Zatańcz ze mną ostatni walc

Henry James był moim ulubionym pisarzem kiedy miałam 16 lat. Niestety po latach i licznych lekturach fabuła "Bostończyków" dążąca do jednowątkowego rozwiązania, konstrukcja postaci i opisy codziennych czynności znudziły mnie i końcówkę musiałam pokonać w formie audio, gdyż inaczej bym nie doczytała. Nadal jest to literatura na wysokim poziomie językowym, stanowiąca obraz społeczeństwa tamtych czasów.

To niezwykle ciekawa powieść. Powieść mająca wielu bohaterów, których drogi krzyżują się w tytułowym Klubie kameleona. W klubie, w którym niczym kameleon potrafią się zmieniać i przybierać zupełnie inne barwy. Tu każdy może być sobą. Każdy może odkryć swoją prawdziwą twarz. Każdy może zachowywać się zgodnie z własnymi pragnieniami. Bez osądzania. Bez wyśmiewania. Bez strachu. A nad wszystkim czuwała Yvonne. To ona stworzyła tę przystań dla kolorowych ptaków przedwojennego Paryża. Paryża, w którym każdy chciał czuć się wolnym. W tym mieście artystów, twórczego działania, dobrej zabawy i wielkich pieniędzy. W tym mieście, w którym artyści chodzili po ulicach upojeni własną sławą. W tym mieście, w którym po ulicach chodzili i ci, którzy sławy pragnęli. Cały czas poszukiwali własnej drogi. Poszukiwali form, poprzez które mogliby wyrazić, co skrywają w swoich duszach. Łatwiej na pewno było młodemu Węgrowi, który znalazł protektorkę. Gorzej wiodło się młodemu Amerykaninowi, który tyle szczęści nie miał. Gabor i Lionel. Przyjaciele. Kochali tę samą kobietę, Suzanne. Kochali to samo miasto, Paryż. Byli artystami. Fotograf i pisarz. Jeden odniósł sukces, drugi ciągle za nim gonił. Wspólnie spędzali czas w Klubie Kameleona. Wspólnie wypijali morze alkoholu. Wspólnie włóczyli się nocą po mieście. Do czasu. Bo przyszedł taki czas, kiedy ogólna atmosfera w kraju nie sprzyjała wiecznej i beztroskiej zabawie. Bo przyszedł czas zapaści gospodarczej. Bo obawiano się zbliżającej się wojny. Bo coraz trudniej było normalnie funkcjonować. Bo głód, strach i niepewność coraz częściej zaglądały w oczy. Bo trzeba było w końcu podjąć decyzję, czy pozostać w Paryżu czy rozpierzchnąć się do swoich ojczyzn. Ale była jeszcze jedna bohaterka. To Lou Villars. Pierwowzór tej bohaterki to autentyczna postać. To Violette Morris. Lou, tak jak Violette była zapaloną sportsmenką. Ale wybrała dyscyplinę zarezerwowaną w owym czasie generalnie dla mężczyzn. Kochała samochody. Kochała prędkość. Kochała się ścigać. Dlatego została kierowcą rajdowym. Ale tak samo mocno kochała kobiety i kochała zakładać męskie ubrania. I to ją zgubiło. A przecież dla zwycięstwa gotowa była na wszystko. Poddała się nawet podwójnej mastektomii, aby osiągać coraz lepsze i lepsze wyniki. Wszystko na nic. Została wykluczona, porzucona i pozostawiona sama sobie. To nie był pierwszy raz, kiedy życie tak bardzo dało jej w kość. Ale czy właśnie tym można usprawiedliwiać jej zbrodnie? Bo gdy na ulicach Paryża pojawiło się gestapo Lou opowiedziała się po stronie wroga. Wierzyła, że to co robi ma sens. Wierzyła, że tak wyświadcza przysługi Francji. Wierzyła, że kiedyś wszyscy docenią jej starania. Wierzyła, że w życiu czeka ją jeszcze to, co dobre. Co jej się należy. Autorka powtarza konsekwentnie jedno pytanie: Dlaczego? Dlaczego Lou zadawała tyle bólu ludziom? Dlaczego Lou wybrała współpracę z okupantem, a nie przystanęła do ruchu oporu? Dlaczego? Które wydarzenie w jej życiu zaważyło na tym, że wybrała zło? Odwet. To odwet zawsze rodzi zło. I dokładnie tak było i w przypadku Lou. Autorka doskonale przeprowadziła czytelnika przez życie bohaterów. Poznajemy te same wydarzenia z różnych perspektyw. Każdy z bohaterów jest wyrazisty, barwny, prawdziwy. Każdy zasługuje na uwagę. I każdy doskonale odrywa swoją rolę. Może tej powieści nie czyta się lekko, łatwo i przyjemnie. Ale zdecydowanie jest to powieść warta uwagi. https://monikaolgaczyta.blogspot.com/

Na przełomie XIX i XX wieku twórczość pisarza z pewnością robiła większe wrażenie łamaniem ówczesnych literackich konwencji czy przełamując społeczno-obyczajowe tabu, dzisiejszego czytelnika niewiele już jest w stanie zaskoczyć czy zszokować, w przypadku prozy Jamesa zresztą nie wydaje się to konieczne. Tym, co i dziś broni tę znakomitą prozę są wysoki styl, pogłębione portrety psychologiczne i wyrazistość postaci, przenikliwość w kreśleniu sytuacji oraz pewna uniwersalność w obnażaniu ludzkich charakterów i przemyśleniach, jakie sobą prowokuje. Charakterystycznym motywem jego twórczości jest zestawianie dwóch, bliskich mu, a tak od siebie różnych mentalności, amerykańskiej oraz angielskiej. Problem zderzenia kultur pojawia się w otwierającym i tytułowym opowiadaniu o Daisy Miller, młodziutkiej Amerykance, gorszącej swym, bardzo jak na ówczesne czasy, swobodnym zachowaniem elity Starego Kontynentu. Narrator, choć zauroczony i zaintrygowany niesfornością i nieprzeciętną urodą dziewczyny, nie powstrzymuje się od przywoływania plotek i nieprzychylnych opinii, a sama Daisy będzie zmuszona przekonać się o przykrych konsekwencjach – młodzieńczych wybryków czy niesprawiedliwego towarzyskiego ostracyzmu? Zbiorek zawiera jeszcze trzy inne opowiadania, które wydawca bez wyjątku nazywa „światem w miniaturze i literackim arcydziełem”, a mnie trudno nie przytaknąć. Ostatni raz ludzkie portrety i sytuacje dramatyczne zachwyciły mnie tak bardzo podczas lektury Tennessee Williamsa!

Bardzo fajna książka o prawdopodobnych wydarzeniach z biografii atora, w czasie gdy ten przebywał w Nowym Jorku, i w czasie gdy powstawał "Mały Książe". Antoine de Saint- Exupery nie miał łatwego życia. Lubiła pisać, ale jego największą miłością było latanie. I w tej książce autorstwa Anny Szado, kanadyjki o polskich korzeniach, jest to fajnie pokazane. Plus jest wątek miłosny, nie poparty w biografii autora żadnymi faktami, Dla tych co nie czytali: To nie jest biografia autora "Małego Księcia", a raczej powieść o miłości, pasji, czasem nienawiści, której jednym z głownych bohaterów jest Antoine.

Zawsze fascynowała mnie młodopolska bohema - niezwykły klimat, wyraziste postaci, niewiarygodne skandale. Książka Landisa początkowo drażniła mnie niebywale stylem narracji - oczekiwałam relacji, a tu chwilami niemal proza poetycka. Wiele zdań wydało mi się wydumanych, wieloznacznych (a może pozbawionych znaczenia). Jednak im dalej, tym bardziej wydało mi się to naturalne - opisywane postacie i wydarzenia nijak nie mają się do "prozy"- jak można "relacjonować" tak skomplikowane, niejednoznaczne uczucia? Zresztą zawsze pisanie o czyichś emocjach będzie tylko interpretacją, na którą nakładają się doświadczenia i emocje piszącego. Jak pojąć kobietę, która jest marzeniem tylu wielkich artystów, a jednocześnie daje zgodę na podwójne życie swojego męża niemal od początku ich wspólnego życia... Wracając do stylu narracji - on się w trakcie powieści zmienia: czasy berlińskie to język pełen dwuznaczności i sprośności, zdania są długie i mają skomplikowany szyk, naśladujący poetykę tamtego okresu. W czasie podróży - spokojny, szczegółowy opis, niemal jak z reklamy biura turystycznego... A "Postscriptum" - metodyczna relacja z przebiegu zbrodni: krótkie zdania, jakby hamujące emocje, co w efekcie podnosi nastrój grozy. Swoją drogą, ciekawe jak Dagny skomentowałaby postępek Emeryka? O tym, co przeżył mały Zenon, zdany przez długi czas na obcych ludzi, lepiej nie myśleć. Będę próbowała jeszcze w innych źródłach doczytać, co z dziećmi Marty - Landis "interesował się" nimi, póki żyła ich matka, a jaki był późniejszy do nich stosunek Przybyszewskich? I jeszcze jedno: tę książkę koniecznie trzeba czytać z reprodukcjami dzieł Muncha pod ręką.

O czym jest książka "Obecność" to zbiór ostatnich opowiadań Arthura Miller'a, publikowanych m. in. w The New Yorker, Harper’s oraz w Esquire. "Obecność" to sześć opowiadań o rzeczach ważnych i tych mniej ważnych, widzianych z różnych perspektyw. Są to opowieści o zmysłowości, władzy, uduchowieniu i człowieczeństwie. O potrzebie życia i doświadczania. O potrzebie chwili. Teksty napisane zostały w formie krótkich opowieści, wspomnień z przeszłości. Charakteryzują się unikalnym stylem, głębią, a każde słowo użyte do stworzenia konkretnej historii jest idealnie dobrane, a tekst dopracowany pod każdym względem. To właśnie z tego powodu teksty napisane przez Arthura Miller'a są po prostu ponadczasowe, unikalne i uniwersalne. Dlaczego warto to przeczytać Opowiadania stworzone przez Arthura Miller'a należą dla klasyki gatunku. Opowiadania tworzące ten zbiór są proste, ale posiadają głębię, która działa na czytelnika oraz na jego wyobraźnię i emocje. Teksty niby opowiadają o tak zwyczajnych rzeczach jak pożądanie, samotność, chęć władzy, a jednak mają w sobie pewnego rodzaju wyjątkowość. Wyjątkowość, która tak skutecznie przykuwa uwagę czytelnika. Bawi się z nim, prowadzi od słowa do słowa, od jednego obrazu do kolejnego. Lektura tekstów Arthura Miller'a to gra, gra twórca - czytelnik, w którą czytelnik nieświadomie zaczyna grać, brnąc przez kolejne strony zbioru. Ostatnie słowo o książce Arthura Miller'a albo się kocha, albo nienawidzi. Niestety. Do dzisiaj pozostaje on w czołówce mistrzów niełatwego gatunku, jakim jest krótka forma. "Obecność" to pewnego rodzaju podsumowanie - ukazanie twórczości pisarza w ostatnich latach jego życia. Opowiadania zawarte w tym zbiorze nie należą do łatwych, to fakt, ale są warte uwagi, poświęcenia im paru dłuższych chwil. Zwłaszcza ze względu na warsztat pisarski Miller'a. Polecam tę pozycję wszystkim miłośnikom twórczości Arthura Miller'a oraz tego gatunku literackiego.

Ksiażka opowiada ciekawe historie kobiet, chciałam dać 7 gwiazdek za same historie ale jak dlamnie jest za dużo opisów przyrody, kościołów itp. - czego dla mnie stanowczo było za dużo. Spodziewałam się też ciekawszego zakończenia...Lecz mimo wszystko polecam dla osób lubiących przenosić się w dawne czasy aby poznawać jak to kiedyś się żyło :)

Nie wiem ile razy zamykałem tę książkę z uczuciem niedosytu, a chwilami nawet - rozczarowania. Po pierwszym tomie, w którym zgromadzono chyba wszystkie opowiadaniowe perełki Fitzgeralda, spodziewałem się erupcji literackiego kunsztu, ferii znakomitych pomysłów i błyskotliwych puent. A tu nic z tego, posucha, sezon ogórkowy i czytelniczy zawód. Ale nie poznawczy, o nie. W sukurs zdesperowanemu czytelnikowi przychodzi posłowie wraz biograficzną notą pisarza. Błysk zrozumienia, nagle wszystko staje się jasne. Kluczem do zaprezentowanych tu historii - tych lepszych (a jest ich kilka) i tych gorszych - są doświadczenia życiowe człowieka, który twórczym wysiłkiem najpierw zdobył "wszystko" i osiągnął literacki parnas, a potem stoczył się niemal na dno egzystencji; w alkoholizm i rozpacz. By uniknąć banału, za przyczynę życiowego niepowodzenia Fitzgeralda, odrzuconego przez czytelników u schyłku swojego życia (tak!), lepiej chyba wskazać prozaiczny, chciałoby się rzec - nowelowy, tok ludzkiego losu; z młodzieńczą siłą i niezachwianą wiarą w twórcze możliwości u początku kariery, lekkomyślnością i słabością ciała u jego schyłku. Tylko oddany czytelnik amerykańskiego pisarza oraz ktoś, kogo interesuje w jaki sposób życie twórcy przenika na karty jego prozy, nie powinni być rozczarowani sentymentalnymi historiami o Basilu i Józefinie, zaledwie anegdotami o hollywoodzkim scenarzyście, Pacie Hobby czy opowiadaniami: "Popołudnie pisarza" i "Historia jednego wyjazdu" - te dwa ostatnie najbardziej przypadły mi do gustu. Dalki jestem od bicia pokłonów i głośnych zachwytów (a nie zachęcają do tego także błędy edytorskie, które nie łatwo przegapić... Czyżby samo wydawnictwo potraktowało tę część twórczości pisarza po macoszemu?), ale doceniam te opowiadania w pełniej rozciągłości jako świadectwo zmagania się (nietuzinkowego przecież) pisarza z doczesnością, próbę swoistej terapii przez literaturę i snucia refleksji nad rzeczywistością. Innymi słowy, jestem wdzięczny autorowi, że opowiedział mi o sobie. Miło było Cię poznać, Scott.

Nieskończona powieść, czy byłaby wypieszczonym kolejnym arcydziełem? Istnieje tylko we fragmentach, a autor nie chciał jej nigdy publikować. Dla czytelnika może to i dobrze znać ostatnie poczynania mistrza, doszukiwać się sensów, powiązań akcji, nawiązań. Książka jest dodatkowo wydana w ciekawej formie, takiej trochę nie zachęcającej do lektury i wczytania się, raczej jak album, trochę wspomnień, kartka z autografem, pismo odręczne, poprawki.

Intymnie o wzajemnym pożądaniu i przywiązaniu dojrzałej kurtyzany Lei i próżnego młodzieńca o imieniu Cheri oraz o tym jak pogodzić się z przemijającą młodością. "Ciało dobrej jakości trzyma się długo". Colette - niby francuska skandalistka a napisała w 1920 r tą krótką, jakby oszczędną powieść w sposób zmysłowy a nie wyuzdany. Zdania są długie, wyszukane, wręcz poetyckie. I opisała Francję okresu belle epoque z dobrobytem, przepychem, elegancją i zabawą. Książka ciekawie wydana, w mniejszym formacie, uświetniona zdjęciami z filmu, które zachęcają do obejrzenia i porównania;)

MIgawki z życia pary sześćdziesięciolatków, przeżywających, każde na swój sposób, nieuchronność zbliżającej się starości. Jest to również studium małżeńskich nieporozumień wynikających ze zwykłych niedopowiedzeń. Wszystko to na tle ZSRR lat sześćdziesiątych. Jest to przyjemna, acz nieporywająca lektura. Powiastka z mądrym przesłaniem, o konsekwencjach unikania rozmowy i zamykania się w swoim świecie. Można, ale niekoniecznie.

Książka przedstawia życie i historię Chaplina głównie sprzed momentu jego ogromnej sławy. Historia jest przede wszystkim fikcją, jednak zawiera również fakty i prawdziwe momenty z życia artysty. Powieść składa się z dwóch głównych części: jedna z nich to jest historia życia Chaplina spisana przez niego samego swojemu synowi, druga część to coroczne spotkania Śmierci z Chaplinem w Boże Narodzenie pisania w formie dramatu. Mi osobiście spodobała się ta forma. Historia jednocześnie pełna smutku i optymizmu. Momentami wciągająca, momentami troszeczkę przynudzająca, jednak miło spędziłam przy niej czas.

Czysta radość twórcza najwyższych lotów. Czytanie tych miniaturek to jak literacka psychodeliczna jazda; język jest plastycznym tworzywem dookreślającym rzeczywistość, a znaczenia z niego wynikające kreują już nie tylko jej obraz, ale pewne osobne szersze uniwersum wykraczające poza czas, historie, ramy znane z rzeczywistości. Doskonałe posłowie. Fajnie, że nawet bez posłowia, mając minimalną wiedzę o Irlandii i kojarząc T. i Izoldę, część wątków jest w miarę czytelna. Fajnie też, po raz drugi, że nawet bez tego minimum można czerpać garściami z tej radosnej, ale bardzo zaawansowanej i przemyślanej twórczości.

Dyptyk opowieści o cienkiej granicy między szaleństwem, a geniuszem. Obie nowele napisane pięknie, perfekcyjnie - dzięki kunsztowi Balzaca w "Nieznanym arcydziele" każda scena to niemal osobne dzieło sztuki, malarskie, kreowane poprzez światło i cień, zaś w "Gambarze" anielską muzykę tytułowego bohatera zda się niemal dosłyszeć. Utwory sprowadzają się do wspólnego wątku, diametralnie różnymi drogami i z różnym wydźwiękiem, ale postawione obok siebie jasno wskazują na to jak trudno jest przekroczyć geniusz, aby być w stanie dzielić się jego owocami z innymi zamiast zostać przez niego zniszczonym, pożartym, wepchniętym w bezrozumny szał bo o to chyba po prostu łatwo. Wielkość na zbyt słabych ramionach może tylko zmiażdżyć i świadectwo tegoż właśnie stanowią obie nowele zamieszczone w zbiorze. Szczególną rolę, zaskakująco zbieżną, a zarazem na swój sposób odmienną, w obu nowelach odgrywają kobiety i daje to do myślenia w kontekście relacji artysta-muza. Te dwa teksty to moje pierwsze spotkanie z Balzakiem i niewątpliwie nieostatnie bo jestem naprawdę pod wielkim wrażeniem jego literackiego kunsztu i idącego wraz z nim przesłania.

Interesująca lektura o społeczności, a głównie o tytułowych bohaterkach z Cranford. Żyją tu głównie stare panny, które żyją skromnie i w ściśle określonych regułach etykiety. Szesnaście rozdziałów zawiera różne historie, które są opisane z perspektywy obserwatorki, jak i przyjaciółki owych pań. Najważniejsza jest jednak panna Matty, dojrzała kobieta, którą spotka ciężka sytuacja finansowa. Jednak pomoc przyjaciół wesprze ją w tym trudnym czasie. Ciekawa, lekka i krótka opowieść.

Charlotte Bronte to autorka kultowej powieści, wpisującej się w kanony lireratury, ,,Jane Eyre". Jej życiorys zawiera wiele znaków zapytania. Czy inne powieści, przypisywane pozostałym siostrom Bronte, to także jej dzieło? Literaturoznawcy nie umieją jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Jedno jest pewne, oprócz ,,Jane Eyre", ,,Shirley" oraz ,,Vilette" Charlotte Bronte pozostawiła cztery zaledwie rozpoczęte opowieści i to one właśnie wchodzą w zbiór tego niewielkiego tomiku. ,,Ashworth", ,,Emma", ,,Państwo Moore" oraz ,,Historia Williego Ellina" to zaledwie początki historii. Dwa - trzy początkowe rozdziały, zaledwie dające pobieżne zapoznanie się z bohaterami i bardzo ogólnikowo budujące tło dla akcji. Ledwie można wyczuć, co będzie głównym wątkiem gdy opowieści urywają się, porzucone z braku pomysłu lub odłożone do późniejszego dokończenia. Co kierowało autorką, że odłożyła je na bok i nigdy do nich nie wróciła? Chyba nigdy nie poznamy odpowiedzi na te pytania. Mówi się, że powinno się przeczytać około trzydziestu stron książki by rozpoznać, czy historia jest warta dalszej lektury czy bez żalu można odłożyć na bok. Zalążki opowieści nakreślone przez Charlotte Bronte z pewnością są tymi, które, gdyby powstały, koniecznie trzeba było kontynuować. Już w pierwszych zdaniach widać kunszt autorki, dokładne budowanie fundamentów psychologicznych postaci, na których można wykreować zapadającą w pamięć opowieść oraz skomplikowanych, nie jednoznacznych, wyrazistych bohaterów. Nawet w tak krótkich fragmentach, widać siłę pióra Bronte. Dokładnie opisuje świat jaki znała - jego zasady, obłudę, groteskowość i fasadowość obowiązujących zasad. Jest to z pewnością ogromna strata dla całej literatury światowej, że opowieści te nigdy nie zostały dokończone i nie mogą w pełnej krasie zachwycać swoim rozmachem i pięknem.

Jako miłośniczka twórczości Poego musiałam przeczytać Panią Poe. Nie rozumiem, dlaczego tyle osób się dziwi, po co jest ta książka i dlaczego taka, skoro nawet nie jest pewne, że Frances i Edgar w ogóle mieli romans? Autorka pokazuje nam, jak sobie wyobraża rozwój wypadków, gdyby jednak ten romans miał miejsce, przy okazji kreśląc w tle obraz epoki i bazując na udokumentowanych wydarzeniach. Ja jestem urzeczona, mimo, że obraz ten jest generalnie przygnębiający.

Król opisów przyrody tym razem oprowadza nas po dolinie Blackmoor. Obserwujemy zachody i wschody słońca, poznajemy tajniki pracy na gospodarstwie mlecznym, a także przyglądamy się młockarni parowej! Jednakże to wszystko jest tłem opowieści o złamanym młodym życiu "kobiety czystej". Młodziutka straumatyzowana wieśniaczka szuka pocieszenia w pracy dójki. Niestety, jej uroda tak olśniewa pewnego idealistę, że jest zdeterminowany zdobyć ją na żonę. Niestety, Tess chcąc być w zgodzie ze swoim sumieniem, a także (tak mi się wydaje) chcąc pozbyć się potwornego ciężaru natury psychicznej, wyjawia prawdę o swojej traumie ukochanemu. Tess jest niezaradna życiowo, co jest konsekwencją wychowania przez rodziców równie niezaradnych, co biednych. Oddana "krewnemu" ku polepszeniu warunków ostatecznie moralnie "upada". Hardy głęboko krytykuje ten rodzaj zacofanej moralności, dowodząc, że cała wina leży po stronie oprawcy. Nieszczęsna Tess jest jedynie obiektem — zarówno dla uwodzicielskiego Aleca, jak i namolnego Angela. Dziewczyna jest doprowadzana przez obu na skraj załamania, co skutkuje tragedią. Tess d'Urberville, podobnie jak inne powieści Thomasa Hardy'ego powstawała w odcinkach. Jednakże pismo, które zamówiło powieść, nie chciało opublikować jej ze względów obyczajowych. Ostatecznie pismo Graphic podjęło się druku 24 odcinków w 1891 roku. Punktem wyjścia historii, rzekome pochodzenie od znamienitego rodu jest ponoć oparte na rodzinnej anegdotce, a grobowce rodziny Turberville, która poniekąd użyczyła nazwiska, możemy znaleźć w Bere Regis. Postać Tess jest bezpośrednim nawiązaniem do Marthy Brown, skazanej za zabójstwo brutalnego i wiarołomnego męża. 9 sierpnia 1856 roku w niezwykle deszczową sobotę zgromadził się blisko czterotysięczny tłum oczekujący na egzekucję. W tej dojmującej ciżbie znalazł się wówczas szesnastoletni Thomas Hardy, na którym dramatyczna śmierć młodej kobiety wywarła niebagatelne wrażenie; wiele lat przechowywał wycinek prasowy opisujący ów smutny koniec nieszczęsnej. Po latach Hardy pisze*: "Pamiętam jej drobną figurę na tle nieba, gdy wisiała w mglistym deszczu, a także to, jak obcisła czarna jedwabna suknia podkreślała jej sylwetkę, gdy poruszała się w półobrotach raz w jedną, raz w drugą stronę. (...) Choć nakryli jej twarz kapturem, widziałem jak przez mokry od deszczu materiał przebijały rysy jej twarzy." Ten epizod tak zaintrygował pisarza, że Martha Brown doczekała się uwiecznienia w postaci słodkiej, niewinnej Tess d'Urberville. Jak wspomina wieloletnia przyjaciółka pisarza, Lady Hester Pinney "jego sympatia dla tej nieszczęśliwej kobiety była niezwykła". Historia** jednakże nie kończy się na tym niezwykłym hołdzie - niedawno archeolodzy natrafili na pozostałości (w tym czaszkę) prawdopodobnie właśnie Marthy Brown; nieformalny cmentarz przywięzienny ma wkrótce zostać zamieniony na domy mieszkalne i centrum handlowe, a ludzkim szczątkom zostaną wyprawione godne pochówki. Jak odebrałam powieść? To był mój reread po blisko dwudziestu latach. Pierwszego Hardy’ego przeczytałam będąc na pierwszym roku studiów, pamiętam dobrze, bo niemal zostałam wyrzucona z lekcji logiki za czytanie pod ławką (w liceum miałam zresztą bardzo podobne przeżycia 😉 Oczywiście obejrzałam ekranizację Polańskiego (milion lat temu) i miniserial z Gemmą Arterton (moim zdaniem doskonała Tess!). Chociaż nie było zaskoczenia nad treścią, złapałam się na pobożnym życzeniu, żeby “tym razem było inaczej”. Szkoda mi tej niezaradnej dziewczyny, tak nieobutej w brutalnym świecie, że szkodzącej sobie. Porażająca była mentalność ludzi, którzy we wzięciu siłą nie widzieli nic zdrożnego, a oprawca stawał się niemal właścicielem pokrzywdzonej. Wydaje mi się, że część mężczyzn mylnie brała kobiety za bóstwa, wyidealizowane i uprzedmiotowione. Jakiś czas temu oglądałam film o Effie Grey, gdzie wspaniale było pokazane takie zderzenie ideału z człowiekiem z krwi i kości. Widać sympatię Hardy’ego dla Tess. Oczywiście biorąc pod uwagę pierwowzór postaci nie mogło być mowy o happyendzie. Autor przeciwstawia się podwójnej moralności wiktoriańskiego społeczeństwa, chcąc obudzić świadomość w czytelnikach schyłku XIX. wieku. Jest jeszcze jedno, co przyciąga mnie do prozy Thomasa Hardy’ego. Budowanie nastroju za pomocą świata przyrody i krajobrazu. To oraz opis życia i działań, które stanowią zapis zapomnianych zwyczajów. Hardy wkłada w usta wieśniaków anegdotki, które zasłyszał z pewnością mieszkając w Higher Bockhampton. *Healey, T. - Zbrodnie w afekcie, Warszawa 1991 **http://www.theguardian.com/books/2016/feb/19/thomas-hardy-tess-of-the-durbervilles-bones-found-at-prison

Powieść Hardego Więzy miłości. Juda nieznany można by zatytułować Toksyczne związki Sue. Zniewolenie. Na gigancie. Oczyszczenie. W rolach głównych wystąpili: osobnik rodzaju żeńskiego - Zuzia – obiekt westchnień oraz dwa osobniki rodzaju męskiego o gołębim sercu – Richard herbu Rogacz oraz Juda herbu Dama z łasiczką. Oś powieści niczym z pamiętnika – młodość ma zawsze klika lat i krótkie majtki w kratkę. Na twarzy uśmiech, w głowie wiatr, a w buzi czekoladkę. Tyle że ci ludzie bawią się w dorosłość niczym przedszkolaki nie bacząc na konsekwencje, cierpienie i krzywdę. Na usta przychodzi też słowo konsumpcja traktowane dosłownie czyli przy stole za dnia oraz szerzej z dodaniem tej łóżkowej nocą oraz jej rozwinięciem w postaci niekontrolowanej z rodzaju „co rok prorok”. Rozumiem że dosięgła Judę i Sue kara boska za życie w grzechu bez sakramentu ale nie rozumiem jej z perspektywy ich dzieci, które niczemu nie były winne. I jeszcze dygresja w obliczu krytyki, Sue miała rację że żarliwe uczucia w narzeczeństwie przechodzą w spadek namiętności w związku oraz że na etapie lubienia kogoś wchodzenie w bliższą zażyłość pachnie cudzołóstwem.

Książka przedstawia historię związku Ernesta Hemingwaya i jego pierwszej żony. Związek ten ukazany jest z perspektywy żony noblisty. Nie tylko jesteśmy świadkami ich tworzącej się miłości, małżeństwa, wreszcie jego rozpadu. Także ukazane są początki twórczości pisarza i obraz paryskiej bohemy lat 20-tych. Dobrze się czyta. Polecam!