Logic, Semantics, Metamathematics

Polsko-amerykański matematyk, logik i filozof analityczny, profesor University of California. W 1924 r. doktoryzował się na podstawie rozprawy "O wyrazie pierwotnym logistyki", pisanej pod kierunkiem Leśniewskiego. Habilitował się rok później. W latach 1925-1939 był docentem Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie prowadził wykłady z podstaw matematyki i logiki. Ponieważ jako docent nie otrzymywał pensji, równocześnie uczył w Liceum im. Stefana Żeromskiego w Warszawie. Od 1939 r. pracował w Stanach Zjednoczonych. Zajmował się wieloma dziedzinami matematyki, m.in. teorią mnogości, algebrą, metamatematyką, a także logiką i filozofią. Jego największą zasługą był zainicjowany przez niego program algebraizacji i topologizacji logiki matematycznej, co nadało tej dyscyplinie nową moc i naukową świeżość. Z teoriomnogościowych dokonań najbardziej znany jest tzw. paradoks Banacha-Tarskiego, którego współautorem jest polski matematyk Stefan Banach. Nie jest to właściwie paradoks, lecz paradoksalnie brzmiące twierdzenie, mówiące, że (przyjmując aksjomat wyboru) kulę można rozłożyć na części, z których złożyć można dwie kule, każdą o tej samej objętości, co wyjściowa. Twierdzenie to kazało wielu matematykom ostrożniej podchodzić do aksjomatu wyboru, który wydaje się być na pozór zgodny z intuicją. Jego najważniejszym filozoficznie osiągnięciem była tzw. semantyczna teoria prawdy, której pojęcie utożsamił jako cechę zdań logicznych należącą do języka będącego metajęzykiem wobec języka, w jakim zdania te są wypowiadane. Ten krok uporządkował rozważania semantyczne i pozwolił na rozwój badań nad semantyką, logiką i filozofią matematyki. Zapoczątkował w ten sposób nowy dział logiki matematycznej - teorię modeli. Prowadził również badania w zakresie algebry uniwersalnej - interesowały go zwłaszcza tzw. algebry cylindryczne. Jego rozważania na temat prawdy wpłynęły na wielu filozofów, spośród których wymienić należy Karla Poppera, Willarda Van Orman Quine'a oraz Donalda Davidsona. Jest wymieniany jako jeden z czterech najwybitniejszych logików wszech czasów, obok Arystotelesa, Gottloba Frege oraz Kurta Gödla.