Nocne cienie tunturi: opowieści lapońskie

Początek mnie zachwycił. Wspaniała pełna inteligentnej satyry rozmowa biskupa z narratorem i ciekawe zadanie- rozpoznanie , co tak naprawdę dzieje się w pewnej odległej parafii islandzkiej. Bardzo spodobała mi się forma pamiętnikarskiego zapisu i starania narratora , by dosłownie zapisywać swoje doświadczenia - co podkreślało dziwność miejsca i życia ludzi. Historia zaczęła się wpisywać w realizm magiczny i to bardzo dobrze współgrało z przyrodą i rzeczywistością islandzką. Ale potem kolejne rozmowy narratora poszły w kierunku całkowicie postmodernistycznym: intertekstualności, pastiszu , absurdu , dygresji religijnych , legend , sofistycznych zabaw pojęciowych. Wielbicielom takiej formy polecam

Długo i z dużymi przerwami przeprawiałam się przez 50 run "Kalevali", ale chyba nie warto się spieszyć. Jest to dzieło szczególne, amalgamat opowieści, baśni, ludowych pieśni i zaklęć, złączonych głównie przez postać pieśniarza-szamana Vainamoinena i kilka motywów, które powracają w kolejnych wątkach. Najważniejsza wydaje się moc słowa, które stwarza i przemienia, włada rzeczywistością, zwierzętami i ludźmi - heroiczne czyny znacznie częściej dokonywane są za pomocą zaklęć niż miecza. Dodatkowo - trochę wbrew tej językowej mocy - szczególnie w pierwszej połowie wyjątkowo często powraca motyw daremności ludzkich działań, bo bohaterowie raz po raz popełniają błędy wbrew mądrym przestrogom (np. wyprawa Vainamoinena do Tuoni, krainy zmarłych) albo ich starania spełzają na niczym (np. kowal Ilmarinen w żałobie po żonie próbuje wykuć kobietę ze złota i srebra). Charakterystyczny jest styl pełen paralelizmów, śpiewność fińskich imion, a za ornamenty służą nie tylko błyszczące metale (złoto, srebro, miedź, cyna), ale i korowody liczb.

Pierwszy "zabytek" literatury japońskiej, który przeczytałem. Zbiór opowiadań, które autor połączył ze sobą "nieco na siłę" i przez to pojawiają się tu błędy logiczne. Niemniej sama książka jest ciekawa, a to ze względu na XIX wieczny styl. Jest to bardziej sztuka teatralna niż proza. Do tego pełna szczegółów (do dat dziennych i liczby lat postaci włącznie). Historia przebiega dwutorowo, a te dwa główne wątki dość płynnie i wielokrotnie przeplatają się ze sobą. Najbardziej przypadł mi do gustu wątek upiorów. Poznałem go zresztą wcześniej z pewnego krótkiego opowiadania. Dobry współczesny autor mógłby ten romantyczny horror przekuć na całkiem przyzwoitą, pełnowymiarową powieść. Historia sługi do pewnego czasu też intrygowała. Niestety pod koniec już nużyła. Ale cóż... może nie miałem odpowiedniego nastroju. Inni komentujący przeanalizowali "Dziwną historię" pod kątem kultury i literatury japońskiej zatem sobie daruje - nie jestem kompetentny w tej materii.

Niespełna stustronicowa nowelka inspirowana historią Guliwera wśród liliputów, projekcja chorego umysłu pacjenta numer 23, nieco autobiograficzna w wymowie (jak się okazuje). Bohater nagle trafia do krainy zamieszkanej przez kappy, stwory z japońskich wierzeń, człekopodobne, ale z tygrysim pyskiem i wgłębieniem w kształcie talerza na głowie. Kappy tworzą cywilizację bliźniaczo podobną do ludzkiej, chociaż miejscami zwyrodniałą lub - wręcz przeciwnie - na wyższym poziomie. Funkcjonowanie tam, mocno groteskowe i absurdalne, jest jakimś dialogiem ze światem ludzi, ze stosunkami opartymi o zależności i niesprawiedliwości. Szczególnie ujął mnie wątek narodzin dziecka w świecie kapp. Lekarz pochyla się nad samicą i szepcze do narządów rodnych: "Czy chcesz przyjść na ten świat? Przemyśl to dobrze i daj odpowiedź". Gdy odpowiedź jest negatywna, dziecko dematerializuje się. Gdy dowiedziałam się, że autor zmagał się z lękiem przed tym, że odziedziczył chorobę psychiczną, wątek z anulowaniem istnienia jako decyzją dziecka przed narodzeniem, staje się jeszcze mocniejszy. Dziwna, bardzo dziwna historia. Wydanie z 1963 roku, drobne, niepozorne, jakoś mnie wzruszyło. Dobrze że istnieją antykwariaty.

Okrutna, baśniowa opowieść w skutych lodem krajobrazach Norwegii. Delikatność, wrażliwość, niewinność małej dziewczynki i wyniosła potęga natury. Dziecięce zauroczenie, dziecięca niezłomność i przypadkowość losu. Śmierć, cierpienie i nieśmiałe odrodzenie - w przyjaźni, wiosennym przebudzeniu przyrody, przedwczesnej dojrzałości dziecka. Piękna, bolesna i poetycka opowieść.

Ciekawa ponawczo ponura opowieść o tym, jak tradycyjne wartości rodzime rujnują ludziom życie. I nic nie można zrobić, bo regularnie podcinane drzewko bonsaj jest tak po japońsku piękne... Czy takie myślenie obowiazuje tam nadal? Kraj niby wysoko rozwinięty, ale dla kobiet są tam osobne wyższe uczelnie tzw. uniwersytety kobiece po ktorych kobieta ma wyjść za mąż. Bo przecież nie zostanie lekarzem, prawnikiem czy prezesem firmy.. Podobno w Japonii nie ma kary za gwałt.

Krótka, licząca około 200 stron książeczka, ale wymęczyła mnie strasznie. Wszystko tu jest dzikie, prymitywne i brutalne, a mimo to, w jakiś specyficzny sposób fascynujące. Ludzie Mukki żyją dosłownie na końcu świata, gdzie jeszcze pod koniec maja leży głęboki śnieg, a we wrześniu już pojawiają się pierwsze przymrozki. Życie jest, w większości, pełne ciemności i beznadziei, ta fińska osada klimatem przypomina mi "Vatran Aurario" Huberatha. Mimo to ta ballada (bo taki jest podtytuł) wciąga i w jakiś dziwny sposób zachwyca. Teraz będę szukać filmu, który powstał na jej podstawie!

Mimo usilnych starań państw i chrześcijańskich misjonarzy Wiedza nie umarła. Żyją jeszcze ludzie, dla których stare wierzenia Saamów mają niezwykłą, realną wartość. Gaup opisuje podróż w poszukiwaniu swoich korzeni, wiary starszej niż chrześcijaństwo i polityczne wpływy, wiary, która utrzymuje ten świat w porządku. Ze smutkiem widzimy, jak dawna mądrość została stłumiona, niemal zapomniana i zdemonizowana, ale jeszcze tli się w szczelinach, które łączą światy. Jon czuje wezwanie szamańskiego bębna i wyrusza, by go odzyskać, a razem z nim spuściznę jego ludu. Bardzo ciekawa tematyka i sposób ukazania problemu zanikających wierzeń i kultury Saamów.

Obcy przyszedł na farmę i przyniósł i radość i tragizm. Przyniósł nadzieję, ale też zagrożenie, zburzył zastany świat. Prosty świat wypełniony ciężką pracą i zasadami. Czytanie o tym ascetycznym życiu przyniosło mi ogrom spokoju, oszczędny język, opisy przyrody, surowe emocje, i pomimo napięcia i wiedzy, że nie skończy się dobrze, była to wręcz pokrzepiająca lektura.

Wyrafinowana, magiczna i dziwna.. Wpadła mi w ręce przypadkiem i wciągnęła niesamowicie czarownym początkiem i tajemniczym klimatem. Islandia ukazana w kontrastach. Surowe piękno natury i brutalność ludzi. Subtelność i piękno jednostek zagubionych, odstających od ogółu.. Na szczególną uwagę zasługuje warstwa językowa i sposób prowadzenia powieści. Zdecydowanie artystyczna proza, nie każdemu się spodoba. Stylizowana na archaiczny język, mroczna i intrygująca. Króciutka, oryginalna, interesująca. Ciekawe doświadczenie.

Omówienie z pisma "Kawaii", można się z niego dowiedzieć m.in., że jedno z opowiadań zostało nawet zekranizowane: Tanizaki Junichiro, podobnie jak Kobo Abe, należy do czołówki wybit­nych powieściopisarzy japońskich. Jedną z jego bardziej znanych po­zycji pod tytułem „Dziennik szalo­nego starca” prezentowaliśmy już na łamach „Kawaii”. Dwa tytuły (w jednym tomiku), które proponuję wam dzisiaj, nie ustępują temu poprzedniemu, ani pod względem popularności, ani swady, z jaką je na­pisano. Junichiro żył na przełomie XIX i XX wieku (ciągle mam proble­my z przyzwyczajeniem się do tego, że mamy już wiek XXI). Urodził się w roku 1886 i zmarł w roku 1965, pozostawiając po sobie imponujący dorobek literacki w postaci powieści, opowiadań, dramatów, szkiców i pamiętników. Ukończył Wydział Li­teratury Japońskiej Uniwersyte­tu Tokijskiego. Jego pierwsze pra­ce zostały opublikowane, gdy au­tor miał zaledwie 15 lat. Zawsze fascynowała go tradycja i histo­ria Japonii, więc w jego pracach znajdziecie wiele nawiązań do przeszłości Kraju Kwitnącej Wiśni. Tanizaki Junichiro podjął się między innymi „przetłumaczenia” na język współczesny klejnotu japońskiej li­teratury - „Genji Monogatari". Za­warte w zbiorku powieści (powstały w latach 1932-33) od razu zostały do­cenione przez krytykę. Wyróżniały je (nawet na tle awangardowej litera­tury rodzimej) bogate nawiązania do elementów klasycznych, liczne alu­zje do dzieł historycznych, a ponad­to subtelność języka i doskonałość kompozycji. Obie pozycje traktują (jak łatwo wywnioskować z tytułu) o miłości. Ale nie zwyczajnej (jakby któraś mogła być zwyczajna), lecz usianej wyrafinowanymi kolcami. Zwłaszcza „Shunkinsho” czyta się wręcz z zapartym tchem. Historia niewidomej mistrzyni shamisenu i jej ucznia, który z miłości do niej pozbawił się wzroku, doczekała się filmowej ekranizacji (film gościł na polskich ekranach pod tytułem „Por­tret Shunkin”). [Darek Styrna]

Historycznie patrząc jest to powieść pionierska dla literatury fińskiej. Jest to pierwsza powieść napisana w tymże języku, autor przecierał szlaki przyszłym literatom. Jak to z pionierami bywa, nawet jeśli jakość i poziom ich dzieła pozostawia wiele do życzenia, to i tak wbijają się na zaszczytne podia, karty podręczników i miejsca w historii, jako ci, którzy zapoczątkowali coś nowego. Zgodnie jednak z zasadami, jakie sobie przyjąłem, staram się powieści oceniać ogołocone z tej całej historycznej spuścizny i w oderwaniu od kontekstu, w jakim one powstały; książka powinna bronić się sama, a prawdziwie wybitne dzieła potrafią po dziś dzień wzbudzać radość i zachwyt nawet pomimo tego, że przez dziesięciolecia od ich powstania kolejne pokolenia autorów miały okazję poprawić styl, technikę i zgnieść nowoczesną jakością pierwotne wysiłki pierwszych klasyków, pozbawionych luksusu bagażu doświadczeń i szeregu poprzedników, których mogli naśladować i ulepszać. Czasem więc bywa, że akceptuję, że powieść jest ważna, a jej wpływ historyczny - niewątpliwy, jednak nie poleciłbym żadnemu współczesnemu czytelnikowi lektury dla samej rozrywki, a nie chęci studiowania "klasyków". Jak zatem w takim rozrachunku przedstawia się pierwsza powieść fińska...? Zaskakująco dobrze, choć w sumie nie ma w tym materiale jakichś rewolucyjnych treści czy głębokich przemyśleń. Smakuje to nieco baśniowo, mamy bowiem grupkę dzielnych, choć niesfornych młodzieńców, którzy wpierw uciekają przed odpowiedzialnością, gorące głowy studzą jednak ciągłe kłopoty, a że lekkomyślność regularnie kończy się jedyne niedolą, nie pozostaje im nic innego, jak znaleźć w sobie siły, odrzucić psoty i swawole. Koniec końców uczciwa praca zostaje nagrodzona, nauki nie idą w las, morał świeci jasno i dosadnie. My mieliśmy Jacka i Placka, Finowie mają siedmiu junaków z Jukola. Aczkolwiek trzeba wyraźnie podkreślić, że choć czasem chłopaki opowiadają sobie historie o duchach, to samej fantastyki tutaj nie ma. I to po prostu działa, a do młodzieńców szybko można załapać sporą dawką sympatii. Mimo iż mamy do czynienia aż z siódemką bohaterów, praktycznie zawsze działających razem, nie ma większego problemu aby ich rozpoznawać, każdy wyróżnia się własną charakterystyką. Pomagają też liczne dialogi, w których zawsze wyraźnie jest zaznaczone kto co mówi. Całość czyta się szybko i przyjemnie. Można by stwierdzić, że całość jest archaiczna (językowo i kompozycyjnie) w jakiś przyjemny jednak sposób. Jak jednak wspomniano, jakieś super niezwykłe lub ambitne to dzieło nie jest. Głównie dla miłośników rustykalnych klimatów i wiejskich pejzaży.

Wspaniała powieść, idealna do refleksji. Piękne studium psychologiczne bohatera i jego rozterek, dobrze ukazany konflikt deizm/ateizm, wartka akcja i pełna przemyśleń. Powieść interesująca, oryginalna i przede wszystkim rewelacyjnie napisana. Jestem pod wrażeniem. #63

Tak, czytałam tę książkę jakieś 30 lat temu i jedyne opowiadanie, które utkwiło mi w pamięci to tytułowa Ballada o Narayamie. A oprócz niego, jest tu dużo bardzo ciekawych opowieści. Niektóre kończą się nagle, jakby autorzy nie wiedzieli, co dalej napisać. Niektóre są magiczne, niektóre obrzydliwe. W jednym z nich autor twierdził, że dzieci z bogatych rodzin są genialne i zdolne, a te z biednych, to głupki jakieś. No i taka tu różnorodność, ale warto było poczytać.

Co robi fan wszystkich tych słynnych powieści historycznych Waltariego po przeczytaniu każdej z nich? Pewnie czyta je po kilka razy. Ja wolę jednak póki co odkrywać te mało znane dzieła mojego literackiego idola. W ten sposób wciąż odkrywam nowe, raz na jakiś czas trafiam w antykwariatach na bardzo stare mikro-powieści i opowiadania, których nie wymienia się nigdy w przypadku skróconej biografii fińskiego mistrza pióra. Moim najnowszym "odkryciem" jest zbiór trzech opowiadań pt. "Coś w człowieku". Tytuł zaczerpnięto z pierwszego z trzech opowiadań, czy też mikro-powieści – ja nie odróżniam ich jednej od drugiej, choć stawiam, że pierwsza jest mikro-powieść, a co do innych to nie mam pewności. Tytułowe opowiadanie skojarzyło mi się z innym mało znanym dziełem Waltariego pt. "Obcy przyszedł na farmę". Data powstania to 1939, ale czas akcji to wojna domowa w Finlandii podczas czerwonej rewolucji. Surowość i pesymizm, tragizm i poczucie bezsensowności towarzyszą czytaniu kolejnych kartek. Czas biedy, konfliktów i napięć. Powieści historyczne tego samego autora charakteryzują podobne klimaty, ale bardzo często okraszone niezwykłym humorem, który pozwala czytelnikowi na moment zapomnieć o wszechobecnym niebezpieczeństwie. Te starsze opowiadania takie nie są. Ale to nic złego. Nietrudno było mi znaleźć podobieństwa do najlepszych dzieł tegoż autora. Dokładnie to samo spojrzenie na ludzkość, dobro i zło, ale po prostu napisane bez krzty humoru, z którego Mika Waltari jest dziś znany, że nawet mroczne momenty historii potrafił okrasić czymś zabawnym. Nie wiem, czy faktycznie warto kierować te opowiadania do tej samej grupy docelowej, która kocha "Egipcjanina Sinuhe", "Trylogię rzymską" i inne słynne powieści. Nie ryzykowałbym. Moje uwielbienie dla dzieł tego autora przekracza jednak to, z czego jest on dziś najbardziej znany na całym świecie. Sądzę, że poznając te trudniejsze w odbierze opowiadania, lepiej rozumiem samego autora. Tutaj w każdym dramatycznym elemencie mogę dostrzec pewną analogię z powieściami, które wszyscy fani tak uwielbiają. Autor najpewniej zostawił cząstkę siebie w każdej z nich. Czytanie tytułowego opowiadania "Coś w człowieku" powoduje dyskomfort. Od samego początku nie wiedziałem, do czego zmierza ta historia i czy nadal mam "kibicować" głównemu bohaterowi, który jednocześnie jest jej narratorem. Jak i wszyscy ci najbardziej znani protagoniści z książek Waltariego, popełnia od błędy, ale dosyć szybko ich ilość oraz waga wydają się zbyt duże, aby utrzymać do niego sympatię. Bardzo zacząłem go nienawidzić i życzyłem mu jak najgorzej, bo o ile jako dziecko mógł współuczestniczyć jako gwałciciel albo przyglądać się koledze, który bezkarnie obdzierał z godności ich koleżankę, o tyle miał resztę życia na to, aby te błędy próbować naprawić. Ta mikro-powieść jest torturą dla wrażliwych czytelników, którzy łatwo wczuwają się w historię, odbierają kartki papieru niczym ci nieszczęśni widzowie telenoweli opłakujący ekranową śmierć swojej ukochanej postaci. Jeśli szukają tu dobra, raczej go nie znajdą. Natomiast łatwo odnajdą te wszystkie podłe cechy ludzkie i pecha, które znają z powieści Waltariego. Na koniec jeszcze zrozumieją w sposób drastyczny, skąd ten tytuł i o czym dokładnie w człowieku pisał autor, czego szukał, bowiem zachowanie jednej z postaci na końcowych kartach daje pole do długich przemyśleń. "Nie doczekać jutra" z 1937 roku napisane jest w podobnych klimatach, z tą małą różnicą, że zło wyrządzone na samym początku opowiadania jest przypadkowe. Gdyby nie śmiertelna powaga "Nie doczekać jutra", może porównałbym to do opowiadań detektywistycznych autora o komisarzu Palmu, jednak chyba nawet wtedy byłoby to porównanie nietrafne, bo poza tym, że mamy do czynienia ze zbrodnią / wypadkiem, bliżej temu opowiadaniu do tragedii albo dołujących klimatów rodem ze "Zbrodni i kary". Sprawiedliwość i wyrzuty sumienia, powolne popadanie w szaleństwo osób czujących wagę swoich czynów.... Nie są to rzeczy, które lubię czytać, ale dla swojego ulubionego autora przebrnąłbym przez wszystko, co ten kiedykolwiek napisał. Z innej beczki, Finlandia opisana na kartach tego opowiadania jest tak inna od tej z poprzedniego, że dla samych opisów warto przeczytać "Nie doczekać jutra". O ile poprzedni rozdział charakteryzował się nietypową dla tego pisarza postacią kobiety, o tyle w tym opowiadaniu możemy niemal dotknąć złożoności kobiet, o których Waltari tak często pisał w swoich najsłynniejszych dziełach. Jakże trudno było mi czasami zrozumieć, czego chce jedna z głównych bohaterek "Nie doczekać jutra", a jednocześnie tak trudno było mi rozgryźć jej sposób patrzenia na świat. Kiedy już wydawało mi się, że określiłbym ja jako próżną, zadziwiała mnie swoimi przemyśleniami. Kiedy chciałem przypisać jej jakąś cechę pozytywną, zniechęcała jakąś histerią albo inną irytującą cechą. Tak wyraźnie widać, że kobiety były dla Waltariego muzami, pragnieniem i zatraceniem. Trzecie i ostatnie opowiadanie "Cztery zmierzchy" to ogromne zaskoczenie, szczególnie jeśli dwa pierwsze wprowadziły czytelnika w jeden odpowiednio dołujący nastrój, bowiem tutaj wszystko jest tak bardzo inne, jednocześnie mocno podobne do stylu, z którego znane są wszystkie największe powieści Waltariego. Jest to coś w stylu autobiografii z okresu zdaje się sprzed 1945 roku, a wnioskuję to po tym, że "Cztery zmierzchy" jest w dużej części czymś na kształt pamiętnika z czasów pisania legendarnego "Egipcjanina Sinuhe". Ale jak to jest napisane! Odnajdziemy w nim nie tylko ten wyjątkowy dla autora humor sąsiadujący przez bardzo cienką ścianę z powagą, refleksją nad życiem, ścieżkami losu, starzeniem się, zaprzepaszczonymi szansami, docenianiem prostych szczegółów w codzienności, ale co najciekawsze jest tu wielka dawka oniryzmu, którego jak sądzę, nie tylko ja w ogóle nie mogłem się spodziewać. Staram się sobie przypomnieć, w których powieściach występowała owa oniryczność, no i na razie nie mogę sobie przypomnieć niczego na granicy jawy i snu poza "Chińskim kotem". "Cztery zmierzchy" z 1949 roku warto polecić każdemu, kto przeczytał wszystkie wielkie powieści fińskiego mistrza pióra – szczególnie temu, kto wielokrotnie je przekartkował – aby miał on tę dodatkową przyjemność znajdowania cech wspólnych oraz prawdopodobnie inspiracji autora podczas ich pisania. Jest to też najtrudniejsza do opisania rzecz, którą do tej pory czytałem od Waltariego, bo z jednej strony jest to jakby podsumowanie jego życia, ale napisane w sposób tak tajemniczy, abyśmy nie czuli, że jest to typowa autobiografia. Po tym wiedziałem już, że chcę znowu przeczytać wszystkie te słynne powieści historyczne raz jeszcze, tym razem mądrzejszy o swoje lata i doświadczenia.

Ciężko sobie wyobrazić jakąkolwiek książkę o wikingach, w której nie byłoby przynajmniej kilku cytatów z Sagi o Egilu. Czy mowa jest o realiach społecznych, religijnych, historycznych czy wojskowych - dzieło Snorriego to kopalnia wiedzy, mówiąca wiele i o czasach, w których ma miejsce Saga, jak i o współczesnych autorowi. Nawet jeśli historia rodu Egila nie angażuje odpowiednio to już od momentu pojawienia się na kartach sagi głównego bohatera, ciężko się od niej oderwać. Na pewno lekturze pomogło również wydanie, bardzo klimatyczne i bardzo żałuję, że tak mało jest starszych, polskich wydań islandzkich sag.

Zapiski niespójne ale ciężko oczekiwać więcej po prawie 90cio letnim Autorze. Notatki na temat wszystkiego w ostatnich latach życia spędzanych na przemian w domu starców i szpitalu psychiatrycznym dodatkowo będąc oskarżonym w procesie sądowym o zdradę stanu. Hamsun jednak dalej podtrzymuje w bardziej lub mniej zawoalowany sposób prohitlerowskie sympatię (np. ten fragment o tym jak kiedyś ludzie w Norwegii się witali wszyscy teraz się nie odzywają i kiedyś Norwedzy się witali podniesiona do góry prawą ręką że nie mają broni- wiadomo o co chodzi). Przy czym Hamsun nie był prohitlerowski bo był nazistą tylko był fanem pangermanizmu, dodatkowo w jakiś sposób też fascynował się Rosją, bo w tych państwach widział jedyne przeciwciała wobec USA i Wielkiej Brytanii. Ogólny nastrój powieści jest b. smutny ciągle przebija przekonanie o przemijaniu i bliskim końcu.

Japońska melancholia w zimowym anturażu. Zamożny mężczyzna w średnim wieku przybywa do górskiego uzdrowiska. W wagonie jego uwagę przykuwa subtelna dziewczyna opiekująca się chorym młodzieńcem. Shimamura jest olśniony jej urodą. W zajeździe bohater ogrzewa stopy w kotatsu (piecyku opalanym węglem drzewnym), nasłuchuje melodii wygrywanych przez gejsze na samisenie i nawiązuje relację z Komako, panienką o nie do końca jasnym statusie. Ma ona w okolicy różne zobowiązania, pomaga w pensjonacie i zabawia gości. Obdarza głównego bohatera nieco rozpaczliwą, pijaną miłością. Kiedy pewnego razu Komako zaprasza Shimamurę do siebie, okazuje się, że przebywa tam Yoko, tajemnicza dziewczyna z pociągu... Troskliwie pochylona nad umierającym chłopcem. Yoko do końca pozostawać będzie w tle, aż wyłoni się z niego w przejmującej scenie pożaru niczym bezwładna lalka – piękna i niepokojąca przez swą obojętność. Biegnąc ku sali kinowej stojącej w płomieniach, protagonista przeżyje nieomal mistyczny zachwyt, wpatrując się w roziskrzoną Drogę Mleczną. Kawabata jak zawsze oczarowuje czytelnika wyrafinowanym stylem i umiejętnością introspekcji. Przedstawia nam złożony świat ludzkich uczuć w mikroskali. Jego kameralna proza, zanurzona w japońskiej obyczajowości i kulturze, wykracza poza lokalny kontekst dzięki dogłębnej znajomości psychiki człowieka. Narracja "Krainy śniegu", w której czułość, nostalgia i dystans łączą się i współgrają w jakiś przedziwny sposób, sprawia, że lektura staje się dla nas przeżyciem wyjątkowym. Zarówno na poziomie fabularnym, jak i estetycznym.

145/130/2025 To jest raczej dłuższe opowiadanie niż powieść, raptem ma 120 stron. I trudno (mi) powiedzieć, co jest jej głównym tematem. Czy praca na rzecz uporządkowania języka estońskiego i jego wzbogacania (np. poprzez tłumaczenia)? Czy może rozterki młodego poety Jaaka Petersohna i młodej włoskiej żony starszawego pastora Otto Masinga? Pan Otto niezbyt ma rozterki, bo jest przeświadczony o wadze swojej pracy i słuszności swoich przekonań, szczęściarz :-) Cała ta trójka to zresztą postacie autentyczne, panowie zasłużeni dla kultury i języka Estonii. A do tego jeszcze mamy trochę realiów wsi i domostwa inflanckiego z pierwszej połowy XIX wieku, w tym dość drastystyczny opis tego, co pastor sądzi o swoim synu, od urodzenia niepełnosprawnym umysłowo w stopniu bardzo znacznym. Brrr. Ale mimo tego drobiazgu (w stosunku do całej książki) bardzo polecam. A tytułowe kamienie z nieba? Dosłownie są to meteory, a przenośnię niech każdy sam sobie znajdzie.