zasłużonych dla historii i kultury naszego państwa. Równie ciekawe były opisy samych nagrobków, pomników, sarkofagów i trumien , w których złożone zostały doczesne szczątki władców. Jednak z największych zainteresowaniem przeczytałam rozdział o tym co zawierały trumny, otwierane przy różnych pracach zabezpieczających lub z powodu przenoszenia grobów w inne miejsca. Wyobrażam sobie jak niesamowite wrażenie musiały sprawiać szczątki królewskie sprzed wieków, noszące jeszcze ślady splendoru i królewskiego majestatu, pod postacią bogato zdobionych szat i insygniów koronnych. Bardzo interesująca książka, pamięć o ludziach którzy tworzyli naszą historię i kształtowali państwo w którym teraz żyjemy to ogromnie ważny element naszej tożsamości , a książki takie jak ta przypominają nam o tym. Polecam absolutnie wszystkim.

Bardzo ciekawa, napisana przystępnym językiem historia życia i panowania Przemysła II. W moim odczuciu, świetnie ujęta sytuacja międzynarodowa, co w takich przypadkach jest niesłychanie istotne. Pomimo skąpych źródeł obraz jest klarowny, bez zbędnych teorii spiskowych. Dowód na to że historię, nawet tą poważną, naukową można opowiedzieć ciekawie. Minusem jest brak jakichkolwiek map.

Solidna pozycja, ale nieco hermetyczna. Sięgnąłem po nią, żeby zorientować się, po które pozycje o historii Polski sięgnąć na początek. I nadal nie jestem tego pewien, dowiedziałem się zasadniczo tyle, że Lelewel był republikaninem, Topolski marksistą, a Jasienica pisał nieakademicko

Jest bowiem rzeczą nader potrzebną, by w czasie prowadzenia wojny zachowywano chwalebną wstrzemięźliwość. To bowiem wojsko, ten naród, który nie panuje nad żądzą rozkoszy zmysłowych, dostaje się pod panowanie i jarzmo wrogów, i za słusznym wyrokiem Bożym zostaje przywiedziony do upadku ten, kto przedtem pozwolił, by go błędy doprowadziły do upadku. Ograniczone zaufanie do autora ? Może i tak, ale napisane jest to wspaniale i czyta się to świetnie, na pewno też dzięki przekładowi, gdyż oryginał jest tylko po łacinie. Tutaj tekst tylko polski. Jako stronnik Zbigniewa Oleśnickiego, Długosz nie oszczędza króla Jagiełły. Częste są dziwne sugestie dotyczące postawy króla. Jego sporów z Oleśnickim i karcenia króla przez tegoż. W każdym razie Oleśnicki nie podzielił losu świętego Stanisława. Czasem wydaje się to uzasadnione. Jagiełło miał np. spotkać się husyckim astrologiem. Córka króla i Anny Cylejskiej, Jadwiga zmarła otruta przez macochę, Zofię Holszańską, matkę Władysława Warneńczyka ? Ciekawa jest jednak charakterystyka Jagiełły, wystawiona przez autora po śmierci króla. Mamy tu też straszną historię Jana Strasza. Wysłanników króla Cypru, pośród których znajduje się polski rycerz ! Złupienie klasztoru w Pelplinie przez Polaków, kometę z 1439, sprawki husyckie i litewskie. No i oczywiście Warnę 1444. Poprzedzoną przez wielkie trzęsienie ziemi z 1443, odczuwalne w Polsce, Czechach i na Węgrzech. Długosz poświadcza pasmo zwycięstw króla w tymże 1443 roku i katastrofę Warny. Przed wojną ostrzegał króla też Wlad Drakula. A przed samą bitwą silny wiatr połamał wszystkie polskie sztandary, poza jednym. Atmosfera jak z Hittin. Król sam stwierdzał, że w kampanii 1444 został pozbawiony opieki Bożej. Rzeczywiście jest tu passus o winach Warneńczyka, szkoda że brak szczegółów. No co to mogło być ?! A zaginięcie ciała władcy, jest rzeczywiście bardzo dziwne. P.S. Nie jestem monarchistą, ale czy nie można by wprowadzić do konstytucji zapisu, że Rzeczpospolita Polska jest wygasłym Królestwem, a każdorazowy prezydent jest zarazem regentem ? Przecież przez większość swojego istnienia Polska była monarchią. Jasne, że zapis dla picu, ale wydaje mi się słuszny.