Tango, Słoń, Wesele w Atomicach, Woda

„Kartoteka rozrzucona” Różewicza to jedno z wielu wybitnych dzieł tego autora. Została wydana w 2001r. jako próba reinterpretacji wydanej wcześniej „Kartoteki”. To wybitne, wieloznaczne dzieło wpisane do kanonu dramatu współczesnego zostało nagrodzone w Polsce nagrodą Nike w roku 1998. Czas akcji nie jest znany. Wiadomo jedynie na podstawie biografii bohatera, że są to lata 60 XX w. Poznajemy różnego typu epizody z życia głównego bohatera np. dzieciństwo, partyzancka młodzież czy scena, w której zdaje maturę. Fragmenty te tworzą współistniejącą całość. Ważnym elementem jest miejsce akcji czyli pokój bohatera. Każda scena odbywa się w tej sypialni i przez to pełni różne funkcje. Dzieło to jest przeznaczone do wystawiania na scenie i tam też ukazuje swoje pełne piękno. Docenili to również artyści poprzez liczne inscenizacje. Moim zdaniem ta książka jest dziełem wybitnym co więcej śmiałymi i odważnym w kompozycji. Zdecydowanie polecam lekturę wymagającym czytelnikom szukającym czegoś ambitnego :)

Mała stabilizacja. Może zadławić. Może być ukojeniem. Po różnych życiowych doświadczeniach już nie jestem pewna co lepsze/gorsze. A może jestem? Niech każdy wyciągnie własne wnioski. A ja bardzo polecam spektakl Teatru Telewizji (zrealizowany na podstawie tej sztuki) z fantastyczną rolą Zofii Kucówny.

Dla mnie jako Krakusa to książka i jej autor to pozycja KULTOWA !!! Teatrzyk miał swoją premierę w 1946 r na łamach krakowskiego tygodnika " Przekrój ", czasami czytałem, ale naturalnie dużo, dużo później. Hermenegilda Kociubińska, Alojzy Gżegżółka, Osiołek Porfirion, Prof. Bączyński, cudowne dziecko Piekielny Piotruś i pies Fafik to niezapomniani, najważniejsi bohaterowie " Najmniejszego teatrzyku świata ". To ponad 160 utworów przedstawiających w krzywym zwierciadle Polaków, ich przywary i zaniedbania, głupotę, przesadną dumę, wiarę w tradycję i ówczesną rzeczywistość. Wszystko to w humorystycznej, często absurdalnej i groteskowej formie, ale zmuszającej do refleksji !!! Koniecznie przeczytaj !!! POLECAM !!!

Bez wątpienia Mrożek wielkim pisarzem był. Jednak lepiej mi się czytało o Mrożku, niż samego Mrożka. "Wybór opowiadań" zawiera w sobie utwory z "Półpancerzy praktycznych", "Słonia", "Monizy Clavier" i "Dwóch listów". Im wcześniejsze, tym zabawniejsze i ciekawsze. Mrożek pisze bardzo nierówno. Niektóre opowiadania łykałem na raz, inne męczyłem. Niewątpliwie jednak inteligencji odmówić mu nie można. Mrożek gra formą, bardzo jest w tym podobny do Gombrowicza, tyle że bardziej od niego przystępny i przyjemniejszy w odbiorze.

W zasadzie nie sięgam po poezję współczesną, nie do końca ją rozumiem, nie trafia do mojego serca tak jak wiersze ukochanych Skamandrytów, Asnyka, Leśmiana czy Marii Pawlikowskiej -Jasnorzewskiej. Doceniam twórczość Herberta, podczas czytania tego tomiku zdarzało mi się zachwycić jakimś wersami , co stanowi dla mnie miłe zaskoczenie, jednak nie mogę powiedzieć że jest to poezja mojego życia. Myślę że jak na zwolenniczkę nieco innej poezji ,,Pana Cogito '' oceniam wysoko.

Audiobook. Świetne, lekkie, krótkie i nade wszystko zabawne opowiadania. Sporo absurdu epoki słusznie minionej, absurdu w ogóle i... motywów animalistycznych :) Mrożek miał dryg i duży talent do takiej formy literackiej i widać, że dobrze się bawił przy pisaniu - podobnie jak ja przy słuchaniu.

Interesujące eseje z 1975 r., zawierające etyczne credo Jana Józefa Szczepańskiego (rocznik nie byle jaki– 1919),jednego z lepszych polskich pisarzy, ostatniego prezesa Związku Literatów Polskich, zlikwidowanego przez Spawacza w stanie wojennym. Najciekawszy wydaje się tekst „W służbie wielkiego armatora” – czyli Ojczyzny (dziś już nie da się nie dodać: i Synczyzny z Córczyzną). Opisując zbiorowy portret swego pokolenia, Autor wspomina niby rzecz oczywistą, ale jakże gorzką w kontekście tego wszystkiego, co już czekało za progiem dorosłości i trwało aż do wieku mocno dojrzałego. „Dwadzieścia lat bez garbu owej wyjątkowości narodowego losu – bez piętna przekleństwa i świętości, w przekonaniu że już za nami cała ta atmosfera pokuty i misji, anielstwa i diabelstwa, infantylizmu i wzniosłości, które z historii naszej uczyniły rodzaj misterium – patetycznego i (jakeśmy to chyba odczuwali) nieco histerycznego zarazem”. „Byliśmy pierwszym normalnym, zdrowym psychicznie pokoleniem Polaków od paru stuleci. Więc i sztandary nasze musiały być inne. Inne gesty. Inny styl gry na dziejowej scenie”. „Stąd zapewne Conrad. Ledwo zauważany dotychczas - jeden z klasyków w bibliotece. (…) I nagle odkrycie: aktualniejszy niż wszyscy. Jak gdyby czekał na ten czas, żeby wyznaczyć nam kurs na mapie”. Chodzi oczywiście o etykę wierności - sobie i zasadom - która wyznawało i generalnie jednak zachowało pokolenie Szczepańskiego. Autor nigdy się w Peerelii nie zeszmacił, wręcz przeciwnie – pamiętam go jako autorytet i nie byle jaka osobowość. I pamiętam też jego niewielkie, wstrząsające opowiadanie „Buty” – o wymordowaniu ”na zimno” przez AK oddziałku azerskich kolaborantów, którzy nie chcieli już walczyć po stronie Niemców, a tylko przeżyć, i przyłączyli się do partyzantki. Było ono jednym z pierwszych (1956),a raczej nielicznych, tekstów o tym, co naprawdę się działo podczas wojny, a nie kolejną malowanką dla grzecznych przedszkolaków na rocznicową akademię wypichconą. Mam zaś problem z tekstem z tego zbioru o o. Maksymilianie Kolbe. Jego czyn był heroiczny, jak żadne inne samobójstwo, bo także i w tych kategoriach można rozpatrywać to, co uczynił w tamtym antyświecie – samobójstwa, aby Inny przeżył. Istotę obozu Autor ujmuje w kilku mistrzowskich zdaniach: „Obozy koncentracyjne służyły nie tylko represji i eksterminacji +elementów niepożądanych+. Ich zadaniem było między innymi wskazanie fikcyjności etyki ludzkiego braterstwa – zasady podważającej najoczywiściej roszczenia rasowego elitaryzmu. Podludzie powinni byli ginąć wdeptywani w błoto jak robaki – masowo, lecz samotnie, anonimowo, bez godności należnej ofiarniczemu cierpieniu, w upodleniu i hańbie, o ile możności przykładając się sami do własnej zagłady”. „Stąd szczególna pogarda, z jaką odnosili się do wszelkich głosicieli humanitaryzmu. Intelektualiści, księża, przedstawiciele doktryn politycznych, opartych na założeniach uniwersalizmu, poddawani byli w obozach specjalnemu reżimowi poniżeń. Bo to była próba prawdy. +I gdzie wasza ludzkość? Gdzie się podziała, kiedy skaczecie sobie do gardeł o skórkę chleba, kiedy na rozkaz kapo okładacie się kijami?+ W pewnym sensie obozy koncentracyjne były fragmentem ostatecznej światopoglądowej debaty”. „Kosztem dobrowolnej ofiary z życia, złożonej przez jednego człowieka, ocalony został drugi człowiek. Obcy. Niepowiązany ze swym wybawcą innymi więzami, jak tylko więzy ludzkiego braterstwa. Abstrakcyjne hasło ludzkości odzyskiwało widomą treść. Życie okupione śmiercią znów nabierało ceny”. Ale była i druga strona zakonnika (przed wojną nawet pierwsza): nienawiść do Innych. Owszem, Szczepański tego nie ukrywa: „Klerykalne fobie, antysemityzm, system podejrzeń, wiodący do upatrywania szatańskiego spisku w manifestacjach każdego odmiennego stanowiska”. I tylko pytanie, czy dlatego nie pisał o tym moralnym brudzie mocniej czyli prawdziwie, bo byłaby to tzw. „woda na młyn komuny” (świetnie taki mechanizm pamiętam)? Autorowi być może udziela się coś z tej postawy, za to we mnie niestety ma wielkiej wyrozumiałości wobec tamtej postawy Świętego (a czytałem teksty „Małego Dziennika”, ohydnego, prostackiego, szczującego brukowca),czyli kogoś, kto „krzyż miał na piersi a nienawiść w sercu” - nawet po jego wielkim czynie z Auschwitz. Z kolei tekst o bandzie Mansona niczym nie zachwycił, zwłaszcza że Autor podjął chyba zbyt łatwą próbę zrozumienia i wytłumaczenia tego zjawiska, bo chyba nie fenomenu. I tylko dziwne, że tak głęboki umysł podsumował swe wywody w tak płytki sposób: „Pierwszym jednak warunkiem umożliwiającym Chrystusowi-diabłu połów dusz był klimat intelektualny i moralny młodzieżowej rewolucji lat 60. Klimat protestu przeciw wynaturzeniom cywilizacji, identyfikowanym z każdą postacią oficjalnego autorytetu”. Wszystko jest napisane wspaniałym językiem, który najlepiej byłoby określić mianem przedwojennego, w najlepszym tego słowa rozumieniu. J.J. Szczepańskiego znałem jako wybitnego moralistę. Z tym większym, niekoniecznie miłym, zaskoczeniem było dla mnie posłowie Naczelnego Moralizatora RP (różnica obu pojęć oczywista) Jego Najwyższej Przemądrzałości Krzysztofa Zanuddziego. ”Konrad nie chce zejść ze sceny” – tematem sztuki Jerzego Zawieyskiego sprzed lat nie był wprawdzie Wielki Reżyser (ostatni dobry film nakręcił kilka dobrych dekad temu),ale mógłby być. A nawet powinien…

wszystko przez to widmo Anieli, które wyjawia, że mimo romansu była wierna w sprawie ojcostwa córki, (co mimo wszystko nie zwalnia jej od - jak każdej "suki" - od konieczności "odborsuczenia";)) czyli udręki poety w wylęgarni patologii, groteskowa satyra na mieszczański obyczaj, pretekstowa treść tworzy Czystą Formą...

„Matka Courage i jej dzieci” to tragikomiczny utwór sceniczny osadzony w realiach wojny trzydziestoletniej (XVII wiek). Część dramatu toczy się na terenie Polski, co dla samej sztuki nie ma większego znaczenia, podkreśla jednak fakt, że swoim przesłaniem nawiązuje ona do aktualnych wydarzeń (Brecht napisał „Matkę Courage…” w 1939 r. w reakcji na wybuch drugiej wojny światowej). Utwór jest oczywiście antywojenny. Autor w krzywym zwierciadle groteski pokazuje ludzi żywiących się wojną – ludzi, dzięki którym konflikty zbrojne zawsze toczyć się będą. Brecht do tego stopnia chciał obrzydzić widzom postać Anny Fierling (tytułowej markietanki o pseudonimie „Matka Courage”),że już po premierze sztuki i jej pierwszych recenzjach wprowadził do tekstu kilka zmian (rzetelnie zaprezentowanych w niniejszym wydaniu). Ich celem było usunięcie lub przerobienie fragmentów, które za bardzo ocieplały wizerunek głównej bohaterki. Czy to się udało? Moim zdaniem – nie bardzo. Annę Fierling darzyłem bowiem sympatią do samego końca. Owszem, była rozgadaną i chciwą chytruską – ale swoje dzieci kochała. To, co robiła, robiła dla siebie i dla nich. Jakie wrażenia? Momentami było śmiesznie, momentami niekoniecznie (głównie za sprawą zbyt jaskrawej groteski),czasem też powiało nudą (tu z kolei najbardziej zawiniły piosenki). Utwór jednak niewątpliwie ważny. Pozdrawiam 6/10

Nie mógłbym dzisiaj stwierdzić, że odczuwam niedosyt dziwności. Postawienie tezy o moich logicznie uporządkowanych wrażeniach, wydałoby się nieuzasadnione i bardzo karkołomne. Bo jak znaleźć logikę w sztucznych jaźniach wytworzonych przez Stanisława Ignacego Witkiewicza? W jaki sposób podejść do karykatur uczuć w zdeformowanym świecie jego dramatów? Po co interesować się perwersyjnie uprawianą sztuką, pełną "fazdrygulstwa i gnypalstwa"? Otóż po to, aby bawić się zanarchizowanymi myślami, z wręcz koronkowo wykończoną projekcją innego wymiaru istnienia. Żeby domacać się ciemnych punktów na naszych własnych i niezbadanych duszach. Aby szukać dojrzałości w próbach dalekowzrocznego postrzegania tego, co nas otacza. Wreszcie być może dlatego, żeby samemu odkrywać i analizować metafizyczny i psychiczny ekshibicjonizm pisarza, któremu towarzyszył twórczy obłęd. Ujęła mnie dialektyka, dzięki której jestem nieco dalej od tego aby zwariować, a o wiele bliżej od zrozumienia istnienia. Udał mu się ten humbug. Dobrze mu wyszło ordynarne odkrywanie prawd, które na koniec stają się banalnie proste. Z rozreklamowanych odczuć zrobił myślowe eksperymenty i przerobił je finalnie na zupełną blagę. To wszystko jest w błyskotliwym stylu Witkiewicza. Na tym polega wielkość jego twórczości. Na metafizycznych stylizacjach codziennych ludzkich problemów. Lubię dokopywać się do esencji nonszalanckich tekstów tego "zakopiańskiego zagwazdrańca". Odczuwam rozkosz z usprawiedliwiania przez niego obrzydliwego bytu, jaki jest naszym obowiązkiem na ziemskim padole. Jednocześnie bardzo sobie cenię umiejętność Witkacego w doszukiwaniu się sensu w ogólnej kompozycji jaką jest życie. Czy to stanowi fragment jego swobodnej "Czystej formy", tego nie wiem. W każdym razie mam ogromny szacunek do tak abstrakcyjnych konstrukcji myślowych. Podczas lektury dramatów Witkiewicza, czułem się czasami jak psychicznie gwałcony przez jego degrengoladę. Jednak to, co może się wydać moralnym upadkiem, jest próbą uwypuklenia przestróg dla ludzkości poprzez czysty nonsens. Tonięcie w wątpliwościach bywa dobrą okazją do lepszego poznania naszych ludzkich ziemskich powłok. Tak się chociażby dzieje w krótkim intermezzo, jakim jest nawiązanie do wyspiańskich elementów w "Szewcach". Ten chocholi łącznik pomiędzy odmiennymi światami dwóch pisarzy, stanowi spotęgowane do ostatnich granic ostrzeżenie przed spuszczonymi z łańcucha pożądaniem i żalem. To wstawka osiągająca wieszcze wymiary, którą sam autor mógłby nazwać szkorbutem społeczeństwa. Stanisław Ignacy Witkiewicz posiadał niezmiernie otwarty umysł na wszelkie formy myślenia. Bardzo mu tego zazdroszczę i zamierzam się wiele nauczyć, mierząc się z jego literaturą. Dyskusje o roli sztuki, przeświecające przez odkrywane przeze mnie dzieła, przeplatały się z głębinami istnienia, których geometria stanowi nieporównywalny z czymś innym majstersztyk. Nasz widzialny świat jest niczym przy ogromie witkiewiczowskich gmachów, wzniesionych przy okazji odkrywania lekarstwa na choroby ludzkości. W mojej głowie na zawsze pozostanie ten metafizyczny geniusz, którego przykłady odczułem podczas ostatnich kilku dni.

Zbiór czterech opowiadań Jarosława Iwaszkiewicza. Sięgnęłam po tę pozycję ze względu na "Panny z Wilka", które już od bardzo dawna chciałam przeczytać. Niestety to opowiadanie mnie rozczarowało. Opowiedziana przez autora historia jak dla mnie kompletnie nierealna. Wiktor Ruben, zbliżający się do czterdziestki mężczyzna, który jest rozczarowany swoim dotychczasowym życiem, odwiedza po piętnastu latach dworek w Wilku, gdzie pracował jako nauczyciel mieszkających tam panien. Oczywiście wszystkie się wówczas w nim kochały, a jego pociągały fizycznie. Po piętnastu latach to się nie zmieniło i nadal wszystkie są nim zafascynowane, a on nie wie, która mu się podoba najbardziej. Serio? Czym Wiktor fascynował owe panny to nie mam pojęcia, bo raczej nie wyglądał jak Brad Pitt u szczytu sławy, a i jego osobowość też mnie nie powaliła. Niemniej jednak warto znać "Panny z Wilka", choć mnie nie zachwyciły. Chciałabym polecić za to opowiadanie "Ikar". W trakcie czytania odkryłam, że znam ten utwór i czytałam go chyba w podstawówce. Zrobił na mnie wówczas duże wrażenie, podobnie jak teraz. Bardzo krótka historia, ale jakże pełna treści i zmuszająca do refleksji. Moja ocena poszczególnych opowiadań: "Panny z Wilka" 5/10 "Ikar" 8/10 "Staroświecki sklep" 6/10 "Wiewiórka" 5/10 Warto sięgnąć po ten zbiór dla "Ikara" i "Staroświeckiego sklepu".

🔰"Intelektualiści dzielą się na dwie kategorie: takich, co nie dostali kopniaka w tyłek, i takich, co dostali kopniaka w tyłek. Ci drudzy są rozsądniejsi." W literaturze opis balu nie zawsze jest tylko relacją z beztroskiej zabawy. Dla pisarzy nie rzadko staje się on okazją do pokazania środowiska i panujacych w nim napięć. Bo bal to miejsce spotkań oraz konfrontacji ludzi o różnych przekonaniach i poglądach. Taką funkcję pełniły m.in sceny zbiorowe z balu u Senatora w "Dziadach cz. III", "Weselu" czy "Lalce". U Gombrowicza bal został ukazany w krzywym zwierciadle groteski i stał się okazją do zdemaskowania pozoranctwa, jałowości i pustki świata arystokratów, kleru oraz celebrytów (dyktator mody). Zanim jednak odbył się bal: "Zblazowany birbant i lampart, hrabia Szarm, syn księcia Himalaj" planuje uwiedzenie Albertynki, cud dzieczynki. Wymyśla intrygę podrywu i w celu realizacji tego zamierzenia sprowadza kompana, złodziejaszka i wisusa. Urwipołeć ten niechcący budzi w Albertynce marzenie o nagości i "dotknięciu obnażającym". A kiedy z Paryża na zamek Himalaj przybywa słynny Fior, światowy mistrz i dyktator mody męsko-damskiej, wydany zostanie wielki bal połączony z rewią mody. Podczas jego trwania Hrabia Szarm i Baron Firulet ostro rywalizują o względy Albertynki, cud dzieczynki, wciąż marzącej o nagości i "dotknięciu obnażającym". Arystokracja na ogół się nudzi, jedyną rozrywką jest ten bal, wizyta Fiora i zabawa "w worki". Goście na balu cały czas wygłaszają nic nie znaczące konwencjonalne formułki grzecznościowe i pozbawione treści dialogi, które autor sparodiował i mocno przyprawił groteską: 🔰"Ach, ach, ach, ach, witam, witam!" "Ach, ach, ach, ach, ach, to mistrz Fior!" "O, o, o, o, o, o, to mi bal!" "Ach, ach, ach, ach, bal więc bal!" "... tiu, tiu, phoszę, phoszę na wysokościach tiu, tiu!". Wielmożni żyją w świecie pozorów starając się za wszelką cenę utrzymać klasę, za którą nic się nie kryje, z czego zresztą zdają sobie sprawę: 🔰"Cóż by było, gdyby gmin odkhył, że nasza dupa taka sama?!" - mówi hrabina. Ani słowa, ani zasady w tym gronie już właściwie nic nie znaczą. Toczą się banalne rozmowy, padają formułki pełne okrągłych słówek legalizujące umysłową degrengoladę i etyczną ohydę. W ostatnim akcie jaśnie wielmożni uczestnicy balu dostają się w wir Historii, atmosfera gęstnieje i wzbiera szaleństwem. Aż w końcu wszystko nagle wymyka się spod kontroli i wtedy dzieje się, oj dzieje ... 🔰"Thumno! W porę zjawiłaś się! I mnie się przydasz!". "Operetka" Gombrowicza to opowiedziana w formie rewii mody prowadzonej przez mistrza Fiora, historia XX wieku z jej kluczowymi dla minionego stulecia wydarzeniami: upadkiem "ancien régime'u - religii i władzy z bożej łaski", narodzinami totalitaryzmów i ich tragicznymi następstwami. Ta pisana przez blisko dekadę ostatnia sztuka sceniczna Gombrowicza jest dramatem, który w tandetnym opakowaniu operetki i za pomocą groteskowego obrazowania mówi o sprawach najważniejszych: władzy, przemocy, upodleniu człowieka, ideologii pogardy, pragnieniu miłości, jej braku oraz jej ocalającej mocy. 🎭 Można też obejrzeć, ale trzeba się pospieszyć, bo strona jest w likwidacji: https://vod.tvp.pl/teatr-telewizji,202/operetka,308881

Szaniawski ma w sobie niebywałą lekkość pisania a tym samym poruszania wielu trudnych tematów. To nie jest tylko dramat o teatrze w teatrze, o dwóch racjach - racjonalnej i mistycznej, o życiu przed wojną i po wojnie. To dramat o przemijaniu - wszystko minie, niczego więcej nie możemy zrealizować, a w nas zostaną tylko wyrzuty sumienia i bicie się w piersi - mogliśmy zrobić coś więcej, lepiej, inaczej. Daremnie.

Czas na Gombrowicza i jego dramaty zawsze jest zawsze dobry. Ponadczasowość, uniwersalizm mechanizmów i schematów działania systemów władzy i porządku społecznego, z doskonałą obserwacją natury ludzkiej wspisuje się w konwencję XXI wieku. "Iwona, księżniczka Burgunda" to sztuka Witolda Gombrowicza pubikowana w 1938 roku gdy nastroje społeczne w Europie mocno akcentowały nadchodzące zmiany i wrogość nacji i inności. Dekadenckość fikcyjno - hermetycznego świata dworu królewskiego, z etykietą konwenansów i systemem władzy, i wartości musi zmierzyć się prostą, nieśmiałą i milczącą Iwoną. Bierność i niewerbalność Iwony to demaskatorski wyraz na satyrę dworską z obłudą, fałszem i słabości dworzan, prowokując ich do coraz bardziej absurdalnych, patologicznych zachowań prowadzących do unicestwienia "niemego krzyku i inności". "Niemy krzyk i Inność" Iwony to konfrontacja z dworem królewskim, ich statusem społecznym, ekonomicznym czy dydaktycznym ? Powierzchowność fizyczno-umysłowa w kreacji z odbiciem lustrzanym obnaża wszystkie niedoskonałości i braki. Stabilizacja i porządek społeczny zostaje naruszony. Zhierarchizowana machina ruszyła. Teatr Polski w Bielsku-Białej obchodzi 135 lecie i ma w swoim repertuarze spektakl, na który serdecznie zapraszam. Gombrowicz skrojony na XXI wiek z uniwersalnością i ponadczasowością. Dystopijne futuro-fiction z estradowo - zabiegowym wybiehiem dla modelingu z nawiązaniem do kultowych modelek lat 80/90.XX, sekwencje z Jamesa Bonda, Lyncha kult ciała w neonowej scenografii. Groteskowość Gombrowicza doskonale wpisuje się w XXI wiek z Iwoną, która od 90 lat milczy wymownie. Wszechobecna cyfryzacja i medialność w dobie kultu ciała z cielesnym zaburzeniem dysmorficznym (BDD) i zniekształconym obrazem siebie i ciała wchodzacym w estetoreksją, i kompulsywnośc polubień, algorytmów. Byt i niebyt. Złożoność jednostki i jej relacji. Kreowana rzeczywistość z mową nienawiści, przemocą psychiczną przeciwko "inności ". "Inność" Iwony w roli Jańci w kostiumie "standardowym" , bezpieczny t-shert i jeansy doskonale kontrastuje z kreacjami pastelowych barw, by w odpowiednim momencie przystąpić do ataku, przywdziać zbroję czarnego stroju - czarnego charakteru. Przerysowanie, manipulacja i odrzucenie jednostki , która nie wpisuje się w przyjęte trendy. Inności boją się grupy. Zachwycona jestem wersją spektaklu, ascetyczna scenografia kontra kostium i środki wyrazu. Interpretacja i konwencja spektaklu wpisuje się w XXI wiek i gombrowiczowski dramat groteski. Spektakl bierze udział w XI edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej i Europejskiej KLASYKA ŻYWA. Twórcy Autor – Witold Gombrowicz Reżyseria – Lena Frankiewicz, Scenografia – Agata Stanula Kostiumy – Krystian Szymczak Choreografia – Agnieszka Kryst Reżyseria świateł – Damian Pawella Multimedia/ Video – Mateusz Zieliński Muzyka – Stefan Wesołowski Asystent reżyserki – Mateusz Wojtasiński Asystentka choreografki – Katarzyna Sikora Obsada Iwona – Anita Jancia Król Ignacy – Grzegorz Sikora Królowa Małgorzata – Marta Gzowska-Sawicka Książę Filip – Michał Czaderna Szambelan – Piotr Gajos Iza – Marta Suprun Cyryl – Mateusz Wojtasiński Cyprian – Grzegorz Margas Dama I – Jagoda Krzywicka Dama II – Wiktoria Węgrzyn-Lichosyt Dama III – Flaunnette Mafa Inocenty, Żebrak – Sławomir Miska Walenty – Adam Myrczek Premiera 17.05.2025

Jak rozczłonkować nudę na czynniki pierwsze? Bursa w pełnej krasie. Mamy kata, kadłubki i cięcia. Kilka wieczorów pod znakiem trupa, który pojawia się i znika. Kto nie przelewał czasu przez wąwozy swoich palców, znikając w zbrodniczych planach zabicia egzystencjalnych rozterek? Może nie każdy, choć te stany są wszystkim nieobce. Widać, że proza Bursy lekko niedokończona ale pióro autora, choć mowa o trupie; wiecznie żyjące i wyjątkowe. Warto przeczytać.

Żeglarz to historia poruszająca problematykę petryfikacji bohaterów społecznych, według chcianych wyobrażeń, a nie realnych faktów i zarazem skłaniająca czytelnika do refleksji na pytanie: "jakbyś postąpił w konfrontacji ze swoją rodzinną przeszłością?" Jest to również komedia napisana prostym językiem, która nie przytłacza odbiorcy swoja formą. Krótka i satysfakcjonująca.

Trudno oceniać mistrza, jednak po przeczytaniu mogę stwierdzić, że opowiadania są nierówne. Niektóre pisane lekkim piórem, inne żmudne w czytaniu, najeżone cytatami łacińskimi, angielskimi czy włoskimi, wymagające od czytelnika skupienia i wielokrotnego wracania do tekstu. Świetną opinię wystawił @grafzero i pod tym się podpisuję. Zaskakujące jest ostatnie opowiadanie "Z biografii Diego Baldassara. Dzieciństwo i wczesna młodość", będące satyrą na współczesną sztukę (pisaną koniecznie z małej litery) - szczerze mnie rozbawiło. Doceniam wartość tych opowiadań, ale chyba bym nie powróciła.

„Hemofilia” Czesławowi Miłoszowi „Szpital w Okresie Błędów sklecony z pustaków w ramach akcji „dogonić i przegonić Zachód”, był pustakiem- gigantem, który padł na plecy powalony ceglicą (rodzaj apopleksji) i czekał teraz na ostatnie namaszczenie cementem chmur- by inną ostatnią rzecz, tchnienie, wydały nozdrza jego samogłosek (pustak ma tę parę otworów zawsze) albo USTA ziejące jeszcze bardziej symetrycznie w słowie PUSTAK. W tych szkolnych latach miałem jedno w głowie: nie chemię, ani Boże broń, trygonometrię, nauki, jak twierdziłem zbędne mi kompletnie, lecz słowa, ich kontury, konszachty, koneksje - chyba że, oczywiście, myślałem o seksie, (…)". s. 491. Stanisław Barańczak, „Wiersze zebrane”, Wyd. A.5, Kraków 2007. W zbiorze, jak napisze wydawca R. Krynicki, znajdziemy wszystkie wiersze poety zawarte w książkach poetyckich, od „Korekty twarzy” przez „Jednym tchem”, „Atlantydę” do „Podróży zimowej” i „Chirurgicznej precyzji”. Z nowych wierszy zamieszczono „Hemofilię” (fragm. powyżej),wiersz dedykowany Czesławowi Miłoszowi. W Aneksie zaś „Parę przypuszczeń na temat poezji współczesnej” i tekst „Tablica Macando”. Czytelnik ma się nad czym pochylić, ponad 500 stron wyjątkowej poezji, niełatwej, wymagającej, poezji zmuszającej do spojrzenia na siebie, drugiego człowieka i świat z bliższej i dalszej perspektywy. Perspektywy poety, którego zdjęcie widnieje na okładce w towarzystwie uczepionych u ramion gołębi (zdjęcie wykonała, jak przeczytamy na okładce, Anna J. Barańczak). Wielość skrzydeł (widocznych i symbolicznych) - to dla poety- skala poetyckiego kunsztu. Jak przeczytamy w „Paru przypuszczeniach na temat poezji współczesnej”: „poezja tym różni się od innych sposobów użycia słowa, że w tych samych rozmiarach tekstu potrafi zmieścić więcej znaczeń. (...)Wiersz, strofa, linijka jest kompresorem, który sprasowuje treść,wycieka woda, zostaje wielowarstwowa cegiełka sensu”. (s. 508,) Myśl na miarę poety, a samochodowe skojarzenia na miarę męskiej pasji. Poezja Barańczaka zostaje i zmusza, zostaje i towarzyszy, zostaje i ... Poezja Barańczaka- klasa sama w sobie. Skala Nobla. 10/10

Dramat niezwykle aktualny i poruszający. Doskonale studium charakterów i postaw, jak to sie drzewiej w szkole pisało w rozprawkach. Nie wiem, co jest tu gorsze: czy to natarczywe narzucanie życia „w prawdzie” — gdzie tak naprawdę nie wiadomo do końca, co jest prawdą, a co nie, nawet jeśli częściowo jest ona domyślna — czy też kompletny marazm, tchórzostwo i nieudolność prowadzące do ubóstwa i beznadziei. A jeśli jest cos pomiędzy - to w związku z dwoma poprzednimi zostaje skutecznie stłamszone. A jeśli jest cos ponad to lub cos czystego i dobrego - przez oba zostaje unicestwione.  I tak jak napisał inny Czytelnik wcześnej - nie jestem pewna, czy na pewno jest to dramat o szkodzie spowodowanej nadmiarem prawdy. Ja zauważyłam, ze to tchórzostwo i pozerstwo wyrządziło tu najwiecej spustoszeń. Jestem pod wrażeniem i gorąco polecam. 

Opowiadanie akurat na późne lato. Gęste od emocji pomimo -pozornie - spokojnej akcji. Plastyczne pachnące słońcem, pełne niuansów i cieni, które kładą się między bohaterami, zbliżając i oddalając ich od siebie. Uniwersalne w swoim przekazie chociaż napisane niemal sto lat temu. Wsapniała proza.