Dlaczego Izrael boi się Palestyny?

Ta książka miejscami bawi, miejscami przeraża, ale przede wszystkim przygnębia. Wydawałoby się, że w XXI wieku, kiedy dostęp do informacji jest tak łatwy, oszołomi powinni wyginąć. Zdaje się, że jest jednak odwrotnie - dzięki mediom społecznościowym rosną w siłę. Najbardziej zaskoczyło mnie jedno zdanie, zamieszone w ostatnim rozdziale - o tym, że pod płaszczykiem prawicowych fantazji, wyzwawcy QAnonu marzą skrycie o świecie obiecywanym przez... lewicę. Zredykalizowali się, bo czuli się zmarginalizowani przez system, oszukani, pozostawieni samym sobie. Autor postuluje wręcz, że sprawny publiczny system zdrowia, podniesienie pensji minimalnej i przystępne cenowo mieszkania mogą być skutecznym lekarstwem na brednie QAnonu. Ma to sens - frustraci, którzy nie mają się do kogo zwrócić, zwracają się w końcu do innych frustratów oraz cyników, którzy ich frustrację wykorzystują. Kiedyś był to kościół. Z kościołem jednak jest ten problem, że głosi słowo boże przekazane ludzkości dwa tysiące lat temu - lub nawet wcześniej. Przeciętny człowiek w XXI wieku nie widzi jasnego związku między przypowieściami biblijnymi a własnym życiem. Jeszcze 200 lat temu świat niewiele różnił się od czasów Jezusa, jednak wraz z nadejściem ery przemysłowej, wszystko gwałtownie ruszyło do przodu, pozostawiając w tyle zdezorientowanych ludzi. W takiej sytuacji tym łatwiej uwierzyć im w szalone teorie spiskowe, zwłaszcza jeśli ich głosiciele obiecują im "raj na ziemi" i to, że sprawiedliwości stanie się zadość. Szczególnie ciekawa jest fiksacja na punkcie maltretowania, w tym - molestowania - dzieci. To nie tylko odniesienie się do naturalnej potrzeby ludzi, żeby chronić dzieci, jak twierdzi autor. To też odpowiedź na coraz częstsze rewelacje o zbrodniach kościoła. Skoro mainstream może atakować kościół, to dlaczego by nie zaatakować mainstreamu? To, że oskarżenia są wyssane z palca, nikogo nie interesuje, ważne, że można powiedzieć: kościół może i jest zły, ale jego oskarżyciele są jeszcze gorsi. Niepokojąca jest skłonność do przemocy wyznawców QAnonu. Z drugiej strony, nie dziwi - skoro są wśród nich głównie konserwatyści, dla których posiadanie broni jest niezbywalnym prawem człowieka. Majaki QAnonu to wołanie o pomoc - błaganie o godne życie. Szkoda tylko, że jest wykorzystywane przez szarlatanów, a nie jest - jak chciałby tego autor - przyczynkiem do dojrzenia problemów trawiących społeczeństwo i walki z nimi. Oraz edukacji, edukacji, edukacji.

(48/25) Pozostając trochę w klimacie realizmu magicznego oraz Kolumbii, tym razem w wersji dużo "bardziej mrocznej" Nie jest to "lekki" temat i wymaga sporo uwagi a daje dużo do refleksji. Reportaż w świetnym południowoamerykańskim stylu opowiada o łatwości utraty życia i majątku oraz różnymi sposobami radzenia sobie z tym ciężarem w chyba najniebezpieczniejszej części Kolumbii-departamencie Magdalena. Książka zostawia swoje piętno, jest mocna i sugestywna. polecam!

"Krwawy kobalt" to niewątpliwie ważny reportaż dla ludzi żyjących w XXI w, w czasie, w którym wszystko kręci się wokół ekranów, kiedy nic nie da się zrobić bez nich. Nawet ta opinia nie ujrzałaby światła dziennego bez kobaltu... Autor zabiera nas do Afryki, do Republiki Demokratycznej Konga, tłumaczy nam jak wygląda handel potrzebnymi surowcami, kim są główni gracze i jak na tą sytuację wpłynęła przeszłość. Razem z nim docieramy do, często niedostępnych, kopalń, wiosek, o których nikt nie chce mówić ani pokazywać. Wymiar ludzkiej tragedii jest ciężki do zniesienia a mimo to niewiele da się zrobić. Reportaż, choć bardzo ważny i ciekawy, miejscami mi się dłużył, a po połowie książki tragedia górników (głównie dzieci) przez wtórne i nie różniące się opisy, nie wywierała już takiego wrażenia. Warstwa polityczna, historyczna i ta ludzka była potrzebna i tworzy zrozumiały obraz problemu, jednak opisywanie ciągle tego samego przy następnych, odwiedzonych kopalniach, jak dla mnie sztucznie wydłużało to, co już zostało powiedziane. Tak, czytajmy i otwierajmy oczy na takie problemy, wartościowa literatura, polecam.

Ten reportaż poruszył mnie z wielu powodów i zdecydowanie pozostanie dla mnie ważny, choć temat początkowo wcale nie wydał mi się interesujący. Nie znam się na Bliskim Wschodzie, niespecjalnie interesował mnie kiedykolwiek ten rejon geograficzny. Nie rozumiałam genezy powstania państwa Izrael, a z pojęciem Zachodni Brzeg chyba nigdy wcześniej się nie spotkałam. Moja wiedza o tych terenach ograniczała się stricte do umiejętności wskazania ich na mapie świata. Książka ta wywołała u mnie na samym początku dezorientację. Nie umiałam sobie wyobrazić ani tych miejsc, ani tej specyficznej rzeczywistości. Zmusiła mnie do obejrzenia kilku filmików podróżniczych z Izraela i Zachodniego Brzegu, żeby móc to jakoś poskładać. Zapoczątkowała też potrzebę usystematyzowania wiedzy o powstaniu Izraela i historii konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Wnioski, które mi się nasuwają są takie, że rozumiem społeczność Żydów jeszcze mniej niż kiedykolwiek wcześniej. Nie mogę pojąć jak naród, który przeżył taką tragedię jak Holokaust, getta i wielowiekowe prześladowania może dopuszczać się porównywalnych zachowań względem innego narodu. Wciąż pozostaję jednak osobą o bardzo nikłej wiedzy o tym skomplikowanym rejonie i choć nie mogę powstrzymać subiektywnych odczuć, staram się ograniczać ocenę. Jeśli chodzi o palestyńskich bohaterów tej książki to przede wszystkim im szczerze i głęboko współczuję. Znalezienie się na parę godzin wewnątrz głowy rodziców, którzy poszukują swoich dzieci poszkodowanych w wypadku było wyczerpujące. Wnioski i pytania na końcu książki z kolei bardzo trudne i niewygodne. Wypadek był jednak tylko osią opowieści o niekończących się upokorzeniach i niesprawiedliwości dotykającej Palestyńczyków. Momentami różnice kulturowe i religijne sprawiały, że ciężej było mi empatyzować, szczególnie z męskimi bohaterami. Nic, co napiszę o tej książce nie będzie wystarczające i wszystko co napiszę - zbyt infantylne. Podsumuję więc krótko - warto przeczytać, szczególnie w tych czasach.

Bardzo byłem ciekaw autora bo, pomimo że znany to jakoś tak do tej pory nie stanął na mojej czytelniczej drodze. I niestety po pierwszej lekturze stwierdzam, że znajomość to będzie krótka. Pozytywy? Jako osoba o znikomej wiedzy o Ameryce Łacińskiej pożywiłem się tutaj niemało, na odcinku historii, rasizmu, przyczyn zjawisk wszelakich nią toczących. Negatywy to niestety styl i poglądy autora, które dominują publikacje. Dzielenie włosa na czworo, obiektywna refleksja, poszukiwanie prawdy, która zazwyczaj leży gdzieś pośrodku, to nie tutaj. Dominuje narracja my kontra oni, po prostu. My jesteśmy dobrzy, wspaniali, czasami niedoskonali ale nie róbmy z tego afery. Po drugiej stronie jest podła i okrutna hydra pozbawiona jakichkolwiek pozytywów. Ta książka to głównie relacja z walki dobra ze złem i to by było jeszcze pół biedy gdyby autor potrafił zachwycić piórem, ilorazem i tym podobnymi przymiotami, które zawsze pomagały mi przymykać oko na, jak mawiali prezydenci, plusy ujemne pewnych publikacji. Niestety autor nie zachwycił mnie na tym polu. Źle nie było, niemniej zachwycająco również wcale. Summa summarum wyszło tak trochę średniawo. Ocenę zawyżam za sporą dawkę wiedzy jaką o Ameryce Łacińskiej, dzięki autorowi, przyswoiłem. Dla mnie w przypadku tej książki to niestety tylko tyle.

To była trudna książka. Autorka, znana w UK działaczka feministyczna, funkcjonując na forach i stronach jak Alex, zinfiltrowała świat tzw. "menosfery" oraz społeczności "inceli". Przykłady są przerażające. I gdyby nie to, że regularnie na pewnej polskiej stronie, na niektórych facebookowych grupach i na subredditach widziałem mnóstwo podobnych postów, jak opisane w książce, to mógłbym uznać za próbę prowokacji lub przesadę... co również należy do technik inceli. Według ludzi tam funkcjonujących, takie czyny wobec kobiet jak gwałt, obmacywanie, znieważanie, bagatelizowanie czy dyskryminacja, jest czymś normalnym i nawet nie powinno wywoływać oporu jak i na część nie powinno być paragrafu. Jednocześnie wychodzi szereg nieścisłości, przeinaczeń jak i braku logiki: indywidualna ocena wydarzeń z historii, wybiórcze, wymyślone lub przekręcone badania naukowe, oburzanie się że kobiety uprawiają seks ale jednocześnie nienawiść do kobiety że nie chcą uprawiać seksu. Nie zdziwiło mnie też, że bigtechy jak Facebook czy Google, nie dość że nie ściągają szkodliwych materiałów, to jeszcze je podbijają. Autorka podaje sposoby jak temu przeciwdziałać: rozmowa twarzą w twarz, łączenie się w grupy i przeciwdziałanie, dążenie do tego by normalni faceci nie wpadli w sidła... i tutaj znalazłem parę zgrzytów. Ubolewam że autorka nie przedstawiła drugiej strony (a nawet miejscami zbagatelizowała coś takiego jak "mizoandria"), gdzie w ramach skrajnego feminizmu dyskryminuje się mężczyzn. Pod koniec również się nieco pogubiła: własne przeżycia, Internet, menosfera, jej facet, mizoginia, politycy. No i nieco naiwne podejście, że wystarczy w szkołach rozmawiać, by uniknąć tego zjawiska. Aczkolwiek ważna książka, prawdopodobnie każdy z nas zna incela ze skrajnymi opiniami, nawet się nie spodziewa że to ta osoba.

Irlandia przez dziesięciolecia uchodziła za bastion tradycyjnego katolicyzmu, a jej tożsamość narodowa była nierozerwalnie spleciona z nauką Kościoła. Było to państwo, w którym głos biskupa ważył więcej niż ustawa, a religijność definiowała każdy aspekt życia społecznego – od szkolnictwa, przez opiekę zdrowotną, aż po sferę najbardziej intymną. Derek Scally w swojej głośnej i bolesnej książce „Najlepsi katolicy pod słońcem. Pożegnanie Irlandczyków z Kościołem” podejmuje się karkołomnego zadania: próbuje zrozumieć, jak to możliwe, że ten monolityczny gmach wiary zawalił się w ciągu zaledwie jednego pokolenia. To reportaż rzetelny, surowy i niezwykle potrzebny, który oceniam na mocne 7/10. Anatomia upadku Scally, wieloletni korespondent „The Irish Times” w Berlinie, patrzy na swoją ojczyznę z pewnego dystansu, co pozwala mu dostrzec mechanizmy niewidoczne z wnętrza wyspiarskiego tygla. Autor nie skupia się wyłącznie na samych skandalach pedofilskich, choć stanowią one mroczne tło całej opowieści. Interesuje go przede wszystkim systemowa patologia – świat azyli sióstr magdalenek, domów matki i dziecka oraz brutalnych szkół przemysłowych. Scally stawia niewygodne pytania: gdzie byli rodzice? Gdzie byli sąsiedzi? Autor obnaża zbiorowe wyparcie i „zmowę milczenia”, która pozwoliła Kościołowi na przejęcie niemal totalitarnej kontroli nad duszą Irlandczyka. To, co wyróżnia tę książkę na tle innych publikacji o kryzysie wiary, to odejście od prostej dychotomii „zły kler – dobre ofiary”. Scally sugeruje, że irlandzkie społeczeństwo było współuczestnikiem tego systemu. Kościół nie był obcą siłą okupacyjną; był częścią każdej rodziny. Autor z chirurgiczną precyzją analizuje proces, w którym Irlandczycy „pożegnali się” z instytucją, przechodząc od ślepego posłuszeństwa do całkowitej obojętności lub gniewu. To pożegnanie nie jest jednak radosnym wyzwoleniem; to proces pełen traumy, poczucia winy i pustki, której współczesna, zsekularyzowana Irlandia jeszcze nie nauczyła się wypełniać. Styl i konstrukcja Warsztat Scally’ego jest godny podziwu – pisze on językiem wyważonym, unikając taniego moralizatorstwa. Przeplata osobiste wspomnienia z wywiadami z politykami, ofiarami i hierarchami, tworząc wielowymiarowy fresk. Momentami książka staje się jednak nieco zbyt dygresyjna, co może rozpraszać czytelnika szukającego zwartej tezy, stąd ocena 7/10. „Najlepsi katolicy pod słońcem” to lektura obowiązkowa, szczególnie w krajach, które przechodzą podobny proces gwałtownej sekularyzacji. Scally nie daje gotowych recept, ale zmusza do refleksji nad tym, co dzieje się z narodem, gdy jego fundamenty moralne okazują się ufundowane na kłamstwie i przemocy. To gorzki, ale oczyszczający portret Irlandii, która przestała być „świętą wyspą”, by wreszcie stać się krajem ludzi wolnych, choć boleśnie poturbowanych przez własną historię. Książka zostawia nas z pytaniem: co pozostaje, gdy Bóg odchodzi, a instytucja, która go reprezentowała, traci twarz? To lektura, która boli, ale i uczy pokory wobec historii.

6,5 to bardziej zbiór felietonów dotyczących jednego tematu niż pełnokrwisty reportaż brakuję mu pewnej głębszej analizy bardziej zróżnicowanej perspektywy mimo tego skutecznie zwraca uwagę na skalę problemu i to dobry punkt wyjścia do dalszego zgłębiania tematu czy refleksji. Czyta się dobrze i warto sięgnąć bo przytoczone historie są poruszające a czasami trudno w nie uwierzyć.

Ciekawe zestawienie badań na temat wpływu tragedii narodowych i związanych z nimi traum, które kształtują mentalność i charakter nacji na kolejne pokolenia, głównie na przykladzie Polski i Żydów. Jeśli chcecie sie dowiedzieć czegoś więcej o sobie to szczerze polecam, może, niektore teorie i tezy wydają się lekko naciągane to lektura jest ogólnie bardzo pouczająca, choć momentami delikatnie nużąca.

Czapki z głów dla wszystkich osób i ich opiekunów (jeśli ich mają), które opowiedziały swoją historię- często pełną bólu, traumy, lęku i innych trudności. Z jednej strony jest to przygnębiające (bo głęboko współczuję takich przeżyć), a z drugiej (jakkolwiek to nie zabrzmi) pocieszające, że moje własne dziecko z AuDHD ma niskie nasilenie cech i funkcjonuje bardzo dobrze i jest powszechnie akceptowane i kochane. No i szacun dla pana Hołuba, który wszystkich tych historii wysłuchał i opisał. Doceniam też wkład osób z wykształceniem kierunkowym.

byłam w Szwajcarii raz i wróciłam kompletnie oczarowana. teraz zbliża się drugi wyjazd i nie potrzebuję już reportaży pt. "gdzie warto zajrzeć i co warto o typowych Szwajcarach wiedzieć", więc z ogromną ciekawością przesłuchałam rzecz traktującą o tym, że nie do końca jest to kraj czekoladą i serem płynący. nieco przeraża fakt, że w jednym z najbardziej rozwiniętych obecnie krajów kobiety uzyskały prawa wyborcze w roku mojego urodzenia i wciąż, w XXI wieku, muszą kombinować jak koń pod górę, żeby łączyć macierzyństwo z karierą. bardzo ciekawa i wciągająca, a przy tym lekko porażająca pozycja.

Dziwią mnie niskie oceny. Książka jest napisana w sposób który zestawia elementy analizy lingiwstycznej na poziomie pracy naukowej z własnymi doświadczeniami autorki. W ten sposób fakty są one bardziej przyswajalne i pełne przykładów z życia codziennego, popkultury i social mediów. Dla mnie świetna lektura i ciekawe porównania, między polityką, marketingiem, platformami społecznościowymi, sektami, obsesją na punkcie ćwiczeń czy wyglądu.

Mam sentyment do historii o śląskości i prawdopodobnie to podbija dla mnie ocenę tej pozycji. Od pewnego momentu książka nie potrafi się zdecydować, o czym tak naprawdę jest - o Ślązakach w Teksasie, o gorączce ropy naftowej czy o politycznym pejzażu dzisiejszego Teksasu. Irytowały mnie spolszczenia i uproszczenia w wypowiedziach gwarowych (nie wystarczy mówić „jo” zamiast „ja”, żeby była to gwara śląska, sam zapis jest też w pewien sposób skodyfikowany i tego mi brakowało). Była to jednak interesująca pozycja i historia, której inaczej bym na pewno nie poznała.

Książka Dipo Faloyina, Afryka to nie państwo, to błyskotliwa i bezlitosna intelektualna chłosta wymierzona w zachodnią ignorancję. Autor nie prosi o uwagę – on jej żąda, rozbijając w pył kolonialne mity, które od dekad więżą cały kontynent w klatce krzywdzących stereotypów: biedy, safari i niekończących się wojen. Moja ocena 7/10 odzwierciedla uznanie dla tej potężnej lekcji pokory i pasji autora, choć zaznaczam, że pod względem strukturalnym jest to publikacja nieco nierówna. Już sam tytuł jest manifestem. Faloyin z furią i dużą dawką ironii punktuje zachodnią tendencję do traktowania Afryki jako jednej, homogenicznej masy. Autor przypomina, że mówimy o 54 krajach, tysiącach języków i kulturach tak odmiennych, że wrzucanie ich do jednego worka jest nie tylko błędem, ale formą współczesnego neokolonializmu. Kluczowe punkty, które Faloyin poddaje analizie, to: Konferencja Berlińska (1884): Moment, w którym europejskie mocarstwa narysowały mapę Afryki od linijki, dzieląc grupy etniczne i łącząc wrogie sobie społeczności w sztuczne twory państwowe. Biały Zbawca: Krytyka celebrytów i organizacji pomocowych, które budują swój wizerunek na „ratowaniu” kontynentu, często pogłębiając jego problemy. Popkultura: Analiza tego, jak Hollywood (od Króla Lwa po kino wojenne) utrwala obraz Afryki jako dzikiej krainy bez historii sprzed kolonizacji. Styl i energia Faloyin pisze z ogromną energią. Jego język jest nowoczesny, dynamiczny i często zabawny – szczególnie w rozdziałach poświęconych rywalizacji o to, który kraj robi najlepszy ryż jollof. To właśnie te fragmenty, pokazujące żywą, dumną kulturę miejską, są najmocniejszą stroną książki. Autor pozwala nam poczuć rytm Lagos czy Akry, odchodząc od martyrologii na rzecz celebracji życia. Mimo że misja autora jest szczytna, książka cierpi na pewne problemy kompozycyjne. Fragmenty dotyczące historii politycznej bywają przeładowane faktami, co sprawia, że tempo narracji drastycznie spada po energicznym wstępie. Niektóre rozdziały wydają się nieco powtarzalne – autor tak bardzo chce udowodnić swoją rację, że wielokrotnie wraca do tych samych argumentów. Dla czytelnika zorientowanego w tematyce, część wniosków może wydać się oczywista. Afryka to nie państwo to potężny głos w dyskusji o tożsamości. Faloyin nie tylko wytyka błędy Zachodowi, ale przede wszystkim oddaje głos samym Afrykanom. To książka, która uczy pokory i każe nam zrewidować spojrzenie na mapę świata. Choć momentami nierówna, jest niezbędną odtrutką na dekady uproszczeń. Solidna siódemka za burzenie murów ignorancji.

Wstyd się przyznać, ale zapomniałem już o epidemii z końca XX wieku. Kiedy trwała, nie przejmowałem się tym zbytnio, wpisując się w ogólny trend: „to mnie nie dotyczy, nie jestem homoseksualistą ani narkomanem”. Historia Passerona pozwoliła mi wrócić do tamtych lat i spojrzeć na AIDS z wyjątkowej perspektywy – gdy choroba atakuje i odbiera najbliższych. To nie jest dramat tylko grup wymienionych powyżej, ale także rodzin, które HIV dotknął, doprowadzając do ich upadku niczym klątwa czarownicy przeklinającej po piąte pokolenie. Drugą częścią książki jest o podążaniu śladami wirusologów zajmujących się epidemią – początkowo pasjonujące, aż do momentu, gdy medyczne terminy zabijają całą opowieść. W jednym z zdań reportażu francuskiego autora bohaterka, widząc w telewizji Jana Pawła II, mówi „Idiota”, komentując zakaz używania prezerwatyw w środku pandemii. Wtedy wielu ludzi zasłużyło na ten epitet.

Wciągająca od pierwszych zdań. Bardzo ciekawe, nieszablonowe połączenie historii, filmoznawstwa, socjologii a nawet filozofii. Mnóstwo smaczków i nieznanych detali, z kolei znane historie przedstawione są z innej strony niż zwykle. Podejście do każdego tematu jest naprawdę oryginalne. Niech Cię nie zwiodą tytuły rozdziałów, odpowiadające słynnym filmom – każdy z nich jest przede wszystkim pretekstem do poruszenia dylematu moralnego, który był aktualny w momencie kręcenia filmu i najczęściej pozostał taki do dziś. Z pewnym niedowierzaniem a może nawet przerażeniem czytelnik odkrywa, że lata lecą a społeczeństwo w zasadzie stoi w miejscu. Rasizm, ksenofobia, mizoginia, bezkarność bogatych i potężnych – może i przebrały się w nowe szaty, ale w swoim jądrze pozostały niezmienione. Ciężko czuć się bezpiecznie w świecie, w którym wystarczy iskra, żeby na nowo rozpalić nigdy niewygasłą nienawiść. Może kiedyś ktoś nakręci o tym film – o kolejnym dzieciaku z getta, który przecież nie jest niewolnikiem ale nie jest też wolny. O kolejnej kobiecie, która nie powiedziała „nie” wystarczająco głośno. O kolejnym koncernie kupującym sobie przychylność polityków i mediów, dla których zera na koncie są ważniejsze od cierpienia jakichśtam obcych, biednych ludzi. Póki co napisał o tym Maciej Jarkowiec – i zrobił to z pomysłem, z polotem, z wizją, z wrażliwością. Odważnie, mądrze, miejscami nawet dowcipnie, często ironicznie. Wspaniale spędzony czas. Słuchałam audiobooka – lektor również spisał się świetnie.

Czytanie tego reportażu prawie bolało. Ludzie wychowani wśród przemocy, wyzwisk i nałogów traktowali ten stan jak coś naturalnego. Sami powielali te schematy. Kobiety wybierały na partnerów mężczyzn podobnych do uzależnionych brutalnych ojców czy ojczymów. Same niejednokrotnie dopuszczały się przemocy i oddawały nałogom. Młodzi chłopcy znający jedynie kradzieże, rozboje, totalny brak jakichkolwiek zasad... Życie, którego nie zna tzw. przeciętny Kowalski.

Solidna książka. Fajnie że daje kontekst całej sprawy a nie idzie po łebkach sugerując tu że internet jest winny (jak było chociażby w dokumencie na HBO). Dobrze też że to książka która widzi że tutaj każdy jest ofiarą i przyczyny tej zbrodni są bardziej złożone niż jakieś proste założenie. Tez nie traktuje tej zbrodni jakby była niczym ale dobrze rozwija całe tło które do tego doprowadziło oraz patologie wymiaru sprawiedliwości i systemu penitencjarnego. Szkoda że nie ma trochę więcej informacji o Belli, ale gdzieś widziałem informacje że ona i jej rodzina nie zgodziły się na rozmowę z autorką więc brak tej perspektywy jest usprawiedliwiony.

Po "Wszyscy tak jeżdżą" sięgnęłam po kolejną książkę Bartosza Józefiaka i po raz kolejny było to spotkanie z wartościową lekturą. "Patodeweloperka: to nie jest kraj do mieszkania” to reportaż, który wciągnął mnie w informacje o ogromnie ważnej branży, która notabene decyduje o bezpieczeństwie i spokoju człowieka, jest swoistą podwaliną do innych działań i decyzji w życiu. Autor sięgnął po temat budownictwa mieszkaniowego dostarczanego społeczeństwu przez deweloperów. Dodatkowym atutem tej książki jest jej merytoryczność, wielowątkowość i niestety wciąż aktualność. Czy dowiemy się zatem "Jak budować wygodne mieszkania i osiedla z myślą o lokatorach i środowisku?" (str. 267), czy raczej otworzą się oczy jak jest najczęściej w tej branży. Bartosz Józefiak przygląda się problemowi z wielu stron: ekonomicznej, społecznej, urbanistycznej i ludzkiej. Nie ogranicza się do prostych tez ani łatwych ocen, ale cierpliwie odsłania kolejne warstwy oblicza rynku mieszkaniowego, pokazując, jak systemowo doprowadzono do sytuacji, w której mieszkanie w Polsce przestało być podstawową potrzebą, a stało się luksusem dostępnym dla nielicznych, którzy dyktują ceny i warunki bardzo dużej grupie ludzi. "-Mieszkania nie tanieją dlatego, że deweloper stwierdzi: "A, już zarobiłem, teraz macie taniej". Ceny spadają wtedy, kiedy już nikogo nie stać na to, żeby mieszkanie kupić." (str. 267) Autor kieruje reflektory na problem fundamentalny zwłaszcza dla młodego pokolenia, ludzi, których nie stać na własny dach nad głową, mimo pracy, wykształcenia i społecznych aspiracji, bo nie zarabiają wystarczająco, aby uzyskać zdolność kredytową pozwalająca na "zdobycie" własnego M. W książce wyraźnie wybrzmiewa teza, że obecny model rynku mieszkaniowego nie służy mieszkańcom, lecz stał się narzędziem do pomnażania kapitału przez bardzo wąską bogatą grupę beneficjentów. Ci zaś dyktują wygórowane warunki osobom, które znalazły się w dramatycznej sytuacji braku miejsca do życia. „Patodeweloperka”. …” to także książka ostrzegawcza, brutalnie obnażająca mechanizmy, które normalizują chaos przestrzenny, ciasnotę, mikroapartamenty bez dostępu do światła czy zieleni oraz dehumanizację mieszkania jako przestrzeni do życia. Może być też swoistą "Trąbą jerychońską" skierowaną w stronę zarządzających na poziomie centralnym jak i regionalnym, ale także do nabywców, którzy bezrefleksyjnie dają się wciągać w nieuczciwe gry deweloperów i wreszcie inwestorów, którzy idą na łatwiznę. Obnaża absurdy programów rządowych, które tylko windują ceny metra, pokazuje jak działa cały system i proces nowej inwestycji i kto tak naprawdę dyktuje warunki, wyciska z metrażu ile się da i kieszeni. Wytyka też nieumiejętność decydentów do stawiania warunków deweloperom i ich całkowitą kapitulację: "Menadżerka Agnieszka uważa, że niezbędny jest dialog między inwestorami a samorządem. Bo wbrew pozorom nie musi być tak, że urzędnicy i przedsiębiorcy stają po dwóch stronach barykady. _My jesteśmy otwarci. Czemu urzędnik nie przyjdzie i nie powie "Chcecie budować? Super, pozwolę wam, dogadajmy się, ale ja chcę jedną klatkę z mieszkaniami komunalnymi". (str. 279) Autor wnikliwie przygląda się też "świętemu hasłu" deweloperów, czyli "optymalizacji", które jest kluczem do oszczędności na wszystkim, począwszy od planów, materiałów, sprzętu i wykonawcach. To dzięki "optymalizacji" klienci kupują coraz skromniej wyposażone mieszkania, mniej wygłuszone, mniej ustawne, mniej komfortowe do życia. Dowiemy się co to jest „święty „ PUM i poznamy tajniki marketingu deweloperskiego. Ciekawym wątkiem poruszonym przez autora, który potwierdza też moje obserwacje i przemyślenia, jest ten dotyczący podejścia młodych ludzi do mieszkania. W moim odczuciu dotyczy to także wielu wynajmujących, którzy nie przyzwyczajają się do miejsca. "- Podejście ludzi mieszkających w nowym budownictwie jest kompletnie inne niż lokatorów w starych blokach. Dzisiaj klient ma swoje mieszkanie i ma wywalone, co się dzieje naokoło. Na zebraniach wspólnoty zrobi awanturę, dlaczego on ma utrzymywać ten trawnik, ile to kosztuje, czemu to ma ładnie wyglądać? Jemu są nie potrzebne części wspólne, bo jak coś jest wspólne , to jest niczyje, nikt o to nie zadba." (str. 97) Czy zatem deweloper buduje tak, jak klienci mu na to pozwalają zgadzając się kupić wszystko jak leci, w myśl im taniej tym lepiej, stać mnie tylko na tańsze tu i teraz, nie ważne ile w przyszłości to tanie będzie mnie kosztowało? Albo obchodzi mnie to tylko teraz, bo za jakiś czas będę mieszkał gdzie indziej. A z drugiej strony czy to droższe jest zawsze lepsze, też niekoniecznie. Ogromną siłą tej publikacji jest jej solidne udokumentowanie. Autor opiera się na danych, przykładach, rozmowach i analizach, dzięki czemu książka nie jest publicystycznym manifestem, lecz rzetelnym reporterskim "sprawozdaniem" z branży. To tekst, który działa jak dzwon alarmowy, może budzić z letargu, otworzyć oczy, prowokować do refleksji, niemniej osobiście nie mam nadziei na realną zmianę gdziekolwiek. Choć na ostatnich stronach autor daje pozytywny przykład to jest to tylko jedna jaskółeczka, która w ogromie patologicznego podejścia do swojej roboty, wiosny nie czyni. „Patodeweloperka. ...” to książka ważna i potrzebna, jedna z tych, które zostają w czytelniku na długo po zamknięciu ostatniej strony. Kolejne chapeau bas dla Bartosza Józefiaka za odwagę, konsekwencję i warsztat. To nie jest tylko książka o mieszkaniach. To książka o prawie do godnego życia."Patodeweloperka: to nie jest kraj do mieszkania" to lektura, obok której trudno przejść obojętnie a na dodatek napisana w bardzo ciekawym ujęciu i schemacie. Zdecydowanie warto.

Książka zapowiada się jak kolejny reportaż z gatunku true crime, na dodatek nie do końca dobrze skonstruowany (w trakcie wychodzi na jaw, że to pierwsza próba pisarska autora, z zawodu lekarza, i że ostatecznie poradził sobie całkiem nieźle). Kolejne rozdziały zaczynają jednak wciągać niepostrzeżenie, tak że od lektury nie sposób się oderwać. I wtedy okazuje się, że to nie żadne true crime, tylko historia walki o podstawowe prawa człowieka: o zdrowie, dostęp do opieki lekarskiej, sprawiedliwy sąd, godność – nawet jeśli to godność więźnia odsiadującego dożywocie za brutalne morderstwo. Ostatecznie książka pozostawia z poczuciem uznania dla autora i z szacunkiem do niego, ale też z głębokim żalem, poczuciem niesprawiedliwości, nawet gniewem. Na co? Na to, co zawsze – na głęboki podział społeczeństwa, na mechanizmy tego świata, które zawsze faworyzują tych już i tak uprzywilejowanych – zamożnych, zdrowych, sprytnych. Warta przeczytania choć nie poprawia humoru. Skłania za to do refleksji, ale też do wdzięczności za to, co mamy, a co nie wszystkim było dane. Dałabym 6.5, bo konstrukcja i język nie są do końca zadowalające, ale z uwagi na brak połówek wolę podciągnąć w górę.