Człowiek, który wiedział jak to się robi

"Wodny autobus" i "Wieczorny chłód" to najlepsze opowiadania w tym niewielkim tomiku. Obydwa osadzone współcześnie albo w niedalekiej przyszłości. Szczególnie to ostatnie, z tematami takimi jak mutacje genetyczne, zanieczyszczenie środowiska, zespół Downa i sprawa ogrodu, której nie mogę opisać, żeby nie spalić tematu rozpisana genialnie na niecałych czterech stronach... Chapeau bas! Maria w "Gwieździe nad Betlejem" i "Wyspie" jest do bólu protestancka, ale zamysł w obydwu opowiadaniach jest bardzo zacny i dobrze poprowadzony. Opowiadanie o niegrzecznym osiołku i wiersze są odpowiednie także dla dzieci.

Trudno dać jedną ocenę temu wydaniu, ponieważ dwie powieści oceniam różnie, ale obiecałam sobie, że w miarę możliwości będę tu dodawać wydania, które czytałam, więc jestem temu postanowieniu wierna. "Entliczek-pentliczek" bardzo mnie wciągnął i bardzo się spodobał, natomiast "Spotkanie w Bagdadzie"... Chyba za dużo w tym było z powieści sensacyjnej, a za mało z klasycznej powieści detektywistycznej.

Niesamowite, jaką niespotykaną zdolność tworzenia postaci i ich portretów psychologicznych posiadała moja ukochana autorka. 'Chleb olbrzyma' lub 'Cena geniuszu' to pierwsza powieść obyczajowa według kolejności wydania napisana przez Agathę Christie pod pseudonimem Mary Westmacott. Książka opowiada losy genialnego muzyka, Vernona Deyre, od wczesnego dzieciństwa aż po dorosłość. Mimo niewielu bohaterów mamy tutaj ciekawą historię, która daje do myślenia. Autorka była wykształconą pianistką, więc wykorzystała swoją wiedzę i pasję do stworzenia tej skomplikowanej postaci. W powieściach obyczajowych ukryła wiele wątków autobiograficznych, często związanych z jej życiem uczuciowym. Jest to więc odpowiednia lektura nie tylko dla miłośników dobrej literatury ale i dla miłośników samej autorki.

Cała historia zbudowana jest na podstawie przeżyć sióstr przed i po śmierci rodziców. Agatha Chritie bardzo mocno zarysowała sylwetki, jakie mieliśmy okazję poznać i ich różne chartery. Stopniowo poznajemy dalsze losy rodzeństwa, pierwszą miłość Shirley i jej nieszczęśliwe małżeństwo. W cieniu tego zawsze gdzieś widać Laurę, która jest pełna poświęceń. Shirley jednak nie zaznaje szczęścia, wpada w alkoholizm i tragicznie ginie. Jest to historia o poczuciu winy i chęci odkupienia, o siostrzanej miłości pełnej poświeceń. Jednym słowem niesprawiedliwość, brak miłości, zaborczość. Książka „Brzemię” jest pełna mądrości i zawiera w sobie niebywałą puentę - nie możemy przeżyć za kogoś życia, chroniąc od bezwzględnego losu.

Nie każde zniknięcie to zbrodnia, ale jeśli znika lord, a jego buty wciąż stoją równo przy łóżku, to wiesz, że coś tu się nie zgadza. Nie że ogień, nie że krzyk – raczej coś w rodzaju powolnego zanikania. Takie angielskie rozpłynięcie się, które nie budzi alarmu, tylko pytanie: „Czy pan hrabia życzył sobie nie istnieć?”. I Holmes, jak to on – nie rzuca się w oczy, nie ściga duchów, tylko zakłada rękawiczki, robi krok do tyłu i zaczyna czytać przestrzeń. Bo tutaj ślady są niewidzialne. Bo tutaj zbrodnia, jeśli w ogóle istnieje, ma maniery i herb. Doyle nie konstruuje tej historii jak sensacji. Buduje ją jak szkatułkę – powoli, z dbałością o mechanizm, który nie zaskakuje, ale domyka się precyzyjnie. Fabuła nie rzuca się do gardła, tylko przysiada obok i szepcze: „Uważaj. To nie jest to, co myślisz”. Holmes nie zachwyca nagłymi błyskami geniuszu. On tu nie błyszczy – on się żarzy. Jego dedukcja to długi, spokojny proces palenia cygara, gdzie dym unosi się nad kłamstwami. Krok po kroku rozmontowuje historię, w której arystokracja nie tyle coś ukrywa, co nie dopuszcza, żeby coś wyszło na wierzch. Prawda to nie sekret. Prawda to brak zaproszenia. Styl Doyle’a w tym opowiadaniu nie spieszy się. Nie pogania. Daje miejsce na ciszę, na zawahanie, na subtelność, która dziś wydaje się niemodna. I w tym właśnie jest jego siła – że nie musi przyciągać uwagi. Ona sama przychodzi, kiedy przestajesz szukać. Nawet zwroty akcji, które mogłyby być efektowne, są tu podane ze smakiem. Jak herbata – nigdy wrząca, zawsze idealnie ciepła. Jakby autor wiedział, że prawdziwe napięcie nie rodzi się z eksplozji, ale z milczenia po zdaniu, które zabrzmiało o jeden ton za cicho. To opowiadanie nie wywraca niczego do góry nogami. Nie jest punktem zwrotnym ani wielkim objawieniem. Ale zostaje. Jak zapach drewna w gabinecie, jak odgłos zamykanego notesu. Nie trzeba tu rozlewu krwi, żeby poczuć ciężar. Holmes przypomina, że najlepsze śledztwa to te, w których wszystko jest zbyt idealnie na miejscu. Że prawda nie zawsze wygląda na prawdę. I że zniknięcie to czasem tylko elegancka forma obecności – tyle że po drugiej stronie lustra.

Bardzo ciekawa książka i absolutnie każdego fana Agathy Christi oraz jej epoki. Pozwala spojrzeć na książki tej autorki z zupełnie innej perspektywy, z punktu widzenia dokumentalnego. Takie przewodniki są bardzo potrzebne, a i miłe w lekturze. Na kolana mnie ta biografia nie powaliła

Spotkawszy się z Sherlockem Holmesem pierwszy raz w wersji papierowej (bo filmów już kilka widziałem - jak nie kilkanaście) nastawiałem się na klimat mrocznego, bandyckiego, owianego mgłą, XIX-wiecznego Londynu. No i co? No i trochę się oszukałem. Po pierwsze to samego Londynu tutaj mało, bo większość przypadków dzieje się na peryferiach, satelitach ościennych albo innych miasteczkach w głębi Anglii. Bandytów i typów spod ciemnej gwiazdy też mało, a przestępstwa powodowane są raczej pod wpływem impulsu i mają niekiedy charakter "matrymonialny". Opowiadania (a jest ich 10) w jakiś tam sposób angażują (choć moim skromnym zdaniem mogłyby bardziej). Cóż, uznam to po prostu za niezłe wprowadzenie do wersji "pełnometrażowych" literatury Conan Doyle'a, za którą pewnikiem kiedyś się jeszcze złapię.

123/130/2025 Wyzwanie LC sierpień 2025 – Z liczbą w tytule Stare ale wciąż dość jare. Poirot, Lupin, panna Marple, Maigret, Święty (był serial z Rogerem Moore’m),Holmes i jeszcze jeden, niejaki Dupin, bohater E.A. Poe’go. Zresztą ten Poe wydał mi się najsłabszy. „(…) kiedy wczesnym rankiem siedzieliśmy przy Baker Street nad szklanką whisky and soda (…)” Ze wstępu do opowiadania Agathy Christie: „Herkules Poirot obraca się najczęściej w kręgach angielskiej plutokracji (…)”

Gaston Leroux w Tajemnicy żółtego pokoju przedstawia jedną z najbardziej intrygujących zagadek kryminalnych, która do dziś fascynuje miłośników klasycznych powieści detektywistycznych. Fabuła koncentruje się na śledztwie prowadzonym przez młodego, niezwykle bystrego reportera Józefa Rouletabille’a, który zostaje wciągnięty w sprawę zamachu na pannę Stangerson – córkę słynnego naukowca profesora Stangersona. Dramatyczne wydarzenia mają miejsce w zamku Glandier, gdzie profesor wraz z córką prowadzi przełomowe badania naukowe. Pewnej nocy panna Stangerson zostaje brutalnie zaatakowana w swoim zamkniętym od wewnątrz pokoju, tytułowym żółtym pokoju. Zbrodniarz próbował ją udusić i zadał jej cios w głowę, jednak ofiara przeżyła. Problem polega na tym, że napastnik zniknął bez śladu, choć drzwi i okna były zamknięte, a w pomieszczeniu nie znaleziono nikogo poza ranną kobietą. Śledztwo w tej sprawie prowadzi doświadczony inspektor Fryderyk Larsan, ale do akcji wkracza także młody Rouletabille, który jest przekonany, że zagadkę można wyjaśnić za pomocą czystej logiki. Jego metody różnią się od klasycznych działań policyjnych – zamiast szukać oczywistych podejrzanych, skupia się na logicznych sprzecznościach i detalach, które inni przeoczyli. Sprawa komplikuje się jeszcze bardziej, gdy okazuje się, że jednym z głównych podejrzanych staje się Robert Darzac, narzeczony panny Stangerson, który wydaje się ukrywać ważne informacje. W miarę jak Rouletabille odkrywa kolejne wskazówki, okazuje się, że tajemnica żółtego pokoju jest znacznie bardziej skomplikowana, niż się początkowo wydawało.

Czy autor Kubusia Puchatka potrafił pisać kryminały? Potrafił. Nie potrafił jednak robić tego z finezją i kunsztem. Jego książka to historia dziwnego morderstwa, która nie porywa, a wręcz wieje nudą. Nie czyta się źle, ale też nie wzbudza emocji kuszących do szybszego zerknięcia na kolejną stronę.

Podoba mi się wybór opowiadań. Dobrze uzmysławiają ścieżkę, którą przeszedł autor przez lata pisania, począwszy od nieskomplikowanych, szalenie wręcz surowych opowiastek, aż po bardziej konwencjonalną literaturę piękną. Pomimo że te pierwsze wydawać się mogą nieco prymitywne, to doceniam ich publikację. Nie tylko stanowią ciekawostkę historyczną, ale także sugestywnie i uniwersalnie ukazują, co Hemingway chciał poprzez swoją twórczość osiągnąć. Powtarzające się motywy – odwaga, tragizm, gorzkie zwycięstwo, samotność, nieustępliwość – odnaleźć można nawet w tych najprostszych historyjkach. Zaryzykuję stwierdzenie, iż w niektórych z nich te typowe hemingwayowskie wartości są ukazane mocniej niż w późniejszych dziełach. Tam przekaz nie rozmywa się w konwencjonalnej, może nie kwiecistej, bo autor pozostał zawsze minimalistą, ale jednak klasycznej formie literackiej. Niektóre części narracji i dialogów są wręcz nieco absurdalne, ale po prostu czuć w nich siłę męskości! W tych starszych opowiadaniach jest samo sedno. Nie ma miejsca na analizy postaw psychologicznych, refleksje społeczne, długie rozmyślanie. Nie wchodzimy do głowy bohaterów, a obserwujemy ich z ukrycia. Interesują nas wyłącznie ich realne poczynania, no i może jeszcze niezręczne rozmowy, podczas których często nie mają nawet wiele do powiedzenia. Zaznaczam przy tym, że choć jest to narracja naprawdę wymowna, to jednak pozbawiona wielu zalet literatury dojrzałej i pogłębionej. Niemniej jak na młodego pisarza stanowi ona moim zdaniem ogromne osiągnięcie. Skutecznie skłania czytelnika do refleksji wyłącznie na podstawie suchych faktów i pewnych domysłów. Do najbardziej udanej części tej epoki twórczości Hemingwaya zaliczyłbym opowiadania ,,Mój stary’’ (1923); ,,Pięćdziesiąt kawałków’’ (1927) oraz ,,Wino z Wyoming’’ (1933). We wszystkich mamy zmęczonych życiem bohaterów, którzy pozostają wytrwali, pomimo licznych przeciwności losu. Mają swoje za uszami, ale to nie ma znaczenia, ponieważ pozostają szlachetni w tych sferach życia, gdzie to najważniejsze. Opiekuńczy, rodzinni, troskliwi, cierpliwi, silni, odważni, choć samotni i skrzywdzeni. Hemingway daje im pewną przestrzeń na moralną ambiwalentność, dzięki czemu pozostają ludzcy. Bo czy drobne oszustwa finansowe naprawdę czynią kogoś złym ojcem? I czy mamy prawo go na ich podstawie oceniać? Dalsze opowiadania wydały mi się już normalniejsze. Łatwiej przyłożyć do nich typowe interpretacyjne miary. Niemniej dwa rzeczywiście zapadły mi, jak i szerszej publice, w pamięci: ,,Krótkie szczęśliwe życie Franciszka Macombera’’ (1936) oraz ,,Śniegi Kilimandżaro’’ (1936). Tam fabuła jest już bardziej rozwinięta. Mamy kilku bohaterów, mamy dynamikę między nimi, mamy nawet sceny akcji. Pierwsze, o bogatym playboyu na safari, podobało mi się chyba najbardziej ze wszystkich, reprezentuje bowiem coś bardzo uniwersalnego. Chodzi oczywiście o trójkąt miłosny pomiędzy protagonistą, jego małżonką oraz myśliwym, który staje się przerysowanym ukazaniem wzajemnego dominowania pośród osób w każdym związku, a może i w ogóle relacji. Główny problem Franciszka, a więc tchórzostwo, może wydać się archaiczny czy wręcz seksistowski, jednak znów, patrząc na bohatera jako archetyp człowieka, który próbuje przeciwstawić się podświadomie zniewalającej go sile, jego postawa staje się poruszająca i tragiczna. No i stanowi dla mnie miłą odmianę, ponieważ jest chyba jedynym bohaterem w zbiorze, który przeżywa pozytywną przemianę zamiast obstawać przy swojej naturalnej cnocie. Nawet jeśli nie kończy się to dla niego najlepiej. Jeszcze słowo o największych hicie, ,,Stary człowiek i morze’’ (1951),który wieńczy zbiór. Czytałem to w gimnazjum i nie podobało mi się, czytałem teraz i nic się nie zmieniło. Opowieści naprawdę bliski jest pretensjonalizm, o którego nigdy bym Hemingwaya nie podejrzewał. Wszystko zakrawa o przesadę: biedny rybak, nie stać go na gazetę i wędkę, ale on nie narzeka i robi swoje. Można to było ukazać minimalistycznie, jak w jego wcześniejszych dziełach, a tymczasem wszystko (motywacja, więzi, charakter rybaka) wyłożone jest na tacy, więc czytelnik nie ma wcale pola do namysłu. Niebezpieczne przypomina to już współczesną literaturę piękną. O ile zawsze jestem ostrożny w sugerowaniu przetasowań wśród lektur szkolnych, tak ją na pewno zamieniłbym na coś ciekawszego. Już to wczesne opowiadanie o bokserze skuteczniej wniosłoby do młodych umysłów część hemingwayowskiego credo i, przede wszystkim, nie zniechęciłoby ich do autora. Co by nie mówić o ewolucji stylu samego pisarza, ten zbiór opowiadań na pewno pozwolił mi lepiej zrozumieć cały fenomen Ernesta Hemingwaya. Myślę, że gdyby współcześni młodzi mężczyźni, zamiast gapić się w populistyczne demagogiczne rolki na tiktoku, skonfrontowali się z jego twórczością, na pewno lepiej zrozumieliby własne ideały i potrafiliby za nimi podążać w adekwatny sposób. Zresztą przy okazji zaliczyliby pewnie szok społeczno-polityczny. Kto by się spodziewał, kolejny pięknie piszący o konserwatywnych wartościach autor, zaraz po Orwellu, okazuje się socjalistą!

Lepiej czytać tę książkę, mając już na koncie przynajmniej najważniejsze dzieła autorki. Autor omawia tu bowiem wiele mniej lub bardziej znanych utworów Christie. Agatha Christie to fascynująca osobowość, niezwykle zdolna i płodna pisarka, która podbiła serca czytelników na całym świecie. Szybko wypracowała własny, oryginalny styl, wprowadziła nowe rozwiązania, nierzadko eksperymentowała z fabułą i formą swoich opowiadań i powieści. Pisarka używała plastycznego, żywego języka, który oparł się próbie czasu. Dla mnie w pewnym stopniu wręcz wychowanym na Christie – zdecydowanie tak, gdyż tak naprawdę zacząłem czytać książki, przebywając, na urlopie w IMGW przy ul. Leśnej w Karpaczu skąd wyruszaliśmy na szlaki i pewnego dnia gdy pogoda nie sprzyjała spacerom „wpadła” mi w ręce książka Agathy Christie (2010 r.) i od tej pory jestem „molem” książkowym. Naprawdę polecam, nie do czytania na akord, ale delektowania się każdym rozdziałem! To jedna z tych książek z których czuć pasję i głęboką fascynację.

Napisana z dużym wdziękiem historyjka w w wakacyjnym stylu. Starsze panie i jedna młodsza, za to blondynka, rozpracowują mordercę, bo przeczytały w życiu dużo kryminałów, a niektóre nawet są autorkami takowych, co czyni z nich niekwestionowane autorytety. Czytając niektóre fragmenty przeskakiwałam (np, referaty czy opisy gier terenowych związane z Agathą Christie),ale reszta jest przyjemna, a zakończenie niebanalne, więc nie była to strata czasu.

Bardzo nierówna antologia opowiadań, nie wiem do końca czy polecam, było w miarę ok. No i dorwałem się do biblioteczki domowej gdzie mamy tysiące książek... Moja rodzicielka wysłała mi fotki książeczek które tam są i zacząłem spisywał do Lubimyczytać te które czytałem w latach 2000-2020... Pustka w głowie jeśli chodzi o tą książke, ale nie była to wielka literatura...

O tajemniczym zniknięciu Agathy Christie w 1926 roku. Autor omawia tytułowe 11 dni zaczynając od przyczyn zniknięcia, relacjonuje cały proces poszukiwań, odnalezienie i całą związaną z tym medialną burzę, która zaowocowała trwałą niechęcią Agathy Christie do dziennikarzy i późniejszym bardzo starannym budowaniem publicznego wizerunku; wskazuje także na miejsca, w których te wydarzenia znajdują swoje odbicie w jej twórczości. Nie brak również informacji o nieudanych małżeństwach i trudnej relacji z córką. Przyznaję, że miałam trochę mieszane uczucia względem tej publikacji, w związku z tym, że Agatha Christie (o czym autor sam wielokrotnie przypomina) źle wspominała ten epizod swojego życia i nie lubiła, gdy był on publicznie komentowany, a więc pewnie sama nie wyraziłaby zgody na powstanie tej książki - niemniej czuć w niej autentyczną sympatię i fascynację osobą pisarki, a przy tym autor podszedł do swojej pracy bardzo rzetelnie.

„Sprawa podwójnej tożsamości” to chyba jedna z bardziej wciągających powieści E. S. Gardnera z cyklu o Perrym Masonie, chociaż właściwie nie wyróżnia się ona niczym szczególnym. Nie jest przecież dziełem wybitnym, raczej jednym z wielu. Nie wiem, czy inni czytelnicy, a zwłaszcza miłośnicy sławnego adwokata, się ze mną zgodzą, ale z pewnością jest to lepszy kryminał niż np. czytana przeze mnie całkiem niedawno „Sprawa podmienionego zdjęcia”. Mildred Crest właśnie zawalił się świat. Jeszcze niedawno była w szczęśliwym związku i niewiele brakowało, by rozpoczęła przygotowania do ślubu z Robertem Joinerem. On jednak nie dość, że ją rzucił, to jeszcze okazał się bezdusznym malwersantem. A gdyby tak można było stać się kimś innym i zacząć wszystko od nowa, zostawiając za sobą przeszłość pełną złych wspomnień? Uniknąć złośliwych szeptów za plecami i litościwych spojrzeń koleżanek, udających, że jest im przykro, że powinęła nam się noga. Kuszące, ale niemożliwe do wykonania. Ale czy na pewno? Przypadek sprawia, że Mildred dostaje od losu drugą szansę i… wpada z deszczu pod rynnę. Zrozpaczona kobieta, usłyszawszy decyzję ukochanego, bierze z pracy wypłatę, wsiada w samochód i jedzie przed siebie, bez konkretnego celu, byle jak najdalej. Na stacji benzynowej poznaje autostopowiczkę, która prosi ją o podwiezienie. Mildred się zgadza, zaznaczając, że jeszcze nie wie, dokąd jedzie. Fern Driscoll to odpowiada, ponieważ i ona chciałaby zapaść się pod ziemię. Przez dłuższy czas kobiety jadą w milczeniu, rozmyślając w ciszy, co zrobić ze swoim życiem. Nagle zdesperowana pasażerka chwyta za kierownicę i próbuje zepchnąć samochód do rowu, przerażona Mildred robi wszystko, by uniknąć wypadku. Ostatecznie się to nie udaje, Fern Driscoll ginie na miejscu, a Mildred wpada na pomysł, by przywłaszczyć sobie tożsamość zmarłej – jej przecież i tak się już nie przyda. Przeprowadzka w nowe miejsce, nowa praca i nowe towarzystwo wydają się znakomitym rozwiązaniem. Jednak gdy do drzwi Mildred puka szantażysta, a ona sama zostaje oskarżona o morderstwo, załamana kobieta nie jest pewna, czy nie wolała być porzuconą narzeczoną niż morderczynią. Po pomoc zwraca się do sławnego adwokata, Perry’ego Masona, który zgadza się podjąć ryzyko, mimo że o swojej klientce wie tylko tyle, ile ta chce mu powiedzieć. A rzekoma Fern Driscoll kłamie jak z nut. Mason ma nadzieję, że przyjęte od Fern honorarium w wysokości całych pięciu centów będzie warte zachodu i nie narazi jego reputacji na szwank. Jak wspomniałam na początku, powieść Gardnera wciąga, choć sama nie wiem, co czyni ją tak interesującą. Może to zasługa Masona, który wciąż jest w najlepszej formie i ku uciesze czytelnika wodzi policję za nos, a może to ukazana przez autora przewrotność ludzkiego losu. Gardner poprzez kreację Mildred zdaje się mówić, że nigdy nie jest tak źle, by nie mogło być gorzej. Jeśli chodzi zaś o Masona, to sposób, w jaki w tej powieści wyprowadził w pole oskarżyciela, zasługuje na słowa najwyższego uznania. Nie będę się rozpisywać na temat tego, jak znakomitym prawnikiem jest Mason, który trafia w dziesiątkę nawet wtedy, gdy strzela w ciemno. Każda kolejna część cyklu to potwierdza. Bardzo polecam tę i wszystkie inne powieści Gardnera, warto się z nimi zapoznać! http://z-literatura-za-pan-brat.piszecomysle.pl/

Jedna główna bohaterka nazywa się Julia Banner, a druga główna bohaterka to Janice Browley. JB. Można by porównać do języka polskiego, jedna Zuzia Baran, druga Zosia Burak. Przez to wszystko mi się mieszało, nie wiedziałam, kto jest kim i co się dzieje. Ogromna ilość postać w akcji wywołuje chaos podczas czytania. Sama intryga ciekawa. Gdyby książkę przerobić i uprościc, byłaby idealna.

"Notes". Moja ocena: 10/10. Rzadko sięgam po poezję, a te wiersze, z którymi wcześniej miałem do czynienia, często wydawały mi się nijakie. Tymczasem Kapuściński zaskoczył mnie pozytywnie – jego zabawa słowem sprawia, że każdy wers daje poczucie głębokiego nasycenia. Autor w jednym ze swoich wywiadów powiedział: "Poeci to strażnicy, którzy przechowują siłę, piękno i oryginalność języka. Prozaicy tak się tym nie martwią, bo prozaik musi mieć historię - to mu wystarczy, żeby coś zgrabnie napisać. Natomiast poeta walczy z językiem, morduje się. Cały jego wysiłek polega na tym, żeby ten język zdyscyplinować, żeby z tego języka wyciągnąć, ile można, jego bogactwa, jego różnorodności." To te słowa zachęciły mnie, by sięgnąć po jego poezję. "Notes" okazał się fascynującą przygodą, pełną głębi i językowej finezji. Serdecznie polecam! -- Recenzja jest częścią recenzji pozycji: "Busz po polsku / Notes" Autor: Ryszard Kapuściński. Moja ocena: 9/10. ** 19:28 * 14.02.2025 * 15/2025 *