1794

Myślicie sobie, że życie recenzenta to bajka i sielanka. Otóż wyobraźcie sobie, że nie. Nie ma prywatnych limuzyn i ścianek z Małgorzatą Kożuchowską, nie ma „Dzień dobry TVN” czy intratnych gaż za zrecenzowanie nowej powieści Szczepana lub innych brązowych Danów. Siedzimy przed tym laptopem, piszemy fikuśne zdania i liczymy, że kogoś to zainteresuje. A i tak później znajdzie się ktoś – załóżmy, że mój tata – i powie, że recenzja ciekawa, ale on w sumie to się ze mną nie zgadza.

Inny przykład: zamówiłem do przeczytania książkę o jakże wdzięcznym tytule „1794”. Osiemnastowieczny kryminał z akcją osadzoną w Sztokholmie. Nic tylko czytać. Potem, nagle i zupełnie niespodzianie, okazuje się, że to drugi tom. Więc lecę w te pędy i zaopatruję się w pierwszy. Jakoś tak dziwnie zaczynać od środka – przecież to nie Gwiezdne Wojny. Ale już poślizg w terminach jest, już dwa razy więcej czytania. A wy sobie myślicie, że życie recenzenta to bajka i sielanka…

„1794” strukturalnie niczym się nie różni od pierwszego tomu trylogii. Tutaj również akcja powieści podzielona jest na cztery pory roku, tylko tym razem poznajemy wydarzenia w miarę chronologicznie. Najpierw śledzimy losy młodego Erika Tre Rosor, który z polecenia ojca wyrusza do szwedzkiej kolonii położonej na Karaibach. Następnie autor wraca do pogrążonego w żałobie po śmierci przyjaciela jednorękiego Cardella. W trzeciej części obserwujemy przeżywającą dramat za dramatem Annę Stinę, a w ostatniej Niklas Natt och Dag tradycyjnie splata wszystkie wątki ze sobą.

Sprawa tylko z pozoru jest skomplikowana – Erik Tre Rosor zostaje oskarżony o zamordowanie świeżo poślubionej małżonki. W jego winę nie wierzy jednak… matka dziewczyny. Wie, że chłopak był w niej zakochany po uszy i nie chce żyć w świecie, w którym dopuszcza do siebie tak okrutną zbrodnię. Zrozpaczona kobieta zwraca się więc do Cardella, który postanawia jej pomóc. Wie, że sam nie ma najmniejszych szans, aby rozwiązać jakąkolwiek sprawę, zwraca się wobec tego do brata swego zmarłego przyjaciela, aby pomógł mu dojść, co też wydarzyło się podczas feralnej nocy poślubnej. Nie wie tylko, że Emil Winge zmaga się z własnymi demonami.

Niklas Natt och Dag po raz kolejny serwuje nam lekcję historii o szwedzkim społeczeństwie, a także opisuje osiemnastowieczny Sztokholm, jakby w nim żył. Przygotowanie merytoryczne autora do napisania tak bogatej w szczegóły opowieści jest naprawdę nieprawdopodobne. Ilość informacji na szczęście nie przytłacza, gdyż wszystko jest strawnie podane. Niemniej wciąż nie mogę się nadziwić, jak fachowo podszedł autor do napisania swej powieści. Myślę, że jest to coś, co może posłużyć za wzór innym autorom.

„1794” to udana kontynuacja, chociaż nie tak dobra, jak pierwszy tom. Mam wrażenie, że autor momentami przesadził w zsyłaniu nieszczęść na swych bohaterów. Zdaję sobie sprawę, że musiał coś zmienić, aby druga część była równie zaskakująca i udana jak poprzednia, ale w pewnym momencie cały urok pryska (zwłaszcza pod koniec) i okazuje się, że nie jest tak interesująco, jak w „1793”. Niemniej pomimo słabego zakończenia jestem ciekaw zakończenia trylogii, więc na pewno skuszę się na następny tom. Zwłaszcza że wiem, iż w Szwecji już się ukazał.

„1794” znajdzie niejednego fana, i to nie tylko wśród lubujących się w historycznych kryminałach. Jest to wyjątkowo dobrze napisana powieść, ze świetnie oddanymi realiami epoki. Fabuła jednym spodoba się bardziej niż drugim, ale o tym trzeba się już samemu przekonać.

Michał Wnuk