Lotny szwadron swawolnych pań

Ze smakowitościami już tak bywa, że jedne nam przypdaną do gustu inne mniej. Do jednych chętnie wracmy, inne spróbujemy raz i uznamy, że wystrczy. W zbiorze esejów Pana Michała Rożka mamy smakowitości dotyczące obyczajowości polskiej i obyczajowości innych krajów. Mnie najbardziej przypadły do gustu: - Z ziemi włoskiej do Polski ( i wcale nie chodzi tu o hymn Polski czy smaki pochodzące z Włoch, lecz o szopki, żłóbki, jasełka); oraz - "Czwartkowe obiady". Pozostałe zostaną dla mnie smaczkami na jeden raz.

Zasadniczo nie lubię i nie czytam zbiorków złotych myśli i wyimków: większość z nich, wyjęta z kontekstu traci część swojej mocy, a czasem także pierwotny sens. Dużo - zbyt dużo! - zależy tu też od inwencji twórcy takiej kompilacji, jego inteligencji i dobrego smaku. Do wyboru "Mądrość i dowcip Jane Austen" opracowanego przez Michaela Kerrigana podeszłam więc z dużą rezerwą. I choć część moich obaw okazała się uzasadniona, a moje uprzedzenie do tego typu zbiorów nie zmalało, to jednak przeczytałam tę książkę z przyjemnością. I z przyjemnością do niej wracam. Jane Austen jest niezniszczalna.

Skąd się bierze w człowieku fascynacja diabłem? Oto możemy rozróżnić jej dwa źródła. Negatywne, które bierze się z poczucia zagrożenia czymś nieznanym, a zatem wrogim i chęcią przeciwdziałania temu zagrożeniu. Pozytywne ma miejsce tam, gdzie mamy do czynienia z jakimś kultem satanistycznym. Rzadko mamy do czynienia ze świadomym wyborem zła. Obrazem staje się nam wtedy postać pana Twardowskiego, czyli bohatera, który nieświadomie wybiera zło, bo nie zdaje sobie do końca sprawy z tego wyboru, a i ta decyzja to szczególna relacja, coś za coś. Nie jest to więc wybór bezinteresowny, podpisanie cyrografu niesie ze sobą szereg korzyści , które stają się jego udziałem w doczesnym życiu. Jednak jest i w tym i element destrukcji – w tle nieustannie czai się myśl, że kiedyś przyjdzie czas zapłaty, który choć odsuwany, wisi jednak nad nami i spędza nam sen z powiek I możemy mniemać, żeśmy bardziej sprytni, i przebiegli, i że uda się nam złego okpić, ale to złudne nadzieje. Mamy w końcu do czynienia z Mistrzem kłamstwa i oszustwa. Demonologia jako nauka sięga korzeniami do średniowiecza, w dzisiejszej postaci bardziej związana jest z działaniami egzorcystów, którzy na pograniczu refleksji teologicznej i psychiatrii badają złożone problemy opętań. Jednak obecność złego w kulturze to wielkie bogactwo, związana jest z postaciami szatana w Starym Testamencie, diabła w Nowym Testamencie, przeróżnych demonów, których ślady znajdujemy w wielu miejscach i wszystkich kategoriach społecznych i moralnych. Diabeł przedstawia się nam jako wróg, ale i przyjaciel, jako pokusa i jako dobro, jako mężczyzna i kobieta, jako potwór i jako ideał piękna. Opiewali go poeci, muzycy, literaci, wchodzili z nim w układy szukając w nim tego, który spełnia najskrytsze marzenia, obiecuje złote góry i na wszystko pozwala, bo jest panem wyrozumiałości, ale cierpieli katusze i przeżywali udręki, kiedy ich oszukał i ukazał swoje prawdziwe oblicze. Świetna lektura.

Przyjemna lektura. Wybrane listy z korespondencji pisarki I połowy XIX wieku., Jane Austen. Na końcu znajduje się też aneks, z listami siostry Jane, Kasandry, które dotyczyły nastrojów po śmierci pisarki. W listach Austen zauważamy, jak ważne były dla niej więzi i sprawy rodzinne. Często dyskutuje ze swoimi odbiorcami, o swoich książkach, cenach towarów w danym miejscu i również o wyborze kroju do sukni i jej wyglądu (np. gdy pisze do siostry, Kasandry). Świetne źródło, jeśli chcemy poznać trochę codzienności ludzi tamtych czasów i ich poglądów.

Oczywiste jest, że chciałam przeczytać tę książkę po lekturze „Inferna” Browna. I uważam, że był to bardzo dobry pomysł, bo dzięki temu spojrzałam na dzieło Browna z dystansu. Kiedy już zakończyłam podróż z Robertem Langdonem, zaczęłam się zastanawiać: czy naprawdę tak może wyglądać rzeczywistość, czy Brown bardzo nagina realia, aby pasowały do całej układanki? Na to pytanie uzyskałam odpowiedź właśnie w tej książce. Większość rozdziałów porusza problem związku Browna z Dantem, podobieństwa i różnice w budowie obu dzieł („Inferna” i „Boskiej komedii”),ich podłoże ideowe i sposób przekazywania treści. Autorzy zastanawiają się czy Brown zachęca do przeczytania „Boskiej komedii” czy wręcz przeciwnie. Kilka rozdziałów bardziej mnie zainteresowało. Należą do nich np. „Firenze: Dziennik z podróży po zakątkach Dantego”, w którym Burstein przedstawia kilka ciekawych propozycji oraz kwestii, których nie posuszył Brown w swojej książce, a mógł, skoro jako miejsce części akcji wybrał Florencję. Podobny koncept prezentuje rozdział „Dan Brown, pisarz piekielny”, z tym że jego autorem jest David Shugarts i nie ogranicza się on do pomysłów związanych z miejscami akcji. Jakby na to nie patrzył, ta książka dowodzi, że Brown błędnie przyjął i popierał w swojej książce teorię Paula R. Ehrlicha mówiącą o nadciągającym kataklizmie przeludnienia świata i konieczności działania, które miałoby temu zapobiec. Wg wielu specjalistów jest to podejście, które nie ma poparcia w dzisiejszych badaniach, bo zauważają spadek przyrostu naturalnego, związanego z podniesieniem poziomu wykształcenia oraz wiedzy odnośnie planowania rodziny. Jak widać główny problem w „Infernie” nie ma poparcia w obecnej demografii. Ponadto Brown przerysowuje także ruch transhumanistów, bo dokłada im chęć zdecydowanego wpływania demografię. Przecież postać Bertranda Zubrista jest przedstawicielem tego ruchu. Niewątpliwie jest to książka, którą warto przeczytać, bo zawiera wiele ciekawych i wartościowych informacji o powieści Browna, ale nie tylko.

Niniejsze wydanie bodaj najlepszej książki M. Brandysa (może poza Końcem świata szwoleżerów) ukazało się w roku 1974 i zostało podzielone na dwa tomy. Pierwszy doprowadzono do roku 1810, kiedy to Kozietulski, po trzymiesięcznym urlopie, powraca do swojego pułku stacjonującego w podparyskim Chantilly. W nim zatem opisana jest sławna szarża pod Somosierrą. Niezależnie od wydania stwierdzić trzeba, że dzieło niniejsze bardzo poszerza horyzonty poznawcze nt. epoki napoleońskiej, o której obecnie zwykło się myśleć hasłowo, obrazami. Jednocześnie, jak to Brandys, książka pisana jest ze swadą i humorem. Czyta się zatem jak powieść.

Kawałek naszej współczesnej historii okiem i piórem Mistrza satyry opisany. Lektura pokazała mi jak wiele spraw uleciało z pamięci. Odświeżone, doskonale współgrają z aktualną sceną polityczną. Wśród „miłościwie nam panujących” niektóre osoby nowe, ale metody działania i manipulacji doskonalsze, poczucie bezkarności powszechne, a mentalność knajacka dominująca. Zamieszczony w tej opowieści na str. 197 pod datą 25 października 2006 wiersz wspomnienie-pożegnanie wzrusza szczególnie.

Treścią tej niezwykle ciekawej i wartościowej książki są pasjonujące rozmowy pomiędzy dwiema fascynującymi kobietami na szeroko pojęte tematy damsko-męskie. Przykładowe tytuły rozdziałów: Przed lustrem; Kuchnia feministki; Samotne w nienawiści; Córki Frankensteina; Kobiety i matrony; Zabić mamusię; W domu niewoli; Pruderyjna pozna bezpruderyjnego; Pułapka na własne życzenie; Sama, samotna, osamotniona; Lęki, strachy, niepokoje. W książce tej - jak w lustrze - powinna przejrzeć się każda kobieta, żeby w opisanych skrywanych pragnieniach i lękach oraz popełnianych błędach móc poznać własną prawdziwą twarz. Dzięki tej książce kobiety mają większe szanse na zrozumienie i zaakceptowanie siebie i innych kobiet.

Przewodnik po literaturze, teraz będę wszystko wyczytywać i gromadzić co poleca autor, 💜polecam zaczynam od Ulissesa i Absalomie!Absalomie.... , mam wielką, ukrytą historię rodzinną, i cały czas myślę co z nią zrobić, żyje już tylko moja mama, która ją zna....

Trudno zaiste znaleźć w świecie wielu przywódców państwowych, którzy przez wiele lat walczyli głównie z własnym narodem i przeciwko niemu z niezłomną siłą i energią równą Stalinowi. I trudno znaleźć tak ogromną rzeszą klakierów, czcicieli i wyznawców „idei” Ojca Narodu, jaka narodziła się w ZSRR. A ta książeczka powstała w roku 1988. Zawiera zbiór artykułów prasowych i wywiadów, tworzonych przez czołówkę radzieckich dziennikarzy, historyków i politologów w dobie głasnosti i pieriestrojki, z pomocnymi przypisami prof. Wieczorkiewicza. I jak lata wcześniej wszyscy śpiewali zgodnym chórem peany na cześć Stalina, tak pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku rozbrzmiewał wielki chór jego krytyków. Rosjanie widać kochają (albo muszą kochać) działania stadne. Trzeba chwalić – chwalą, jak nadchodzi odwilż – krytykują aż huczy! Tylko czy na pewno krytykują? No bo owszem, były „odchylenia” - terror, likwidacja dowództwa Armii Czerwonej w przededniu II wojny światowej, czystki w partii, wymordowanie niemal wszystkich współpracowników Lenina, zagłodzenie chłopów, cenzura, paranoiczna podejrzliwość i obsesyjne szukanie szpiegów we własnym narodzie, gułagi – wszystko to prawda. No ale przecież Stalin wygrał wojnę, Stalin uprzemysłowił Rosję na wielką skalę, zlikwidował analfabetyzm i bezrobocie, Stalin „przesunął oś świata w kierunku ZSRR”. A, no i podobno dał obywatelom godność (sic). No to jak tu potępiać? Zresztą wszyscy uczestnicy dyskursu muszą wić się w nieprzytomnych skrętach, jednocześnie potępiając kult jednostki a nie kalając dogmatu rewolucji. Pojawia się wiara, że radzieckie społeczeństwo zachowuje nieprzemijające wartości ideowe i duchowe. A najważniejszą z tych wartości jest marksizm – leninizm. Stalin jest zdrajcą idei leninizmu i tylko w takim kontekście można go potępiać. Jeden z autorów wysunął tezę, że być może irracjonalność Stalina wypływała z „religijno-dogmatycznej strawy”, jaką ten był karmiony w dzieciństwie (znane lewicowe nutki – uczestnictwo w praktykach religijnych czyni człowieka bestią lub idiotą…). Lektura była ciekawym doświadczeniem poznania z pierwszej ręki sposobu myślenia i mentalności radzieckich elit schyłkowego ZSRR. W trakcie czytania w głowie nie milknął mi partyjno-urzędowy, obłudny bełkot, jakim gęgały wszystkie dzienniki sprzed 1989 roku, bo styl książki okazał się identyczny z nim. W kontekście wydarzeń za naszą wschodnią granicą i historii postsowieckiej Rosji, wydaje się, że tamto społeczeństwo nie nauczyło się zbyt wiele o potępianiu kultu jednostki. Ono raczej takiego kultu potrzebuje i pragnie. Rosja carska, bolszewicka czy kapitalistyczna - nadal jest krajem samodzierżców.

"Rzecz o restauracjach i nie tylko" - ale jednak głównie. Jako fan Roberta Makłowicza doceniam pozycję pisaną piękną polszczyzną, ociekającą niewybrednością słów, ale sama tematyka mocno rozczarowuje. Bo ani to książka kucharska, ani - mimo licznych wstawek - rzecz historyczna, ot, zwykły poradniko-przewodnik po restauracjach, tawernach, knajpach, barach i budkach z jedzeniem. I to nieaktualny, bo parę wybranych przeze mnie do sprawdzenia adresów już dawno nie istnieje. Do niezobowiązującego przeczytania.

Dziadkowie pisarza po kądzieli i po mieczu uczestnicy powstania listopadowego. Sam pisarz do rozbicia oddziału " Łupaszki " był jego adiutantem. W późniejszych latach jego żona agentka SB donosiła na niego (sic!). Jego eseje historyczne, jak je sam nazywał, zmieniły w Polsce opisywanie i podejście do historii. Sposób pisania: przystępny, łatwy do zrozumienia, pisany prawie w formie gawędy znalazły wielu nowych miłośników historii. Składam hołd pisarzowi, bo do nich też należę. To były pierwsze książki historyczne, które przeczytałem z przyjemnością i bez przymusu. POLECAM wszystkie pozycje tego autora.

Czytałem "Cień Minotaura", kiedy akurat byłem... na Krecie. Ale nie ze względu na moje wspomnienia książka warta jest polecenia. To po prostu dzieło pisane z pasją, przybliżające nam zamierzchłe czasy, kiedy... lekturą obowiązkową w szkołach były "Iliada" i "Odyseja". Smutne, że Jerzy Ciechanowicz już nie ukończy książki "Dlaczego nie wierzę w Boga"

Jestem kilka dni po ukończeniu całego wydanego kilka lat temu zbioru dzieł G. G. M. "Zapach..." to świetne uzupełnienie treści zawartej w kilku książkach Marqueza, o której opowiada sam ich autor. Szkoda jedynie, że rozmowy z Mendozą pochodzą z czasu, gdy niektóre utwory Marqueza jeszcze nie powstały, np. "Miłość w czasach zarazy", "Generał w labiryncie" czy "Raport z pewnego porwania". Dla miłośników autora, nie jako osobna biografia.

Maraton po Watykanie O książce Tadeusza Brezy „Spiżowa brama”, wydanej w 1960 roku, słyszałam już w szkole średniej, zatem przed potopem to było. Chyba nawet znałam ludzi, którzy ją czytali lub próbowali czytać. Na studiach gdzieś mi mignęła, by wreszcie w XXI wieku trafić do moich rąk. Książka w wersji „kieszonkowej” z 1968 liczy sobie ponad 700 stron małej czcionki. Jestem szczęśliwa, że dobrnęłam do końca. To był istny maraton, z punktami spożywczymi na trasie. Tu człek się zatrzymał, tu uzupełnił płyny, zjadł batona energetyzującego (tak to się nazywa?),przyśpieszył i metę osiągnął. Ale powoli… wszystko powoli. Zacznijmy od formy. Podtytuł książki „Notatnik rzymski”, prolog „Od autora” i pierwsza data „6 czerwca 56” od razu sugeruje, że nie będziemy mieć do czynienia z tradycyjną powieścią. To rzeczywiście zbiór różnego typu tekstów. Mamy więc klasyczne notatki jak w klasycznym „dzienniku” dzień po dniu, krótkie, bez komentarzy albo same komentarze na określony temat (np. relacje z pobytu w Fiuggi). Są też reportaże, obszerne opisy wydarzeń minionych i w miarę współczesnych (np. historia krwi św. Januarego w Neapolu),powroty do historii (np. dzieje obrazu „Uczta w domu Leviego” Veronese’a),liczne rozważania filozoficzne, ale przede wszystkim mamy tu obraz Watykanu z ostatnich lat panowania papieża Piusa XII, który „sprzyjał Hitlerowi i potępiał komunistów”, ale sporo dobrego też zrobił. Nie, o religii, wierze, Bogu niczego w tej książce nie znajdziecie. Przespacerujecie się natomiast po siedzibach papieży, bo do Castel Gandolfo też zajrzycie. Poznacie schemat zależności patriarchalnej, kto komu podlega i dlaczego. Poznacie wielu ówczesnych duchownych na różnych stopniach owej zależności. Pojawi się też kardynał Wyszyński, ale… uwaga… niewiele o nim. Po wypuszczeniu z internowania dogadał się przecież z komunistami, a komunizm w ujęciu watykańskim, był złem najgorszym. Jednym słowem – ziemski świat katolickiego państwa. Narrator wydaje się być nim nawet zafascynowany. Spotyka się z księżmi, bierze udział w wielu uroczystościach, zwiedza zakony. I notuje. Każdy swój krok, każdą znaczniejszą rozmowę. Bardzo stara się być obiektywny, ale nie do końca mu to wychodzi. Liczne dygresje w trakcie snucia opowieści np. o małżeństwie Bellandii powodują, iż książka rozrasta się do dużych rozmiarów i chwilami czytelnika nuży… Ale wyobraźmy sobie początek lat sześćdziesiątych, kiedy ukazuje się na rynku czytelniczym…. Zapewne jest wielkim wydarzeniem. Opisuje niedostępny dla przeciętnego Polaka Watykan. Wprowadza w tajniki zarządzania, mianowania, ba, opisuje cały przebieg czynności związanych ze śmiercią papieża, z balsamowaniem na czele, które praktycznie jest jedynym skandalem w całej opowieści. Nie spodziewajcie się zatem rewelacji, jak to bywa we współczesnych książkach o Kościele Katolickim. Nie spodziewajcie się udokumentowanych przypisami drastycznych sytuacji, opinii czy słów. To nie dokument. To epicka relacja o tym, co się komuś zdarzyło, co ktoś pomyślał, zapisał. I przygotujcie się na trudne czytanie….

Łysiaka poznałam właśnie dzięki tej książce, wtedy jeszcze pożyczonej. Wyjątkowy, błyskotliwy, fascynujący opis postaci i wręcz dziejotwórcze kreślenie tła. O stylu, nie będę się rozwodzić, bo jak dla mnie, bezdyskusyjnie bardzo górna półka. Lektura wciągnęła mnie w tak magiczny sposób, że przez dwa tygodnie siedziałam w jego literaturze. Znakomita pozycja, jedna z najlepszych książek, jakie przeczytałam.

Felietony zajmujące większą część książki pisane do miesięcznika "Uroda" są bardzo przyjemne, zabawne i pozwalają lepiej poznać aktorkę. Niestety większość felietonów drugiej części pisane dla miesięcznika "Pani" są dla mnie niezrozumiałe, niektóre fragmenty dość obraźliwe. O dziwo felietony pisane wcześniej wydają się dalej być na czasie, problemy zwykłego Polaka ukazane ponad 25 lat temu wciąż nas spotykają, temat nie wydaje się obcy, a z wieloma sprawami można się utożsamić. Czytając tylko pierwszą część książki można się zrelaksować, czas przyjemnie płynie przy tych krótkich historiach. Druga część mocno zawiodła, ale przy ocenie książki przymykam na to oko.

Rozmowy o książkach, tych z dedykacjami i tych bez dedykacji, tych skazanych na zesłanie do piwnicy i tych z nocnego stolika, poezji i prozie, fascynacjach literackich i nawykach czytelniczych, ulubionych księgarniach i ulubionych kawiarniach, sporze o Manna i Prousta, także o tym, że „w pewnym wieku człowiek już wie, czego szuka - szuka potwierdzenia i pogłębienia swoich spostrzeżeń.” Książka wielu wzruszeń, nie tylko dlatego, że większość z rozmówców, również autorka, odeszła już z doczesności do wieczności, również dlatego, że bohaterowie nie gonią za wydawniczymi nowościami, cenią klasyków i ponadczasowe wartości. Paweł Hertz, 1918-2001, pisarz, tłumacz i wydawca, zachwala poufny dziennik Bretończyka: „Mam jeszcze pod ręką „Pamiętniki zza grobu” Chateaubrianda. Czytam sobie, po kilka rozdziałów, i za każdym razem jest to olśniewające.” Marian Brandys, 1912-1998, prozaik i reportażysta, autor spostrzeżenia „nie jest trudno odróżnić dobrą literaturę od złej, dużo trudniej jest odróżnić dobrą literaturę od pozornie dobrej” rozmowę kończy żartobliwym tonem: „Na grypę najlepszy jest Prus.” W rozmowie „Warsztat musi być czynny” Ryszard Kapuściński, 1932-2007, polski reportażysta publicysta i fotograf, autor uwielbianego przeze mnie zwrotu „szarża na szkatułę”, do odszukania w powieści „Cesarz”, podkreśla znaczenie literatury nasyconej głęboką refleksją. „Ważna na świecie literatura jest nasycona refleksją, rozważaniem, zamyśleniem. Bo na świecie są dwa typy czytelnika: czytelnik literatury masowej - przedłużenia serialu telewizyjnego, który jak nie może z przyczyn technicznych oglądać serialu, sięga po książkę - i czytelnik wysmakowany, wdzięczny, którego bawi refleksja nad światem.” Książka wydana w roku 1998.