Tajemnice rodu Romanowów

Trudno dziś powiedzieć, kim tak naprawdę był Grigorij Rasputin: prorokiem, magiem, ludowym szamanem, rozmodlonym czarodziejem, uzdrowicielem, cudotwórcą, świętym mędrcem, mistykiem, hipnotyzerem, manipulatorem, lubieżnikiem i gwałcicielem, czy też, jak to wskazywały jego akta, wiejskim koniokradem i niepiśmiennym chłopem z Syberii, który dzięki "dzikiemu syberyjskiemu urokowi" i pewnym zdolnościom retorskim został wciągnięty w przeogromną machinę dworskich intryg, kłamstw, krętactw, plotek i podstępów ze strony rosyjskiej arystokracji. Wiele wskazuje na to, iż ten prosty chłop padł ofiarą wyścigu i rywalizacji o pieniądze i władzę wysoko postawionych petersburskich magnatów. Nie wydaje się też błędnym stwierdzenie, iż Rasputina i jego pozycję na dworze cara Mikołaja II można zaliczyć do przyczyn zagłady ostatnich Romanowów. Grono wrogów Rasputina (także cesarzowej Aleksandry) było ogromne, a narastające plotki na temat jego związków z cesarzową dolewały oliwy do ognia. Był chroniony przez nią, lecz to nie zapobiegło planom zamachu - zlikwidowali go inni Romanowowie. Wkrótce także car i jego rodzina padli ofiarą zamachu - bestialsko zamordowani w roku 1918 przez bolszewików w Jekaterynburgu. Rosyjski carat upadł. Romanowowie padli ofiarą nie tylko rewolucji bolszewickiej, byli także ofiarami systemu sprawowania władzy, rosyjskiej arystokracji oraz Rasputina, który w znaczny sposób przyczynił się do ich zagłady.

Caryca Katarzyna II była wielką postacią, bez względu na Polaków stosunek do niej (romans? z Poniatowskim, udział w rozbiorach). Pan Władysław Andrzej Serczyk jest mi dobrze znany, gdyż podczas studiów na wydziale historii, często zdarzało mi się sięgać po pozycje przez niego napisane. Książka, którą dostajemy do rąk wydaje się być dziełem kompletnym, choć może nie do końca. Pokazuje nam losy władczyni, która nie będąc Rosjanką, musiała, w całkiem dla niej obcym środowisku i językowo i kulturowo, odnaleźć się w miarę szybko, żeby nie zostać pożartą przez czyhające na nią zewsząd harpie. Udało się to jej pod każdym względem, więc jej siła charakteru, bezkompromisowość w działaniu jest niezaprzeczalna. To, że dla nas jej działania nie były korzystne, to już inna historia... Autor bazuje na źródłach historycznych mniej lub bardziej dla współczesnych odbiorców przystępnych, pisząc dzieło ponadczasowe, które czyta się z ogromną przyjemnością, momentami niczym powieść sensacyjną. Forma, treść i język w moim odczuciu są jak najbardziej poprawne, a informacje, z którymi zostajemy zapoznani, chwilami szokują. Autor stara się być obiektywny w swojej ocenie i neutralny, pomimo ciążących na nim faktów z panowaniem carycy związanych. Myślę, że jest to dobra lektura zarówno dla zainteresowanych tematem, jak i dla zupełnych laików. Dowiadujemy się z niej kim była i z czym musiała się zmagać Zofia Fryderyka Augusta. Jak wiele dobrego i złego w swoim 30-letnim władaniu Rosją zrobiła. Polecam

Czytelnicy tego bloga, znają moje słabości książkowe. Od lat zajmuję się na nim Wyspami Brytyjskimi. Przyszedł czas na biografię Marii Stuart, przeczytaną drugi raz w życiu, pierwszy raz - to był drugi rok studiów historycznych :-). Mój nick pochodzi od (nick Jardian) : Jar - Jarosław , Dian - Diana. Tak mi się umyślało. Jeszcze doczytuję książkę Stefana Zabiegalika : "Zarys Historii Szkocji". Maria Bogucka - Autorka biografii Marii Stuart - to postać też niezwykła. Książka bardzo klimatyczna, napisana piękną polszczyzną, ujmująca w wielu aspektach narracji "tym czymś". Przeczytałem w ciągu dwóch dni. I ostatnio czytam wszystko, co w ręce wpadnie ;-) . Maria Stuart - postać tragiczna, postać jednak też - niejednoznaczna. Trudno ją oceniać, badania historyków nad nią wciąż trwają i trwają . Postać oczywiście legendarna. Czy rzeczywiście planowała zamach na Elżbietę Pierwszą (Wielką) - czy faktycznie maczała palce w wielu aferach i intrygach? Tutaj można te aspekty roztrząsać i roztrząsać. Nic nie zapowiadało raczej jej tragicznego losu. Urodzona w Szkocji, zimnym i niedostępnym i podzielonym kraju, musiała jako dziecko uchodzić do "boskiej" Francji. Wychowywaną ją po francusku, i w dobrobycie - ale też - bardzo ją rozpieszczano. W końcu Maria Stuart przybywa jako młodziutka wdowa do Szkocji, którą zaczyna wstrząsać Reformacja. Nieustępliwy John Knox - kalwinista - czyni jej życie bardzo trudnym. Maria Stuart obstaje jednak przy rzymskim katolicyzmie, i trwać w tej wierze będzie aż do swojej egzekucji. Szkocja była jej zarówno przychylna , jak i nieprzychylna. Maria Stuart była renesansową postacią, której to wcześniej niczego nie brakowało. Folgowała sobie w wielu rzeczach. Miała wsparcie, ale też i go nie miała. Nie była niestety dyplomatką, jak jej krewna - Elżbieta Angielska. Wychowanie francuskie dawało o sobie znać. Końcem końców - krótkowzroczność w polityce i rządzeniu krajem - spowodowały, że ta, która miała rządzić - była rządzona przez innych. Nie wiem dokładnie, jak odnieść się do Marii Stuart - narosło tyle legend i mitów, z drugiej strony , źródła obcojęzyczne pozwalają chyba nad samodzielnymi studiami nad nią. Prawdopodobnie, gdyby nie trwała tak przy swojej wierze, - i - zgodziła się na przejście na ewangelicyzm - jej los byłby inny - ale to tylko: "gdyby". Gdybanie. Polecam tę książkę wybitnej Autorki. Czyta się dość szybko, powtórzę się - nie czytam thrillerów z zasady ani kryminałów od dawna - ale ich elementy można odnaleźć w tym dziele :-) . Historia bowiem to nie tylko piękne zamki i portrety, piękne księgi , Damy i Rycerze. To przede wszystkim brutalność krew, przewroty, intrygi i wiele, wiele ciemnych kart.

Książka Antoni Fraser, to fascynująca podróż w realia XVI w, do pałacowych komnat i alkowy bodaj najsłynniejszego brytyjskiego monarchy Henryka VIII. Książka bardzo wciągająca, o co chyba nietrudno, biorąc pod uwagę zawiłość losów monarchy i jego sześciu żon. Jak sam tytuł wskazuje, historia skupia się głównie, na postaciach kobiet, które stały u boku tyrana w trakcie jego długiego panowania. Jest to ogromnym plusem tej pozycji. Kobiety przedstawiane są w porządku chronologicznym, co pomaga umiejscowić wydarzenia w czasie, a także, pokazuje, jak wraz z wiekiem zmieniał się skomplikowany charakter porywczego monarchy. Kolejny raz przekonujemy się, że życie kobiet -ba samych królowych! - niezależnie od bogatych rodowodów, było całkowicie uzależnione od kaprysów "Pana" . Książka ciekawa, pochłania się ją jednym tchem. Dla wszystkich fanów dynastii Tudorów.

"Kochanki i królowe. Władza kobiet" Benedetty Craveri to niewątpliwie ciekawa pozycja dla tych, którzy lubią dobrze napisane książki popularyzujące historię. Autorka zaczyna swoją podróż w czasie od niepopularnej Włoszki, Katarzyny Medycejskiej, a kończy na znienawidzonej Austriaczce, Marii Antoninie, po drodze portretując Polkę: Marię Leszczyńską. Ta ostatnia nie zajmuje jednak ani zbyt dużo miejsca, ani uwagi autorki, podobnie jak pewnie nie zajmowała specjalnie dużo uwagi dworu, którym miała władać, czy nawet własnego małżonka. No cóż, podtytuł książki brzmi "Władza kobiet", jaką władzę miała córka Stanisława Leszczyńskiego? Maria była miła, ciepła, pobożna, płodna, co było zaletą dla królowej, ale jej charakter nie przystawał ani do francuskiego dworu, ani do jej królewskiego małżonka. O wiele więcej uwagi Craveri w "Kochankach i królowych" poświęca Annie Austriaczce, Małgorzacie, którą nazywamy "królową Margot" i Madame de Montespan. Te, podobnie jak i pozostałe postaci przedstawione w książce Craveri, odmalowane są ze starannością historyka, szacunkiem dla źródeł i sympatią. Benedetta Craveri nie tylko pokazuje jak współcześni opisywali bohaterki królewskich łożnic, ale i rysuje szerszy portret społeczeństwa, które je wydało. Fascynująca jest obserwowanie roli Kościoła w tych wszystkich układach i menuetach społecznych związanych ze zdradami małżeńskimi popełnianymi na lewo i prawo. Z jednej strony potępienie, z drugiej, kiedy to Kościołowi odpowiadało, przyjmowanie pieniędzy i szukanie poparcia dobrze ustawionych pań. Craveri w swojej książce odwołuje się często do sztuki z okresu, przywołując ikonografię, cytując literaturę lub druki ulotne. Robi to, żeby osadzić życie sławnych i osławionych w kontekście intelektualnym i artystycznym epoki. To ważne, bo przechodzimy z nią i jej bohaterami od Renesansu przez barok, po Oświecenie, zmieniają się nie tylko władcy, ale i sztuka i gusta. Craveri pokazuje, że aczkolwiek zwykło się mówić o kochankach królów, że są opętane żądzą władzy bardziej niż po prostu żądzą, to nikt z tych, którzy grawitowali w kierunku dworu królów Francji nie był inny. Craveri pokazuje cyniczne mechanizmy oczerniania i wyśmiewania, czasem mające korzenie w zazdrości, czasem w hipokryzji, czasem w autentycznym i szczerym oburzeniu, a czasem wreszcie w obawie przed tą najstraszniejszą z rzeczy: "kobietą u władzy". Królowe w książce "Kochanki i królowe. Władza kobiet" Benedetty Craveri nie zawsze jaśnieją blaskiem czystości i cnoty, rozumianej szerzej, niż tylko seksualnie. Są czasem drapieżne, czasem nierozsądne lub zwyczajnie głupie. Czasem są słabe, czasem zbyt silne i nie umieją tego ukryć. Ale i królewscy mężowie/kochankowie także nie błyszczą. Można by się w nich zakochać, ale czy któregoś da się polubić? Nie sądzę. A taką panią du Barry polubiłabym. Wielką zaletą książki "Kochanki i królowe. Władza kobiet" Benedetty Craveri jest to, że czytając ją, myśli się nie tylko o faktach, datach, koligacjach, ekscytującym lub nudnym życiu dworu, tylko o ludziach, których autorka ożywiła na kartach książki. Co jest wadą? To, co bywa wszelkich popularnonaukowych książek historycznych: psychologizowanie i zgadywanie, co postać lub postaci myślały i miały na myśli. Otóż jeśli nie ma dokumentów pisanych ich ręką, to tego wiedzieć nie będziemy, a nawet jeśli i listy się zachowały, to bywały i bywają potężnym narzędziem autokreacji. Zatem wolałabym, żeby historycy nie wchodzili na tereny zarezerwowane dla pisarzy i artystów. Jednak zdecydowanie polecam "Kochanki i królowe. Władza kobiet" Benedetty Craveri wszystkim tym, którzy chcą z wypiekami czytać o prawdziwej historii i jej bohaterach.

Literatura dotycząca Elżbiety Wielkiej, czyli Elżbiety z rodu Tudorów jest ogromna, przemycana także w sztukach Shakespeare'a. Była córką tego strasznego króla Henryka VIII, którego główną rozrywką poza polowaniem było mordowanie, bicie oraz więzienie swych licznych żon. Niełatwe było życie królowej, twardej, zimnej babki, która nie godziła się na nic, na co nie miała ochoty. Przyznam, że po dwusetnej stronie poczułam już duże znużenie. Ileż można czytać o kolejnych intrygach, zakulisowych rozmowach, plotkach. Na marginesie - autor zobrazował jedną z bohaterek jako niezwykle piękną kobietę, prawdziwy kanon urody - niejaką Joannę Grey. To teraz wpiszcie ją w Google, wraz z hasłem Henryk VIII, i spróbujcie nie umrzeć ze śmiechu. Serio. Całość oceniam na 6/10. Polecam tylko osobom mocno zainteresowanym historią.

Mnie zainteresowało takie przedstawienie historii mody – w zasadzie głównie mody polskiej ale na tle przemian i zapożyczeń z innych krajów i kultur. Mimo, że z pewnością nie zapamiętam wszystkich przemian i nazw, pogłębiłam wiedzę z tej dziedziny historii sztuki. Duży plus na bogatą ilustrację, choć czasem trudno sobie wyobrazić konkretne fragmenty stroju. Czekam na pozycje, która przedstawi historię mody w rysunkach z objaśnieniami. Drugi plus za małe wstawki z materiałów archiwalnych, które są świetnym komentarzem i czasem oceną ówczesnych zwyczajów.

Margaret Thatcher powiedziała o niej "Wspaniała i perfekcyjna dama, która zawsze wie, co należy powiedzieć.". Wrzesień już się kończy. Ten miesiąc już zawsze będzie mi się kojarzył z Elżbietą II. Minął właśnie rok od jej śmierci i pogrzebu, który oglądały tłumy i to właśnie tłumy stały w kolejce do jej trumny w Westminster Hall, by po raz ostatni oddać jej hołd, pożegnać się. Myślę, że dzień śmierci królowej Elżbiety II bez wyjątku zapisał się w pamięci każdego z nas. Odeszła ikona, historia, znak czasów, w których się urodziliśmy. Jeśli chcecie się podzielić wspomnieniami z tych dni, śmiało komentujcie. Ja doskonale pamiętam, co robiłam w momencie, ogłoszenia śmierci Elżbiety II, tak samo było w przypadku śmierci księcia Filipa. Nie ukrywam, że łzy stanęły mi w oczach i parę samotnych kropel pociekło po policzku. Pomimo tego, iż nie znałam ich osobiście to były tak, można powiedzieć kultowe postacie, a ich brak spowodował pewną pustkę, ponieważ byli oni zawsze. To było coś wręcz irracjonalnego, niespodziewanego. W związku z rocznicą śmieci królowej postanowiłam sięgnąć do dawni już wydanej biografii Elżbiety II. "Elżbieta II. Ostatnia królowa" Marca Roche'a została wydana w 2007 roku. Dzięki niej mogłam się cofnąć w czasie i poczuć jakby nadal żyła. Ten czas czuć podczas czytania, nie dostaniemy tutaj nowych informacji. Wiele faktów nie jest już aktualna. Ta biografia jest idealna dla kogoś, kto chce sprawdzić jak wiele się przez te lata zmieniło i co udało się przewidzieć autorowi. Nie wniesie ona nic nowego osobie, która interesuje się rodziną królewską, może być ona dobra dla tych, co swą przygodę chcą dopiero zacząć. Jednak muszą być świadomi, że nie wszystko jest prawdą objawioną i należy patrzeć na niektóre informacje z dystansem. W książce znajdują się przepiękne zdjęcia, drzewo genealogiczne, które może być pomocne przy poznawaniu zawiłości historii rodzinnych. Autor przedstawia kolejność następców Elżbiety II (oczywiście nieuaktualnioną), ale także jej poprzedników i najważniejszych królowych angielskich. Marc Roche tak pisze o Elżbiecie II " Po pierwsze, w naszych czasach pozbawionych wielkich osobowości w polityce, reprezentuje Historię, i to jaką! Urodziła się w roku strajku generalnego (1926), dorastała w latach drugiej wojny światowej, na tron wstąpiła w roku 1953. Brała udział we wszystkich wielkich przeżyciach narodu i doprowadziła do końca cykl historyczny, w wyniku którego jej królestwo zostało wymyślone od nowa. Elżbieta II jest jedną z ostatnich osobistości XX wieku i brała w nich udział w stylu, który tylko jej jest właściwy. Rodzinne wspomnienia sprawiają, że należy jednocześnie do pokolenia międzywojennego i powojennego. Oryginalność jej drogi, którą przybyła polega na jej ciągłości- i to w czasie zmiany z państwowego socjalizmu na konserwatyzm czy z thatcheryzmu na blairyzm. Zawdzięcza to fenomenalnej wręcz zdolności przystosowania się do wszelkich okoliczności.".

Biografia jest uważana za jedną z najpełniejszych i najbardziej fascynujących, stanowiła inspirację dla późniejszych opracowań. Ceniona za mistrzowski styl i psychologiczną analizę ewolucji charakteru Marii Antoniny. Autor szczegółowo przedstawia Wersal, przyczyny rewolucji francuskiej oraz otoczenie, które kształtowało królową. POLECAM !!!

Wg. opisu okładkowego, książka Farquhara to "szokująco prawdziwe opowieści o najnikczemniejszych, najdziwaczniejszych i najbardziej rozwiązłych królach, królowych, carach i cesarzach". I w zasadzie na tym opiera się cała jej treść. Mamy tu szereg ciekawostek o przeróżnych władcach, ich rodzinach, ale też podstępnych poddanych i sługach, a także niemoralnych papieżach i innych przedstawicielach religijnych. Całość jest przedstawiona w całkiem przyjemnej do czytania, skondensowanej formie, nawet osoby nie będące zaznajomione jakoś szczegółowo z historią poszczególnych dynastii, ogarną poszczególne zawiłości i powiązania pomiędzy poszczególnymi, opisywanymi osobami. Sporo tu, jak można się spodziewać, wątków erotycznych, morderstw, opisów stosowanych tortur, czy wymyślnych zachcianek ludzi władzy. A fantazję mieli oni szczególną, faktycznie, zdarzały się opisy mocno wykraczające poza normy, aczkolwiek większość władców miała dość podobne upodobania i wiele anegdot bywało zbliżonych do siebie. Dla bardziej wnikliwych badaczy historii pomocnym dodatkiem są drzewa genealogiczne, oś czasu oraz notki "w pigułce" o królach Anglii, Francji i Rosji. Małym minusem jest sam układ logistyczny książki - ułożony tematyką, a nie postaciami, przez co nie raz o tej samej osobie czytamy w kilku rozdziałach, co wzbudza nieco poczucia chaosu. Całkiem luźna i przyjemna lektura, wielu z tych ciekawostek nie znałam wcześniej. Dla zainteresowanych tematem mogę polecić.

Książka opowiada historie rodziny Borgiów, która rządziła Watykanen i prowadziła wojny na Pólwyspie Apenińskim na przełomie XV I XVI wieku. Książka zawiera opis głównych wydarzeń z zycia tej rodziny (na tyle, na ile można było je odtworzyć) oraz syntezę opinii rożnych historyków. Autor także na końcu książki zdobywa się na własną ocenę opisywanych postaci. Minusem tej książki jest pokazanie wydarzeń bez zarysowania szerszego tła historycznego, przez co wielość opisywanych historii powoduje, że bez wiedzy historycznej na temat ówczesnego Pólwyspu Apeninskiego (wtedy na miejscu obecnych Włoch istniały różne księtwa/państewka) książkę czyta się ciężko. Mimo wszystko duży szacunek dla autora za pracę nad researchem i podsumowanie wydarzeń z zycia Borgiów w jednej książce.

Zabójstwo carskiej rodziny wciąż budzi emocje, czy rzeczywiście Anastazji udało się uniknąć śmierci? Myślałam,że książka ,, Romanowowie: ostatni rozdział '' będzie ciekawsza. O samym zabójstwie ostatniego cara , jego żony i dzieci jest bardzo mało napisane, za to o badaniu szczątków i animozjach pomiędzy zespołami badawczymi z Anglii, Rosji i Ameryki autor rozpisuje się do przesady. Mam mieszane odczucia, były fragmenty bardzo interesujące, ale też takie które mnie nużyły. Książka podzielona jest na kilka części, jedną z nich porusza temat osób podających się za Aleksego i Anastazję - dzieci Mikołaja, których szczątków nie odnaleziono pośród reszty carskiej rodziny. Ciekawy materiał, ale znów autor rozdrabnia się na mniej istotne szczegóły. Szczerze, liczyłam na to że książka bardziej mnie wciągnie, jest ok ale bez rewelacji.

Książki dotyczące tematyki rosyjskiej nie raz przewinęły się przez nasz Instagram. Książka, z którą przychodzimy do Was dziś, traktuje ten temat w sposób wyjątkowy, bowiem dotyczy głównie kobiet w rodzie Romanowów. Mówimy głównie, gdyż trudno rozdzielić ich losy, od bliskich im mężczyzn (wielokrotnie ci mężczyźni nieco przegrywali kobiece bohaterki, ot taki mały zarzut). Niemniej ta książka to skarb dla zainteresowanych tematem - choć wymaga maksymalnego skupienia, czytanie jest przyjemnością. Ponadto to świetne uzupełnienie 'Romanowów' Montefiorego, pisanych raczej z męskiej perspektywy. Fakt, że niektórzy mogą zarzucać tej pozycji pewną hermetyczność i to, że bardzo łatwo jest zgubić się w koligacjach na carskim dworze, niemniej nie powinno to stanowić przeszkody dla uważnego czytelnika.

Zgrabna praca popularnonaukowa. Przyjazny, gawędziarski styl i staranie się aby nie przytłoczyć czytelnika suchymi danymi. Nie jest to praca stricte obiektywna, a raczej powielanie pewnej legendy Katarzyny II przy uwzględnieniu głosów krytycznych zachodnich dyplomatów. Troyat pomija bądź streszcza pewne wydarzenia historyczne, które z perspektywy Petersburga nie były nazbyt ważne. Katarzyna w tej książce jest postacią żywą, z krwi i kości, ulegającą namiętnością w rozsądnym stopniu. Stopniowo stająca się władczynią absolutną kosztem swych dziecięcych poglądów liberalnych. Z pewnymi wadami jak umiłowanie pochlebstw, obżarstwa oraz - oczywiście - mężczyzn. Troyat bardziej stereotypowo omawia "postacie poboczne" jak choćby Pawła I, przyszłego cara. Cóż... nie można mieć wszystkiego. Niewątpliwie największym plusem jest częste przytaczanie charakterystyki mentalnej Rosjan, z ich skłonnością do popadania w skrajności i lubowaniu się w mistyce. To pokrywa się z tym co wiem o słowiańszczyźnie wschodniej - miło było ujrzeć potwierdzenie posiadanych przeze mnie informacji. Generalnie mogę polecić każdemu, zwłaszcza nowicjuszowi gdyż jest to książka z tych przyjaźniejszych w lekturze.

Książka „Królowa Wiktoria” Mariusza Misztala zabiera nas do świata „Babki Europy”. To historia kobiety, której dziewięcioro dzieci powiązało koronę brytyjską z innymi dynastiami europejskimi. Głównym powodem, dla którego książkę dobrze się czyta, jest to, że jest to historia osobistego życia królowej. Ciągłe dylematy królowej, jej zmagania z ciężarem korony i oczekiwaniami. Książka oparta jest na pamiętnikach i listach królowej. Wydaje się, że daje nam wgląd w jej głowę. Fascynująca historia, którą warto poznać.

Biografia córki jednego z najokrutniejszych dyktatorów na świecie.Swietłana Alliłujewa to najmłodsze dziecko i jedyna córka Stalina.W wieku 6 lat straciła matkę,musiała sama zmierzyć się z okropnością reżimu własnego ojca.Na własne oczy widziała jak jej tato wtrąca do więzień swoją najbliższą rodzinę. http://swiatksiazkii.blogspot.com/2013/07/corka-stalina-martha-schad.html

Burzliwe dzieje dynastii Tudorów należą do najczęściej przedstawianych, czy to w pracach ściśle historycznych, popularnonaukowych, powieściach albo filmach. Można zaryzykować twierdzenie, że to najlepiej znany przeciętnemu „zjadaczowi chleba” ród królewski w historii świata. W tych okolicznościach porywanie się na kolejną książkę popularno-naukową, poruszającą ten temat, wydaje się przedsięwzięciem raczej śmiałym. A jednak D. Starkey radzi sobie zadziwiająco dobrze. Po pierwsze, dzięki autentycznemu talentowi literackiemu - pisze barwnie, zajmująco, potrafi wciągnąć czytelnika, książkę pochłania się niczym powieść. Po drugie, ma coś do powiedzenia. Nie ogranicza się do relacjonowania ogólnie znanych wydarzeń oraz powtarzania dotychczasowych opinii. Na podstawie źródeł i literatury wyciąga oraz przedstawia własne wnioski. Nie ze wszystkimi można się zgodzić, np. z tezą, że to śmiertelnie chory, piętnastoletni Edward VI, kierując się względami religijnymi, samodzielnie ułożył w 1553 r. plan odsunięcia od sukcesji obydwu sióstr - Marii oraz Elżbiety i przekazania tronu kuzynce – lady Jane Grey (własnoręcznie spisany projekt nowego porządku sukcesji to zbyt słaby dowód, choremu, małoletniemu monarsze ktoś mógł go podyktować). Za tym wszystkim stał raczej sprawujący faktyczne rządy regencyjne książę Northumberland, który zdążył już ożenić własnego syna z nową kandydatką do tronu, a następnie odegrał główną rolę w nieudanej ostatecznie próbie uzurpacji po śmierci Edwarda. Za co zapłacił zresztą głową, ścięty za zdradę. Inne wnioski D. Starkey'a wydają się bardziej uzasadnione. Wykazuje np., iż Elżbieta oraz jej otoczenie nieustannie spiskowali przeciwko rządom Marii Tudor, na co władze zebrały w końcu obciążające dowody. Elżbietę uratowała interwencja króla Hiszpanii Filipa II Habsburga (a zarazem męża Marii, na którą posiadał wielki wpływ). W razie upadku i śmierci Elżbiety, zgodnie z prawem dynastycznym tron przypadłby wówczas królowej Szkocji, Marii Stuart, żonie delfina Francji. Wobec fiaska nadziei na narodziny potomka niemłodej już i słabego zdrowia Marii Tudor, Filip wolał widzieć na tronie angielskim podejrzaną nawet o herezję (udawała wówczas nawrócenie na katolicyzm) Elżbietę, niż żarliwą katoliczkę Marię Stuart, powiązaną z Francją, głównym, politycznym wrogiem Habsburgów. W konflikcie religii oraz interesów politycznych wygrały u Filipa te drugie. D. Starkey trafnie to podkreśla, odrzucając przy okazji „kanoniczną” wersję tradycyjnej historiografii angielskiej, iż „niewinna i niczego nieświadoma” Elżbieta dochowywała pełnej lojalności usiłującej ją zgubić i szukającej tylko pretekstu do wysłania siostry na szafot Marii. W tych warunkach ocalenie i ostateczne wstąpienie na tron Elżbiety (znakomicie zresztą przez nią przygotowane wobec pogłębiającej się choroby oraz niepopularności Marii) zakrawałyby na istny cud. I tak też tradycyjnie to przedstawiano. Ciekawa jest też teza, iż dorastającej, szesnastoletniej Elżbiecie wcale nie były niemiłe nachalne i dość prymitywne zaloty ojczyma, lorda admirała Thomasa Seymoura, mężczyzny o bardzo atrakcyjnej powierzchowności i wesołym ogólnie usposobieniu. Tradycyjnie uważa się, iż ta forma molestowania młodej dziewczyny zrodziła następnie wstręt Elżbiety do życia erotycznego. Tutaj trudno już ocenić trafność odmiennych przypuszczeń Autora, wkracza bowiem w sferę intymnych przeżyć osobistych, nie oświetlonych źródłowo. Wysoką ogólnie ocenę pracy obniżają rozdziały końcowe. Wyzbywając się jakiegokolwiek krytycyzmu wobec Elżbiety (o dziwo, wykazywanego wcześniej), D. Starkey przedstawia po prostu panegiryk na cześć jej osoby i panowania jako królowej. Czyli, jako księżniczka i pretendentka do tronu mogła popełniać błędy, spiskować oraz nie była wolna od wad, po nałożeniu korony stała się jednak władczynią idealną. W szczególności Autor podkreśla wielokrotnie jej humanitaryzm i okazywane miłosierdzie (co kłóci się jednak z realnymi wydarzeniami panowania Elżbiety). Wbrew faktom posuwa się nawet do stwierdzenia, iż za jej panowania panował pokój wewnętrzny w kraju. Przypomniawszy sobie o krwawo stłumionym powstaniu na Północy (w 1569 r.) czy o powstaniu irlandzkim pod koniec panowania, kwituje to wygodnym stwierdzeniem, iż całą winę ponosili wrogowie Elżbiety oraz Anglii, zwłaszcza zewnętrzni. W sumie, te końcowe rozdziały D. Starkey mógłby sobie darować. Cóż, uległ tu tradycyjnej wizji Królowej Gloriany.

Spodziewałam się czegoś więcej, czegoś, co zupełnie by mnie pochłonęło przy czytaniu. Styl Naslund jest okropny - w pewnych momentach pasuje do epoki Marii Antoniny a w innych wręcz czuć współczesne naleciałości, należało zdecydować się na jedno rozwiązanie. Ogólnie książka pod względem merytorycznym obwita w ciekawe szczegóły, ale styl... utrudnia poznanie Francji oczami jej królowej.

Podczas odwiedzin mojego ojca moją uwagę przyciągnęła ta książka z jego domowej biblioteczki. Wydawało mi się, że to była powieść o Barbarze Radziwiłłównej (która żyła zaledwie trzydzieści jeden lat). Jednak ta biografia okazała się nie być ujęciem beletrystycznym, lecz książką popularno-naukową z dziedziny historycznej. Urzekła mnie ta monografia ze względu na szeroki zasięg powiązań z Barbarą Radziwiłłówną. Zobaczyłem tło epoki. Dwa pierwsze rozdziały stanowiły rozbudowaną genezę. Ostatnie rozdziały pokazały późniejsze zainteresowanie postacią tytułowej królowej – aż do filmowych produkcji przemysłu kinematograficznego XX wieku. Ksiażkę napisał profesor historii z Uniwersytetu Łódzkiego (i pewnie dlatego wydrukowało ją Wydawnictwo Łódzkie – wpływ regionalizmu). Ta publikacja na tyle spodobała się mi, że postanowiłem kiedyś powrócić do jej treści.

Moja fascynacja Tudorami trwa od ładnych paru lat, a zapoczątkował ją serial Dynastia Tudorów. Książka Kelly Hart ma na celu przybliżenie postaci sześciu żon Henryka VIII, oraz całkiem sporego grona kochanek króla Anglii. Dobra książka, chociaż według mnie autorka skupiła się głównie na osobie Anny Boleyn, pozostałym żonom nie poświęciła zbyt dużej uwagi. Szczególnie brakowało mi rozwinięcia tematu rozwodu Henryka i Katarzyny Aragońskiej i Aktu Supremacji, który odegrał ogromną rolę w historii Anglii. Myślę, że książka dobrze wprowadza w historię Henryka VIII i jego sześciu żon. Na początek przygody z Tudorami jest ok, ale bardziej zainteresowani tematem mogą poczuć mały niedosyt.