Astronomia dla każdego

Fizyka i matematyka w jednej książce - sam rarytas. Książka napisana jest ciekawie, przystępnym językiem. I choć nauka od czasu napisania książki poszła do przodu, to czyta się pasjonująco. Chciałabym doczekać rozstrzygnięć w dziedzinie hiperprzestrzeni i choć wiem że mnie to nie będzie dane, to tli się we mnie iskierka nadziei, że ludzkość zmądrzeje na tyle, aby przetrwać i pójść dalej drogą nauki, a nie samozagłady.

Znakomita pozycja, do której często wracam. Czytając, czuć ducha przygody - jak to autor napisał - ducha Corteza, Kolumba ( a według mnie i Cook'a ). Dobrze przetłumaczona, świetnie opisana od strony naukowej - do niczego nie da się tam przyczepić od strony merytorycznej. Oczywiście nauka, a zwłaszcza odkrycia na Marsie poszły bardzo mocno do przodu - 14 misji sond kosmicznych od 1996 roku robią swoje. Wydaje mi się, że w sporej mierze wciąż jest aktualna. Sprawnie opisany rys podboju ( tak właśnie ) Czerwonej Planety. Istotnie, tak jak zauważyli koledzy, książka skierowana jest przede wszystkim do amerykańskiego czytelnika - swego rodzaju reklamą planu misji kosmicznych. Stąd sporo odwołań do finansowania ( np. opis tworzenia instalacji do lokalnej produkcji paliwa na Marsie za jedyne 47 000 dolarów :) ). Pomijając te fragmenty, to solidny kawałek wiedzy, nie tylko dla fana sci-fi. Jest nawet propozycja kalendarza, który obowiązywałby na Marsie. Dla entuzjasty lotów w kosmos - pozycja obowiązkowa. Tym bardziej, że wcześniej czy później trzeba się będzie ruszyć z trzeciej skały za słońcem :). A Robert Zubrin jest jednym z pionierów wytyczających drogę.

Świetna książka. Wywiady z fachcowami w swoich dziedzinach (zresztą sam wybór dyscyplin ciekawy i przyszłościowy), dzięki którym dowiemy się jakie są możliwości nauki, co jest legendą ze świata sci-fi, a od czego jesteśmy już o krok. Autor wywiadów postawił sobie za cel (niczym detektyw), stawić czoła zasadności niektórych obaw, takich z poziomu społecznego jak: czy będziemy klonować ludzi, czy roboty przejmą kontrolę nad światem, kiedy bedziemy kontrolować pogodę, co Internet robi z naszym mózgiem. Naprawdę ciekawa rzecz dla ludzi, którzy chcą być troche bardziej świadomi i wiedzieć więcej, niż to o czym "wieść gminna niesie".

Genialne wyjaśnienie wszystkich zawiłości tzw. "naukowego bełkotu" ze Star Trek. Fajnie było się dowiedzieć, że twórcy tego uniwersum starali się tak wiernie odwzorować prawa fizyk., Ze skutkiem oczywiście różnym... Mimo to kilka informacji już dziś nieco nieaktualnych (od lat 90 jednak trochę się w nauce zmieniło), ale to jak najbardziej zrozumiałe. Nie rozumiem tylko, skąd akurat takie polskie tłumaczenie książki p.t. "Physics of Star Trek"... Przecież to całkowicie zmienia postać rzeczy!

Bardzo podobało mi się przekrojowe ujęcie historii kosmologii — od pierwszych prób wyjaśnienia budowy Wszechświata w starożytności aż po współczesną naukę. Autor w ciekawy sposób pokazuje kluczowe momenty i odkrycia, które zmieniały nasze rozumienie kosmosu. Interesujące jest również to, że wielcy uczeni, tacy jak Isaac Newton, Albert Einstein czy Galileo Galilei, nie są przedstawieni jako nieomylni geniusze. Autor pokazuje, że mimo wielkich osiągnięć także oni popełniali błędy i czasem błądzili w swoich poszukiwaniach prawdy o Wszechświecie. Motyw przewodni, nawiązujący do słów Tycho Brahe, dobrze oddaje tę ideę — że w pewnym sensie wszyscy jesteśmy „ślepymi obserwatorami nieba”, próbującymi zrozumieć ogrom kosmosu. Książkę czyta się bardzo przyjemnie — autor pisze lekko i często wplata trafne żarty, dzięki czemu nawet trudniejsze zagadnienia są przystępne. To ciekawa i inspirująca pozycja dla osób zainteresowanych historią nauki i kosmologią.

Nie będę powielał szczegółowych i długich recenzji (tych pozytywnych) napisanych przez innych czytelników, ponieważ zawierają one znakomitą większość tego, co chciałbym o tej książce napisać. Będzie więc w miarę krótko. Jest to jedna z lepszych książek popularyzujących matematykę na polskim rynku wydawniczym. Wyjątkowo estetycznie wydana: twarda okładka, papier kredowy, piękne i kolorowe ilustracje. Napisana w formie luźnego, gawędziarskiego dialogu nowicjusza z ekspertem, bez naukowego i suchego dyskursu, z nierzadko wtrąconymi zabawnymi anegdotami. Książka stara się przedstawić matematykę, przede wszystkim, jako naukę o praktycznych zastosowaniach w codziennym życiu, a nie jako naukę sprowadzającą się tyko do rozwiązywania szkolnych zadań. Poziom trudności materiału oscyluje w granicach szkoły średniej (profil matematyczno-fizyczny), wyjątkowo pojawia się matematyka wyższa (geometria różniczkowa: rachunek tensorowy, rozmaitości; algebra: liczby zespolone; topologia: homeomorfizm, przestrzenie Banacha; analiza matematyczna: fraktale). Oprócz opisu praktycznych zastosowań matematyki, autorzy przedstawiają nierozwiązane problemy matematyczne, takie jak hipoteza Goldbacha i Riemanna. Całość tworzy spójną, bardzo ciekawą i wciągającą lekturę, która powinna zainteresować nawet matematycznych indolentów (określających się humanistami, mimo, iż również z nimi nie mają nic wspólnego). Jaki jej fragment najbardziej utkwił w mojej pamięci (i bez wątpienia w niej pozostanie)?: „Matematyka nie jest niewzruszoną konstrukcją z granitu, lecz żywym, ciągle rozwijającym się organizmem.” (Z. Pogoda). Myślę, że jest to również puenta (pointa?!) tej książki i jej „morał”. Zdecydowanie polecam tą lekturę wszystkim, od matematyków z wykształcenia po wszelkiej maści ‘humanistów”.

Rozmyślając ostatnimi czasy, wraz z rytmem najnowszych odkryć związanych z faktycznym istnieniem czy też - inaczej to ujmując - potwierdzeniem fizycznego istnienia Czarnych Dziur, które to jako zjawiska kosmiczne można by określić swego rodzaju ,,kosmiczną bolączką” bądź ,,Odkurzaczem nadproduktywności Wszechśwata”, natchnęła mnie pewna myśli i zarazem chęć nakreślenia pewnego wniosku: Wszechświat jest paradoksem ,,przez wielkie p". A dlaczego? Przede wszystkim nasz Kosmos, a raczej Wszechrzecz stanowi niewyobrażalnie rozległe i, co z przykrością to stwierdzam, nudne ,, miejsce". Powiedziałbym, że przypomina on bardziej jakąś meta płaszczyznę bez granic, nazwijmy to z braku lepszego określenia: ,,zamkniętych ram terytorialnych". Mówiąc o Wszechświecie, jako o ,,miejscu” należy mieć na myśli Kosmos jako ,,arcy-rozległe coś”, co stanowi ,,miejsce" aczkolwiek w innym, nie klasycznym ujęciu i rozumieniu tego słowa, o zupełnie innej kategorii rozumowania. Z drugiej strony, my istoty ludzkie, miejmy nadzieję, również obce inteligentne cywilizacje bądź struktury społeczne istot, żyjemy w miejscu pięknym, osobliwym, funkcjonującym w sposób tak anormalny, że to, co się w nim ,,odbywa”, przydarza, rozwija, opisuje; to, jak każda nawet najmniejsza cząstka odnajduje tu swe miejsce i zastosowanie, jakby w konkretny, określony sposób (Wszechświat antropiczny; Wszechświat superdeterministyczny), każe nam sądzić, że żyjemy w Kosmosie o super zorganizowanej naturze, uporządkowanej na każdym poziomie egzystencji i ,,szkieletu” - od mikroskali kwantów do makroskali zjawisk nam ludziom doświadczalnych. Czy zatem z powyższych akapitów stanowiących odpowiednio solidne i stonowane wejście tudzież wstęp do pewnych rozważań nad Czarnymi Dziurami i jednocześnie do dalszego niniejszego ustępu związanego ściśle z recenzją publikacji popularnonaukowej z gałęzi rozległej i fascynującej wiedzy kosmologicznej, wynika, że ta przypadkowość i chaos – wypadkowe i procesy stojące za ,,Wielkim Wybuchem/Odbiciem", które to mogłyby być przed tym kosmologicznym zjawiskiem, jak i po nim, mogły by pójść w odstawkę? Czy w związku z tym wraz z aktem wyłonienia się Wszechświata z ,,niczego" bądź z ,,nicości", naukowcy mogą mówić o ,,nieuporządkowaniu w nicości"? Czy wirtualne cząstki, pola, spontaniczne fluktuacje - w rozumieniu ,,przed-wszechświatowym" - można by określić chaosem, jako tym nieuporządkowanym, przypadkowym związkiem/relacją w tymże wirtualnym pre-świecie? A może przyjmijmy zasadę, że każde prawdopodobieństwo, przypadek, spontaniczność, to reguła uporządkowanego od prapoczątków aż do teraz Wszechświata? Jak w tym wszystkim odnajdują się Czarne Dziury oraz Wszechświaty Niemowlęce, jak wpisują się one w proces wyłonienia, ewolucji i adaptacji Wszechświata? Ku rozumieniu tego typu, jak określiłem wcześniej, ,,bolączek informacyjnych” przychodzi genialny umysł świętej pamięci Stephena Hawkinga, jednego z najwybitniejszych fizyków i kosmologów w dziejach ludzkości. Jego odkrycia na polu naukowym Czarnych Dziur, w tym niesłabnącego istotą swego wyłonienia się odkrycia ,,promieniowania Hawkinga” są w bezmiar, w sposób nieokreślony kluczowe dla ewolucji nauk ścisłych i odkrycia kolejnej karty, którą Wszechświat przed nami skrywa, że nie można choćby i ze strony fascynata – geeka nauki – odstawić ów temat na bok i o tym zapomnieć. Ba!, Hawking pracami nad kosmicznymi głodomorami tak zjednał sobie serca ludzi – w tym swoją walecznością, pięknym i potężnym umysłem mimo uporczywego i nieznośnego kalectwa – że nie da się nie sięgnąć po jedną z jego ważniejszych prac skierowanych do szerszego grona czytelników, ukierunkowaną na Czarne Dziury właśnie. I mimo iż książka ta ma swoje lata, niedługo minie 30 lat od daty jej światowej premiery, to tym co zawiera, z jaką intuicją zostało to niniejszym zapisane, również w jakim stylu, jak rozważnie kartka po kartce, rozdział po rozdziale zostało wszystko to w całości zaprojektowane, dorównuje niezwykłości i geniuszowi współczesnym bestsellerom w literaturze popularno-naukowej poświęconej tej tematyce. Zanim przejdę do omówienia tudzież zrecenzowania "Czarne Dziury i Wszechświaty Niemowlęce", bo o tej publicystyce mowa, chciałbym pochylić się nad pewnym zagadnieniem, które bardzo mocno ,,uczepiło się” Czarnych Dziur, o którym to warto wspomnieć chociażby ze względu na fakt iż nie tak dawno poprzez długi ,,proces fotograficzny” potwierdzono, jakby to powiedział Hubert Urbański prowadzący ,,Milionerów”, ostatecznie i definitywnie trwanie w naszej Wszechrzeczy kosmicznego ekstremum jakim jest Czarna Dziura. I tym zagadnieniem jest tak zwany ,,paradoks informacyjny", związany z wpadaniem i wydostawaniem się z Czarnych Dziur informacji; przeczy on temu, że Wszechświat da się opisać, ukształtować, odkryć prawami fizyki. Że jedynie te prawa, które wyrażają czym jest to, co nas otacza, jest jedynie czubkiem góry lodowej, której cała materia skryta jest bardzo głęboko pod powierzchnią. Sam świętej pamięci Stephen Hawking odniósł się do tego paradoksu, twierdząc, że skoro Czarna Dziura potrafi manipulować informacją do niej ,,wpadającą", to może ludzie powinni podważyć naturę informacji i relacji, których doświadczają na co dzień. Bo może nasze wspomnienia, ba, cała przeszłość, która nas spaja, mogła by ulec dezinformacji, stać się w ten sposób iluzją, wypaczającą spójne obiektywne pojęcie Wszechświata. Tak między innymi sam siebie zapyta czytelnik niniejszej pozycji, po jej przeczytaniu. Paradoks Informacyjny ,,galaktycznych odkurzaczy” daje nam pewną myśl, której nie warto się wstydzić, by o niej gdzieś napomknąć gdy zajdzie taka potrzeba: bardzo, ale to bardzo realne jest to, że nasza rzeczywistość – ów fundament, w którym jesteśmy zanurzeni - to nic innego jak tylko: wypaczenie... funkcjonującego w ultra-dziwny sposób brzegu Czarnej Dziury. Objętość, której doświadczamy natomiast - głębia, tak zwany wymiar 3D nadający przestrzeni wyrazu, czy pierwiastka tego, czym w ujęciu człowieka przestrzeń być powinna - wywodzi się właśnie z tego właśnie brzegu, będąc jej ,,skutkiem”/,,pochodną”. O ironio ,,Zasada Holograficzna" nie jest wcale pozbawiona sensu! Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać inaczej. Hawking w "Czarnych Dziurach i Wszechświatach Niemowlęcych" udowadnia, że horyzont zdarzeń takiego kosmicznego bytu zachowuje się jak płaska powierzchnia generująca trójwymiarowy obraz, analogicznie do niewielkiej płytki na tyle karty kredytowej. Pola na brzegu Czarnej Dziury mają tak wysmakowaną strukturę, że stanowiłyby według założeń tejże Zasady/Teorii reprezentację całego Wszechświata. I weź tu obejmij tak niepokojąco realne, z wydźwiękiem miażdżącym nasze kilku tysiącletnie rozumowanie o rzeczywistości, zagadnienie; weź dokonaj tego tym wątłym ludzkim gąbczastym umysłem! Trzeba by przetunelować swoją świadomość do innego wymiaru czy osiągnąć inny stan jaźni/umysłu, aby nie tyle co zrozumieć ,,Zasadę Holograficzną", ale zdać sobie sprawę z tego, co dla ,,Homo Sapiens Sapiens" i innych inteligentnych istot oznacza. Tak właśnie – zarówno na fali ekscytacji, i jakiegoś niepojęcia – reaguje osoba chwytająca za treść tejże publikacji, tworu pisanego przystępnym językiem, jakby to powiedział Hawking ,,bez żadnych umieszczanych równań, które mogły by zniechęcić czytelników, bo tak każe wydawca”. Problemem w przypadku niniejszym omawianej książki Hawkinga jest to, czy bardziej chwalić i doceniać ją za wartości merytoryczne i treść, które ze sobą niesie, które to są częściowo adekwatne (częściowo, gdyż w temacie prac, którym poświęcał się śp. Hawking zaszły już bardzo duże zmiany, wprowadzono nowe poprawki, a baza informacji na dobre została zaktualizowana), bo nakreślone prawie trzy dekady temu, czy prawić ku niej peany, oceniać bardzo, ale to bardzo pozytywnie raczej za tą drugą jej stronę: za ogrom inspiracji, odwagi i tytanicznej niezłomności autora, która niszczy pojęcie ,,kalectwa” w przypadku Hawkinga, które to cechy sprawiły, że ów uczony osiągnął przez wiele dziesięcioleci życia z tą chorobą po prostu.... ogrom: od napisania "Krótkiej historii Czasu" czy omawianej publikacji, aż po odkrycie, że ,,czarne dziury nie są czarne”, i próbę nauczenia świata, że teoria ,,Czasu Urojonego” i ,,Sumy po historiach” są tak samo bardzo ważne dla zrozumienia powstania Wszechświata, jego obecnej i przyszłej ewolucji i rewolucji, jak klasyczny ,,Wielki Wybuch” czy w Kosmologii ,,Inflacja”. Nie możemy oceniać, a tym bardziej, negatywnie przyjmować tej pracę brytyjskiego fizyka, głównie za to, że powstała te ,,entej lat temu” w stosunku do aktualnego stanu wiedzy ludzkości w dziedzinach ścisłych, w tym astronomii, astrofizyki i kosmologii. Pan Hawking nadając książce takiego a nie innego tonu, nie stroniąc przy tym od żartów (pewien ,,suchy żart”, który może naprawdę zwalić z nóg, znalazł się gdzieś w okolicach ¾ objętości pracy i dotyczy on Inflacji Wszechświata na jego wczesnym etapie rozrostu i porównania takowej inflacji do Inflacji w ekonomii współczesnych państw). Profesor przemawiał do nas w języku prostym, ale i profesjonalnym, wyprzedzał on tym samym swoją epokę, wiedząc, że odbiorcą książek mogą być zwykli laicy, jak i specjaliści mu podobni nie tylko obecnie, ale i za wiele dekad w przód. Zresztą sama konstrukcja tytułu "Czarne dziury i Wszechświaty Niemowlęce" w pewien sposób to potwierdza: Hawking nakierowuje nasze myślenie, zdolności łączenia informacji i wyciągania wniosków, tak, aby przedstawiony przez niego problem/zagadnienie było zrozumiane, i aby w razie czego ,,zwykłego Kowalskiego, pracującego w piekarni” zarazić szukaniem z własnej inicjatywy rozleglejszej wiedzy w takim a nie innym obszarze.

Niełatwo czyta się tę "Kosmologię". Przegląd dokonań fizyki teoretycznej nie jest co prawda przegadany i nie ma w nim formalizmów. Jednakowowoż, kiedy się już za tę książkę chwyta, to trzeba nieco odświeżyć elementarium relatywistyki, pojęcia i terminologię Kosmologii. Dobrze jest przyjąć też dawkę teorii kosmologicznych usiłujących tłumaczyć z czego i z skąd się Wszechświat począł. Wszystko u mnie szło całkiem dobrze (nadążałem) do entropii, a ściślej mówiąc do entropii Wszechświata. Tu poległem i musiałem ten rozdział powtórzyć ze dwa razy nim dotarłem do sedna wywodu Autora - geometrii naprzemiennej oświetlającej ponoć drogę ku teorii wszystkiego (unifikacji grawitacji i pozostałych już oddziaływań, które fizyka już uważa za okiełzane). Od geometrii już było tuż-tuż do przedstawienia autorskiego pomysłu na wskazanie, kto we Wszechświecie rządzi. Oczywiście, że Planck. To początek i koniec, a na tym nie koniec. Znajdziecie to już jednak w książce sami. Podpowiem tylko, że najbardziej wywracające głowę jest pojęcie bezczasu (tak, czas może nie istnieć - przynajmniej w teorii, o której przeczytacie). Książka ma swoje lata i daje się to odczuć, bo od roku wydania (2001) fizyka teoretyczna pokonała spory dystans ku kwantowej grawitacji mającej tłumaczyć nasz Wszechświat w skali kosmologicznej. Jeśli więc skusicie się na tę książkę, to na niej skończyć przygody z Kosmologią i Fizyką po prostu nie wolno.

Jedna z najlepszych książek popularnonaukowych jakie przeczytałem. Wszystkie poruszane w niej zagadnienia przedstawione są w bardzo zrozumiały sposób nie tracąc nic ze swojej treści. A dodatkowym plusem (bardzo istotnym) jest lekki i często zabawny styl pisarski autora Naprawdę, ale to naprawdę warto mieć tą książkę na półce i ją przeczytać.

To pierwsza książka Michała Hellera, jaką przeczytałem. Muszę przyznać, że to chyba najlepsza z ok. dwudziestu tego autora, jakie przeczytałem do tej pory. Zaryzykuję nawet opinię, że to może nawet jedna z kilku najlepszych spośród ponad 60, jakie autor napisał. Autor traktuje to dzieło i czytelnika bardzo poważnie i systematycznie wykłada ewolucję Kosmosu i kosmologii (tak brzmiał tytuł I wydania). Dzięki temu książka może być i dziełem popularnym, i podręcznikiem akadmickim z podstaw tematu. Chyba służyła w tej roli na Wydziale Fizyki UW, bo w bibliotece wydziałowej znalazłem bardzo dużo egzemplarzy. To o wiele bardziej systematyczne i rzetelne dzieło niż np. bestsellerowe książeczki Hawkinga (Kaku pewnie też). Są cenne, ale przez natłok błędów i osobistych komentarzy autorów potrafią laikowi dużo namieszać, a sensacyjne hipotezy (jak promieniowanie Hawkinga, kwantowa ochrona chronologii, brany kosmiczne itd.) przesłaniają cenne fakty (jak np. dzieje badania promieniowania tła). U Hellera jest odwrotnie. Nie brakuje prawie niczego (może poza hipotezami kosmologicznymi przed XX w., o których autor pissał w „Granicach nauki”). Pomagają też liczne ilustracje. Dla niecierpliwych śmiałe spekulacje (jak chaotyczna inflacja Lindego) są podane na końcu. We wspomnianych „Granicach nauki” autor pisze, że przeczytał większość prac kosmologicznych napisanych do lat 60., bo była na tyle niszowa. Chyba mało który popularyzator może tym się pochwalić. Można powiedzieć, że ta książka to jednocześnie początek dwóch trylogii. Pierwsza z nich zawiera też książeczki popularne „Kosmologia kwantowa” (wspomniana w przypisie) i „Początek jest wszędzie”. Druga trylogia jest specjalistyczna: obejmuje też „Teoretyczne podstawy kosmologii” i „Osobliwy Wszechświat”, do których zrozumienia potrzeba chyba studiów doktoranckich z teorii względności. Jakimś uzupełnieniem dziejów kosmologii jest też malutka „Kosmologia Lemaître’a”. Ta siódemka tworzy pewien komplet, cenny w arsenale każdego kosmologa. To miłe, że autor doczekał się następców i tę siódemkę rozszerzają jeszcze trzy rztelne książki o Kosmosie: „Niedomknięty bilans Wszechświata” Pabjana oraz „Przekrój przez Wszechświat” i „Granice kosmosu – granice kosmologii” Lamży. Polecam każdemu: uczniom, studentom, dydaktykom, naukowcom, laikom. Szkoda, że książka nie doczekała się wydań zagranicznych, bo zasługuje na bycie bestsellerem i edukacyjnym klasykiem w tej dziedzinie.

Mam duży problem z tą książką. Bo w sumie książka ciekawa, dość dobrze napisana, ale... Ale mnie jako matematyka rozczarowuje. Może gdybym miała okazję przeczytać ją wcześniej było by o wiele lepiej. Obiektywnie patrząc książka w ciekawy i przystępny sposób przybliża większość najważniejszych zagadnień współczesnej matematyki.

Myślę, że autor zbyt optymistycznie podchodzi do możliwości i chęci ludzkości do parcia naprzód. Jest przecież cała rzesza "niedoedukowanych" ludzi, których jedynym pragnieniem jest dominacja i zawładnięcie świata dla siebie a nie pragnienie uczynienia czegoś pożytecznego dla ogółu.

Fascynująca książka! Myślę, że prowokacyjny tytuł może odstraszyć niektóre osoby, ale zupełnie nie słusznie. Książka porusza złożony temat płci, opowiada o ważnych zagadnieniach biologicznych w ciekawy i przystępny sposób z lekkością i humorem. Polecam, bardzo ciekawa pozycja!

Moja ukochana książka z dzieciństwa. Uwielbiałam ją, wtedy naprawdę byłam zafascynowana matematyką. A potem zaczęłam ją studiować i miałam zaszczyt mieć jej autora za profesora na uczelni - pana K. Ciesielskiego, cudowna osoba! Uczył mnie topologii i matematycznych aspektów wyborów :)

Bardzo sprawnie , ciekawie napisana książeczka. Autor wprowadza nas w teorię impaktu, pokazuje dowody na jej prawdziwość, a wszystko przystępnym, zgrabnym językiem z ilustracjami, wykresami. Doskonała bibliografia również jest mocną stroną. Książka dla miłośnika sci-fi, postapo i nauki, bo Desonie w przystępny sposób przemyca całkiem spory zasób wiedzy.

Czytałam ze względu na tę "teleportację". I Anton Zeilinger, prowadząc mnie szczegółowo i powoli przez swój eksperyment faktycznie co dziś kryje się pod hasłem kwantowej teleportacji opowiedział. Jest to też całkiem niezła książka gdy potraktuje się ją jako wprowadzenie do świata kwantów. Zeilinger niektóre mechanizmy oddziaływań w świecie cząstek elementarnych tłumaczy bardzo skrupulatnie. Natomiast dydaktykiem, przynajmniej na podstawie tej książki, wydaje mi się austriacki fizyk bardzo słabym. Po pierwsze nie wie kiedy przestać, kiedy już jakiś temat wyczerpał i czas przejść do następnego, po drugie ma dar do komplikowania nawet prostych pojęć (realizm lokalny i samo zjawisko lokalności, jako pojęcia z naszego makroskopowego świata są całkiem proste, Zeilingerowi udało się poświęcić im cały rozdział i wyłącznie gmatwać, podobnie z "nierównością Bella dla laików": dobrze rozpisany we wzorze przykład, tłumacząc tylko zaciemnia). Po trzecie nie umie przejść od szczegółu do ogółu, nie wie, kiedy odejść od swojego biurka (tzn. eksperymentu) i spojrzeć na świat kwantowy szerzej. Wiele razy w trakcie czytania tej książki nie dostawałam odpowiedzi na pytania które mnie intrygowały, albo odpowiedź nadchodziła za kilkadziesiąt stron. Sam zabieg fabularyzacji treści (Zeilinger wprowadza nam bohaterów, studentów fizyki, którzy tak jak czytelnik, nic na początku nie wiedzą o naturze eksperymentu) jest okropny. Czułam zażenowanie kiedy Bob po raz kolejny wykrzykiwał coś ze zdumieniem, a Alicja znowu zakręcała kosmyk włosów na palcu. I niestety zdumiewająco konsekwentnie zadawali inne pytania niż ja bym chciała zadać. Chętnie omijałabym całe strony dialogów, ale niestety nie miałam pewności, czy przypadkiem nie padnie tam jakaś kluczowa informacja. Niemniej to interesująca pozycja. Zdecydowanie na plus zaliczyłabym sam pomysł opowiedzenia praw fizyki kwantowej na podstawie konkretnego eksperymentu. O co chodzi w teleportacji kwantowej można nie tylko się dowiedzieć, ale i zrozumieć, szczegółowo wytłumaczone jest zjawisko splątania i podstawowe różnice między światem naszych zmysłów i światem kwantowym. A dodatkową dla mnie korzyścią było, że książka ta okazała się niezłym merytorycznym wstępem do kolejnej, dużo ciekawszej lektury (Duch w atomie).

Książka ta jest zbiorem felietonów M.Ryszkiewicza publikowanych np. w Wiedzy i życiu. Zawiera 14 felietonów opisujących różne niezwykle ciekawe zagadnienia ewolucyjne i geologiczne. Czyta się wyśmienicie. Rozdziały poświęcone ewolucji człowieka są jednakowoż już nieco zdezaktualizowane (wczesne lata 90-te).

Czytając opinie o tej książce widać dużo rozczarowań, szczególnie adresowanych do tego, że książka jest pisana przez dziennikarza, a nie naukowca, czy popularyzatora nauki. Nie widziałem większej bzdury. Książka może nie jest stricte popularnonaukowa, nie opisuje konkretnego odkrycia, czy dziedziny nauki, opisuje za to historię odkryć prowadzących do odkrycia (o ile można tak to nazwać) ciemnej energii i materii. Nie wiem, jakie wydania czytali poprzednicy, ale na moim jasno na okładce pisze "historia odkrycia". A teraz odnośnie samej książki. Oczywiście widać, że jest to utwór pisany przez dziennikarza. Książka ma strukturę bardziej reportażu, czy relacji, gdzie poza samym przedmiotem w postaci poszczególnych odkryć i doświadczeń dużą wagę przywiązuje się do tego kto, gdzie, w jakich warunkach i dlaczego coś zrobił. I jeżeli patrzeć na nią przez pryzmat tego, książka spełnia wszystkie warunki, żeby nazwać ją książką popularnonaukową. Jeżeli chodzi o sam przedmiot, czyli prace prowadzące do samego odkrycia ciemnej energii i materii, to dla mnie, jako osoby interesującej się fizyką cząstek... było dosyć nudnawo. Większa część książki opowiada o mozolnych obserwacjach supernowych, co doświadczalnie jest może ciekawe, ale wg mnie nie jest to wdzięczny temat do opisywania. Niemniej książka warta polecenia, a dla ludzi interesujących się astronomią czy astrofizyką tym bardziej.

Teorie fizyczne zebrane i uporządkowane zgodnie z chronologią kolejnych odkryć naukowych. Dla mnie lektura tej książki stanowiła pewne przypomnienie zagadnień z okresu szkoły i studiów, jednakże uzupełnione ciekawymi wątkami dotyczącymi życia samych twórców owych teorii. Nie jest to jednak podręcznik fizyki - teorie są przedstawione dosyć ogólnie, bez podawania szeregu wzorów potrzebnych do głębszej analizy zagadnienia. Nie jest to zatem pozycja, której lektury mogłyby się obawiać osoby nie będące miłośnikami nauk ścisłych