Język nowych mediów

Ponowoczesność jako źródło cierpień Zygmunta Baumana to książka o różnych problemach, jakie wynikają z życia w nowoczesnym społeczeństwie. Społeczeństwie wolności i konsumpcji, społeczeństwie, które wyzwala w jednostce różnego rodzaju pytania o jej tożsamości. Wyzwala różne lęki, obawy, cierpienie. To bardzo ważne dzieło w studiach nad postmodernizmem.

Z eseju Kristevy można wywnioskować, że głownym punktem jej teorii „abject” jest to, że „wy-miot” jest przewrotny, nie poddaje się zakazom, prawu, ale przeinacza je, psuje, manipuluje, przekracza granice i konwencje. Wstręt to odwrotna strona kodów religijnych, moralnych, ideologicznych. Unikamy wprost konfrontacji z tym, co wstrętne. Obrzydzenie narzucają nam historia i społeczeństwo – rytuały, religie, sztuka polegają na zaklinaniu wstrętu. „Abject” nie jest ani podmiotem ani przedmiotem, jednak nieustannie powraca, wzburza, dopycha i fascynuje. Pozbawiony tożsamości i stałego miejsca. Byt z pogranicza.

Czy wędrowaliście kiedykolwiek poprzez meandry literackiego labiryntu, zbudowanego z mglistych metafor, niekończących się powtórzeń, wyliczeń, alegorii, cytatów po to tylko, by na samym końcu zatoczyć pełne koło i odkryć nic ponad bezkresną pustkę? W taki właśnie sposób wykreowana jest “Melancholia” Bieńczyka, który w mistrzowski sposób pisze o stracie, nieobecności organizującej istnienie. Autor poruszając wszelkie możliwe figury melancholii, wyliczając każdy jej przejaw, sposób, w jaki niewidzialny czarny duch rozpaczy atakuje nas, stara się oswoić problem, wyznaczyć granice. Dla Bieńczyka melaine koina staje się nie tylko stanem (chorobowym),lecz kulturowym uwarunkowaniem stwarzającym jednostkę nowoczesną. Dojmujące, obezwładniające ducha i ciało uczucie straty buduje zatem poczucie nietrwałości istnienia, przemijalności wszelkiego piękna, kruchej delikatności stworzenia. W tej pozornie luźno skomponowanej konstrukcji tkwi siła kreatorska, chęć eksploracji i empiryczność nastawienia. Równocześnie teksty kreślą wyjątkową sieć tkaną z delikatnych, ale i kanciastych, chropowatych słów. Są to maski przywdziewane przez Bieńczyka, cierpiętnika wykorzystującego wachlarz form odpowiednich, oksymoronicznych do wyrażenia słynnego „nic, które boli”, dojmująco odczuwanego całym ciałem i duchem. Melancholia w ujęciu autora zionie brakiem nadziei, czystą, niezgłębioną rozpaczą. Podmiot piszący jest uwięziony w fantasmagorycznej wizji rzeczywistości, w której czarna żółć sączy się spomiędzy wyrazów. Ucieczka między słowa jest jednak pozorna, akt pisania jest jedynie rondem, cieniem pochwyconej idei. Ponadto jest próbą uchronienia przed bezsensownością istnienia, to stwarzanie struktur świata przez narrację. Melancholia to także osobliwy filtr, przez który podmiot spogląda na otaczające realia – zaczernione, nieprzeniknione, zimne realia, nieprzyjazne i zobojętniałe. Rzeczywistość trwająca wokół to rodzaj pokoju, metaforycznej przestrzeni, zagraconej przez stosy piętrzących się przedmiotów; to świat zawalony rupieciami, w którym każdy z nich, w mniejszym lub większym stopniu, przypomina o niemożliwej do odzyskania utracie.

Dla mnie rewelacja! Jeśli zaakceptujesz konwencję, to po prostu przezabawna, BARDZO pomysłowa, inteligentna, błyskotliwa i zaskakująca. A przy tym zawiera porcję metafizyki, nie dlatego jednak, że odnosi się do Bozi, ale dlatego, że zdziera zasłonę iluzji i za pomocą pomysłowości pokazuje świat innym niż normalnie wygląda. A to niezwykle cenię. Z przyjemnością przeczytałbym kolejną pozycję Autora. Owszem, jest tu parę pośliźnięć, to i owo można by doszlifować, ale nie ma żadnego upadku. Zdecydowanie ŚWIETNA książka. I z czystym sumieniem polecam!

Książka sprzed prawie dwóch dekad. Zapewne w momencie wydania była prekursorska i jedyna w swoim rodzaju. Dzisiaj wybór książek o tematyce LGBT+ się znacznie poszerzył, ale nie żałuję, że trafiłam na tę książkę, bo ciekawie było się przyjrzeć z lotu ptaka społeczności nieheteronormatywnych kobiet, zwłaszcza, że książka zawiera różnorodne historie, w tym takie z czasów, kiedy jedynym sposobem na poznanie innej nieheteronormatywnej kobiety było skorzystanie z rubryki z ogłoszeniami "Pani szuka przyjaciółki" w gazecie (ciekawe swoją drogą, że nie było rubryki "Pan szuka przyjaciela"). Bardzo ciekawie było przyjrzeć się kobietom zajmującym się drag kingiem. Ciekawy był też wywiad z Marzeną, która mówiła o teorii queer i o tym, jak dwie szufladki z napisem "kobieta" i "mężczyzna" nie zawsze wystarczają do opisu rzeczywistości - świetny dowód na to, że niebinarność wcale nie jest wymysłem ostatnich kilku lat, tylko teraz mamy lepszy aparat pojęciowy do jej opisu. Trochę smutne, że mimo upływu czasu polska społeczność LGBT+ ma te same problemy, co kiedyś, dalej widać skutki pychy polityków, którzy czują się panami cudzych sumień, dalej wielu osobom jedynym sensownym rozwiązaniem wydaje się emigracja. Chociaż widzimy, że powoli jednak coś się zmienia, np przed wydaniem książki władze Poznania zakazały Parady Równości, a obecnie Poznań stał się czymś w rodzaju tęczowej stolicy Polski. Całość zamyka kalendarium, gdzie możemy się dowiedzieć np że dopiero w latach 70. XX wieku w polskiej prasie ukazał się pierwszy artykuł o homoseksualności (a więc duża część ludzi z pokolenia "boomerów" za młodu nie miała nawet szans nazwać tego, kim są). Plus znalazłam kilka nowych rzeczy do obejrzenia i przeczytania na przyszłość, np. książkę "Związki miłosne między kobietami od XVI do XX wieku" Bonnet.

Pisząc czy mówiąc o Blanchocie zawsze czuję się trochę głupio. Wszystko dlatego, że z jednej strony wydaje mi się, że już nie ma co, w końcu on jeden rozumiał o co chodzi w literaturze. Z drugiej strony wiem, że to wcale nie takie oczywiste, że nie mówi się o nim dużo i nie docenia wystarczająco, bo spektakularność jego pisania rozgrywa się na innych poziomach niż te, które są dzisiaj "w cenie". Czyli nie na tych prostych, szokujących, grających na nieobrobionych emocjach niczym pamiętnik trzynastolatki na blog.pl, zamieniających proces myślowy i narracyjny na powiew sensacji - a niestety wyłącznie (!) tego, w płaszczyku prostej obserwacji, zdają się oczekiwać nawet ci, po których można by się spodziewać nieco większego wyrafinowania. Oczywiście przesadzam, ale czasem warto, kiedy mówi się o prozie z tych najlepiej skonstruowanych, oszałamiających po pierwsze precyzją językową i dyscypliną intelektualną, a po drugie umiejętnością porzucenia ich w ostatecznym ruchu, przyznania że (powtarzając jedną z mantr Bataille'a) "nie jest się wszystkim". Blanchot imponował mi zawsze właśnie umiejętnością "wyjścia poza siebie", wywracania jednej myśli na wszystkie możliwe strony, pisaniem i czytaniem "do końca" bez względu na konsekwencje. A na końcu jest olśnienie nieporównywalne do tego, które znajdziecie na początku tych wszystkich prostackich wybiegów.

Niby ciekawy język, niby humor taki, jaki lubię, niby groteskowo-ironiczny komentarz do współczesności, niby garść trafnych obserwacji, ale... czegoś brakuje. Zbyt płytko, zbyt powierzchownie. Takie zgrabne, sprawne prześlizgnięcie się po tematach, które aż się proszą, żeby je podrążyć.

W "Miliardzie rzeczy dookoła" Agata Szydłowska pokazuje nam spektrum postaw dostrzegalnych we współczesnym i nowoczesnym dizajnie. Każdy z twórców to profesjonalista i postać istotnie wpływowa w świecie projektowania graficznego dzisiejszej Polski. Być może nie wszystkie rozmowy są jednakowo zajmujące, ale z wielu można dowiedzieć się naprawdę interesujących rzeczy i podchwycić nieco inspiracji. Szczególnie ciekawe, a wręcz zaskakujące i ożywcze (zwłaszcza dla osób, które nie mają z projektowaniem do czynienia, dopiero zaczynają edukację lub wkraczają na rynek) może być podejście właściwie wszystkich wypowiadających się projektantów do spuścizny rodzimej twórczości graficznej – mam na myśli polską szkołę plakatu. Istotnym rysem jest także to, że – na co zresztą zwraca uwagę sama autorka – wszyscy twórcy zaczynali działalność po przemianach ustrojowych, co również wpłynęło na ich podejście do pracy i projektowania. Cała recenzja na: http://zcyklu.pl/na-czasie/130/projektant-czyli-kto-Agata-Szydlowska-Miliard-rzeczy-dookola

Czasem śmieszy. Czasem żenuje. Czasem mówi wiele o człowieku, Polaku w człowieku, Polaku. Nie nudzi. Kolejny to mój tom opowiadań pisarza, który z niepoprawności politycznej uczynił znak rozpoznawczy swoich tekstów. Narrator Rudnickiego - wolę bardziej pisać tak niż: Autor - często jedzie po bandzie i to bardzo ostro, także jeżeli chodzi o wokabularz - by ująć rzecz elegancko. Posługuje się on różnymi rejestrami języka z różnym skutkiem - najczęściej sukcesem. Narratorami czyni z reguły ludzi z różnymi deficytami, także jeżeli chodzi o znajomość literackiej odmiany języka polskiego - nb. coraz częstsza to nieumiejętność – ogólnych zasad kultury i jeszcze paru innych niemodnych już dzisiaj wartości. Wydaje mi się, że on sam nawet chce, aby utożsamiać go z narratorem, w jakimś odruchu przedziwnej przewrotności, a może i solidarności z takimi, którzy sami nigdy niczego nie napiszą, bo i nie umieją. Ewidentnie uwielbia wszelkie możliwe prowokacje. absurdalne porównania, a najbardziej - wszelkie sytuacje skrajne. Wydaje mi się nieco podobny do Mrożka, choć powiększony do sześcianu w tym, co pisze i jak... Z drugiej zaś strony Autor czasem nie udaje, że nie jest narratorem, co bynajmniej nie zmniejsza “nieprzyjmowalności” jego narracji… Ja tej pułapce nie ulegam, bo wiadomo że chodzi o pewną stylizację, a zdolność do jej rozszyfrowania też coraz bardziej zanika… W sumie z Rudnickim prosta sprawa: albo się go akceptuje, albo odrzuca. Mieszkając długo w Niemczech, Rudnicki chyba musiał mieć przymęcz, by pisać o Niemcach, zbytnio się nie ceregieląc. “Lepiej palić papierosy niż Żydów“ - mówi np. narrator do niemieckiego konduktora, gdy ten mu zwraca uwagę, że w pociągu się nie pali. Albo takie cytaty: “Książek on przeczytał chyba więcej, niż ich Niemcy spalili. Bilet tramwajowy kiedyś czytał, w te i wewte, w tramwaju, jak nie miał co czytać”. “A jak wy, Polacy, nazywacie nas, Niemców, kiedy chcecie nas obrazić? Bo, wie pan, my mówimy Polacken, a wy? My nie mamy jakiegoś specjalnego słowa, odpowiadam zniecierpliwiony, my mówimy Niemcy, po prostu Niemcy. To straszne, mówi po chwili, i milczy (...) Żal mi się go robi, klepię go po ramieniu i mówię, żeby się nie martwił, że przesadziłem, że tak, mamy określenia obraźliwe, Szwaby na przykład, albo Szkopy, odetchnął, kamień mu z serca spadł, przy pożegnaniu mało mnie nie wycałował“. “Katar sienny, przez pyłki, w Niemczech pyłki to Pollen, jak my, tylko jedno +l+ więcej, ostrzegają czasami w gazetach, Achtung die Pollen kommen!, i piszą, jak się przed nimi bronić“. Najwspanialszy jest chyba rozdział o Almie Mahler, niezwykłej kobiecie, związanej trochę i jednocześnie, i trochę po kolei, z takimi gwiazdami, jak Gustaw Mahler, Oskar Kokoschka, Walter Gropius i Franz Werfel... “Alma z powrotem do Wiednia, Gropius z powrotem na front, tam gdzie Kokoschka, ale wątpliwe jest, żeby to jeden z nich rzucił granatem, od którego ranny został Apollinaire“. “Alma wpuszcza do siebie mężczyznę, którego członek sterczy równolegle do jego prawego ramienia“ (bo sam jest członkiem NSDAP). Inne cytaty (naprawdę starałem się wybrać bardziej cenzuralne dla admina, dlatego z odrazą przytoczę np. taki: “Nawet przejezdni pedofile nie odchodzą stąd z pełnym workiem mosznowym”). “Na pewno już w życiu wymiotował, ale nigdy pieniędzmi“. “Miłość, ta szelma, zawsze nas do wiatru wystawi“. “Człowiek człowiekowi człowiekiem“. “To już wolę z dwojga złego być skazany na bluesa niż na bliźnich. Stać obok niego, bliźniego, ujdzie w tłumie, siedzieć obok to granica bólu, siedzieć naprzeciwko: ból“. “Im większa moja nienawiść do bliźniego, tym większa moja miłość własna. Z takimi jak ja pokoju nie będzie“. “Książki wychodzą na światło dzienne, kłaniają się sobie nawzajem i nikną w mroku“. “Życie polskiego patrioty to polonez na polu minowym“. “Kto powiedział, że historia się nie powtarza, hę? Powtarza? Ona się jąka“.

Mógłbym wyciąć z tego zbioru absurdalnych opowiastek kilka naprawdę porażająco komicznych historyjek. Parskałem śmiechem i starałem się zapamiętywać co apetyczniejsze kawałki, które Allen zdaje się wytrząsać z rękawa. Tu trzeba mieć wrodzony dar od Stwórcy, bo nie wierzę, że można po prostu myśleć, myśleć i wymyślić żart. To się rodzi samo. Kilka tekstów słabszych, co jest chyba winą "przedawkowania" tego typu tekstów. Miejscami drażnić może zbyt głębokie zanurzenie w (pop)kulturze amerykańskiej, co utrudnia poruszanie się w kontekstach niezbędnych do rozpoznania żartu. Na szczęście mamy na końcu sporą dawkę "przypisów" tłumacza. (Gdyby tak na poważnie rozmawiać o tej książce, to wyjdzie, że to w sumie cholernie gorzka satyra na kapitalizm)

Książka godna polecenia każdemu miłośnikowi twórczości Jasieńskiego. Oprócz utworów typowo społecznych, można przeczytać satyryczne bajki z uniwersalnym przesłaniem. Jasieński szokuje i zachwyca. Niewątpliwie po lekturze tej książki moja sympatia do Jasieńskiego jeszcze wzrosła i z chęcią sięgnąłbym po jakąś dobrą biografię poety.

Daję tej książce 6 gwiazdek, więc oceniam ją jako dobrą. Językowo ma zadatki na rzecz wybitną, ale jak dla mnie jest trochę zbyt nahalnie intertekstualna i pod tym względem mocno przekombinowana. Wiem, że ludzie żyją cytatami z seriali, piosenek, wierszy, powieści i wszystkich tekstów PAPKAltury - gazet, reklam, ulotek i całej masy efemerycznego śmiecia, ale jednak nieustanne przebijanie się przez różnego typu odniesienia jest troszkę męczace, bo nie należę do ludzi, którzy odczuwają wielką satysfakcję z właściwego przyporządkowywania znanych i mniej znanych cytatów, choć idzie mi to całkiem sprawnie. W książkę jako ilustracje wplecione są kolaże i sam sposób pisania tej powieści kolaż przypomina. Polepiona jest z różnych, często nieprzystawalnych elementów, ale jest polepiona z pomysłem, wyczuciem i bardzo umiejętnie. Na pewno świetnie pokazuje desperację osoby porzuconej, jej nieprzystawalność do wszystkiego, co ją otacza, dziwactwa, wariactwa, fanaberie i fiksacje. Może w trochę przesadzony, egzaltowany sposób, a może i nie. Gdyby jeszcze z tej całej historii wynikało coś więcej niż antykonsumpcjonistyczne, anarchistyczne zakończenie w pewien sposób kojarzące się z filmem "Fight Club" naprawdę byłbym w stanie dać coś więcej niż 6, nawet w porywach do 9. Ale nie dam. Jednak po następne książki pani Agnieszki Drotkiewicz sięgnę chętnie, bo językowo jest naprawdę rewelacyjna.

Perełki pomiędzy kiepskimi opowiadaniami. Tak można to ująć w czterech słowach. Rozbudowując wypowiedź - Allen uraczył nas kilkoma bardzo soczystymi i tłustymi kąskami, które wyróżniają się znacznie z całej masy obgryzionych kości. Czytałem to z przymusu i pod presją czasu - może to ma duży wpływ na ocenę. Ogólnie rzecz biorąc było warto dla tych kilku opowiadań (pojedynek szachistów, rewolucja, o Hitlerze, o inspektorze Fordzie i pewnie coś jeszcze o czym zapomniałem) które wywołały u mnie niepohamowany śmiech. Reszta to średniaki lub totalna kaszanka. Jak lubicie Allena lub jesteście w stanie przebić się przez zwały nudnego tekstu dla kilku zabawnych perełek - warto. W każdym innym przypadku nie polecam.

Dystopijno-psychodeliczny thrillero-kryminał? Gęsty, dobry język, ale męczący. Ogrom pracy, to na pewno. Od połowy książki traciłem coraz bardziej zaangażowanie w lekturę. Jest to coś innego niż jego wcześniejsza twórczość. Wcześniej ("Bocian i Lola") mamy rzeczywistość plastyczną, rozpadającą się, a tu natłok dookreślania jej opisami i ścisłe rzeźbienie fabuły, aż do przesady, bez chwili wytchnienia. To jest bardzo fabularne i bardzo filmowe. Tony dobrych, ale męczących, ścisłych opisów. Owszem, język jest świetny, ale jest go za dużo. A fabuła jest bardziej jak z thrillera. Prawie bez zwolnień tempa, aż do końcowej części. Do tego elementy sensacji/akcji. Trochę jak Dick na sterydach. Trzecia część trochę upuszcza ciśnienia, ale jest już za późno. Za dużo intrygi, sensacji i męczących opisów, by mi się spodobało jako całość. PS. O zakończeniu - ważne: wydaje się, że cała ta długa, męcząca intryga może być kamuflażem do wyrażenie zakończenia, które jest wg mnie o planach samobójczych autora. Jest to tak dosadnie wyrażone na tych 2, może 3 kartkach na ponad 500 całości, że nie sposób nie utożsamiać Robura, a przynajmniej tego końcowego fragmentu z Nahaczem. Dlatego mam wrażenie, może mylne, że miał plany na takie zakończenie życia, a ta książka jest pożegnaniem/wielkim literackim żartem, który na końcu uchyla rąbka tajemnicy. I tego nie sposób oceniać w kategorii gwiazdek, zwłaszcza jak ktoś lubi autora. Zaś sama książka to takie 7/10, przy czym jak komuś nie przeszkadza męcząca dla mnie jazda z intrygą opisywaną gęstymi, długim tekstem, to na pewno może być to dużo więcej. Koniec jest porażający, jeśli ktoś czuł jego pisanie. Jednak gdybym miał oceniać jego 4 książki, to "Bocian i Lola" jest najlepsza, potem reszta, a ostatnia formalnie jednak niżej. "Bombla" traktuję jako świetny eksperyment z monologów, być może częściowo opartych na nagrywaniu - o to "podejrzewam" Nahacza:) - a 84 jako długie opowiadanie/mikropowieść, więc ciężko je porównywać na równych zasadach z dwoma ostatnimi pozycjami. PS.2. Chyba się śpieszył z realizowaniem swojej decyzji - stąd może zgrzyt z Czarnym i również niedokończenie wydawania z Prószyńskim w normalny sposób. Nie oceniam jego decyzji, ale jest tak jasno widoczna w zakończeniu... Ciekawe, czy bliscy to czytali jak pisał.

Zbiór esejów o bardzo szerokiej tematyce. Jerofiejew porusza różnorakie problemy, które mogą być interesujące nie tylko dla tytułowych mężczyzn. Jednym z głównych tematów są problemy kultury, głównie rosyjskiej zestawionej z kulturą Zachodu, ale również kultury masowej czy literatury. W zbiorze pojawiają portrety znanych twórców, takich jak Dostojewski czy Francis Bacon. Jednak niemniej ważne miejsce zajmują tematy seksualności i fizyczności czy fizjologii, często trudne i pełne nieporozumień relacje damsko-męskie, pornografia czy homoseksualizm, ale także problemy patriotyzmu. Często cyniczny i ironiczny styl Jerofiejewa zmusza do zastanowienia, czy w rzeczywistości broni on bohatera swoich esejów - MĘŻCZYZNĘ - czy też go gani. A może to wszystko jest jedynie literacką zabawą?

Bardzo fajne, chociaż chyba sam projekt robi na mnie większe wrażenie niż ten konkretny tekst. Leiris zapisywał swoje sny i ten zbiór (często redagowanych po latach) notatek wydał pod nazwą "Noce bez nocy". Precyzyjny, suchy i konkretny język kontrastuje z treścią. Wczesne sny Lerisa często sprawiają wrażenie (to paradoks!) inspirowanych malarstwem surrealistycznym. Późniejsze to bardziej historie, niż obrazy. Proza Leirisa zachowuje przy tym rytm i czas (wszystko pisane teraźniejszością). Największe wrażenie (to znowu paradoks) robią w tym zbiorze historie prawdziwe, które jednak (przy zachowaniu tej samej formy i w otoczeniu snów) są ilustracją tej tybetańsko-buddyjskiej tezy, że jawa od snu niczym się nie różni. O całym projekcie Leirisa (życie pisarza w całości jako materia pisarstwa) nie potrafię się wypowiedzieć, ale nabrałem ochoty na więcej (szczególnie, chyba nie wydaną jeszcze w Polsce, fantomową Afrykę). No i jest też Leiris (kolejną!) zachętą do Nervala, który przesuwa się na liście lektur coraz wyżej.

Każdy Polak powinien ją czytać regularnie! Absolutnie genialna diagnoza, świetne opisy. Historia, psychologia, filozofia, czego tutaj nie ma, a wszystko splecione finezyjne i przekonująco. Długo zabierałem sie za nakręcenie recenzji tej książki i nadal mam wrażenie, że nie wychwyciłem najważniejszych punktów! Polecam

To jedna z tych książek które na zawsze będą już gościć w moim sercu i duszy. Czytałem ją dwukrotnie na przestrzeni kilku lat, pierwszy raz na przełomie gimnazjum i liceum drugi raz na studiach. W recenzjach widzę sporo zarzutów o to , że książka posiada mało intensywnych wydarzeń, że słabo ilustruje polską diasporę w UK. Ta książka nie opowiada o tym, ta książka nie jest thrillerem. To piękna wolnopłynąca opowieść o poszukiwaniu siebie. To opowieść o lęku przed staniem się zunifikowanym trybem w machinie globalnej gospodarki. Widać to na kilku płaszczyznach, główny bohater zamiast podążać ścieżka kariery w finansach (tu nawiązanie do życiorysu autora) chce dać sobie gap year, może gap dacade by przeżyć coś szalonego. Spotyka rówieśników na życiowych rozdrożach, kolegę o złamanym sercu, parę zagorzałych alterglobalistów w okresie buntu, przyjaciółki szukające miłości. On sam odnajduje miłość. Wyobraź sobie że leżysz na leżaku w ciepła letnia noc, sączysz drinka i zastanawiasz się nad swoim życiem oraz tym co się stało z młodzieńczymi marzeniami. - taka lekka , nieśpieszna a zarazem pełna kontemplacji jest na książka.