Małżeństwa Władysława Jagiełły

Kamil Janicki to znany publicysta historyczny, redaktor naczelny portalu WielkaHISTORIA. Napisał już wiele książek, które sprawiły, że stał się rozpoznawalny na rynku. Na swój warsztat bierze różne tematy i epoki, nawet bardzo odległe od siebie. Swoją najnowszą publikację poświęcił żonom króla Władysława Jagiełły. Ukazała się ona nakładem wydawnictwa Literackiego i nosi tytuł „Damy Władysława Jagiełły”. Książka została ładnie wydana, a zamieszczone ilustracje jeszcze podnoszą jej walor estetyczny.

Praca została podzielona na pięć rozdziałów i posiada klasyczny chronologiczny układ. Wszyscy wiemy, że po bezpotomnej śmierci Kazimierza Wielkiego i panowaniu Ludwika Węgierskiego tron polski objęła Jadwigi. To ona została nowym królem Polski. To ona miała pełnię praw do tronu w Krakowie i to jej potomkowie mieli go dziedziczyć. Jednak – co oczywiste – Jadwiga nie mogła panować sama. Musiała wyjść za mąż. Wskutek zabiegów polskich panów oddano jej rękę księciu Litwy. W ten sposób do polskiej historii wkroczył Jagiełło, ostatni książę poganin ówczesnej Europy. Małżeństwo poprzedzał chrzest. Dopiero po nim Władysław Jagiełło i Jadwiga stanęli na ślubnym kobiercu. Jednak małżeństwo nie trwało zbyt długo. Co gorsza, nie przyniosło upragnionego potomstwa. Córka królewskiej pary zmarła wkrótce po urodzeniu, niedługo potem odeszła jej matka.

Kamil Janicki, interpretując kolejne małżeństwa Jagiełły, odchodzi od klasycznej narracji. Według niego król nie był szczęśliwy z Jadwigą. Nie mogli się po prostu dogadać – jak twierdzi autor. Mimo wszystko śmierć Jadwigi mogła podważyć pozycję Jagiełły. Wszak w gruncie rzeczy był on władcą elekcyjnym, wybranym na tron przez możnowładców. Okazało się jednak, że w Krakowie nikt nie ma zamiaru go wypędzać.

Król zawarł jeszcze potem trzy małżeństwa. Janicki jasno stwierdza, że tylko w jednym był tak naprawdę szczęśliwy. Jednak dopiero ostatni związek, z Sonką Holszańską dał mu upragnionego syna i dziedzica Władysława. Będąc już w podeszłym wieku, Jagiełło mógł cieszyć się z dziedzica. Tym samym założył dynastię, która rządziła w Krakowie dwieście lat.

„Damy Władysława Jagiełły” pełna jest fabularyzowanych scen, dzięki którym autor mógł plastycznie oddać realia epoki. Jego sądy są dość kategoryczne. Nie ukrywa swoich poglądów i sympatii. Bardzo obrywa się Janowi Długoszowi za to, że w swojej słynnej „Kronice” często nie trzymał się faktów, tylko tworzył własną wersję wydarzeń.

Niemniej jednak publikacja ta nie do końca przypadła mi do gustu. Zupełnie nie rozumiem, czemu kończy się wraz z narodzinami syna Jagiełły. Czyżby dalsze losy jego ostatniej żony już autora nie obchodziły? Nawet jeśli, to nie licuje to z tytułem książki.

Janicki podaje sporo ciekawostek, o których raczej nie uczą na lekcjach historii. Niemniej jednak jest to publikacja popularnonaukowa i należy o tym pamiętać. Nie jest to w żadnym wypadku historyczna monografia czy poważna praca naukowa. Raczej lekka lektura dla tych, którzy chcą przybliżyć sobie sylwetkę Władysława Jagiełły i jego żon.

Wojciech Sobański