Dla szczęśliwych i nieszczęśliwych

Poezja ambasadorem marzeń. Tym zaszczytnym tytułem obdarowałbym dziedzinę sztuki, którą tak chętnie wzięły pod swoją opiekę mitologiczne muzy olimpijskie. Cieszę się, że skarby liryki przedstawiają w moich oczach tak wielką wartość i warte są uhonorowania najwyższym szacunkiem. Wierzę, że nastrojowe wiersze są w stanie pogodzić namiętność z głosem rozumu. Jestem o tym przekonany, bo sam zobaczyłem ile ciężkiej pracy wykonała na przestrzeni kilkudziesięciu lat polska twórczość poetycka. To, czego dokonała nie było lekkim zajęciem. Ryszard Krynicki w próbach ratowania narodów widział w niej głos sumienia. Tadeusz Gajcy postrzegał ją jako myśl, pragnącą poznać istotę rzeczy. Władysław Broniewski odkrywał w niej krzyk pierwszomajowej krwi, utoczonej w walce o ludzką godność. Ja tymczasem nazwałbym ją wiecznym pielgrzymem, pukającym do naszych drzwi w poszukiwaniu miejsc, które by można rozjaśnić optymizmem i wiarą w sens życia. Tym jest poezja. Przyjacielem, jakiego warto mieć zawsze przy sobie. Zaintrygowany wierszami Juliana Tuwima zdałem sobie sprawę z realności fragmentu jego wiersza "Do prostego człowieka". "Rżnij karabinem w bruk ulicy! Twoja jest krew, a ich jest nafta!". Jak wielce aktualne wydają się słowa wypowiedziane ponad osiemdziesiąt lat temu. Jak wiele czasu potrzeba aby zasypać podziały gnębiące ludzkość. Jednak wykonując często syzyfową pracę, poezja daje nam nadzieję na łagodzenie bólu i oswojenie lęków. Pozostając pod wrażeniem wojowniczej retoryki Tuwima, dostrzegłem też całkiem odmienne w wymowie, wiersze Bolesława Leśmiana z cyklu "Łąka". Jego podawana z rąk do rąk zjawiskowa piękność, stała się dla mnie synonimem tajemniczej mgiełki, otulającej świat widzialny na pograniczu ezoterycznego wyobrażenia wrażeń. To wszystko potrafi zadziwić, zastanowić i zmusić do przystanięcia zaganianych współczesnym życiem ludzi. "Poezja naszego wieku" wykonała ogromny krok, spinający lirykę Młodej Polski z czasami poprzedzającymi upadek komunizmu. Po drodze musiała się zmierzyć z rujnowaniem przez złowrogie totalitaryzmy fundamentów świata. Ale nawet wtedy Krzysztof Kamil Baczyński znalazł w swoim "Erotyku" siłę, aby wypełnić ciszę pomiędzy salwami karabinów. W tamtych latach można było bardzo łatwo zostać bohaterem. Jednak dla uczestników walki o istnienie całego narodu, oglądanie "rzek ognia ściętych krwią purpurową", było traumatycznym przeżyciem o którym woleliby zapomnieć. Bo poezja to nie tylko walka. To również zabawa słowem Stanisława Młodożeńca i radość Wisławy Szymborskiej z zapisywania białych kartek. To drobne rzeczy, które przelotnie cieszą umysł, jak i poważne filozoficzne rozważania na miarę "Traktatu moralnego" Czesława Miłosza. Odczuwam, jakby Zbigniew Herbert dedykował "Przesłanie Pana Cogito" specjalnie dla mnie. "Bądź odważny gdy rozum zawodzi" - w wielce bojowej do życia pozycji nastawiają mnie te słowa. "Strzeż się jednak dumy niepotrzebnej" - ma rację nasz polski poeta, pokory nigdy za wiele. "Strzeż się oschłości serca" - prawda to święta a uczuciami nie warto grać w kości. "Powtarzaj wielkie słowa, powtarzaj je z uporem" - wiem, że tylko wtedy zerwę owoc z własnego drzewa wiedzy. Podejrzewam, że gdyby Zbigniew Herbert żył, to dodałby do tego zdanie "obiecaj, że nadal będziesz czytał poezję" - wypełniłbym to zadanie z wielką przyjemnością.

"Nie, ja nie żałuję. Przeciwnie, bardzo ci dziękuję, miły mój. Że w tym kraju przeżyłam te kilka podłych lat. Nie, nie żałuję. Że na koniec się dowiem: ot, tak się toczy świat. Nie, nie żałuję. Nie, ja nie żałuję. Przeciwnie, bardzo ci dziękuję, kraju mój." *** Wiersze Agnieszki Osieckiej są jak gorzka czekolada. Zostają w pamięci. Z pozoru lekkie, ale to tylko pierwsze wrażenie. *** "Są takie noce od innych ciemniejsze, kiedy się wolno rozpłakać" (8)

[...] PORTRET Usta twoje: ocean różowy. Spojrzenie: fala wzburzona. A twoje szerokie ramiona: Pas ratunkowy.. 𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀" ! Ten poetycki tomik został wydany w 1926 roku i zawiera w przeważającej mierze czterowersowe miniatury liryczne, które stanowią jedno z czołowych osiągnięć literatury 20-lecia międzywojennego. Autorka w cudowny i oszczędny w słowach sposób przedstawia refleksje o życiu, codzienności oraz dość osobiste przemyślenia o miłości, uczuciach. Niebanalnie sentencjonalne. Część utworów w gorzkiej tonacji, jednak na przykład w utworze "Miłości", finalnie kobieta jako podmiot liryczny, pomimo zranienia odejściem miłości, to jednak analizując na chłodno swój stan z godnością wychodzi z zaistniałej sytuacji, stając się silniejszą przez to doświadczenie. Dawno nie czytałam tak przepięknej poezji. Rzadkość w dzisiejszych czasach tak wysublimowana, wysmakowana powściągliwość, a jednak wyrażająca ogrom emocji w kilku 𝗦𝗞𝗥𝗭𝗬𝗗𝗟𝗔𝗧𝗬𝗖𝗛 𝗦Ł𝗢𝗪𝗔𝗖𝗛💗 𝗦𝗭𝗖𝗭𝗘𝗥𝗭𝗘 𝗣𝗢𝗟𝗘𝗖𝗔𝗠 ! 𝐂𝐙𝐘𝐓𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐒Ł𝐔𝐂𝐇𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐖𝐀𝐑𝐓𝐎 ! 𝗣𝗿𝘇𝘆 𝗼𝗸𝗮𝘇𝗷𝗶 𝗱𝗼 𝘄𝘆𝘀ł𝘂𝗰𝗵𝗮𝗻𝗶𝗮 𝗷𝗲𝗱𝗲𝗻 𝘇 𝘂𝘁𝘄𝗼𝗿𝗼́𝘄 𝘄 𝘄𝗲𝗿𝘀𝗷𝗶 𝗺𝘂𝘇𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲𝗷 : https://youtu.be/KNdzBye2rOQ?si=ArKhWS3L1EW--CJN Teksty z tomu były wykonywane jako piosenki, m.in. przez Ewę Demarczyk na płycie Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego. A teraz Sanah oraz Kasia Nosowska

Nie wiem, co mógłbym napisać o tej książce, nie umiem do końca ocenić czyjejś tak intymnej, tak lirycznej korespondencji. Jeżeli interesujecie się Haliną Poświatowską to bardzo polecam, jeżeli jeszcze jej nie znacie, to także polecam, ponieważ to nie tylko zbiór osobistych listów, ale także wspaniały, poetycki niemal materiał twórczy. Po tej lekturze, Poświatowska fascynuje mnie jeszcze bardziej. 10/10

A. Osiecka „Lubię” „Anglików Bardzo długie włosy Czytelnie publiczne na prowincji Dwudziestolecie międzywojenne Etymologię Filmy Felliniego Gadać do utraty tchu Hotele i mieszkanie w hotelu Idealistów i idealistki Jawność(…)” s.636. Agnieszka Osiecka, Najpiękniejsze wiersze i piosenki, Prószyński i S- ka Media, Warszawa 2016. Plus dla Wydawnictwa za niezwykły zbiór poezji, liczący…665 stron. Warto też sięgnąć po opracowanie: Magdaleny Nosal, Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej. T.25: Archiwum Agnieszki Osieckiej, Warszawa 2017. Agnieszka Osiecka, znana nie tylko jako autorka bardzo popularnych tekstów piosenek takich, jak: „W dziką jabłoń cię zaklęłam”, „Widzisz mała”, „Zielono mi”… to znakomita poetka (tekst spod jej pióra - to błysk poetyckiej swobody myśli, fraz, strof…) Lekkość, precyzja i jasność przekazu - zachwyca. Sięgasz po tekst Osieckiej i wydaje ci się, że pisanie wierszy to banalnie, proste zajęcie. Tak piszą tylko najwięksi poeci, należy do nich Agnieszka Osiecka. Poetka nie byłaby sobą, gdyby nie dodała do „LUBIĘ” przeczenia „NIE”. Partykuła uwielbiana (okazuje się ) nie tylko przez dzieci… „Nie lubię” Ascezy Banałów Cedzenia słów przez zęby Dyskusji o sztuce, gospodarce, kulturze Epatowania Fanatyków Godzić się z koniecznością Haków Iść wcześnie spać Jeść na stojąco Klawych ludzi Lasu jesienią Łapania za słowo (…) s. 644. Lubię… Nie lubię … (w układzie alfabetycznym) w zbiorze wierszy Osieckiej, czyli dwie filiżanki kawy w jesienny wieczór. 10/10

Nie czytam poezji, ale chcąc sprostać WyzwaniuLC na marzec 2023 podjęłam próbę. I akurat wybrałam ten tomik. Pomimo świadomości, że nie wszystko rozumiem, nie odbieram w pełni piękna wierszy (bo kiepskie u mnie doświadczenie), tomik ten mnie urzekł. I z przyjemnością powtórzę takie doświadczenie częściej.

Poezję Haliny Poświatowskiej pokochałam w czasach licealnych, czytałam co nieco o tej poetce, lecz większą wiedzę o niej zyskałam dopiero teraz dzięki książce Marioli Pryzwan. Ponieważ ja też jestem pacjentką kardiologiczną obawiałam się czy ta książka mnie nie zdołuje, ale nie żałuję jej przeczytania. Doszłam do wniosku,że Haśka bardzo przypomina mi inną ulubioną poetkę, Marię Pawlikowską -Jasnorzewską. Podobne poczucie humoru-nieco złośliwe , nieprzeciętna inteligencja, wrażliwość, wyjątkowa dbałość o urodę i potrzeba miłości, to wspólny mianownik tych dwóch niezwykłych kobiet. Halinę Poświatowską wspominają jej najbliźsi , przyjaciele, krewni i osoby które miały z nią styczność. Pośrednio wiele szczegółów dotyczących jej życia, charakteru, zapatrywań poznajemy poprzez listy od Haśki i do Haśki , całość dopełniają liczne fotografie poetki . Myslę,że ta książka długo posiedzi w mojej głowie, polecam.

Do utworów Emily Dickinson wróciłam po wielu latach w ramach wyzwania czytelniczego na marzec. Kiedyś ta poezja była dla mnie magiczna, teraz mam pewność, że nadal jest niezwykła i wyjątkowa. 🍀 Poetka żyła w XIX wieku. Jej twórczość znalazła się na pograniczu romantyzmu i pozytywizmu. W tamtych czasach kobiety w przestrzeni publicznej niemal nie istniały (oprócz tych bardzo bogatych). Emily Dickinson próbowała się przebić przez mur tradycyjnego porządku opartego na patriarchacie, społecznych schematach i religii. Jej ojciec był surowym protestanckim kaznodzieją. Z dużą starannością zadbał o edukację córki. Jednak po jego śmierci Emily napisała: "Serce miał czyste i straszne - drugiego takiego chyba nie ma na świecie". W kontekście tej opinii rozumiem, dlaczego matka poetki, wycofała się emocjonalnie z relacji z własnymi dziećmi. Mogę się też domyślić, jak wielki chłód emocjonalny panował w tej rodzinie. Co działo się w zaciszu domowym, że zamiast rozpaczy po śmierci ojca, pojawią się słowa o jego wyjątkowo strasznym sercu? Pozostała już tylko wiara, ale i tu nie było ukojenia. W końcu pojawi się gorzkie podsumowanie i zapowiedź tego, co będzie działo się w jej życiu: "Skoro nie mogłam mieć Wszystkiego - Nie dbałam o brak mniejszych Rzeczy." Stopniowo wycofywała się, pisała do szuflady, wiele lat przed śmiercią przestała opuszczać swój pokój. Jej wiersze są pełne nadziei i równocześnie smutne. Nie brak wśród nich takich, które pokazują jak krytyczną i spostrzegawczą osobą była. Zdarzają się nawet krótkie prześmiewcze fraszki. Emily wiedziała, że jest sama, bez wsparcia. Mogła zgodzić się na jałmużnę i pisać teksty na zlecenie, żeby wydawcy płacili jej za to, co modne i wyczekiwane przez czytelników. Nigdy nie zaakceptowała tej możliwości. Jej życie to smutna historia wyjątkowej kobiety, która nie chciała dostosować się do reguł patriarchalnego porządku. Ale ta historia nie kończy się ostateczną porażką. Jej wiersze (pośmiertnie) doczekały się akceptacji czytelników. Obecnie jest uważana za jedną z najwybitniejszych amerykańskich poetek, twórczynię nowatorskiego stylu poetyckiego. 🍀 Teraz, gdy po latach, znów czytam utwory Emily Dickinson, mogę potwierdzić, że niewiele zmieniło się w moim zauroczeniu tą poezją i osobowością. Ascetyczna forma, oszczędny oraz przemyślany dobór słów, interpunkcji, urwane rymy, przerzutnie i pauzy rozrywające zdania są atutem jej wierszy. Tutaj żadne słowo, znak interpunkcyjny, użycie dużej litery nie jest przypadkowe. Oszczędność wypowiedzi służy budowaniu wieloznaczności, symboli, nieoczekiwanych definicji i metafor. Spotkania z taką poezją nie można zapomnieć. Zachęcam do lektury i zadumy, która się w czytelniku otwiera po przeczytaniu utworów tej wyjątkowej poetki. (1)

Pozostawione przez Poetkę utwory do dziś urzekają niepowtarzalnym klimatem.❤ Ukazują wrażliwość, kruchość, ale i siłę Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskamiej. 💛 Czytane po latach nabierają nowych znaczeń. 💜 Któraż Poetka potrafi tak subtelnie opowiadać o Miłości duchowej, erotycznej, o tym jak piękna może być cisza w objęciach dwojga kochanków jak Ona? Maria Pawlikowska-Jasnorzewska jest jedną z tych nielicznych poetek, które pisząc o miłości naprawdę o niej piszą. W jej interpretacji słowa "kocham cię", "pocałunek", "tęsknota" nie są pustymi, banalnymi frazesami. 💗🩷💙🩵🩶🤎💜❤️🧡💛💚

To nie są wierszyki do porannej kawki. Potrafią zdołować, choć Nadzieja w nich też kwitnie... Wybrane wiersze: Bezsenny, Dwa spojrzenia na prosektorium, Jestem pionowa, Kolos, Ariel, Księżyc i cis, Nocne tańce, Ostatnie słowa, Totem, Wisielec, Zdarzenia, Zimowe drzewa.

To jest chyba najlepsza i wyczerpująca biografia Fridy Kahlo jaka jest dostępna w języku polskim . Nie znalazłam nic bardziej konkretnego. Dla wszystkich fanów Fridy i jej twórczości- to obowiązkowa pozycja. Ogromny plus za twardą okładkę i piękne fotografie .

Solidny wybór wierszy, za co należy pochwalić edytorkę i tłumaczkę Teresę Truszkowską. Szczególnie przypadły mi do gustu wiersze ze zbioru Ariel, ale inne zbiory wierszy też są na wysokim poziomie. Wiersze Plath są niesamowicie intymne, oddające paradoksalnie sprzeczną naturę rozkoszy i cierpienia w naszym wewnętrznym doświadczeniu. Świat zewnętrzny to niejako tło dla przeżyć jej podmiotów lirycznych. Niesamowity talent, szkoda że stracony tak szybko...

Bardzo ambiwalentne uczucia mam co do tej biografii. Rozumiem, że Bogusław Kierc został namaszczony na jedyną osobę, która ma prawo o Wojaczku cokolwiek napisać (brat Rafała, Andrzej Wojaczek mówił w "Wojaczku wielokrotnym", że Kierc był właściwie jedynym prawdziwym przyjacielem jego brata), ale to w żaden sposób nie uprawnia go do takiego spektaklu kabotyństwa i pseudonaukowych teorii, których jesteśmy w tej książce świadkami. A to niestety bardzo negatywnie rzutuje na odbiór całej książki, która mogła by być dużo lepsza, gdyby jej autor bardziej skupił się na osobie samego Wojaczka, wydarzeniach z jego życia i klasyczną z literaturoznawczego punktu widzenia analizą jego poezji, powstrzymując się od swoich wątpliwych dygresji.

Powieść francuskiego Noblisty jest czymś więcej niż biografią dwojga wielkich malarzy meksykańskich Fridy Kahlo i Diego Rivery, z których każde wyrosło w legendą a ich małżeństwo, przeżywające wzloty i upadki, obrazuje – w ujęciu Gustave’a Le Clezio – trudną sztukę budowania miłości i bycia we dwoje. Biiografie Kahlo i Rivery każdy może sobie przeczytać, chociażby na hiszpanojęzycznych stronach Wikipedii. O obojgu zresztą powstalo wiele opracowań. Co mnie zainteresowało, to sposób, w jaki Le Clezio, który doskonale zna Meksyk, prowadzi swoją opowieść. To naturalnie, opowieść o miłości i cierpieniu. Ale portret obojga artystów, którzy stali się symbolami rewolucyjnego Meksyku, Le Clezio maluje na tle burzliwej epoki, gdy w Meksyku wrze, trwa rewolucja społeczna i polityczna, pojawia się komunizmu, ale kwitną także ruchy artystyczne - dadaizm, prymitywizm, kubizm… Le Clezio opisuje i wyjaśnia ten fenomen kulturowy ze znawstwem i głębią zawodowego historyka sztuki.

Książka ta ma charakter elegijny, refleksyjny i żałobny. Treść związana jest ze śmiercią (ale i życiem) matki Tadeusza Różewicza. Zawartość stanowią wiersze, wspomnienia, listy braci, dziennik samego Tadeusza, a także wspomnienia samej matki Stefanii. Podejrzewa się, że autorem tych wszystkich tekstów jest Tadeusz. Czytając wspomnienia Stefanii z pobytu na wsi do czasu urodzenia Tadeusza miałam skojarzenia z słynnymi już dzisiaj "Chłopkami". Wyłaniał się obraz skrajnej biedy, brudu, znojnej pracy. Autor opisuje matkę jako zaradną życiowo kobietę, dbającą o dzieci i dom, niezwykle pracowitą. Postać ojca pojawia się, jednak bardzo enigmatycznie. Główny wątek tego zbioru stanowi choroba i śmierć matki oraz rozpacz i wyrzuty sumienia samego Tadeusza oraz żołoba. Wszystko to jest bardzo wzruszające. Ostatnie zdanie w książce: "To, co w naszym domu było najdroższe i najpiękniejsze, to Mama."

Szczęście Coś srebrnego dzieje się w chmur dali. Wicher do drzwi puka, jakby przyniósł list. Myśmy długo na siebie czekali. Jaki ruch w niebiosach! Słyszysz burzy świst? Ty masz duszę gwiezdną i rozrzutną. Czy pamiętasz pośpiech pomieszanych tchnień? Szczęście przyszło. Czemuż nam tak smutno, Ze przed jego blaskiem uchodzimy w cień? Czemuż ono w mroku szuka treści I rozgrzesza nicość i zatraca kres? Jego bezmiar wszystko w sobie zmieści, Oprócz mego lęku, oprócz twoich łez...

NIE WIEM Nie zrozumiem nigdy, nie nazwę żadnej rzeczy z daleka ni z bliska. Rozdeptałem słowa na miazgę, okrwawiłem sercem i ciskam. Nie wypowiem nic, nie wyśpiewam, ani nocy, ni gwiazd nie zliczę, Opętany bólem i gniewem, gniewem płonę i bólem krzyczę. Wiem, że nigdy poznać nie zdołam, jaka moc mnie usidla i dręczy, torturuje słonecznym kołem i zakuwa obręczą tęczy. Trzeba wyrwać się, trzeba odejść, trzeba biec, uchodzić przed klęską! Jak odnaleźć radość i młodość, gdzież jest miłość, miłość zwycięska? Przemawia do mnie ta poezja przesiąknięta myślą patriotyczną, a także ta o poczuciu straty po śmierci córki, twórczość pesymistyczna ale piękna. Bez wątpienia Broniewski to mistrz pióra.

Za Wojaczka planowałam się zabrać już od dobrych paru miesięcy. Gruby zbiór jego wierszy leżał na mojej półce, wypożyczony z biblioteki, aż musiałam go zwrócić, bo skończył się termin (po parokrotnym jego przedłużaniu). Kolejnym razem udało mi się znaleźć tylko tę pozycję, ale nie żałuję, ponieważ ogromnie cieszę się, iż mogłam zapoznać się z twórczością tego poety. Choć od pierwszych stron mogło się wydawać, iż będzie poważnie i patetycznie, aż do znudzenia - nic bardziej mylnego. Wojaczek tak pięknie i barwnie (tak, barwnie) opisuje świat i własne emocje, jak i emocje innych ludzi, że chętnie bym się mu pokłoniła, gdyby żył i mogłabym go spotkać. Jestem naprawdę pełna podziwu, jak mocno to mnie dotknęło, choć sama nie doświadczyłam większości rzeczy, które są tam opisane i nigdy coś takiego do mnie nie przemawiało. Chylę czoła, Panie Wojaczku.