Jak zacząć pisać? 7 porad dla początkujących autorów w każdym wieku

Jacqueline Woodson pisze książki dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Ma na swoim artystycznym koncie nie tylko wiele utworów, ale i nagród (angielska Wikipedia wymienia dokładnie 22 nagrody, które przyznano tej autorce). Pisarka była czterokrotnie nominowana do National Book Award i raz, w 2014 roku, otrzymała to wyróżnienie za jedno ze swoich dzieł dla dzieci (nieprzetłumaczone na język polski „Brown Girl Dreaming”). Woodson otrzymała również m.in. Hans Christian Andersen Award (dwukrotnie), Astrind Lindgren Memorial Award i Coretta Scott King Award. Poznajcie porady Jacqueline Woodson dla pisarzy, którzy dopiero chcą zacząć/zaczynają swoją literacką drogę.

1. Znasz wiele wymyślnych słów? To świetnie, ale nie przesadzaj z ich używaniem w książce

Jak zaznacza Woodson, wcale nie musisz mieć bogatego słownictwa, by zacząć pisać książki. Bardziej chodzi o to, by kreatywnie używać słów, i to nawet nie tych oryginalnych, znanych niewielu osobom. Pisarka twierdzi nawet, że taka ślepa niemal wiara w słowa może być dla autora zgubna, ponieważ w takich przypadkach skupia się on właśnie na nich. I łamie w ten sposób zasadę: pokaż, a nie mów.

2. Przyjrzyj się dokładnie książkom z obrazkami, nawet jeśli uważasz, że jesteś na to za stary

Dlaczego? Ponieważ książki dla dzieci wymagają od ich autora sprawdzenia się w trudnym zadaniu: utrzymaniu uwagi czytelnika od pierwszej do ostatniej strony. Pisząc książkę z rysunkami, autor musi więc dokładnie przemyśleć nie tylko ułożenie tekstu na stronie, ale i tak dobierać słowa, by cały czas utrzymywać zainteresowanie czytelnika. Książki dla dzieci pozwalają również na eksperymentowanie z formą, czasem wręcz polegają na jej łamaniu, wymyślaniu nowych językowych rozwiązań. Woodson proponuje, by zainspirować się utworami pisanymi przez autorów, którzy otrzymują najważniejsze nagrody, przyznawane twórcom literatury dla najmłodszych. W Polsce może to być Nagroda Polskiej Sekcji IBBY, Nagroda im. Astrid Lindgren, Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego czy Nagroda m.st. Warszawy, w której jedną z nagradzanych kategorii jest również literatura dziecięca.

3. Pisz tylko wtedy, gdy czujesz, że jest na to właściwa pora

Pisanie to czynność instynktowna. Jeśli coś zapisujesz i czujesz, że robisz to na siłę, że to nie działa, nie kontynuuj tworzenia swojej książki właśnie w tym momencie. Woodson zaznacza też, że na wstępnym etapie swoich prac prosi bliskie osoby o powiedzenie, co im się w tym zalążku książki podoba.

Woodson radzi więc, by poprosić zaufane, życzliwe osoby o to, by jako pierwsze przeczytały szkic dopiero pisanej książki i powiedziały o nim wyłącznie coś dobrego. Takie pozytywne opinie dodadzą ci wiary w to, co robisz, a tej często początkującym pisarzom brakuje.

4. Sięgnij po książki, które opowiadają o bohaterach, doświadczeniach bliskich twojemu

Jeśli np. jesteś kobietą, która próbuje swoich sił w pisarstwie, może uda ci się znaleźć powieść właśnie o autorce, która dopiero wkracza na swoją literacką drogę? Niedawno zostałaś/zostałeś rodzicem i trudno ci znaleźć czas na to, by przez wiele godzin siedzieć przed komputerem i pisać? Wcale nie musisz poświęcać na tworzenie tyle czasu, ile osoby, które wolnych chwil mają więcej. A przecież też masz szans na dokończenie swojego dzieła, tylko że być może zrobisz to późnej niż osoby, które dzieci nie mają lub których pociechy są już większe. Bohaterowie-rodzice próbujący godzić obowiązki domowe z realizacją wcześniej podjętych planów też przecież znaleźli się na kartach niektórych książek. Woodson, sama czarnoskóra, zaznacza, że dla niej ważne było znalezienie innych autorów, którzy dzieliliby z nią doświadczenie bycia nie-białym. A jeśli nie znajdziesz nikogo, kto pisał podobnie do ciebie, kto przeżywałby niemal to samo? To też powód do tego, by się cieszyć – w końcu masz okazję głośno (choć na kartach książki) wypowiedzieć się w ważnym dla ciebie temacie.

5. Być pisarzem oznacza: pisać jedną książkę kilka razy, od nowa

Proces pisania książki nie kończy się wraz z napisaniem ostatniego słowa w pierwszej jej wersji. Woodson wracała do „Brown Girl Dreaming” 33 razy, a do „Another Brooklyn” – 13 razy. A co, jeśli nie lubisz sczytywania, poprawiania, skracania, zmieniania konstrukcji zdań? Pisarka zaznacza, że niestety tak już w życiu jest, że nie wszystko się nam podoba. Nie wszystko sprawia przyjemność, nawet jeśli chce się być pisarzem i lubi sam proces tworzenia historii. Warto jednak pomyśleć o tym, że dzięki „pisaniu na nowo” książka będzie lepsza niż ta zapisana pierwotnie.

6. Przygotuj się na to, że w pewnym momencie twoja historia się „rozpruje”

Wszystko zmierza do, zdawałoby się, wspaniałego i logicznego końca, aż nagle, w niespodziewanym momencie stwierdzasz, że nie wiesz, co dalej? Wątki nie chcą się połączyć, zachowanie bohatera przestaje być wiarygodne i nie wiesz, jak rozwikłać postawioną na początku książki zagadkę? Woodson uspokaja – to normalne! Książki mają to do siebie, że w trakcie pisania „się prują”, fabuła „rozjeżdża się na boki”, zamiast prostą drogą zmierzać do końca. Właśnie w tym momencie musisz na nowo zbudować rusztowanie, skonstruować fabułę. Zastanowić się, co ta sytuacja ma na celu, co warto zmienić, poprawić. Co musisz w tym przypadku zrobić? Nie przestawać pisać! Właśnie dzięki konsekwencji szczęśliwie skończysz książkę, zamiast mieć całą masą niedokończonych powieści w szufladzie. Takie sytuacje zdarzają się często i czasem, choć trudne, okazują się najlepsze dla twojego utworu. Znalezienie rozwiązania często pozwala na urozmaicenie fabuły, uczynienie jej ciekawszą, bardziej a bohaterów bardziej wiarygodnymi.

7. Nie myśl o tym, kiedy książka będzie opublikowana

Pisanie to ciągły proces i trudno przewidzieć, że jeśli zaczniesz pisać we wrześniu, to książka będzie gotowa w grudniu. To tak nie działa. Zazwyczaj trwa to znacznie dłużej, musisz w swoją książkę zainwestować wysiłek, czas, a także wiarę w to, że się uda.

[as]

Źródło: Ideas.TED.com