Jarhead. Żołnierz piechoty morskiej

Książka jest ukłonem nie tylko dla amerykańskich bohaterów, ale też Japończyków, którzy bronili Iwo Jimę aż do śmierci i ukazuje jednocześnie bezsens wojny, podczas której umierali bardzo młodzi ludzie, a ci którym udało się przeżyć, nie potrafili udźwignąć ciężaru wspomnień.

Do tej książki podchodziłem z pewną obawą. Sądząc po objętości, spodziewałem się, że nie będzie tak dobra, jak "Kompania braci". Obawy się potwierdziły - książka jest zbyt krótka, by zżyć się z bohaterami. Sama akcja była przeprowadzona zbyt sprawnie, by poczuć horror wojny - nawiasem mówiąc, opis zdobycia i utrzymania mostu stanowi bardzo małą część tej książki, nie więcej niż 40 stron. Brakuje tych elementów, które tak mnie zachwyciły w już wspomnianej "Kompanii Braci". Pomimo tych wad, książkę czyta się bardzo przyjemnie, historia jest kompletna - od szkolenia, aż do powojennej historii weteranów. Co więcej, walka opisana jest z pozycji Brytyjczyków, Niemców a także, w niewielkim stopniu, francuskich cywilów. Daje to szeroki ogląd na tę akcję.

Bardzo dobra monografia jednej z najlepszych jednostek specjalnych na świecie, autor porusza tematy nie tylko związane z historią jednostki, jej początkami, ale ujawnia w miarę możliwości kwestie techniczne o których się nie mówi na co dzień - objaśnia z jakim "betonem" w wojsku polskim i rządzie mieli do czynienia dowódcy jednostki oraz zwykli żołnierze. Pokazuje że nawet w 2005 roku wielu generałów i polityków dla których jedyną świętością był/jest/ i będzie regulamin, który sam w sobie jest antykiem nie nadającym się dla współczesnego pola walki, nie rozumiało zasad działania i możliwości wykorzystania spec grup. Również, w miarę możliwości, pisarz uchyla rąbka tajemnicy odnośnie różnych operacji przeprowadzonych przez gromowców. Myślę że tę książkę mogę polecić nie tylko czytelnikom zainteresowanymi militariami, ale również "przeciętnemu kowalskiemu", który po prostu chce się czegoś dowiedzieć o "Gromowcach".

Jason Christopher Hartley to inteligentny i bystry chłopak, który jednak sprawia duże problemy wychowawcze. Za swoje sarkastyczne podejście do obowiązków oraz redagowanie nielegalnej szkolnej gazetki, w której wyśmiewa innych rówieśnikach i wychowawców, zostaje pozbawiony możliwość studiowania na prestiżowej uczelni oraz objęty kuratelą kuratora. Dodatkowo ma zły kontakt ze swoim ojcem, nie potrafią się ze sobą porozumieć. W wyniku braku możliwość kontynuowania nauki, od 17 roku życia służy w Gwardii Narodowej. Zostaje świadkiem ataku na World Trade Center, współuczestniczy w tym tragicznym wydarzeniu, czuje bliskość i ogrom tragedii, co powoduje postanowienie całkowitego oddania się kraju poprzez służbę wojskową. Przyjmuje rozkaz uczestniczenia w misji w Iraku. 2004 roku trafia w serce wojny XXI w. na Bliskim Wschodzie, toczącej się między Amerykanami a terroryzmem. Wojna w Iraku była jednym z najbardziej kontrowersyjnych i medialnych wydarzeń tamtych lat. Ogromny chaos w podawanych informacjach spowodował, że większość ludzi poczuło się celowo manipulowanych, a cel przekazu do dziś nie jest znany. Relacje żołnierza, uczestniczącego w tych wydarzeniach, pozwalają nam na obiektywny wgląd w strukturę wojny toczącej się za wielką wodą. Pamiętnik J. Hartley to zbiór doświadczeń, anegdot i osobistych refleksji dotyczących stacjonowania w Fort Drum i Fort Polk w USA, Camp Udairi w Kuwejcie oraz w pobliżu miasta Ad Dujayl w Iraku. Opisuje w nim wojskową rzeczywistość oraz przebieg misji, w których przyszło mu służyć, tak jak je zapamiętał. O tych wydarzeniach nie dowiemy się z mediów, dlatego jego zapiski są cenne i niezwykle interesujące dla tych, którzy chcą wiedzieć więcej. J. Hartley otwarcie przyznaje się, że ma upodobanie w walce i służbie krajowi. Czasami walki traktuję wręcz jak zabawę z dzieciństwa, tyle, że z prawdziwymi broniami i ofiarami. Do wojska wstąpił po to ,,by móc opowiadać fajne anegdoty'', jak mówi. Dzięki sarkazmowi umiejętnie wytyka wszystkie absurdy i nonsensy armii, jej śmieszność i niedorzeczność. Przełamuje także tematy tabu. Przedstawia portret wojskowej codzienności zwykłego żołnierza, między innymi pisze o idiotycznych zabawach, masturbowaniu ale również o tęsknocie i cierpieniu po stracie przyjaciela. Z ogromną otwartością i szczerością pisze o tym, czego dopuszcza się amerykańska armia oraz jakie czyny popełniają Irakijczycy. Jak łatwo przychodzi odruch przemocy tam, gdzie nie jest wcale wymagany oraz jak kształtuje się tożsamość człowieka po przeżyciach, jakie niesie ze sobą wojna. Niecenzuralny, wręcz rubaszny styl opowiadania, ale również ogromna wrażliwość ubarwia całość wspomnień i podnosi ich autentyczność. J. Hartley szokuje i burzy schematy oraz stereotypy o przykładnym amerykańskim żołnierzu, komandosie walczącym tylko o dobry byt kraju, posłusznie wykonującym rozkazy, który nie cierpi i nie odczuwa strachu. Żartuje z tematów, których innych raczej unikają. Wypowiada kontrowersyjne opinie, kiedy inny milczą. Dużą wadą książki jest ilość skrótowców pojawiających się w tekście. Nie wątpię w to, że J. Hartley oraz wszyscy inni żołnierze są znakomici w tym co robią i znają wszystkie możliwe skróty broni, organizacji itp., jednak dla czytelnika kompletnie nieznającym się na militariach to duże utrudnienie. Z tyłu książki znajduje się słowniczek, ale ciągłe zaglądanie do niego bardzo rozprasza w czytaniu. Podczas całej służby J. Hartley prowadzi bloga http://www.justanothersoldier.com/ , który pomaga nam w zobrazowaniu sobie niektórych wydarzeń, o których pisze w pamiętniku. Kilkakrotnie blog ten na rozkaz głównodowodzących był dezaktywowany, jednak J. Hartley ostatecznie postanowił za namową kolegów, pozostawić go w użyciu. Związku z tym spotkało go wiele przykrości, między innymi został oskarżony o ujawnianie tajemnicy wojskowej, złamanie Konwencji Genewskiej oraz nie wykonanie rozkazu dowódcy, co poskutkowało poważnymi konsekwencjami. Poświęcił się aby powiedzieć to, czego nie mówią środki masowego przekazu. Stereotypy mówią, że amerykański żołnierz to co najmniej Rambo. Jason Hartley to po prostu żołnierz. Moja ocena: 7/10

Ja jestem wyjątkowo niespotykanie spokojny człowiek. Niektórzy nawet twierdzą, że się przy mnie wyciszają, ale po tej książce gratisowej terapii dla rozedrganych emocjonalnie nie było, bo cały dzień mnie nosiło po kątach, wiadomości o kolejnym nieszczęściu w wieczornych programach informacyjnych roztrzęsienie pogłębiło, a język miałam pogryziony od powstrzymywania się przed dosadnością werbalną w ocenie mojej bezsilności wobec świata opanowanego ludzką głupotą i rządzonego prawami Murphy’ego, których skale odmierza ilość ich ofiar. Bo chyba tylko tak najogólniej mogę określić przyczynę mojego żalu, współczucia i poczucia bezsilności zsolidaryzowanych z poglądami Richarda Marcinko, głównego bohatera i współautora tej autobiografii. I za każdym razem, będzie to dla mnie Richard Marcinko, bom niegodna mówić mu, używając pseudonimów Scharkman, Dick Demolka, Świr czy Rogue Worrior zarezerwowanych dla przyjaciół. A wcale się na to nie zanosiło. O frogmanie, członku SEAL Team Two, twórcy i pierwszego dowódcy SEAL Team Six i Red Cell, uczestnika wojny w Wietnamie i Kambodży, czytałam już w "Snajperze" Howarda E. Wasdina i Stephena Templina, a potem w "Operacji Geronimo" Chucka Pfarrera, ale informacje na temat tego wyjątkowego mężczyzny, buntownika i outsidera były skąpe, ostrożne, żeby nie powiedzieć, bardzo dyplomatyczne i ograniczone właściwie do jednego, niezmiennie powtarzającego się wyrażenia, wymienianego również w innych źródłach informacji – kontrowersyjna postać. O matko! I to jeszcze jak kontrowersyjna! Gdyby ten przymiotnik można było stopniować powyżej stopnia najwyższego, trzeba byłoby stworzyć kilka dodatkowych poziomów z jednym zarezerwowanym tylko dla Richarda Marcinko. Sam o sobie mówił wojownik. Nie operator, nie tytułowy komandos tej książki, nie żołnierz, nie szef, ale właśnie wojownik. I coś w tym jest, bo tak naprawdę, po przeczytaniu jego szokująco-fascynujących wspomnień, mogę powiedzieć, że jest skrzyżowaniem ideałów średniowiecznego rycerza ze stylem działania współczesnego Rambo. Niestety urodzonym za wcześnie, ewentualnie nie w tym kraju, w którym dane mu było przyjść na świat w 1940 roku. W Ameryce lat 60., 70. i 80., która terroryzm znała z teorii i doświadczeń państw europejskich oraz Bliskiego Wschodu i w której wojownik urodzony do wojny i zabijania nie pasował do skostniałego, biurokratycznego, kastowego, sztywno zhierarchizowanego systemu wojskowego marynarki USA, do której wstąpił. Swoimi niekonwencjonalnymi poglądami na prowadzenie działań wojennych, postępowaniem wobec wroga, roli i miejsca SEALsów w strukturach wojskowych, zachowaniem się wobec przełożonych i nieskrępowanym normami etycznymi stylem wysławiania się, którego uczył się od najlepszych przełożonych marynarzy w tym „fachu”, dzięki któremu tekst w książce momentami wyglądał jak niebo usiane gwiazdami zamiast liter, wyrąbywał sobie drogę przez biurka urzędników przez całą wojskową karierę, gromadząc wokół siebie więcej wrogów niż przyjaciół, klnąc i rzucając się z pięściami na wyższych rangą, będąc przy tym krwiożerczym, bezwzględnym i podłym w taktyce, zastraszającym, terroryzującym, grożącym i wbijającym w ścianę oficerów jednostek konwencjonalnych. I wcale się tego nie wypierał. Na pytania: "czy nigdy nie poczuwałem się do winy – przecież tyle lat kantowałem system. Czy nie czułem się winny, że tyle przeklinałem? Czy nie czułem się winny z powodu brutalnych metod, jakie stosowałem, by osiągnąć to, co chciałem? Czy nie czułem się winny, wrabiając własnych dowódców w te straszne gówna?– mówi wprost – Na takie pytania miałem zawsze tę samą odpowiedź: winny? Absolutnie tak. Winny zarzucanych mi czynów. Winny tego, że swoich ludzi ceniłem wyżej niż biurokratyczne pierdoły. Winny tego, że wydawałem tyle pieniędzy, ile tylko potrafiłem zdobyć, na jak najlepsze wyszkolenie moich ludzi. Winny tego, że szykowałem się do wojny zamiast do pokoju. Wszystkiego tego rzeczywiście jestem winny. Mea culpa, mea culpa, mea maxima pier***ona culpa". Taki był właśnie Richard Marcinko. Zabójczy w wietnamskim błocie i w bagnie z urzędasami-gryzipórkami, jak ich czasami delikatnie nazywał, dodając – "Potrzebowaliśmy walecznych żołnierzy z jajami jak granaty, a dostaliśmy złamasów urzędasów". Obdarzony talentem w swoim fachu, ogarnięty pasją realizowaną w swoim zawodzie na przekór i wbrew systemowi, którą czułam w każdym słowie i każdym zdaniu tych wspomnień. Potrafił te emocje przelać na mnie, pokonując barierę czasową, geograficzną, płciową (feministkom nie polecam tej książki, bo dużo w niej „deserów” i ślicznych kwiatuszków przylepiających się do męskiego ciała!) i papierową. Team był jego rodziną i dla tej rodziny był w stanie zrobić wszystko, niczego i nikogo się nie bojąc. I nie są to puste słowa, co udowadniał to na każdej stronie tej książki w czynach. A wszystko to dla bezpieczeństwa Amerykanów i Ameryki, a na końcu każdego czytającego tę książkę. Mojego również. Jednak Marcinki nikt nie słuchał. Marcinkę trzeba było upupić (ugryzłam się w język!). Marcinkę trzeba było spuścić w dół w „nagrodę” za zasługi dla ojczyzny do więzienia na 21 miesięcy, bo Superman ratuje świat tylko w filmie, a w życiu realnym ważne są procedury, przepisy, podpisy, pieczątki, hierarchia, normy, medale, kariera, poprawność polityczna i raporty z ilością spinaczy zużytych przez SEALsów, a nie z ilością dziur w systemie bezpieczeństwa państwa, bezczelnie wytykającego wady i słabość stylu zarządzania przełożonych. Za każdym razem, kiedy Richard Marcinko przegrywał z systemem, ginęli ludzie. Tak było między innymi z zamachem na ambasadę USA w Bejrucie w 1983 roku, a potem (bo przecież nikt nie miał zamiaru uczyć się na błędach) w Kenii i w Tanzanii w 1998 roku, której okaleczony i osmolony budynek w Dar es Salaam miałam okazję oglądać kilkanaście miesięcy po tym wydarzeniu. Bezpośredni kontakt ze skutkami wojny zachwiał moim poczuciem bezpieczeństwa na zawsze. To kosmate uczucie zagnieździło się we mnie na dobre i wyłazi za każdym razem, kiedy czytam tego typu książki lub oglądam doniesienia z punktów zapalnych na całym świecie. Zyskana świadomość zagrożeń jest błogosławieństwem, ale i przekleństwem. Inaczej patrzę na problemy życia codziennego i inaczej reaguję na nie. Oczywiście te i kolejne wpadki niczego nie nauczyły wojskowych i rządzących Stanami. Richard Marcinko mógł sobie z więzienia wołać – "Ale co w sytuacji, kiedy jakieś supermocarstwo na przykład Stany Zjednoczone, staje naprzeciw kogoś takiego jak Muammar Kaddafi, Manuel Noriega czy Saddam Husajn? […] To wcale nie musi być fikcja. Wierzcie mi". W latach 90., kiedy pisał tę autobiografię, nikt jeszcze nie słyszał o Osamie Bin Ladenie. A kilka lat później skończyło się tak, jak musiało się skończyć i jak przewidział Richard Marcinko. Dniem 11 września 2001 roku, który na zawsze zapisał się czarną datą w historii USA. Podejrzewam, że był jedyną osobą, która nie była zaskoczona i zdziwiona rozwojem wydarzeń w Nowym Jorku i która mogła z czystym sumieniem spojrzeć rodzinom ofiar prosto w oczy. Na szczęście pozostawił po sobie krwawo zdobyte dziedzictwo – SEAL Team Six. Pozostaje mi tylko nadzieja, że Amerykanie tego nie sp***przą. Sorry. Nie zdążyłam ugryźć się w język, ale ta książka to same emocje. Niepospolity życiorys, niekonwencjonalnego człowieka opowiedziany niczym sensacja i thriller w jednym, "przy współudziale mistrza w przedstawianiu mrocznych sekretów CIA i służb specjalnych" – Johna Weismana, jak przeczytałam na okładkowym skrzydełku. Szkoda, że ludzie tak mało czytają, może zamieniliby Batmana, Spidermana, X-Mana i innych „manów” na Richarda Marcinkę. Bohatera z krwi i kości ratującego rzeczywisty świat. naostrzuksiazki.pl

"Snajper" Howarda E. Wasdina i Stephena Templina rozbudził we mnie ciekawość bezpośrednich relacji uczestników operacji z najgłośniejszych, spektakularnych i niebezpiecznych punktów zapalnych na świecie, a dokładniej tych z udziałem SEAL-sów. "Członkami najmniej licznych i najbardziej elitarnych oddziałów do operacji specjalnych w siłach zbrojnych Stanów Zjednoczonych", które dzięki nagłośnionym tego typu akcjom wychodzą z cienia. Niestety, wbrew własnej woli i wcale, ale to wcale im się ten rozgłos nie podoba. Jednak o ile "Snajper" był opowieścią jednego komandosa, przybierając formę autobiograficznej kariery w strukturach Navy SEAL-s, który pokusił się o odtworzenie na bazie własnych doświadczeń, prawdopodobnego scenariusza zabicia Osamy Bin Ladena, o tyle ta pozycja jest efektem wielu bezpośrednich relacji uczestników operacji jego likwidacji nazwanej Włócznią Neptuna, przekazanych autorowi książki, byłemu członkowi SEAL Team Six. To ważny szczegół w przypadku tej pozycji. Profil osobowości byłego komandosa i znajomość ludzi z tego środowiska, jak i własne jego doświadczenia, złożyły się na wiarygodny, chociaż momentami subiektywny i emocjonalny obraz współtowarzyszy i kolegów, polityki rządku amerykańskiego i samych polityków oraz najważniejszej postaci – Osamy Bin Ladena. Zanim jednak autor przeszedł do opisu przygotowań i przebiegu samej operacji Włócznia Neptuna, obszernie przedstawił rys historyczny dróg, jakie przebyły obie strony do momentu spotkania się w pakistańskim Abbottabadzie. I o ile informacje na temat historii powstania SEAL Team Six i systemu morderczego szkolenia ich operatorów były mi już bardzo dobrze znane ze "Snajpera", o tyle tutaj miałam okazję dodatkowo uzupełnić je o wykaz najważniejszych akcji, w których brali udział, z obszernie, niemalże sensacyjnie opisanym odbiciem kapitana Richarda Philipsa z porwanego statku Maersk Alabama przez somalijskich piratów. Uczucie bycia w środku wydarzenia, gdzie adrenalina podnosi się z każdą minutą, a sekundy trwają wieczność, i możliwością śledzenia kunsztu taktyki snajperów, znanej mi wcześniej tylko z doniesień programów informacyjnych – bezcenne! Zupełną nowością natomiast były dla mnie informacje na temat samego Osamy Bin Ladena, muszę przyznać, bardzo subiektywne. Autor zburzył mit tego charyzmatycznego założyciela i przywódcy Al-Kaidy, który łączył w sobie "czar wojownika z czymś w rodzaju głębokiej mistycznej religijności". Ukazał go jako miernego syna multimilionera, nieśmiałego, małomównego, nieumiejącego przemawiać publicznie, bez doświadczenia wojskowego, popełniającego nagminnie błędy organizacyjne i taktyczne w działaniach wojskowych, naiwnego i zmanipulowanego dla jego pieniędzy przez islamskich fundamentalistów przesiąkniętych nienawiścią do "Żydów, chrześcijan, szyitów, buddystów", a nawet kobiet, walczących nie tyle z chrześcijaństwem, ile z zachodnim, świeckim liberalizmem. No, ale co można napisać dobrego o człowieku, który "z radością oglądał w telewizji satelitarnej, jak 3000 osób zamienia się w popiół". Wtedy nawet dobra cecha kochającego i łagodnego ojca dla własnych dzieci, "który nie wahał się zabijać dziewczynek i chłopców na trzech kontynentach", zamienia się w zarzut. Pomimo tego subiektywnego spojrzenia biograficznego, autor starał się natomiast spojrzeć obiektywnie na całość zjawiska konfliktu określanego globalnym dżihadem salafickim przez pryzmat mentalności świata arabskiego, w myśl zasady – "Zobacz to oczyma swojego wroga". Świata, który stworzył i wyniósł na szczyt najbardziej znanego i poszukiwanego, współczesnego terrorystę. Sam opis jego zabicia ukazany oczami operatorów, bardzo emocjonujący, a jednocześnie dementujący narosłe wokół akcji plotki oraz odpierający liczne zarzuty, które pojawiły się w mediach, był jak dobra sensacja napisana przez samo życie. Przygotowania, procedury, kody porozumiewania się, żargon, nieuchwytna mowa ciała dla postronnych i styl działania operatorów, najnowocześniejsze wyposażenie militarne, to wszystko robiło na mnie duże wrażenie, ale było coś, co mnie oczarowało totalnie – opis helikoptera Stealth Hawk w akcji, którego piętnastotonową obecność "najpierw się czuje, a dopiero potem słyszy", a to, co się słyszy, odbiera w rytm bicia własnego serca, pracującego jak cichy wentylator. Poezja w prozie i wpis na listę marzeń o jego zobaczeniu na żywo. Co ja piszę, zobaczenia w ogóle, już o obserwacji w akcji nie wspomnę. Maszyna jest tak ściśle tajna, że mam na to szansę za kilka, może kilkanaście lat, kiedy Amerykanie postanowią go pokazać. Jego wizerunku strzegą do tego stopnia, że jest używany do szkoleń SEAL-sów tylko nocą. Tymczasem fani tworzą prawdopodobne modele i rysunki, powstałe dzięki takim opisom, jak w tej książce lub na podstawie opisów szczątków z ich katastrof. Jeden rozbił się w trakcie akcji zabicia Osamy Bin Ladena, a słynna scena w telewizji, pokazująca prezydenta Baraka Obamę i Hillary Clinton z dłonią na ustach w chwili przerażenia, ukazała ich reakcję na to właśnie wydarzenie, a nie, jak do tej pory sądziłam, na zabicie terrorysty. Ta książka to również trochę prywatna wojna autora z politykami, w której rzuca odważne, poważne, bezkompromisowe oskarżenia i zarzuty pod adresem amerykańskiego rządu, obciążając go odpowiedzialnością za wydarzenia z 11 września 2001 roku, jako "najbardziej tragiczną w skutkach porażką wywiadu w historii Ameryki". Bezlitośnie obnaża ciąg zdarzeń i popełnionych błędów, doprowadzających do tej tragedii począwszy od kłamliwej polityki na temat broni chemicznej w Iraku (a była nie tylko w Iraku, ale i w posiadaniu Al.-Kaidy!), poprzez "kumoterstwo, polityczna poprawność i niewiarygodną niekompetencję" decydentów z FBI i CIA, w których "roiło się od politycznych koneksji, ale mało było umiejętności", aż do samych polityków przedkładających korzyści partyjne i polityczne nad bezpieczeństwo USA. To właśnie dlatego autor miał problemy z wydaniem tej książki, a amerykańskie władze zakwestionowały jej prawdziwość. A ja jakoś bardziej wierzę autorowi, niż Barakowi Obamie, który w moich oczach stracił wiele jednym pytaniem skierowanym do SEAL-sów, uczestników Włóczni Neptuna podczas spotkania z nimi – "No to który z was zlikwidował Osamę, chłopcy?" Nie mogę uwierzyć, że ich prezydent wie o nich mniej niż jakaś Polka! Bo gdyby było inaczej, nigdy nie zadałby takiego pytania, a tak pozostaje niesmak, rozczarowanie i ŻENADA… Ta książka na pewno niweluje rozdźwięk pomiędzy percepcją opinii publicznej, doniesieniami mediów i tym, co przyznaje rząd, a prawdą widzianą w terenie, a jednocześnie uzmysławia skalę kłamstw, jakimi jestem karmiona. To są te momenty, w których widzę przewagę błogosławieństwa nad niebezpieczeństwem działalności portalu WikiLeaks. naostrzuksiazki.pl

Kolejna bardzo dobra książka o Sealsach, ich treningu, szkoleniu, piekielnym tygodniu i snajperskiej działaności (choć tej jest dosyć umiarkowanie. Całość zmieszczona szczegółowym opisem wydarzeń w Mogadiszu w październiku 1993 zekranizowana przez mistrzowskiego Scotta.

Mam ogromny sentyment do tej historii przez serial, który widziałam lata temu. Ambrose nie tylko opisał szlak bojowy, on oddał głos ludziom, których odwaga i więź są po prostu nie do opisania. Płakałam, czułam lęk i dumę razem z nimi. To jedna z ważniejszych książek o wojnie, jaką kiedykolwiek miałam w rękach.

„Bardzo dobra książka” Matthew Parker wykonał kawał dobrej roboty, przygotowując się do opisu zmagań o „Monte Cassino”. Książka w przystępny sposób opowiada jak doszło do tej bitwy. Całość skupia się na działaniach wokół klasztoru, ale ważniejsze inne „fronty” (np. przyczółek pod Anzio – operacja Shingle) też zostały opisane. Oczywiście ich opis jest zaledwie zarysem i telegraficznym skrótem w stosunku do Monte Cassino. Książka wypełniona jest wspomnieniami świadków tamtych zdarzeń. Większość stanowią wspomnienia żołnierzy alianckich, ale sporo miejsca poświęcono Niemcom. Dość wymownym jest zakończenie książki, gdzie autor podaje przykłady wpływu koszmaru wojny, na cywilne życie żołnierzy. W publikacji jest obalonych wiele mitów, jednocześnie autor nie stroni od prawdziwych drastycznych opisów pola walki. Jeśli chodzi o wkład Żołnierzy Polskich – został on przedstawiony w zadowalający sposób. Znalazło się też miejsce na opis dość trudnej sytuacji całej Armii Generała Andersa. Tekstowi głównemu towarzyszą liczne, dobrze wykonane mapy, jest też kilkadziesiąt wkładek ze zdjęciami. Wydanie staranne w twardej szytej oprawie, na ekonomicznym papierze. O całość zadbało wydawnictwo Rebis. Polecam książkę każdemu, kto chciałby poznać prawdę o tamtych czasach.

„Kto sieje wiatr... Opowieść żołnierza dywizji SS Totenkopf” autorstwa Herberta Brunneggera to według mnie wstrząsająca, chwilami wzruszająca i szczera relacja z doświadczeń żołnierza, który służył w jednej z najbardziej kontrowersyjnych jednostek Waffen-SS. Książka ta oferuje głęboki wgląd w codzienne życie, przemyślenia i moralne dylematy osoby, która brała udział w działaniach wojennych, jednocześnie będąc świadkiem i uczestnikiem dramatycznych wydarzeń. Brunnegger z odwagą i bez upiększeń dzieli się swoimi przeżyciami. Czytałem z dużym zainteresowaniem przeżycia, tego młodego żołnierza, bo kiedy wstąpił w szeregi Totenkoph SS miał niespełna 16 lat. Myślę że większość czytających z dużym uprzedzeniem podeszło do tej pozycji, tylko dlatego że służył w takiej a nie innej formacji. Moim zdaniem trzeba pamiętać, że nie każdy żołnierz SS był tym najgorszym. Zapewne autor nie wspomniał w swojej publikacji wszystkiego, może też chciał się w jakiś sposób oczyścić, ale uważam że warto przeczytać i wyrobić sobie własne zdanie. Wojna to najgorsze zło, jakie może się przytrafić drugiemu człowiekowi i po każdej stronie mamy niepotrzebne ofiary cywilne i wśród żołnierzy, bo większość to młodzi mężczyzni, gdzie dopiero zaczynało się ich życie.

Lata 70-te to niesamowity okres pełen aktów terrorystycznych, zamachów bombowych, porwań organizowanych w Europie i na Bliskim Wschodzie przez np. Czarny Wrzesień, Baader-Meinhoff, OWP czy al-Fatah. Książka to ciekawy i dość szczegółowy zapis akcji agentów Mossadu ścigających organizatorów zamachu na izraelskich sportowców podczas Igrzysk w Monachium w 1972 roku. Fragmentami to wręcz podręcznik o tym jak być agentem i przy okazji egzekutorem. Na kanwie książki powstał film Stevena Spielberga.

Świetna książka, pełna akcji i trzymająca w napięciu. Realistyczny opis scen batalistycznych, a także realiów życia w tak specyficznym miejscu jak Afganistan. To nie tylko opis działania jednostek amerykańskich, ich taktyki czy podziału ról poszczególnych specjalności, ale także historia ogromnej przyjaźni towarzyszy broni, rozterek, wątpliwości oraz niszczycielskiego wpływu wojny na młodych ludzi w mundurach. Polecam

Pierwszy oglądałem świetny film nakręcony w 1977 roku przez Richarda Attenborough z udziałem takich sław jak Robert Redford, Sean Connery, Gene Hackman i Anthony Hopkins uważany jest za arcydzieło sztuki filmowej. Autor, jako korespondent wojenny przedstawia szczegółowy przebieg operacji " Market Garden ", od planowania przez błędy i niekompetencję dowództwa ( tym jego arogancji ), aż po bohaterstwo walczących żołnierzy. Książka szeroko opisuje udział 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. St. Sosabowskiego, który, tak nawiasem mówiąc, stał się " kozłem ofiarnym " nieudanego przedsięwzięcia. Tytuł książki nawiązuje do wypowiedzi gen. F. Browninga oznaczający, że ostatni z celów operacji ( most w Arnhem ) był zbyt odległy do zdobycia. POLECAM !!!

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że książka to spisana relacja niemieckiego snajpera z czasów drugiej wojny światowej. Mamy zatem wspomnienia żołnierza, oczywiście stawiającego go w jak najlepszym świetle, pomijającego różne "niewygodne" aspekty, ludobójstwo jakiego dopuściło się niemieckie wojsko na froncie wschodnim, a do tego spisane przez inną osobę, co wpływa akurat na styl książki. Jest to zatem książka relacjonująca wspomnienia snajpera, który na front trafił jako ochotnik, który po osiągnięciu pełnoletniości zgłosił się do służby w Wehrmachcie. Po szkoleniu, jako strzelec górski, obsługujący ciężki karabin maszynowy, szybko ujawnił swoje zdolności strzelca wyborowego i został snajperem. Walczył od lipca 1943 roku aż do samej kapitulacji i szczęśliwej dość ucieczki do domu. Biorąc pod uwagę, że są to wspomnienia snajpera, to jest to tytuł dość wyjątkowy, a opisy walk wydają się bardzo wiarygodne, poparte także licznymi zdjęciami z opisywanych wydarzeń, ludzi. Sporo jest ciekawostek, realiów służby, walki, relacji między żołnierzami. Jak to już nie pierwszy raz czytając wspomnienia niemieckich żołnierzy, znajdziemy tu nieskrywaną pogardę dla przeciwnika. Nawet jeśli we wspomnieniach znajdzie się docenienie żołnierskich walorów, to w sposobie określania radzieckich żołnierzy, wyczytać można pogardę, traktowanie z wyższością. Chociaż w pewien sposób często dotyczyło to żołnierzy walczących na różnych frontach. Oczywiście nieporozumieniem jest szukanie w tych wspomnieniach refleksji o nazizmie, o ludobójstwie, obozach, jakiegoś poczucia winy. To raczej spojrzenie na nieludzką, okrutną wojnę, którego uczestnik mówi w sposób bezpośredni o bezlitosnej walce, o znieczuleniu, o swoim sposobie walki, przecież fascynującym choć kontrowersyjnym. Niektóre fragmenty są bardzo filmowe, pełne akcji, czyta się to rewelacyjnie, także ze względu na przyjętą narrację trzecioosobową, bo autor spisał wspomnienia tytułowego snajpera i podaje je jakby zbeletryzowaną biografię obejmującą okres od szkolenia do końca wojny. To bardzo dobra rzecz, wolna od natrętnej propagandy, raczej pomijająca ludobójcze epizody oddziałów, w których służył tytułowy snajper. I napisana i wydana oryginalnie już kilkadziesiąt lat po wojnie. Niemniej to bardzo ciekawy obraz koszmaru frontu wschodniego i zaciekłości toczonych tam walk.

Jeden z lepiej przeprowadzonych wywiadów rzek jakie miałem okazję przeczytać. Tej książki się nie czyta, ją się chłonie. Można osobiście przekonać się o legendarnej już charyzmie generała, a jednocześnie zobaczyć człowieka, który miał swoje zalety i słabości (lojalność, zawziętość, szczodrość, narcyzm). Najciekawsze, że ten prlowski aparatczyk nie godził się na standardową polską bylejakość i po zmianie ustroju w nowej dla siebie rzeczywistości uparcie parł do przodu, czego efektem jest dziś j.w. 2305 "GROM". Posiadam niniejszą książkę od 2014 i przynajmniej raz do roku do niej wracam - niech to świadczy o jej wartości. Siła i Honor Panie Generale.

Początek książki bardzo mnie zafascynował. Dowiadujemy się jak rozpoczyna się historia zostania żołnierzem specjalnym w armii USA. Następnie nagle dostajemy część opowiadają o akcji Włócznia Neptuna- jak się do niej przygotowywano i jak przebiegła. Końcówka natomiast jest bardzo przyspieszona i w tym aspekcie czuję utracony potencjał. Książka jest napisana w porządku. W prostym języku przedstawia częściowo życie NavySeal’a, o której zwyczajny człowiek nie miałby szansy się dowiedzieć, w oparciu o historię tego człowieka i przede wszystkim jego emocje. Choć momentami mnie nużyła. Może mieć na to wpływ też to, że nie za bardzo mnie interesuje w takich historiach aspekt militarny a bardziej polityczny. Natomiast dla osób, które interesują się jednostajnymi specjalnymi książka będzie dobrym wyborem :)

„Rozdarty Naród” autorstwa Cholewczyńskiego to wnikliwe spojrzenie na złożoną historię i tożsamość polskiego społeczeństwa w trudnych momentach dziejowych. Autor umiejętnie łączy perspektywę historyczną z analizą społeczno-polityczną, ukazując, jak głębokie podziały – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne – wpływały na losy kraju. Książka wyróżnia się starannym opracowaniem źródeł oraz przystępnym, choć rzeczowym stylem narracji. Dzięki temu czytelnik może nie tylko poszerzyć swoją wiedzę o kluczowych wydarzeniach i postaciach, ale także zyskać szersze zrozumienie przemian, które kształtowały polską tożsamość. Choć niektóre fragmenty mogą wydać się mocno szczegółowe, całość pozostaje ważnym głosem w dyskusji nad dziedzictwem i współczesnym znaczeniem historii Polski.

Wracam do książki z okazji przypadającej w tym roku rocznicy 80-lecia wyzwolenia Bredy. Praca o I dywizji pancernej Generała, który nie przegrał żadnej bitwy. O człowieku, którego kochali jego żołnierze. Który kazał się pochować wśród swoich podkomendnych na cmentarzu wojskowym w Bredzie. "Był jedynym polskim generałem walczącym w II wojnie światowej, który dożył czasów odzyskania przez Polskę wolności i jedynym, który za życia doczekał się oficjalnego uznania za bohatera wojennego". Książka bogata jest w załączniki, statystyki, które dopełniają treść książki. Marsz jednostki opisywany jest skrupulatnie, miejscowość po miejscowości z godzinami i minutami. Dla znających historię - nie jest to pozycja wolna od wad i niedociągnięć. Mimo to warto poznać punkt widzenia zachodniego historyka na sprawy polskie.

Do sięgnięcia po książkę zmotywował mnie przede wszystkim film o wspomnianym tytule, jak również liczne pozytywne opinie. Jest to moja pierwsza książka Roberta Bowdena i mówiąc szczerze oczekiwałem po niej możliwie szczegółowego oraz wiarygodnego opisu "bitwy o Mogadiszu". W ujęciu ogólnym, publikacja nie zrobiła na mnie piorunującego wrażenia. Tak więc, do "top 10" jej nie zaliczam. Jednakże, moje wspomniane oczekiwania spełniła. Autor bardzo skrupulatnie, wręcz minuta po minucie opisuje przebieg wydarzeń. Dodając, dla kontekstu opis wydarzeń poprzedzających i "post factum". Napisanie "helikoptera" wymagało ogromnego nakładu pracy, zaangażowania, lecz także szczęścia (m.in. dotarcie do operatorów Delty). Na uznanie zasługuje także fakt, że Bowden pofatygował się do samego Mogadiszu i dołączył do książki perspektywę strony przeciwnej. "Ale", czyta się ją ciężko, ponieważ wspomniany szczegółowy opisy przebiegu wydarzeń wymaga silnej koncentracji. Aby się nie pogubić w całym opisie, zwłaszcza uczestników bitwy. I chyba największym minusem książki, jest bardzo skromny zasób ilustracji. Szczególnie, brakuje mapek, które pomogłyby czytelnikowi w orientacji miasta. Podsumowując, dla miłośników historii po upadku ZSRR książka warta przeczytania. To samo dotyczy osób zainteresowanych amerykańskimi "Special Force". Poleciłbym, ją także jako przykład dobrego reportażu pola bitwy. Jednakże, nie do końca warta swojej ceny ze względu na wspomniane braki.

Ta książka zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Po jej skończeniu siedziałam jak wryta przez parę minut. Poruszyła mnie do głębi, a nigdy nie byłam fanką tego typu literatury. Była dla mnie inspiracją do sięgnięcia po inne książki o polskich "lotnikach", jak i wybrania się pierwszy raz w życiu na airshow. Szczerze polecam - to jedna z tych pozycji, które niespodziewanie skradły moje serce.