Nie żyje Roman Bratny
Roman Bratny - pisarz, poeta, scenarzysta filmowy zmarł w niedzielę 5 listopada w wieku 96 lat. O śmierci poinformowała jego córka - Julia Bratny. Do jego najpopularniejszych utworów należą Kolumbowie. Rocznik 20.
Roman Bratny, a właściwie Roman Mularczyk, urodził się w 1921 roku w Krakowie. W 1939 roku zdał maturę w gimnazjum w Grudziądzu. W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Konstancinie pod Warszawą i utrzymywał się z korepetycji. Brał udział w pracy konspiracyjnej jako członek AK; ukończył tajną podchorążówkę. Uczestniczył w podziemnym życiu literackim.
Debiutował w 1943 roku wierszem „Wiosna 1943” opublikowanym w „Kuźni” - konspiracyjnym magazynie, z którym współpracował. Brał udział w powstaniu warszawskim, po jego upadku dostał się do niewoli niemieckiej i trafił do obozów w Lamsdorf, Sandbostel i Lubeka. Po wyzwoleniu krótko przebywał w Paryżu, ale w 1945 wrócił do Polski. Po wojnie studiował w Akademii Nauk Politycznych w Warszawie i był redaktorem „Pokolenia" (1946-1947), członkiem zespołu redakcyjnego tygodnika „Nowa Kultura” (1950-1951), zastępcą redaktora tygodnika „Kultura” (1963-1971), a od 1975 kierownikiem literackim Teatru Powszechnego w Warszawie. Pod koniec życia pisarz wycofał się z życia publicznego i osiadł na Mazurach.
„Kolumbowie. Rocznik 20” to powieść napisana w latach 1955-56 i wydane w 1957. To pierwsza powojenna książka opowiadająca o młodych akowcach i ich codziennym życiu, ale także o tym, jak szli na śmierć podczas powstania warszawskiego. O dwudziestolatkach zmuszonych do podejmowania trudnych, nierzadko tragicznych decyzji. I angażujących się nierówną walkę z Niemcami - początkowo spontanicznie, później w sposób zorganizowany. Ta kultowa powieść dała nazwę całemu pokoleniu Polaków urodzonych koło roku 1920, do którego należeli m.in. Zbigniew Herbert, Krzysztof Kamil Baczyński, Wisława Szymborska, Tadeusz Różewicz.
Akcja książki obejmuje sześć ważnych i ciężkich lat w historii Polski lata: od 1942 do 1948 roku i koncentruje się kolejno na niemieckiej okupacja i dywersji (część I: Śmierć po raz pierwszy), powstaniu warszawskim (część II: Śmierć po raz drugi) oraz powojennej rzeczywistości w Polsce i na emigracji (część III: Życie).
Bratny nie ograniczył się tylko do ukazania bohaterów w trakcie działań konspiracyjnych. W niezwykle sugestywny sposób opisał dramaty Jerzego, Kolumba, Zygmunta, Basi i Niteczki, opowiedział o ich miłościach skażonych cieniem wszechobecnej śmierci, o zwątpieniu i poświęceniu, o małych radościach – jakby na przekór okrutnej wojennej rzeczywistości. Kolumbowie kochali życie – pod tym względem nie różnili się od współczesnej młodzieży. Choćby to przesądza o ponadczasowości tej prozy.
