List pożegnalny

Trylogia zaczyna się trochę jak "Pamięć Absolutna", tyle że w całości osadzona na Ziemi. Drugi tom koncentruje się bardziej na ludziach pracujących dla reżimu Apostezjonu, przybliżając nam ich rozterki i schematy działania, co jest zaskakujące i ciekawe. Finał Trylogii zbiera z kolei na arenie wszystkich bohaterów tomów poprzednich. Jest to fajne doświadczenie, a świat i owi bohaterowie na tyle dobrze opisani, że aż się proszą o ekranizację. Nie jest to najambitniejsze socjologiczne SF jakie czytałem, ale za to wartka akcja i wielowymiarowe postacie dają najwięcej frajdy z czytania. Apostezjon jest znacznie bardziej bezpośrednią krytyką systemów socjalistycznych i totalitarnych, niż książki Zajdla. Z drugiej jednak strony, jest światem bardziej żywym, bardziej barwnym, który chyba łatwiej może trafić do czytelników, którzy PRL już nie pamiętają. Zajdel swoimi książkami przede wszystkim pouczał czytelników, a Wnuk-Lipiński zdołał zbudować naprawdę fajną, dramatyczną opowieść, do której chce się wracać. Solidna ekranizacja mogłaby ukazać ludziom jakim skarbem było polskie socjologiczne SF. I przy okazji - mogłaby odświeżyć to dzieło, bo wiele wątków i opisów relacji damsko-męskich źle się dziś czyta. Sugestia o mesjanizmie Iry też była dość karkołomna.

Godna kontynuacja książki Zajdla, bardzo dobrze się czytało. Dużo więcej jest tu akcji, ale i na socjologiczne rozważania znalazło się miejsce. Nie znam konspektu, na bazie którego powstała ta książka i ciężko mi było zweryfikować, co jest oryginalne, a co jest twórczym rozwinięciem. Czyli autor wykonał świetną pracę. Zakończenie, świeżo po przeczytaniu, mi się nie podobało, ale im dłużej o nim myślę, tym lepiej to wygląda. Jest w stylu Zajdla. Książka godna polecenia. Zwłaszcza, jak komuś mało Zajdla. A mało na pewno, niestety niewiele książek Mistrz pozostawił.

Książki o pierwszym kontakcie to z jednej strony stała w literaturze sci-fi, z drugiej jednak zawsze będzie to loteria – czy autor czegoś nie powieli? Czy to będzie świeże spojrzenie? Czy da się jeszcze coś nowego w tej kwestii napisać, czy to już tylko mielenie tego samego schematu i temat raczej został wyczerpany? Marek Oramus bierze się za bary z problemem pierwszego kontaktu w swojej drugiej książce pt. Arsenał. Czy jest w tej pozycji coś nowego i ekscytującego? Tytułowy Arsenał to sonda kosmiczna w kształcie chmury i pyłu, która przybywa w okolice gazowych gigantów. Dociera do niego ekspedycja z Ziemi a do kontaktu z Arsenałem zostaje wytypowany Adam Nyad – buntownik i kabotyn, który początkowo staje w poprzek kapitana statku. Szybko jednak okazuje się, że Ci najbardziej podporządkowani są przez sondę ignorowani, a to Adam wydaje się najbardziej ciekawą dla Arsenału postacią. Oramus w Arsenale przedstawia kilka problemów na wielu płaszczyznach. Po pierwsze mamy tutaj problem wspomnianego pierwszego kontaktu – jak może przebiegać, czego możemy się spodziewać i jak to się może skończyć. Po drugie, są tu rozważania na poziomie religijnym - czy i jak intepretować to co dzieje się w kontaktach pomiędzy Adamem a Arsenałem. Ile jesteśmy w stanie poświęcić, żeby udobruchać obcą cywilizację? Wątki religijne zostały mi zresztą potwierdzone przez samego autora. Adam i Arsenał prowadzą ze sobą pojedynek myślowy – intelektualny. Zacierają się tutaj granice rzeczywistości. Nie wiemy często, gdzie zaczyna się fantazja a zaczyna prawdziwy świat przedstawiony. Ogromna moc Arsenału cały czas grozi spustoszeniem umysłu Adama, który staje się pośrednikiem pomiędzy obcą cywilizacją a Ziemią. Ludzie z góry natomiast skazani są na porażkę – Arsenał uznaje ich za słabych w ich materialnych powłokach, których powinni się pozbyć. Arsenał nie jest najłatwiejszą lekturą, czasami można było się zgubić w wątkach, chociaż pytanie czy nie taki był cel autora powieści – wywołać zamieszanie równie duże które przeżywał Adam? Warto pamiętać, że przy walce z taką siłą, przegrana jest nieunikniona. Pytanie jest, co z tej klęski wyniknie.

Jak dobrze przeczytać tak dobrze ułożoną fabułę i pełną akcja. Autor zrobił mi psikusa początkową prostotą, odsłonięciem prawie wszystkich kart, do tego stopnia, że odłożyłem czytanie bo wiedziałem kto jest kim i co będzie dalej (to drugie że względu na tytuł). A potem następują takie zwroty akcji, że byłem zaskoczony. Zakończenie też bardzo dobre. PS. Podobny motyw jest w opowiadaniu o milionerze owładniętym pasją przeradzającą się w manie zbudowania rakiety na Marsa. Jest tam piorunujące zakończenie. Nie pamiętam tytułu ani kto to napisał. Może ktoś będzie wiedział?

Przeczytawszy komentarze pod tą książką odnoszę wrażenie, że niektóre osoby tracą przyjemność z czytania, jeżeli nie można czytać szybko, szybko się dowiedzieć, co dalej w fabule. Jeżeli twórca stosuje różne zabiegi, żeby nas rozruszać, może warto się podjąć tej zabawy. Przecież czytelnik też musi coś robić. Nie bądźmy leniuchami! Gorąco polecam nie upadać na duchu pomimo narastającej dezorientacji trwającej ze dwa pierwsze rozdziały. Oramus stworzył niewielki, ale całkiem bogaty światek przypominający panopticum i warto tam zajrzeć. Sposób narracji wielu tutejszym czytelnikom nie przypadł do gustu, a mnie akurat tak. ^^ Język powieści jest raczej surowy, a autor co jakiś czas wprowadza własne terminy, jak nazwy zjawisk, których znaczenia wcale nie objaśnia, czy przedmiotów, których wcale nie opisuje. Jest to nieco dysturbujące, szczególnie na początku książki, kiedy po prostu chcemy się dowiedzieć, co się tu w ogóle dzieje! Wówczas należy (nie upadając na duchu) mocno skupić wzrok na kontekście i silniej zagrzechotać wyobraźnią. Jest ogromne pole to interpretacji. Każdy czytelnik zobaczy coś innego, ale czy to nawet nie ciekawiej? :) Z kolei, kiedy autor pokazuje nam daleki wszechświat albo wizje czy sny bohaterów, zastępuje zwyczajny język niemal prozą poetycką. Sama "tkanka" tekstu potrafi zmienić jakość książkowej rzeczywistości na iluzoryczną i jest to odczuwalne. Jakby się założyło do czytania okulary innego koloru. :) A jeżeli chodzi o „poszatkowane sceny”, na które wielu tutejszych czytelników narzeka, to uważam ich (scen, rozumie się) wzajemne przenikanie za jednen z najfajnieszych zabiegów w książce! Nie zdarza się to wcale tak często. Miło było czasem w zaskoczeniu przyglądać się temu jednemu zdaniu spajającemu dwie różne sceny i rozczytywać w nim jednym nałożone na siebie dwa obrazy. Ale żeby to zobaczyć, trzeba przystanąć. Nie bądźmy leniuchami!

Bardzo lubię opowiadania, doceniam umiejętność zawarcia sedna w tak krótkiej formie. I tu właśnie, w tym zbiorze, niektóre opowiadania są rekordowo krótkie, a mimo to i tak każde z nich zawiera bezbłędną myśl, która wwierca się w umysł i zostaje z nami nie dając spokoju. W końcu zaczynam rozumieć, co znaczy “fantastyka socjologiczna” w wykonaniu Zajdla, skupienie się na problemie egzystencjalnym, refleksja nad "człowieczym losem" w obliczu postępu. Świetne.

Dość wysoki próg wejścia, autor tracił mnie gdy intensywnie używał swojego specjalistycznego żargonu. Niemniej wykreowany świat i zakończenie bardzo mi się podobało. Ciekawie poprowadzone wątki biblijne. Wizja świata post-apo naprawdę nie odstaje od tych bardziej znanych, zagranicznych.

W porównaniu do poprzednich części książka niestety słabsza. Zaczęło się ciekawie - Wargacz powoli podburza niższe warstwy społeczne do działania, pojawia się wątek zawodów przypominający Igrzyska Śmierci, który nie jest zbytnio rozbudowany (a szkoda). Spodziewałam się jakiegoś rodzaju konfrontacji Vittolinich albo Wargacza z resztą Rady, a niczego takiego nie było. Nie dowiedzieliśmy się też nigdy co jest poza Wyspą. Przyznam szczerze, że nawet nie zakodowałam kiedy Ira zginął 😅 Koniec końców zrobiono z niego Chrystusa tamtych czasów, co mi osobiście raczej się nie podoba. Seria warta przeczytania ale niestety zakończenie mnie rozczarowało.

Bardzo udana powieść science-fiction z krajowego podwórka. Książka opiera się na ciekawym pomyśle typu "matrioszka", przy czym najlepiej nie czytać żadnych opisów fabuły przed lekturą i odkrywać jej zawiłości z poziomu czystej karty. Powieść ma dość wysoki próg wejścia - początkowe rozdziały mogą powodować mętlik w głowie, jednak w mniej więcej 20% książki akcja zaczyna się rozkręcać i klarować. Książka wydana została w 1999 roku, jednak jest utrzymana w klimacie typowym dla science-fiction z lat 1960-80, jest napisana przystępnym językiem, bez przesadnego filozofowania i "technologizowania", często obecnych w pozycjach z nurtu s-f. Trochę tu Philipa Dicka, trochę Janusza Zajdla, ogólnie - pozycja warta przeczytania.

Czytanie Snerga jest trochę jak podróż surrealistycznym tramwajem. Widzisz tory i przystanek, stajesz na nim, przyjeżdża tramwaj, ale nie dociera na przystanek, tylko nad rzekę. I w sumie wydaje się, że już zaczynasz rozumieć, o co chodzi – skaczesz, wsiadasz i okazuje się, że to przystanek odjeżdża. Z jednej strony to niesamowita umiejętność oddać tak duszący i zniewalający obraz dzikiej niesamowitości – bo tego nie udało się nawet Philipowi K. Dickowi. Ale z drugiej, wejście w tak absurdalny obraz sprawia, że zarówno fabuła, jak i ciąg przyczynowo-skutkowy zanikają. Łowienie sensu w tej opowieści zamienia się w nurkowanie w głębiny absolutnego odmętu – co momentami może być przyjemne. Mamy tu miejscami nielichą przejażdżkę przez fascynujące koncepcje z pogranicza filozofii, psychologii, seksuologii. Wywody ilustrowane są na niezwykle wnikliwym poziomie analitycznym – ich głębia i perspektywa raz odstraszają, a raz przyciągają. Jednak w pewnym momencie czytelnik musi zadać sobie pytanie: czy to obraz snuty przez geniusza, którego można zrozumieć tylko w kontekście absurdyzmu PRL-u, świata, gdzie w minutę cała historia i rzeczywistość mogą się zmienić bez najmniejszego powodu – czy raczej wizja szaleńca, którego udręczone zmysły skaczą z tematu na temat pozornie bez udziału logiki? „Arka” jawi się dla mnie jako gorzka wizja życia w świecie wariatów i bycia zmuszonym do uczestnictwa w zbiorowej hekatombie samoistnego absurdu. Jest z jednej strony wołaniem o pomoc i sens, a z drugiej – psychologicznym horrorem człowieka, który nie może już odnaleźć sensu w otaczającej go rzeczywistości. Widać w tym herosie, podejmującym raz za razem próbę narzucenia swojej wizji realności innym, pewne odbicie samego Snerga. Można dostrzec tu również niezwykle głębokie i podświadome rozdarcie pomiędzy jego światem a światem wszystkich, którzy go otaczają. Dla autora nie ma jednak pociechy w czymś wyższym czy lepszym od ludzi – w jego zimno logicznym świecie nie ma miejsca nawet na sztuczny absolut. Ważne jest też to, że choć pozornie na koniec bohater otrzymuje upragnione ukojenie, pozostaje ono dla odbiorcy niepełne, a może nawet oszukańcze. https://www.instagram.com/p/DN767t9iDNz/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==

Nie jestem pewien co ja właściwie przeczytałem ale to nie było złe :) Taki posmak absurdalnosci Lema, z dziwnymi wizjami Dick-a, zakończony ostrym zwrotem w kierunku reinterpretacji chrześcijańskiej ewengelii. Ale wszystko to w krótkiej, około 200 stronnicowej formie. Dłuższa książka stałaby się już nużąca a tutaj całkiem ciekawy koncept, wsparty pierwszoosobową narracją. Muszę dowiedzieć się więcej o twórczości Adama Wiśniewskiego-Snerga.

Podbój kosmosu to jedna z tych gałęzi nauki, ekonomii i pokonywania ludzkich słabości, która interesuje chyba w mniejszym lub większym stopniu każdego. W okresie zimnej wojny kosmiczny wyścig był elementem walki – ideologicznej, technologicznej a także światopoglądowej. Rządy głównie USA i ZSRR prześcigały się w tym co kto zrobi pierwszy – co dość ciekawe, do czasu misji Apollo 11 wyścig ten wygrywał Związek Sowiecki. Pierwszy sztuczny satelita? Sputnik-1. Pierwsza żywa istota w kosmosie? Łajka. Pierwsze udane lądowanie na innym niż Ziemia ciele niebieskim? Łuna 9. Obsesja Amerykanów żeby w końcu przegonić Rosjan była ogromna. Podobnie jest w powieści Frederika Pohla. Chociaż brzmi kusząco, Człowiek Plus to nie nazwa nowego programu społecznego wprowadzanego na terenie Rzeczpospolitej. Człowiek Plus to główny bohater książki Pohla – cyborg, ulepszony człowiek, a w zasadzie maszyna z ludzkimi elementami. Główną osią fabuły Człowieka Plus jest wyścig i założenie kolonii na Marsie. Ziemia, przeludniona, zniszczona, targana konfliktami i wciąż będąca w zimnej wojnie, stoi w punkcie zwrotnym. Albo coś się zmieni, ludzie zaczną podbijać kosmos – albo zniszczą się na swojej rodzimej planecie. Amerykanie wymyślają więc program, który ma na celu założenie stałej kolonii na Czerwonej Planecie. Zbiegiem okoliczności w centrum tego programu staje Roger Torraway – krajowy bohater, który z przerażeniem dowiaduje się, że po śmierci swojego przyjaciela musi zostać poddany fizycznym zmianom, żeby przystosować jego ciało do życia na Marsie… Człowiek Plus to ciekawa historia. To opowieść o poświęceniu, o tym jak wiele jesteśmy w stanie oddać, żeby zrealizować wizję i plany swojego państwa. To opowieść o zdradzie, o tym jak bardzo ludzie, którzy nas otaczają nie doceniają tego poświęcenia, któremu się poddaliśmy, jak bardzo chcą nas wykorzystać i zostawić, kiedy cel został już spełniony. To opowieść o niewierności, o ludzkiej głupocie, o fałszywych przyjaciołach. O samotności. Ale to też opowieść o nadziei. O ratunku. O wielkich czynach. O miłości odkrytej i wielkiej. O Bogu. A także o maszynach, które budują świadomość.

Fantastyka bliskiego zasięgu. Gdzieś w Afryce pojawia się anomalia, Vortex P. Zjawisko nieznanego pochodzenia (obcy?, natura?, ktoś z Ziemi?), wykazuje spore podobieństwo do Zony z "Pikniku...". Oddziałuje silnie na ludzką świadomość i rzeczywistość fizyczną. Z miejsca staje się ośrodkiem zainteresowania rozmaitych podmiotów życia geopolitycznego - lokalne państewka, agencje wywiadu, terroryści, naukowcy, religijni nawiedzeńcy, itp. Na tym tle mamy sensacyjną fabułę. Napisane to wszystko dość sprawnie (choć jest tu kilka mielizn, gdy autor przy pomocy bohaterów rozwlekle teoretyzuje na temat ekologii, dynamiki społeczeństw, teorii władzy i państwa, geopolityki i rozmaitych aspektów parapsychologii (dziś to śmieszy, ówcześnie był to temat modny) tudzież należałoby głębiej pomyśleć nad konstrukcja postaci), na bogato, z rozmachem. Rzecz jest dość kompleksowa, uwikłanych tu mamy wiele aspektów współczesnej rzeczywistości, i wbrew pozorom, powieść niespecjalnie się zestarzała. I choć autor nie ustrzega się chwilami banału, to nie raz i nie dwa bywa interesujący w spostrzeżeniach i celny w przewidywaniach. Ciekawe też jest uczynienie główną postacią kobiety i prowadzenie narracji z tej perspektywy. Sytuacja dość niecodzienna w zaangażowanej fantastyce tamtych czasów. Gdyby ktoś skłonił autora do pewnych skrótów i poddał tekst solidnej redakcji, mogłaby ta powieść być zaliczana do jednych z najważniejszych w dorobku polskiej fantastyki. Bo takiego np. Zajdla bije na łeb w każdym, w zasadzie, aspekcie. Zajdel jednak był o wiele prostszy w interpretacji i prostszy w ogóle, każdy łatwo odkrywał przesłanie (ten zły totalitarny ZSRR). W efekcie jego popularność była znacznie szersza. Mimo wszystko dziwi mnie nadzwyczaj niska recepcja tej pozycji w świecie miłośników fantastyki. Wysłuchałem w interpretacji Katarzyny Tokarczyk. W pierwszych chwilach jej wykonanie wydało mi się trudne do przyjęcia, jednak po krótkiej chwili przyzwyczaiłem się i słuchałem z przyjemnością. Finalnie uważam, że to była zupełnie niezła robota. Może trochę zawyżam, ale uważam, że to powieść którą warto poznać. 8/10

Miałam wielką przyjemność z lektury tej powieści. Najbardziej chyba podobał mi się jej klimat, odpowiedni dla powagi samej treści. Opisy podziemnych wędrówek, zwłaszcza na początku książki, zachwyciły mnie i szybko wciągnęły w opowieść. Polubiłam głównego bohatera, dobrego człowieka, który nie zastanawia się, jak powinien postępować - po prostu to wie. Zupełnie nie przeszkadzało mi, że miejsce zostało nakreślone "po łebkach", jak zarzucają inni czytelnicy, ponieważ jest to opowieść o ludziach i naprawdę nie potrzeba tutaj wielkich opisów historyczno-politycznych czy nie wiadomo jakiej konstrukcji świata. Mamy ciemność, podziemia i człowieka, co w zupełności wystarczy. Przyznam, że pierwsza połowa powieści podobała mi się bardziej niż druga. Gdy pojawiają się inni narratorzy (sama nie obraziłabym się, gdyby cała akcja została opowiedziana z perspektywy Kroniego), rozmywa się nieco mroczny i jednocześnie spokojny nastrój, zaś akcja staje się trochę zbyt pospieszna. Na wielki plus jednak brak cukierkowego happy endu, dzięki czemu powieść zostaje utrzymana w odpowiednim tonie. Polecam!

czytałem te ksiązkę papierową z wydania 1956 roku, a potem doczytałem całą trylogie. Jednak "Proxima" wywarła na mnie największe wrażenie. Pomijając wstawki socjalistyczne rozwoju społeczności, technologia drukarek 3D, czy pamięci mieszczące tysiące książek wyprzedzały tamte czasy ! Wspaniałe przygody i akcja najwyższej jakości. Marzy mi się film (serial) na bazie tej książki.

(7,5pkt) Zbiór 10ciu dość długich opowiadań SF (w tym jednej nowelki) fantastycznonaukowych, z końcówki ubiegłego wieku i początku obecnego, nagradzanych na różnych konkursach. Napisane bardzo sugestywnie, obrazowo, klimatycznie, zazwyczaj z tajemniczym, niepokojącym wstępem i czarno-białym obrazkiem nawiązującym do treści danego opowiadania... Niestety mam wrażenie, że im młodsze opowiadanie tym słabsze, mniej trafiające w me gusta, jakby autor tracił stopniowo swój dar... 1). "-Wrócieeś Sneogg, wiedziaam..." - akcja dzieje się w postapokaliptycznym, napromieniowanym świecie przyszłości. Głęboko pod ziemią, w zamkniętym Pokoju, w którym zdeformowani mieszkańcy (jeszcze nie ludzie), będący w wieku tuż po okresie dojrzewania, są więzieni (podobnie jak wielu innych w podobnych pomieszczeniach) i czekają na ewentualne uczłowieczenie... Klimatem przypomina mi to "Nie mam ust, a muszę krzyczeć" Ellisona, ale lepiej napisane. Końcówka podobna do zakończenia "Paradyzji" Zajdla. Świetne! - 10pkt; 2). "Trzy kobiety Dona" - mężczyzna w towarzystwie trzech kobiet od wielu dni przemierza pieszo surowe, zimne góry brodząc w zaspach śniegu postapokaliptycznego, zmrożonego świata. Wszyscy są na skraju wyczerpania, głodni i wychłodzeni, cel podróży niejasny... Przypadkowo, ostatkiem sił, pod grubą warstwą śniegu odnajdują przysypany, opustoszały dom... Beznadzieja "Drogi" McCarthy'ego rozgrywająca się w mroźnym świecie "Lodu" Dukaja. Kolejna świetna rzecz! - 10pkt; 3). "Absolutny powiernik Alfreda Dyjaka" - Dyjak, nauczyciel z podstawówki, wraca po pracy do domu w ponure listopadowe popołudnie. Po drodze zachodzi do kolejnych sklepów i kolejek, dostaje mandat od dwóch ukrytych milicjantów i co chwilę doświadcza wizji, swoistych majaków, które nasilają się z każdym kolejnym atakiem ukazując olbrzymiego owada wśród dziwnych kopców. Przyczynę tego upatruje w nadużywaniu alkoholu i potwornym kacu, czy jednak jest to właściwy trop, czy on żyje? - 7,5pkt; 4). "Kara większa" - Nagi Ruder Milenkowicz budzi się przywiązany do łóżka w pokoju przesłuchań. Jest obolały, połamany, zakrwawiony, z ranami, powybijanymi zębami, powyrywanymi paznokciami i poprzypalaną skórą. Dowiaduje się, że kara większa dobiegła końca bo skrócili mu tortury i piekło o dwie sesje. Trafia do Nieba, na kolejne operacje i rekonwalescencję... Czytając ten traktat o poniżaniu od razu przed oczami mam sugestywne przesłuchania umęczonego Widucha z "Chołodu" Twardocha... Wstrząsające! - 8,5pkt; 5). "Ostatni, którzy wyszli z Raju" - wielowarstwowa, choć zaledwie 120to stronicowa nowelka o przyszłości, w której na ziemię przylatują mieszkańcy planety Heddehen. Od ponad stu lat kolejne statki są przechwytywane przez Ziemian, a Heddeni (niemal identyczni fizycznie jak ludzie) stopniowo wcielani do społeczeństwa. Asymilacja nie przebiega jednak bez zgrzytów, przybyszów nazywa się oficjalnie emigrantami, a potajemnie przybłędami z kosmosu. Całość śledzimy z perspektywy Grahama - profesora uniwersytetu oraz jego kolegów wykładowców, zarówno Ziemian jak i Heddenów. Kwestie powstania życia na Ziemi, historii ludzkości, kwestie Boga, wiary, rasizmu, represji, podziału na wolną Amerykę, azjatycką Republikę Środka i zamkniętą Rzeszę Europejską... Dobra rzecz - 8,5pkt; 6). "Kocia obecność" - pan L. pracuje w zakładzie fotograficznym, zazwyczaj zamknięty w ciemni. Któregoś dnia niespodziewanie pojawia się tam tajemniczy kot. Perypetie ze znikającym i pojawiającym się w najmniej oczekiwanych momentach gościem zaczynają się komplikować, L. dowiaduje się że przeszedł próbę kota i został Przewodnikiem. Zaczyna widywać zmarłych... - 7pkt; 7). "K. miał zwyczaj..." - zaledwie 3 zdania układające się w swoisty morał... - bez oceny; 8). "Akt szkicowany ołówkiem" - Janusz po 10ciu latach przypadkiem na ulicy spotyka Marylę, miłość swojego życia. Jadą do hotelu za miastem... - 6pkt; 9). "Trzeba przejść groblą" - ojciec pana M. po kolejnym ataku trafia do szpitala. Obserwujemy doświadczenia syna z jakimi zmaga się podczas wizyt w sali taty, wymysły jego przerażonej wyobraźni, abstrakcyjne wizyty wróżki, jadowitych węgorzy... Ależ to jest głupie opowiadanie! - 4pkt; 10). "Balsam długiego pożegnania" - Lorenzo, nauczyciel z wyspy Orefine, ma piękną żonę. Któregoś dnia jednak Monica zachorowała i po ciężkiej walce umarła. Zrozpaczony Lorenzo, podsycany opowieściami malarza Bocline, wypływa swą małą łodzią na poszukiwanie tajemnej Wyspy Umarłych, by jeszcze raz spotkać żonę, zanim całkowicie odejdzie... Stylizowane na południową baśń jakoś mnie nie zauroczyło. - 5pkt.

Jeden z najlepszych cyberpunków jakie ostatnio wpadły mi w ręce. Bardzo fajny i ciekawy paszkwil na wolną Polskę, w której niby zmieniło się wszystko, ale jednocześnie zmieniło się bardzo niewiele. Kilka słów krytyki i refleksji nad tym jak wygląda codzienność i społeczeństwo. Czytanie tego w latach 90. musiało być świetnym doświadczeniem. I pod wieloma względami nadal takie jest - to nadal jest polski cyberpunk, przełożony na polskie realia. Nie mamy generycznego amerykańskiego świata bezprawia i beznadziei, tutaj świat jest znacznie bardziej zniuansowany, a jego problemy - bliższe czytelnikowi, zrozumiałe i realne. No i ma dużo ciekawsze opisy technologii niż standardowy cyberpunk. Już nawet sam tytułowy koncept Kataryniarzy zdradza, że autor stworzył tutaj coś subtelnie swojego i oryginalnego. Szkoda tylko że wiele zawartych w książce komentarzy społeczno-politycznych jest tak wycelowanych w problemy współczesne Ziemkiewiczowi, przez co nie wszystkie są dziś (przynajmniej dla mnie) aż tak czytelne. Z takim warsztatem, autor mógłby stworzyć świat o wiele ciekawszy niż Cyberpunk 2077. Mógłby to być naprawdę świetny pomnik polskiego cyberpunku. Naprawdę szkoda że nie ciągnął dalej tego uniwersum, albo że nie kontynuuje go dzisiaj. Czytałbym.

Polscy autorzy fantastyki mają jednak smykałkę do opowieści o Śpiącej Królewnie. Najpierw Sapkowski kazał Wiedźminowi walczyć ze strzygą i zapoczątkował dotychczas największy polski sukces popkulturowy. A kilka lat później Ziemkiewicz „zgarnął” Zajdla za nowelkę, którą rozpoczyna się niniejsza antologia. Książka ta to ciekawy pomysł na odświerzenie pamięci i przypomnienie sobie najlepszych tekstów science fiction autora. A sama „Śpiąca Królewna” udowadnia dobitnie, że czasami lepiej napisać długie opowiadanie, niż „zgubić się” w krótkiej powieści. Wizja, którą roztacza tu Ziemkiewicz, jest prosta, ale wielce sugestywna: Rosja i Ukraina w chaosie, który powstał po upadku Związku Radzieckiego. Nie ma cara Putina, który trzymałby kraj za mordę – za to mamy co niemiara mafijnych watażków, najemników i innych atamanów, którzy zazdrośnie strzegą swoich wpływów. Jak to u Ziemkiewicza pojawia się równocześnie i zgniła Europa Zachodnia, której nikt nie cierpi, ale w której każdy chciałby być. Schizofreniczne to, ale jakże prawdziwe. Zwłaszcza czytane dzisiaj, gdy co niektórzy plujący na Unię potrafią równocześnie bez zażenowania wyciągać ręce po dotacje.

Sama w sobie ta książka może nie byłaby taka zła, jednak zupełnie nie rozumiem uczynienia z niej trzeciej części cyklu. Szczególnie to przerwaniu wielu niedokończonych wątków na Księżycu i przeniesienie akcji na Ziemię. A tu mamy prozę życia - władzę możnych, celebrytów świecących triumfy na salonach, pognębionych twórców sztuki wyższej, intelektualistów wmawiających sobie że chcą, ale z wielu przyczyn nie mogą, naukowców marzących o rewolucyjnych zmianach, jednak nie mających zbyt dużej styczności z rzeczywistością. Jest to niejaka parabola i nawiązanie do tego, jak nie udało się stworzyć idealnej społeczności na Księżycu w części pierwszej, jak również zaprowadzić dobrych zmian wśród tamtejszej społeczności pokolenia później. Bo jak można marzyć o innych przestrzeniach i społecznościach, skoro tam gdzie pojawi się człowiek, tam też pojawiają się wszystkie jego wady. Po wielokroć, wszędzie i po wsze czasy.

Jeżeli przywołać z pamięci Rodzinę Adamsów to ich, umownym odpowiednikiem, byłaby Rodzina Hogbenów. To mutanci o urodzie raczej nienachalnej, poczuciu humoru dość dwuznacznym i umiejętnościach niespotykanych. Chyba, ze ktoś uzna, że latający wujek, niewidzialność na zawołanie, długowieczność, telepatia to norma... Zwykle trzymają się na uboczu, nie zwracając na siebie uwagi – taki mają plan, z realizacją różnie bywa. Zwykle dlatego, ze wszyscy mają dobre serce, a pomoc ludziom nie zawsze na dobre wychodzi. Tajemnice rodzinnego życia zdradza nam Saunk osesek wręcz, który ma pewnie nie więcej niż tysiąc lat. Kuttner – umownie oczywiście – rzucił wyzwanie Sławomirowi Mrożkowi, to równie spektakularna satyra, mistrzowsko napisana, gdzie humor makabryczny miesza się z czysto abstrakcyjnym. Te trzy opowiadania to radość i śmiech, do tego zgrabnie ubrane w fantasy i SF – potraktowane z wielkim przymrużeniem oka. I, co istotne, Kuttner lakonicznie opisuje bohaterów, dając możliwość popuszczenia wodzy wyobraźni: o Bobasie wiemy niewiele, Dziadku jeszcze mniej, Mama i Tatko równie enigmatyczni. Hogbenowie to 9/10 „Zimna wojna” Gallegher – pijak/wynalazca. Geniusz, choć alkoholem zamroczony, często traci kontakt z rzeczywistością, a co najmniej pamięć go zawodzi. Opowiadania skonstruowane w żartobliwym tonie z zabawnymi dialogami między bohaterem a Próżnym Robotem. Klimat zbliżony do cudownych Hogbenów, ale już nie tak lotny. Gallegherowi towarzyszy chaos i czuć go w samej fabule. Ostatnie mini – mini opowiadanka „Nie patrz teraz” o przebiegłym Marsjaninie „W przeciwnym razie” - „żyjcie w pokoju” - jak to łatwo powiedzieć...