Baal. Opera za trzy grosze

"Łysa śpiewaczka", "Lekcja"oraz "Krzesła" to trzy fundamentalne sztuki Eugène'a Ionesco, które łączy manifest przynależność do teatru absurdu - antydramatu. Napisane przez Eugène'a Ionesco na początku lat 50. XX wieku (Łysa śpiewaczka – 1950, Lekcja – 1951, Krzesła – 1952). Utwory te obnażają i mocno punktuje pustkę , ból egzystencjalny, samotność człowieka, klaustrofobiczność, poczucie zagrożenia i tragizm życia z wykorzystaniem maski, groteski i farsy. Uniwersalność I ponadczasowość kryzysu komunikacji w czasach obrazu lub "niewidoczności i udawania" i degradacja językaw niemożności porozumienia się między ludźmi. W "Łysej śpiewaczce" bohaterowie państwa Smith i Martin rozmawiają za pomocą absurdalnych frazesów i gotowych formułek, język nie spełnia funkcji informacyjnej , jest wytworem zwrotów konsumpcyjno-komercyjnych. W "Lekcji" język staje się narzędziem dominacji, tyranii i przemocy mistrz - uczeń. Profesor i uczennicą doświadczają władza i przemoc w absurdzie edukacji, język i nauka tracą podstawową funkcję na rzecz braku komunikacji i pomostu między nimi. W "Krzesłach" dwoje staruszków bezskutecznie próbuje przekazać światu swoje życiowe przesłanie za pośrednictwem niemego Mówcy/Oratorium. Krzesła w utworze , wypełniają przestrzeń, stając się cytatem wizualnym, który symbolizuje egzystencję pustki, samotność, izolację i oczekiwanie w agonii - wypełnienie nieobecnymi ludźmi.  Tragifarsa i groza ukryta w banalności, zmechanizowanym, strukturalnym społeczeństwie, Ionesco obnaża nihilizm i okrucieństwo drzemiące pod maską cywilizowanych konwenansów. Eugène Ionesco (1909–1994) to francuski dramaturg rumuńskiego pochodzenia, jeden z głównych twórców teatru absurdu. Jego twórczość, w tym sztuki takie jak "Łysa śpiewaczka" (1950) i "Nosorożec" (1959),skupia się na krytyce konwencjonalnego języka, niemożności komunikacji oraz zagrożeniach totalitaryzmem, charakteryzując się groteską i nielogicznym zachowaniem postaci. 

"Fizycy" "Jeśli my, naukowcy, nie skończymy w domu wariatów, to cały świat stanie się domem wariatów." czarna komedia filozoficzna rozgrywająca się w zakładzie psychiatrycznym Les Cerisiers... satyra na instrumentalny rozum - salomonową mądrość (głos, którego słuchał Moebius),która doprowadziła do utraty pobożności a w konsekwencji pychy samowystarczalnego człowieka... kwestie odpowiedzialności uczonego, nauki jako siły nie do zatrzymania, odkryć jako motoru rozwoju ich konsekwencji - Einstein wolał grać na skrzypcach, ale ludzie posłuchali się jego teorii względności... i wyszła z tego bomba atomowa...

No wreszcie trafiłem na ten bodaj najbardziej znaną publikację z polskim elementem w tytule :-) Jakże często książkę kojarzymy wyłącznie z tytułu, nie znając jej treści. Przez wiele lat nie wiedziałem nawet kto jest autorem dramatu „Ubu król”. Sztuka powstała jako żart, ale budzi kontrowersje do dziś. Przeczytałem… i jestem niespodziewanie mile rozczarowany. Rzeczywiście można uznać tę książkę jako prawdziwie prekursorską w kategorii groteski, surrealistycznego humoru, która spokojnie mogłaby wzbogacić dorobek literacki Witkacego. Jednocześnie można odnaleźć wiele celowych odniesień do tragedii szekspirowskich. Meandry zdobywania władzy i sposoby jej utrzymywania – czy rzeczywiście tak bardzo się to zmieniło od tamtych czasów ? Czy metoda wprowadzenia systemu podatkowego czegoś nie przypomina ? Czy ta historia nie mogłaby zdarzyć się w Polsce, czyli… wszędzie ?

„Matka Courage i jej dzieci” to tragikomiczny utwór sceniczny osadzony w realiach wojny trzydziestoletniej (XVII wiek). Część dramatu toczy się na terenie Polski, co dla samej sztuki nie ma większego znaczenia, podkreśla jednak fakt, że swoim przesłaniem nawiązuje ona do aktualnych wydarzeń (Brecht napisał „Matkę Courage…” w 1939 r. w reakcji na wybuch drugiej wojny światowej). Utwór jest oczywiście antywojenny. Autor w krzywym zwierciadle groteski pokazuje ludzi żywiących się wojną – ludzi, dzięki którym konflikty zbrojne zawsze toczyć się będą. Brecht do tego stopnia chciał obrzydzić widzom postać Anny Fierling (tytułowej markietanki o pseudonimie „Matka Courage”),że już po premierze sztuki i jej pierwszych recenzjach wprowadził do tekstu kilka zmian (rzetelnie zaprezentowanych w niniejszym wydaniu). Ich celem było usunięcie lub przerobienie fragmentów, które za bardzo ocieplały wizerunek głównej bohaterki. Czy to się udało? Moim zdaniem – nie bardzo. Annę Fierling darzyłem bowiem sympatią do samego końca. Owszem, była rozgadaną i chciwą chytruską – ale swoje dzieci kochała. To, co robiła, robiła dla siebie i dla nich. Jakie wrażenia? Momentami było śmiesznie, momentami niekoniecznie (głównie za sprawą zbyt jaskrawej groteski),czasem też powiało nudą (tu z kolei najbardziej zawiniły piosenki). Utwór jednak niewątpliwie ważny. Pozdrawiam 6/10

chodzi tylko o sprawiedliwość, sprawiedliwość za miliard... satyra na drobnomieszczańskie społeczeństwo europejskie, głupie, chciwe, amoralne, dla zysku zdolne zracjonalizować każdą podłość i zło a nawet posunąć się do jego normalizacji... Do biednego, podupadłego miasteczka Güllen przyjeżdża Claire Zachanassian, miliarderka, która wychowała się w tym miejscu. Mieszkańcy liczą, że uratuje ich od katastrofy finansowej. Mieszkańcy Güllen najpierw potępiają propozycję Claire, potem zaczynają ją usprawiedliwiać, w końcu tworzą wspólną narrację, która sankcjonuje morderstwo. Klasyczny mechanizm przemocy zbiorowej. Claire Zachanassian to ikoniczna figura, groteskowej, okrutnej, ironicznej postaci, traktującej sprawiedliwość jak transakcję. Jest jednocześnie biedną ofiarą i bogatym katem. *** Friedrich Dürrenmatt o sztuce Wizyta starszej pani jest historią rozgrywającą się gdzieś w Europie środkowej, w jakimś małym mieście, a spisał ją ktoś, kto bynajmniej nie dystansuje się od ukazanych w niej ludzi i wcale nie czuje się taki pewny, czy postąpiłby inaczej. Tego zaś, co ta historia poza tym zawiera, nie ma potrzeby tutaj wyjaśniać ani inscenizować w teatrze. Odnosi się to również do zakończenia. Wprawdzie ludzie przemawiają w nim uroczyściej, niż faktycznie przemawialiby w rzeczywistości, nieco potrącają o to, co nazywamy poezją, piękną mową, ale dzieje się tak wyłącznie dlatego, że gülleńczycy wzbogacili się i jako dorobkiewicze używają języka bardziej wyszukanego. Przedstawiam ludzi, a nie marionetki, akcję, a nie alegorie, tworze odrębny świat, a nie system moralny, jak to mi niekiedy przypisują, ba, nie usiłuję nawet konfrontować mojej sztuki z rzeczywistością, bo do takiej konfrontacji naturalnym biegiem rzeczy będzie dochodzić samo przez się, dopóki w teatrze nie zabraknie publiczności. Dla mnie osobiście sztuka teatralna rozgrywa się zgodnie z możliwościami scenicznymi, nie zaś według konwencji jakiegoś stylu. Kiedy każę gülleńczykom występować w roli drzew, to nie płynie to z surrealistycznych założeń, lecz z dążenia, żeby trochę żenującą sytuację miłosną w lesie, a mianowicie próbę zbliżenia się starego mężczyzny do starej kobiety — umieścić w poetyckiej scenerii i w ten sposób uczynić bardziej znośną. Piszę w oparciu o właściwe mi zaufanie do teatru, do aktora. To główny motor mego pisarstwa! Neci mnie tworzywo. Aktorowi nie trzeba wiele, żeby przedstawić człowieka, wystarczy mu zewnętrzna skóra w postaci tekstu, który oczywiście musi być odpowiednio dostosowany. Mam na myśli, że tak jak organizm zamyka się w całość wytwarzając sobie skórę, powłokę, tak sztuka teatralna zamyka się w powłoce słów. I tylko ją daje dramatopisarz. Ona jest rezultatem jego pracy. Dlatego nie należy pracować nad samym językiem, lecz nad tym, co język tworzy, na przykład nad myślą, nad akcją; nad słowem czy stylem, pojętym jako wartość samoistna, pracują tylko dyletanci. Sądzę, że zadanie aktora polega na tym, żeby na nowo osiągnać ten rezultat; to, co jest sztuką, powinno ukazać się jako natura. Jeżeli tekst, który daje, zagra się w sposób właściwy, podtekst znajdzie się sam. Nie zaliczam siebie do dzisiejszej awangardy. I ja mam oczywiście własną teorie sztuki — jakież to przedziwne rzeczy człowieka bawią — ale ponieważ wyraża ona mój prywatny pogląd, zachowuję ją dla siebie (inaczej musiałbym się jej trzymać) i wolę uchodzić za pisarza trochę rozwichrzonego i prymitywnego, któremu brak poczucia formy. Moją sztukę należy inscenizować poniekąd na wzór sztuk ludowych, traktując mnie jako pewnego rodzaju świadomego Nestroya, tą drogą zajdzie się najdalej. Należy trzymać się moich pomysłów, nie troszcząc się o głębsze znaczenie, zmieniać dekoracje przy podniesionej kurtynie, bez robienia przerw, a scenę z samochodem również trzeba ująć możliwie prosto, najlepiej posługując się zwykłym wózkiem teatralnym, na którym zamontuje się tylko to, co konieczne do gry: siedzenia, kierownicę, zderzak. Wóz powinien być widoczny od przodu, tylne siedzenia należy podwyższyć, wszystko to razem zaś musi być oczywiście nowe, równie nowe, jak żółte buty itd. (Scena ta nie ma nic wspólnego z Wilderem — dlaczego? Dialektyczne ćwiczenie dla krytyków). Klara Zachanassian nie personifikuje ani sprawiedliwości, ani planu Marshalla, ani tym bardziej Apokalipsy, niech będzie wyłącznie tym, czym jest: najbogatszą kobietą świata, która dzięki swemu majątkowi może działać jak bohaterka greckiej tragedii, powiedzmy jak Medea — bezwzględnie i okrutnie. Stać ją na to. Starsza pani ma poczucie humoru, nie wolno tego przeoczyć, z dystansu patrzy na ludzi, jak na towar do nabycia, i z dystansu patrzy też na siebie samą, odznacza się osobliwym wdziękiem, groźnym urokiem. Ale ponieważ obraca się poza obrębem ludzkiego porządku, przestała się rozwijać, skostniała, straciła zdolność do jakiejkolwiek przemiany, wyjąwszy przemianę w kamienne bóstwo. Klara Zachanassian jest zjawiskiem poetyckim, podobnie jej świta, a nawet eunuchowie, których nie należy przedstawiać w sposób realistyczny, odrażający, z głosami kastratów, lecz trzeba ukazać ich jako nierzeczywiste, baśniowe widma, zamknięte w swej roślinnej, błogiej egzystencji, ciche ofiary totalnej zemsty, tak logicznej jak nieubłagane prawa pierwotnych czasów. (Dla ułatwienia tych ról eunuchowie mogą mówić na przemian, ale wtedy bez powtarzania kwestii). W przeciwieństwie do Klary Zachanassian, która od pierwszej chwili jest niezmienna, bohaterska, jej dawny kochanek dopiero staje się bohaterem. Nędzny sklepikarz początkowo jest jedynie nieświadomą ofiarą starszej pani, będąc winnym sądzi, że życie samo zmazało wszelkie jego winy. Potem jednak bezmyślny, prosty człowiek, któremu pod wpływem strachu, pod wpływem przerażenia zaczyna coś świtać, coś jak najbardziej osobistego, w sobie samym przeżywa działanie sprawiedliwości, uznaje własną winę i staje się wielki przez swoją śmierć, której nie brak pewnych znamion monumentalności. Śmierć ta jest sensowna i bezsensowna zarazem. Rzeczywisty sens miałaby jedynie w mitycznym świecie antycznej polis, ale rzecz dzieje się w Güllen, w naszych czasach. Obok bohaterów występują gülleńczycy, tacy sami ludzie jak my wszyscy. Nie powinno się ich przedstawiać jako złych ludzi, bynajmniej; początkowo są zdecydowani odrzucić propozycję, później zaś zaciągają wprawdzie długi, ale nie w zamiarze zabicia Illa, a jedynie z lekkomyślności, w złudnej nadziei, że sprawa jakoś da się załatwić. Tak należy inscenizować drugi akt. Również scenę na dworcu. Boi się w niej tylko Ill, który rozumie swoje położenie, choć jeszcze nie pada żadne niebezpieczne słowo; dopiero scena w Piotrowej Stodole przynosi zwrot. Katastrofa jest już nieunikniona. Od tej chwili gülleńczycy stopniowo przygotowują się do mordu, dają wyraz swemu oburzeniu z powodu dawnego przewinienia Illa itd. Jedynie rodzina do końca wmawia sobie, że wszystko weźmie jeszcze pomyślny obrót; ona także nie jest zła, tylko słaba, jak wszyscy. I tak gmina powoli ulega pokusie, podobnie jak nauczyciel, ale proces ten musi być dla widzów całkowicie zrozumiały. Pokusa jest zbyt wielka, bieda zbyt dokuczliwa. Wizyta starszej pani to sztuka okrutna, właśnie dlatego trzeba ją grać nie w sposób okrutny, lecz jak najbardziej ludzki, ze smutkiem, nie z gniewem, a także z humorem, bo nic nie może bardziej zaszkodzić tej tragicznie kończącej się komedii niż zwierzęca powaga.

Narracja / Styl / Humor 10/10 - znakomite wykorzystanie elementów różnych rodzajów literackich (proza, poezja) do oddania znaczenia Przesłanie / Problematyka 9/10 Fabuła / Zwroty Akcji 5/10 Bohaterowie 8/10 Świat Przedstawiony 5/10 - ja przepraszam, ale boli mnie uproszczenie opisanej skomplikowanej sytuacji historycznej do "biskup dobry, służy Bogu - król zły, nie służy Bogu", podczas gdy w gruncie rzeczy cały konflikt był, nie oszukujmy się, najprawdopodobniej wyłącznie polityczny :( Subiektywne odczucia 7/10 PODSUMOWUJĄC 8/10

Mała stabilizacja. Może zadławić. Może być ukojeniem. Po różnych życiowych doświadczeniach już nie jestem pewna co lepsze/gorsze. A może jestem? Niech każdy wyciągnie własne wnioski. A ja bardzo polecam spektakl Teatru Telewizji (zrealizowany na podstawie tej sztuki) z fantastyczną rolą Zofii Kucówny.

"Sproszkowanie" i cząstkowość Becketta (urywane zdania, przeskoki, zmiany tonacji i tempa, tematów i emocji, odbijanie piłeczki, pauzy, szereg jałowych czynności),pomimo, że z pewnością z góry zaplanowane tj. z założenia wyrażające pewne właściwości absurdalne ludzkiej egzystencji według autora; są niestety ciężkostrawne w formie pisanej; w ten sposób Beckett jest nie tylko naczelnym dramatopisarzem frustracji ludzkiej, lecz i frustracji czytelniczej. Chyba trzeba będzie pokusić się o obejrzenie jakiejś inscenizacji.

Gdy kurtyna idzie w górę i teatr absurdu otwiera przede mną swoje podwoje to zaczynam wierzyć, że nadchodzi moment objawienia kwintesencji szaleństwa naszego świata. A ja, jak głupiec dający się otumanić niedokończonymi sytuacjami bez wyjścia, pośpiesznie zdążam ku swojemu miejscu na widowni, pełnej podobnych do mnie obserwatorów groteskowych postaci. Tak jak wszyscy, chcę móc nacieszyć oko karykaturami nas samych w krzywym zwierciadle, jakim są dramaty Eugène Ionesco. Chcę stanąć w awangardzie awangardy współczesnej dramaturgii i chłonąć to, czego nigdy wcześniej należycie nie doceniałem. Bo będąc świadkiem buntu wobec konformistycznej mentalności odczuwam, że jestem mniej bierny niż gdybym nie spojrzał na to wcale. O ileż łatwiej jest mi myśleć o syntezie tragizmu i komizmu, kiedy autor operuje teatralną magią. Światła już gasną, czas zacząć spektakl pełen fatamorgany. Polecenie Wam namiastki rzeczywistości nie mieszczącej się w wyobraźni, byłoby zbytnim uproszczeniem wobec wielkiej sztuki, którą miałem przyjemność oglądać. Chciałbym wykrzyczeć wszem i wobec, że udział w grze słów zaprezentowanej przez Ionesco, to jedno z największych wyróżnień jakie mogły mnie spotkać. Ta aberracja, którą chłonąłem z kilkuset kartek książki jest tak mało poprawna, że aż wstyd patrzeć. Chociaż pojęcie niepoprawności będzie zbyt słabym wyznacznikiem wszechogarniającego absurdu, wręcz przelewającego się ze sceny. Razem z nim, wśród zmieniających się dekoracji, aż ocieka od bezsilności głównych aktorów. To sami gruboskórcy z "Nosorożca" lub maniacy wzorowej śmierci z "Król umiera, czyli ceremonie". To towarzystwo spod ciemnej gwiazdy ogarnięte prowokacyjnymi halucynacjami. Pewnie niektórzy z Was powiedzą, że w utworach francuskiego dramaturga nie wiadomo o co chodzi. Ale właściwie czy ma to jakieś znaczenie? Po co doszukiwać się rzeczy możliwych, skoro niemożliwe również istnieją a przy tym są o wiele ciekawsze. Po co zachowywać logikę myślenia, skoro atmosfera zabójstwa w "Mordercy nie do wynajęcia" to próba świadomego ujrzenia człowieka pozbawionego świadomości. Eugène Ionesco to jeden wielki miraż opowiadający o bolesności istnienia i każdy kto chce spróbować go zobaczyć, musi zanurzyć się w opary uwodzicielskiej szarlatanerii. W jednej ze sztuk zafascynowały mnie pudełka wyciągane przez głównych bohaterów z kolejnych pudełek. Ta scena, która nigdy nie musiałaby się zakończyć, właśnie z powodu nieskończonej ilości pudełek, pokazuje jakim graczem jest współtwórca teatru absurdu. To błyskotliwy umysł, wyśmienicie odnajdujący się w zupełnym wariactwie. Niestety książkowa kurtyna prędzej czy później opadnie i pozostanie niedosyt. W moim wypadku to niezaspokojenie będzie się przejawiać tym, że tak naprawdę nigdy nie byłem na żadnej sztuce Ionesco. Wszystko co przeżywam w związku z nim, ma miejsce jedynie za sprawą efemerycznych złudzeń, powstałych w wyobraźni po przeczytaniu tych kilku dramatów wybranych dla czytelników przez Oficynę Wydawniczą Mireki. Mam nadzieję, że uda mi się szybko nadrobić zaległości bo udział w anormalności stającej się zwyczajnością jest ogromnym doznaniem. Tak bardzo chciałbym następnym razem spotkać wspaniałego twórcę niedorzecznych ideałów na deskach teatru.

Bardzo dobrze napisany dramat - krótki, acz treściwy. Ibsen ukazuje nam swój kunszt wplatając ideologię w żywoty zwykłych ludzi. Bezwzględna prawda może być niszcząca, a "życiowe kłamstwo" bywa niezbędne dla egzystencji słabych ludzi. Idealistyczne idee głoszone przez Gregersa, trafne, lecz jednak bez wyczucia moralnego, doprowadziły do tragedii, a zrujnowanie czyjejś iluzji szczęścia, jak pokazuje dramat - odbiera sens życia. Kłamstwo jest "lekiem" dla przeciętnych ludzi, pozwalając im żyć, mimo niespełnionych marzeń. Myślę, że idea wygłoszona tu przez Ibsena jest w dalszym ciągu aktualna. Ilu z nas żyje oszukując samych siebie - czerpie satysfakcję z tylko pozornych sukcesów, odrzucając rzeczywisty stan rzeczy. Brutalna prawda pozostanie zawsze bardziej wartościowa niż najlepsze kłamstwo. 9/10

Lektura „Domu lalki” Henrika Ibsena to doświadczenie niezwykle intensywne, ponieważ autor z niespotykaną jak na swoje czasy odwagą zagląda za kulisy pozornie idealnego życia rodzinnego. Historia Nory, która z dnia na dzień odkrywa, że jej małżeństwo jest jedynie pustą grą pozorów, stanowi uniwersalne ostrzeżenie przed budowaniem relacji na fundamencie kłamstwa i braku partnerstwa. Śledząc losy bohaterki, obserwujemy nie tylko jej osobisty dramat, ale przede wszystkim bolesne przebudzenie świadomości człowieka, który przez całe życie był traktowany przedmiotowo – najpierw przez ojca, a później przez męża. Lektura ukazuje obraz toksycznego protekcjonalizmu, gdzie każda pieszczotliwa uwaga Torvalda jest w rzeczywistości formą kontroli, a domowy azyl okazuje się klaustrofobicznym więzieniem. To, co w tym dramacie uderza najmocniej, to fakt, że mimo upływu lat, dylematy Nory dotyczące autonomii i prawa do stanowienia o sobie, nadal pozostają boleśnie aktualne.

Tytuł powieści nawiązuje do mitu greckiego w którym rzeźbiarz (zgadnijcie imię 😉) zakochuje się w posągu kobiety który stworzył, bogini miłości Afrodyta zlitowała się nad artystą i ożywiła rzeźbę, która stała się kobietą z krwi i kości Podobnie dzieje się w dziele literackim ale...no właśnie, specjalnie użyłam słowa "podobnie" gdyż między helleńskim mitem a współczesną powieścią są zarówno podobieństwa jak i rozbieżności Zachęcam wszystkich serdecznie do lektury książki, ponieważ wartości w niej zawarte nie straciły na aktualności nawet po ponad 💯 latach

Oprócz przejmującego do kości smutku, ta sztuka budzi też we mnie morze nostalgii, a to za sprawą mojego wtedy jeszcze nie-męża, który na studiach grywał w teatrze. Ileż razy to ja słuchałam tego tekstu, kiedy on chodził po pokoju z Beckettem, a ja uczyłam się tabeli stratygraficznej...

Świetna rozrywka. Bardzo lubię czytać o ludziach, choćby to byli ludzie wymyśleni, żyjących w XIX i I połowie XX wieku. To życie miało barwę. Ludzie jakoś bardziej wiedzieli, na czym z pożytkiem dla siebie koncentrować życiową energię. Wyraziste i proste jednocześnie postacie. Teksty piękne językowo. Raz jeszcze to powiem - doskonała rozrywka na sobotnie popołudnie!

Brud, smród i ubóstwo wniebowzięte. Nikczemność okraszona homoseksualną herezją. Genet nie jest autorem dla delikatnych pięknoduchów. Jeśli jednak zależy Ci na transgresji literackiego doświadczenia, to znajdziesz w tym coś dla siebie. Dziennik złodzieja był dla mnie nieco bardzej przystępny, niż liryczna Matka Boska Kwietna.

Kameralny dramat na cztery postaci i trzy akty, pijackie gry i zabawy z nutką okrucieństwa, które na koniec okażą się sposobem na wypełnienie pewnej konkretnej pustki. Luźno skojarzyło mi się ze „Snem nocy letniej” ale tutaj nie ma czarów, jest bezlitosna psychologia i wielki smutek świata. Mocna rzecz.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Książka jako całokształt bardzo fajna, przyjemna do czytania. Krytyka moralności, a właściwie jej braku, wielkich miast bardzo do mnie przemawia. Historia Pierra i jego przemyślenia były bardzo wciągający, to samo mogę także powiedzieć o większości historii późniejszych postaci. Najlepszą częścią dzieła Jasieńskiego jest według mnie kreowanie świata. Paryż przez wszystkie akty, jak i opisywany Nankin są moim zdaniem bardzo solidne i z łatwością przyszło mi wyobrażać sobie opisywane miejsca oraz zachodzące w nich zdarzenia. Największym minusem "Palę Paryż" jest według mnie jest ilość retoryki komunistycznej oraz to, jak bohaterowie przeciwni tej idee bardzo słabo radzą sobie z argumentacją opozycyjną. Mimo wszystko jest to wybitne dzieło literatury awangardowej i polecam wszystkim zainteresowanym epoką.

przeczytane wszystkie dramaty. ciekawe doświadczenie. czytając doznawałam wielu uczuć - od szoku po rozbawienie i dezorientację. trzeba bardzo uważać, by przy czytaniu nie odbierać dramatu dosłownie. Różewicz stosował tu częsty chwyt polegający na zaskoczeniu odbiorcy. Bardzo szybko i przyjemnie mi się to czytało. polecam