Sprzysiężenie

Bardzo, bardzo dobra książka (choć nieco przegadana)! Obowiązkowa lektura dla każdego lewicującego młodego człowieka. Komunizm się nie zmienia, nie zmienia się też niestety wiara młodych ludzi, że to może być dobry ustrój. Nie, nie może, co Tyrmand świetnie tłumaczy. Cytat na dziś: "„Uważam komunizm za najgorszą plagę, jaka spotkała ludzkość” - Leopold Tyrmand. Wężykiem Jasiu, wężykiem!

o książce usłyszałem w Programie II PR, gdzie na antenie czytany był jej fragment. później kupiłem ją na aukcji internetowej za cenę niższą od przesyłki. _______ pan Mareczek, wypalony pisarz, przebywa na wakacjach w pensjonacie pani Anieli nad jeziorem Wigry i snuje swoje refleksje na temat Polski lat 80. Spotyka różne postacie z którymi dyskutuje: realnych letników oraz nierealne np. Psuja, który jako diabeł oferuje mu rozrywki seksualne w zamian za duszę. pan Mareczek swoją wrażliwością pokazuje piękno Suwalszczyzny, przedstawia historię Jaćwingów, antycypuje na temat pierogów ruskich, przewidując, że kiedyś będą się inaczej nazywać (co jest prawdą, po 24 lutego 22 nazywają się ukraińskie). pan Mareczek próbuje osądzić słuszność stanu wojennego gloryfikując opozycję, pan Mareczek szuka inspiracji do nowej książki. _______ #książka jest napisana pięknym, barwnym, niemal poetyckim językiem. #Rymkiewicz ukazuje beznadziejność i szarość życia obywateli komunistycznej Polski, które na tle piękna przyrody nabiera kolorów. #rozmowypolskielatemroku1983 to #ksiazka aktualna, wiele przedstawionych sytuacji można odszukać w obecnych czasach np. w dialogu z panią Żabką. autor wykazał się niebywałą odwagą wydając to dzieło w epoce PRL.

Kolejna książka największego pisarza polskiego XX wieku. Zamilczanego i wpychanego w niepamięć. Człowieka dla którego "Tylko prawda była ciekawa". I tę prawdę tutaj mamy. Duży zbiór króciutkich opowiadań, reportaży i wspomnień, z których każde omawia coś, co kiedyś naprawdę się wydarzyło. Co pisarz osobiście widział i przeżył lub dowiedział się z opowieści przyjaciół i znajomych. Mord w Ponarach, Katyń, wileńskie getto, migawki wspomnień z wieloletniej tułaczki po obczyźnie i bolesnych wspomnień o ukochanej Litwie. Ludzie, krajobrazy, wydarzenia, refleksje i spostrzeżenia - jakże aktualne dzisiaj! Może na tym właśnie wielkość tego pisarza polega? Tyle wielkich dzieł światowej literatury nie wytrzymuje próby czasu, a tutaj...? Takie drobinki, maleńkie utwory - a jednak dzięki wspaniałemu zmysłowi obserwacji autora, trzeźwemu i krytycznemu patrzeniu na świat, a przed wszystkim umiłowaniu prawdy, prawdy i jeszcze raz prawdy - ciągle na czasie, ciągle zmuszające do refleksji i zastanowienia. Rozmowy i spotkania z ludźmi różnych narodowości, wydarzenia historyczne, refleksje i rozważania na temat komunizmu, bolszewizmu, nacjonalizmu, patriotyzmu i wielu innych pojęć i zjawisk, nad ludzkimi losami i zachowaniami w różnych okolicznościach i różnych konfiguracjach politycznych. Tyle czytamy o napaści Niemiec na ZSRR, ale dopiero tutaj dowiadujemy się jak to wyglądało z perspektywy zwyczajnych ludzi, mieszkańców tamtych terenów. Krytyczny obraz "polskiego Londynu" (po raz kolejny utwierdziłam się w swojej opinii dawno już na ten temat wyrobionej), kilka powrotów do sanacyjnych absurdów, migawki z różnych wydarzeń z zaczadzonego sowiecka ideą i propagandą powojennego Zachodu - jakie to wszystko smutne... Do tego kilka reportaży wręcz wstrząsających : "Ponary - baza", "Dymy nad Katyniem", "Zbrodnia w dolinie rzeki Drawy" (opis angielskiej zbrodni na Kozakach) , a całe to przebogactwo treści wśród przecudnych, tak charakterystycznych dla tego pisarza opisów przyrody. Czytając je natychmiast widać, że Józef Mackiewicz to przede wszystkim pisarz, a dopiero potem publicysta. Przyroda, odmalowana jak żywa, stanowi tak doskonale tło, że dramatyczne wydarzenia są jeszcze bardziej poruszające. Choćby ten, jeden z najpiękniejszych , wg mnie, opisów liści jaki kiedykolwiek czytałam, który jednakże nie jest tylko opisem samej przyrody, ale równocześnie refleksją jaka na pewno nasunęła się pisarzowi podczas jego tułaczki: "Gdy się idzie z wiatrem, liście biegną z tyłu; gdy się odchodzi, wychodzi z kraju, są one jak wierne pieski, które toczą się po ziemi, odprowadzając kawałek drogi na ostatnie pożegnanie, czy też jak oswojone ptaszki, pisklęta rude, żółte, brązowe, śmiesznie i niezgrabnie podskakujące wydłużonym stadem i czepiające się cholew albo nogawic spodni. Wiatr zadmie i w swoim dziecinnym ferworze liście jesienne robią minę jakby nigdy nie miały zamiaru opuścić wychodźcy, a owszem toczyć się za nim aż na kraj świata, a nawet go zawadiacko wyprzedzają na ścieżce. Zwłaszcza liście klonowe, na swych pogiętych nóżkach, okręcają się młynkiem i wyczyniają tyle szmeru, że ścieżka wydaje się być żywa. Wierzyć im jednak nie można. Cała hałastra zatrzyma się raptownie i układa w błocie na płask." Czytając te słowa, widzę autora opuszczającego ukochane Wilno... Być może dlatego tak silnie do mnie przemawiają, że jeżdżąc niedawno po całej Litwie zachwyciłam się urodą tego kraju, jego przyrodą, a spacerując po Wilnie zrozumiałam dlaczego tak bardzo dawni mieszkańcy za nim tęsknią... A przecież to tylko malutki fragmencik i, w porównaniu do innych opisanych w tomie, wydarzenie mało istotne. Dużo większy szok powoduje zestawienie niewinnej, beztroskiej przyrody z nieprawdopodobnymi wręcz zbrodniami...

Na okładce powinien widnieć solidny kawał komiśniaka, bo tak trudne i nieprzyjemne do przełknięcia są wydarzenia tamtych dni. Szczepański trzymając się swojej poetyki to pisarski Kolonko - mówi jak jest. A jest miejsce na akcję batalistyczne, na oddanie beznadziei i bezsilności, ale także na nadzieję, nadzieję, której autor nie mógł być pewien w momencie pisania utworu, ale która (jak dzisiaj wiemy) opłaciła się. To zdecydowanie najpolssza jesień, jaką kiedykolwiek widziałem.

Czytając tę książkę miałem nieodparte wrażenie, że Kafka został wtłoczony w słowa Kisiela. Sama historia ciekawa, dość nieprzewidywalna, a przede wszystkimi fajna zabawa psychologią umysłu i obawą przed samym sobą. Trochę mało czasowników, przez co brakuje dynamiki w odpowiadaniu. Niewątpliwie zaleta jest niewielka objętość, a dzięki temu można szybko przeczytać to jako dramatyczną jednoaktówkę z łącznością miejsca, bohaterów (pozornie) czasu.

Na tropach Smętka to książka, którą czyta się z podwójnym poruszeniem: z zachwytem nad stylem i uważnością autora oraz ze świadomością historii, która dopiero miała nadejść. Dla mnie była to lektura naprawdę znakomita – nie tylko jako reportaż z podróży, ale jako zapis świata, którego już nie ma. Podczas czytania szczególnie uderzało mnie to, że autor nie mógł nawet przypuszczać, jak potoczą się losy opisywanych przez niego ziem. Opisy Prus Wschodnich, ludzi, miasteczek i krajobrazów powstawały w czasie, gdy granice wydawały się trwałe, a historia jeszcze nie zapisała na tych terenach swojego najbardziej dramatycznego rozdziału. Dziś, z perspektywy czasu, wiemy, że obszary te po wojnie znalazły się w granicach Polski, a ich tożsamość uległa całkowitej przemianie. To właśnie ta świadomość „tego, co będzie” najmocniej mnie poruszała. Czytając opisy codzienności, rozmów i obserwacji, miałem wrażenie obcowania z ostatnimi chwilami pewnego świata. Podróż, która odbywała się jeszcze przed wojną, nabiera dziś wymiaru niemal dokumentu epoki – zapisu normalności tuż przed katastrofą. Melchior Wańkowicz pisze z lekkością, humorem i ogromną empatią, ale to właśnie historia dopisuje do tej książki najważny komentarz. Dzięki temu Na tropach Smętka nie jest tylko opowieścią o wędrówce, lecz także świadectwem czasu, który bezpowrotnie minął. To książka, która zostaje w głowie długo po zakończeniu lektury – i zmusza do refleksji nad tym, jak bardzo losy miejsc i ludzi potrafią zmienić się szybciej, niż ktokolwiek mógłby to przewidzieć.

Autor, POLSKI bohater - patriota, po 1945r, skazany przez komunistycznych zbrodniarzy na zapomnienie. Żył ok. 26 lat i aż trudno uwierzyć, że tyle przeżył walcząc o Polskę w miejscach mało znanych współczesnym Polakom. Czy wiesz kim byli Murmańczycy? Sprawdź!!! Aresztowany przez bolszewików, skazany na śmierć, uciekł. Opisuje to w swoich opowiadaniach. " Koń na wzgórzu " to najbardziej znane ! Pisarz bardzo popularny w okresie międzywojennym. Gruźlica spowodowała niepowetowaną stratę literaturze polskiej. Autor i jego utwory, jak mało kto i co, powinny na zawsze pozostać w pamięci Polaków. Bardzo, bardzo POLECAM !!!

zdecydowanie warto było sięgnąć po tę książkę, zwłaszcza że kontaktu z prozą Newerlego nie miałam dotąd żadnego.. A to pewnie dlatego, że sam tytuł 'pamiątka z celulozy' wywoływał skojarzenia z okresem lektur w PRL - stąd bezwiednie od Newerlego trzymałam się z daleka. Tymczasem wspomnienia osobiste pisarza - dzieciństwo w przepięknej puszczy i młodość, która przypadła na czas radzieckiej zawieruchy jest i ciekawa i porażająca i przygnębiająca i pouczająca.. Trochę zmęczyły mnie fragmenty dotyczące ścierania się różnych racji bolszewików, mienszwików, komsomolców, eserów itp itd... Czytałam te strony niewnikliwie, pewnie dlatego, że tak posępnie się te wszystkie nazwy i idee kojarzą. Stad i moja subiektywna, niższa ocena. Mając jednak przeczucie, że ta niezwykła bliskość z naturą w wieku dziecięcym i styl pisarstwa niezwykły pojawi się w kolejnych powieściach, sięgnęłam po "leśne morze" i wędruję po tajdze z bohaterem. Jest chemia między nami :) i plan na kolejną powieść Newerlego.

Z serii książek, do których z zapoznaniem potrzebna jest soczewka kontekstu historycznego. Lata temu jak mniemam jej słabszy odbiór był spowodowany piastowaniem miejsca w kanonie lektur w poprzednim ustroju, ale gdy tego przymusu nie ma, to mamy w ręce ciekawą kapsułę czasu udekorowaną ideologią czasów minionych. Niekiedy monotonna, jednakze niezależnie od lewoprawicowych batalii - warta do odhaczenia, bo dosadnie przedstawia industrialną rzeczywistość ówczesnych miast jak Włocławek czy Warszawa (choć... może nie tak dokładnie jak z Lalki Prusa).

Najważniejszą uwagę, jaką mogę mieć do recenzowanej książki, są kontrowersyjne tezy przedstawione przez autora. Chodzi mianowicie o bardzo krytyczną ocenę Powstania Warszawskiego. Osobiście nie zgadzam się z tak negatywnym przedstawieniem sprawy. Wręcz przeciwnie, uważam że Powstanie Warszawskie było konieczne ze względu na to, że chcieliśmy za wszelką cenę być wolni i żyć w niepodległym kraju. Plan walki zbrojnej nie spadł na gorące głowy kilku nieodpowiedzialnych dowódców AK. Walka z okupantem była planowana (jako powstanie powszechne) jeszcze w roku 1939 i zaakceptowana przez polski rząd oraz dowództwo wojskowe zarówno na uchodźstwie, jak i w kraju. Nasi alianci zachodni (głównie Brytyjczycy) znali polskie plany. Kolejną uwagą jest to, że autorowi niekiedy brak konsekwencji w głoszeniu swych myśli. Przykładowo: w jednym miejscu jako zarzut przeciwko powstaniu przeczytamy, że wybuch walki nie był uzgodniony z aliantami zachodnimi – stąd brak wsparcia. Jednak w ostatnim rozdziale, przy porównaniu powstania w Warszawie i w Paryżu, dowiadujemy się, że francuskie powstanie także nie było uzgadniane z aliantami, ale na wieść o walkach w Paryżu Amerykanie tak prędko zmodyfikowali swe plany operacyjne, że pomoc nadeszła po kilku dniach. Podobnie w przypadku negatywnej oceny wyższych dowódców powstania – mimo tego dowiadujemy się, że Lubieński bardzo dobrze ocenia ppłk. „Radosława”. Poza tym autor krytykuje współczesnych polskich historyków za typowanie powstańczych scenariuszy alternatywnych, a po chwili sam snuje wątek: co by było, gdyby Krzysztof Kamil Baczyński przeżył wojnę… Wątek fikcyjnego życiorysu Baczyńskiego to częściowe powtórzenie ze wcześniejszej książki Bić się czy nie bić?, co zresztą sam autor na początku sygnalizuje. (https://historia.org.pl/2013/01/29/ani-tryumf-ani-zgon-szkice-o-powstaniu-warszawskim-t-lubienski-recenzja/)

Legenda polskiej literatury, a może już klasyka. W młodości spędził kilkanaście miesięcy w więzieniu, dlatego Jego opowiadania - najlepsze z lat 60/70- tych są tak bardzo wiarygodne i autentyczne. Jako nastolatek zaczytywałem się w jego książkach, były dla mnie wielkim odkryciem. Nareszcie proza nieprzeintelektualizowana, ciekawa, pisana prostym, zrozumiałym językiem o rzeczach i sprawach, które znałem. Autor studiował prawo ( nie skończył ). Czy to było powodem, że w późniejszych latach zaczął tworzyć utwory m/in sztuki teatralne, bardziej ambitne ? Właśnie, moim zdaniem, przeintelektualizowane. Szkoda !!! W stanie wojennym wydawał w drugim obiegu. Jeśli masz ochotę na mocną, realistyczną literaturę o czasach, które już minęły to : POLECAM !!!

" Jest 11 rano, 28 listopada. Strach? Pomyślałem, że może tym razem jeszcze nie umrę ". Tym razem rzeczywiście, autor jeszcze nie umarł, zmarł dopiero po kolejnym zawale w 1983 roku. Tym razem trafił do szpitala i następnie do sanatorium w Inowrocławiu. I o tym właśnie jest ta książka. Autor, poeta zdaje w niej relację, fabularyzowaną z pobytu tamże i tamże też. Książka dość ciekawa do przeczytania, dla tych, co znają tamte czasy, ale i dla tych, dla których kupowanie jedynego obecnego wzoru piżamy w całym mieście, czy jednego, jedynego kieliszka bez nóżki w sklepie, jest pewną egzotyczną impossible. Pan Miron opisuje więc szpital i zapasy przynoszone przez rodzinę i trzymane między oknami, bo brak lodówki i watę również przynoszoną przez rodzinę, bo szpital nie miał, którą pacjenci darowali szpitalowi do ustrojenia choinki na święta i inne pewnie, dla niektórych dziwne ciekawostki. Teraz trochę prywaty. Ta wata na choinkę przypomniała mi sytuację, tuż sprzed pandemii, kiedy moja ciocia leżała w szpitalu po zabiegu i szpital nie miał dla niej potrzebnych jej leków. Kuzyn dostał pięknie wypisaną przez lekarza receptę i sam musiał te leki kupić w aptece, oczywiście na własny koszt i zanieść do szpitala dla cioci... Zostawię ten fakt bez komentarza. Jednak nie samymi zabiegami i tematami ściśle leczniczymi człowiek przecież żyje. Opisuje więc Białoszewski to, co robił poza szpitalem. Spacery, wypad do teatru, parki i obserwowane w nich kaczki, gołębie. Sprawili sobie nawet taką atrakcję w sanatorium jak wywoływanie duchów. Pewnym "zapomnianym" już faktem jest zapewne wspomnienie autora, o rozbitej w oknie szybie i o tym jak to nie mógł się doprosić pracujących obok na korytarzu robotników, by mu tę szybę wstawili. Kiedyś fizyczny robotnik to był KTOŚ 😁 Na uwagę zasługuje też język autora, którym się posługuje, chociażby dla opisu, na przykład jednej z kuracjuszek: "Młodawa, duża pani w sweterku i w spodniach obciśniętych na wydatnym środku postaci, obracała się szybko w koło i na boki jak i jej szczupły młodawy partner. Najbardziej zdziwiło jej pochylenie z wypiętego profilu, szczupłe nogi, duży brzuch i pupa załapana w sylwetę ruchliwą, uważną. Stopy jej starannie kręciły się i dreptały dodatkowo luzem, trzymając się drewniaków. Popiersie tej pani, przy całej obrotności było nieruchome." Reasumując, fajnie przeczytać, ale gorzko skonstatować, że mimo upływu ponad 40 lat (pierwsze wydanie książki miało miejsce w 1977 r.) w tak zwanej "służbie" zdrowia nic się nie zmieniło, a jeśli nawet, to raczej nie na lepsze.

Opowiadanie pierwsze zniecierpiałem. Choć może nie opowiadanie, bohatera. Z tym jego podejściem do życia, ludzi. Totalny brak zrozumienia. Ale może o to chodziło... Bohatera zniecierpieć po opisie to też sukces autora! A kolejne opowiadania, kolejne historie.... Przeplatają się, nakładają, kalejdoskop ludzi, wydarzeń, strumień świadomości, słów, skojarzeń... Barwny, ale brudny, zarzygany wręcz dywan życia... I ta bezgraniczna, wszechobecna melancholia, niemoc, stagnacja, klatka luster, jak sam autor pisze, i bohaterowie uwikłani bez żadnej nadziei... Choć może nie, czasami jakaś wątła nadzieja, jak zapałka, że kupi nowe palto, nim zapadnie w sen (wieczny?). Dla mnie niesamowite i inne. Znalazłem przypadkiem, chciałem przeczytać i oddać, a nie oddam ;)

Niełatwo określić, czym jest ta wybitnie przenikliwa analiza Peerelii z połowy lat 70. To osobliwy gatunek, jakby spowiedź intelektualna połączona z traktatem moralnym i esejem o Polsce. Ogrom tu tematów, które były wtedy przedmiotem zaniepokojenia polskiego inteligenta… Napisana w 1975 r., była wydana w 1978 r. - jako pierwsza rzecz w niezależnym obiegu wydawniczym. Głównym tematem były dylematy życia w Peerelii człowieka myślącego, a nawet wybitnie mądrego - Kazimierza Brandysa. Rozliczenie jego krótkiego zaangażowania w komunizm już dziś nikogo nie interesuje. A sam pisarz chyba niesłusznie lekko zapomniany (to moja jego piąta książka, satysfakcja zawsze ta sama lub zbliżona – oceny od 7 do 10). Formalnie jest to rzekoma odpowiedź na socjologiczno-kulturowo- psychologiczne pytania kwestionariusza przygotowanego przez amerykańskiego socjologa. Główna teza nie jest nowa: polskie życie zbiorowe, kultura i polityka ukształtowały swoistą „nierzeczywistość”, dla której jednostka i jej tożsamość nie ma absolutnie zdanego znacznie – liczy się zbiorowość. I nie jest to wymysł Peerelii, która tę zasadę przyjęła za swoją. Ta głęboka analiza odważnie przeciwstawia się popularnemu wtedy, jak sam pamiętam, schematowi „dobre społeczeństwo – zła władza”. Taki pogląd musiał godzić w dobre samopoczucie na własny temat. Zarazem to i swoisty samouczek dla innych: jak się zachowywać, aby ocalić to, co najważniejsze, czyli samego siebie samego, świadomość historyczną, tożsamość kulturową. I nie jest bynajmniej tak, że to już całkowicie nieaktualna lektura. Mocno bowiem na czasie wydaje się wadzenie się z polską formą. Pytanie, czy chodzi tylko o nierzeczywistość PRL, czy też może to stała cecha każdej polskiej formy, nie tylko chyba państwowej (jako nawiązanie do Gombrowicza). Najlepiej czytać to po wybitnym „Rondzie” Autora, bo narrator jest tożsamy – choć nie jest to warunek konieczny. Są tu zresztą odniesienia do tej książki, według mnie nieustępującej wiele najlepszej jego, czyli „Wariacjom pocztowym”. Brandys trzeźwo i bez złudzeń patrzył w przyszłość, znając nieusuwalne nasze wady jako społeczeństwa: „Nie mam nadziei, aby przyszła rewolucja potrafiła usunąć najgłębszą ludzką niepewność – odróżniania w każdej sytuacji dobra od zła”. Inną obawą Autora, która spełniła się nawet chyba nadmiarowo, był obraz masowego, zunifikowanego społeczeństwa, w którym jednostka jest tylko nieco inaczej zagrożona niż w czasach totalitaryzmu. 50 lat temu pisał: „Dzisiejsze masy nie lubią abstrakcyjnych pojęć. Niechętnie słuchają, kiedy im się mówi o wolności i sprawiedliwości”. Według Autora, człowiek wyodrębniony z masy będzie dla niej podejrzany. „Będzie podejrzany dla masy, która chce być najedzona, ubrana i zmotoryzowana, zabawiana filmami i piosenkami. Dla średniej, która woli być najedzona, ubrana i zabawiana niż myśleć. Myślenie jest wysiłkiem, jest także niepokojem i ryzykiem”. W dobrych książkach można się przeglądać jak w przeczystej wodzie górskiego strumienia… Silnie odebrałem doświadczenie formacyjne Autora, który podczas studiów w latach 30. dostał na UW laską w głowę od oenerowskiego studenta, gdy udzielał pomocy pobitemu Żydowi („Polska mnie dopadła, wymacała i stłukła. Leżąc słyszałem nie śpiew i nie kolędę. Słyszałem szurgot i wrzask”). I zadziwiła go reakcja jego ojca: „Miał mi wyraźnie za złe, że nazywam po imieniu rzeczy, o których należało milczeć (...) Mój ojciec wolał nie słyszeć takich słów, jak +Żyd+, +krew+ czy +masakra+. Może właśnie dlatego, że nie był antysemitą i nie lubił brutalnej siły, każdą wzmiankę o antysemityzmie uważał za wulgarny nietakt”. I jeszcze inny rodzinny incydent, po którym już poszłooo: „Przy którejś wigilijnej kolacji ojciec jak zwykle zaczął recytować z pamięci opis śmierci Podbipięty w oblężonym Zbarażu (…) Wtedy z sadystycznym spokojem napomknąłem o pacyfikacjach ukraińskich wsi dokonywanych przez naszą kawalerię. (…) Ojciec rzucił się na mnie z laską”. Cytaty: ”Nie widziałem powodu, żeby rozpaczać nad losem wywłaszczonych fabrykantów czy ziemian, ale w tym samym okresie docierały do mnie wiadomości o brutalnym traktowaniu chłopów, którzy sprzeciwiali się spółdzielniom rolniczym”. „Polacy mają kompleks lokalności, wiedzą, że mówią szyfrem i że rozwiązywanie ich szyfru nie interesuje cudzoziemców”. „Przez dwieście lat jedyną żywą postacią kobiecą w polskiej literaturze był cień zmarłej dziewczynki”. „Wszystko jest prawdą i nic nie jest fałszem, wszystko jest fałszem i nic nie jest prawdą”. „Czym jest moda, jeśli nie rzędem zer dopisanych do czyjegoś gustu, i czym jest totalizm, jeśli nie rzędem zer dopisanym do czyjejś przemocy”. „W Polsce może się jednak zdarzyć, iż człowiek zdaje sobie sprawę, że z pewnych rzeczy nie zdaje sobie sprawy”. „Historię zazwyczaj poznajemy w formie naiwnej, dopiero później osaczają nas jej demony”. „Ukrywano przede mną grzechy świata, nędzę, politykę, prostytucję i tajemnice płci. Na tym polegało wychowanie”. „Polska upadła nie dlatego, że naród za bardzo kochał wolność, lecz raczej przez to, że pewna jego część za bardzo kochała siebie”. „Wolność, tolerancja i solidarność narodowa w Polsce nigdy nie ogarniały całego społeczeństwa”. „Najpierw samemu się siedzi, a później wsadza się innych i daje się w mordę, tak jak się brało”. „Nie zdradza nas tylko milczenie, ale właśnie milczenie jest najtrudniejsze. Zawsze podziwiałem ludzi, którzy opanowali te sztukę – umieć milczeć, to prawie tyle, co zachować siebie na własność”. „Zaczynałem rozumieć: jest źle, kiedy prawa się łamie, ale naprawdę źle jest wtedy, gdy ludzie zapomnieli o swych prawach”. „Powstawały trzeźwe, praktyczne teorie, filozofie nieczystego sumienia. Jedna z nich głosiła, że lepiej milczeć i być, niż usunąć się i zwolnić miejsce dla innych, inni będą gorsi. Druga ujmowała rzecz otwarcie: wszystko wraz z nami jest gnojem, tylko zakłamani idioci udają postawy moralne, i właśnie ich, tych najniebezpieczniejszych, razem z ich postawami trzeba wdeptać jak najgłębiej w gnój, samemu siedząc na wierzchu”. „Jeśli można pozbawić nas praw, to nie oznacza, że wolno nam o nich zapomnieć. Bo tylko my sami możemy zniszczyć prawa: jeśli o nich zapomnimy, jeśli przestaniemy je znać”. „Od razu mnie zapytał, co sądzę o jego przemówieniu. Powiedziałem, że znakomicie przemawiał i że między innymi oklaskiwało go wielu skurwysynów”. „W kraju, w którym podczas wojny Niemcy zgładzili 3 miliony Żydów, ludzie ocaleni od komór gazowych znowu dowiadywali się z gazet, że są o b c y t e j z i e m i„. „Historia każdego narodu ma swoje światło i ciemność”.

Te czasy nie wrócą już, nie wrócą już...? Nie mogę tamtych czasów pamiętać. A co w związku z tym? Skoro świat dzięki cyfryzacji jest diametralnie różny niż w czasach PRL, to czy aby na pewno wiemy w którym kierunku to wszystko zmierza? Oto na zdjęciach obok kapusiów stoją wybitni pisarze, i wszyscy uśmiechają się do siebie. Najgorzej, że wśród artystów znajdowały się najznamienitsze hieny.... Czym jest dzisiaj donos niż zwykłym zrzutem ekranu albo szkalującym sms-em. W świecie deep-fake każda prowokacja byłaby więcej niż udana.... Każdy ma prawo do emocji, a książkę Siedleckiej można traktować jako swoiste dzieło anty-profetyczne. W sposobie narracji donosów odbija się to, czym jest karierowiczostwo w punkcie zenitalnym. To jest taka dulszczyzna na sterydach. Pozytywną zmianą jest ujrzenie w innym świetle, czym takie donosy nie są a czym byłyby dzisiaj. Nie kupuję wcale przepełnionego emocjami wniosku z recenzji w "Polityce", że "Ależ wielkie szczęście mają ci urodzeni na tyle późno, by ominął ich ten będący przedmiotem książki cyrk!"... Pewnie, bo gdyby nie chodziło o cyrk na kółkach, to mogliby za luksusowe dobra z "Pewexu" także stać się łachudrami? Swoją drogą, wniosek z "Polityki" sugeruje tezę, że komunizm to było całe społeczeństwo. #

Piotr Bratkowski pisał: „W świecie, w którym panuje absolutna dominacja konwencjonalnych zachowań kulturowych, jedyną formą walki człowieka o własną tożsamość jest permanentna autokreacja”. Bardzo to pasuje do Iredyńskiego. Musiałam przywyknąć do tego co Stefan ma w głowie i do tego co na głowie również, ale ostatecznie podobało mi się i to bardzo. Najbardziej chyba język i styl. I ta różnorodność narracyjna, dynamizm, elementy psychodeliczne i surrealistyczne, groteska, które to zabiegi tylko uwypuklały wielką samotność bohatera. Bohatera – artysty. Artysty – Polaka. Polaka – emigranta. Ciekawie było obserwować charaktery i pobudki kierujące ludźmi z jednej i z drugiej strony żelaznej kurtyny. A los Stefana przypominał mi trochę klimatem emigracyjne perypetie artystów z „To, co najistotniejsze o panu Moritzu” Třešňáka.

Autor, jeden z najwybitniejszych polskich prozaików I połowy XX wieku. Akcja powieści koncentruje się na dwóch dniach listopada 1919 r. podczas wojny polsko - bolszewickiej na przyczółku mostowym na Bereszynie. Przez komunistów po II wojnie światowej książka została skazana, razem z autorem, na zapomnienie. Trzeba przeczytać, aby pokazać, że pamięć narodu jest silniejsza od decyzji jego komunistyczno - lewackich zaprzańców. Wszystkie książki pisarza POLECAM !!!

Książka Zbyszewskiego wzbudzała, wzbudza i będzie wzbudzać emocje. Nie dlatego, że jest jak granat wrzucony w gniazdo zramolałych historyków, lecz dlatego, że zdrada, podłość i pasożytnictwo to sposób na życie wielu ludzi. Zbyszewski rozprawia się z naszymi narodowymi mitami. Wyśmiewa postaci uznane dotąd za polskich bohaterów, pokazuje ich takimi, jakimi byli naprawdę – jako karierowiczów, hipokrytów, ludzi o wątpliwej moralności. Nie bez znaczenia był fakt, że książka ukazała się w 1939 roku, tuż przed wojną, i mocno rezonowała z nastrojami antysanacyjnymi. To była nie tylko satyra na XVIII wiek, ale też aluzja do ówczesnych elit II RP – skorumpowanych, próżnych, skłóconych. Moim zdaniem książka wciąż jest pamfletem politycznym na współczesność, ponieważ obecne elity niczym się nie różnią od tych, które pogrążyły Polskę zarówno w czasach rozbiorów, jak i w połowie XX wieku. Ta książka ma tylu wrogów, bo pisze prawdę – i pisze ją z pasją oraz ciętym dowcipem. Ci, którzy żyją z kłamstwa i obłudy, wszelkiego rodzaju skarlałe miernoty, zawsze będą ją potępiać, bo to prawda o nich samych – prawda, która boli. I to właśnie świadczy o nietuzinkowej osobowości pisarza.

Problem z tą książką mam duży przez lewice uwielbiana, przez prawicę znacznie mniej, a że bliżej mi do obozu niepodległościowego rozterki są niemałe. Niby wszystko oczywiste - zdradę należy potępić, a jednak wątpliwości są. Trochę tak, jak przy "Obłedzie 44" Zychowicza, z jednej strony pozytywna ocena jego wniosków, a z drugiej niesmak - bo przecież pisał to kilkadziesiąt lat po Powstaniu Warszawskim zza ciepłego biurka z pełnym brzuchem. Chyba jednak realizm powinien być wyżej ceniony niż "walka bez względu na skutki", dlatego bliżej mi do historiozoficznego podejścia Zychowicza i Ziemkiewicza ciągle powtarzających, że walkę trzeba podejmować tylko wtedy, gdy będzie szansa na zwycięstwo. Wbrew pozorom Dmowski i Kuroń mają ze sobą coś wspólnego, pierwszy mówił o potrzebie budowania świadomego społeczeństwa, nawet pod potężnymi zaborcami - lepsze to niż strzelanie "bursztynem do świń" i utrata esencji narodu, drugi mówił "Nie palcie komitetów, zakładajcie własne" - no właśnie. Waszkowski - główny bohater książki - ostatni naczelnik Warszawy w czasie powstania styczniowego, główny prowodyr obrabowania Banku Państwa, to postać przechodząca długą drogę. Zaczyna od rycerzyka z szabelką, który idzie na czołgi, kończy na realizmie (zdradzie?) kiedy, to uważa, że lepiej jest robić to co w jego mocy dla państwa i stać się ptakiem posiadającym dwie głowy, ratującym zapalonych bojowników. Kontrowersyjna, prowokująca, niedająca się zaszufladkować. Wybitna, pomimo wielu wątpliwości jakie mam przy ocenie.

Pozornie książka o niczym, ale wybitny poeta, nonkonformista i indywidualista żyjący na ogół nocą nawet z trywialnych zdarzeń tworzy fakty egzystencjalne. Zapis roku życia Białoszewskiego w nowym mieszkaniu przy ul. Lizbońskiej na Saskiej Kępie (prawobrzeżna Warszawa). Drobne zapiski o wszystkim, Bachu i oderwanym guziku, psach i dżemach, renesansie i warszawskich menelach, zniszczonych kirkutach i męczącym poszukiwaniu administracji, przyjaciołach, znajomych i robotnikach tynkujących lub naprawiających cieknące rury. Najmniej jest tu o własnej twórczości i tworzeniu. Nie ma nic o polityce (uff, wzór do naśladowania). Zapis osobistego życia indywidualisty i jego codzienności. A wszystko to zapisane prozą pozornie niedbałą, ale świadomie oszczędną i przez to bardziej przemawiającą do czytającego. Poza tym - to portret Warszawy i poety, który wałęsa się po niej nocami i dniami.