Rysowanie postaci. Od teorii do praktyki.

"Prehistoryczni Szamani" zahacza bardziej o książkę popularno-naukową niż naukową, ale dalej to dobra pozycja dla ludzi interesujących się tematem prehistorycznych religii. Kiedy została wydana, zderzyła się z dużą krytyką, ale obecnie wyrażane w niej poglądy są znacznie bardziej powszechnie akceptowane, głównie przez dorobek naukowy samego autora.

Potężne kompendium wiedzy na temat książki. Autor przedstawia tu historię książki od czasów najdawniejszych, czyli w zasadzie od momentu stworzenia systemów pisma, aż do czasów powojennych. Okres XX wieku traktuje zresztą trochę po macoszemu, bardzo ogólnikowo - usprawiedliwiając się tym, że są to czasy jeszcze zbyt bliskie, aby nabrać do nich odpowiedniego dla badacza dystansu. Nie jest to jednak podręcznik akademicki, choć styl pisania zmusza czytelnika do skupienia i jednak wymaga posiadania pewnej wiedzy na temat opisywanych zagadnień. Zawarto tu bardzo szczegółową analizę tego, jak zmieniała się książka przez stulecia - jej formy, użyte materiały, wielkość, czcionki, rodzaje opraw i ich zdobnictwo. Informacji jest naprawdę multum i momentami trzeba dużego samozaparcia, żeby przedrzeć się przez gąszcz nic nie mówiących nazwisk introligatorów, wydawców, księgarzy itp. Ale cóż, to wszystko są informacje nierozerwalnie związane z zagadnieniem tytułowym, więc można jedynie skłonić głowę z szacunku dla olbrzymiej pracy, jaką w to opracowanie włożył autor. Choćby nawet większość czytelników omijała niektóre partie tekstu, uznając je za niekoniecznie przydatne dla swoich potrzeb...

Co jeśli autor jest równocześnie architektem i rysownikiem, a pisze o dziejach budownictwa? W tej niesamowitej książce rysunki odgrywają równoważną rolę z tekstem, Knothe świetnie i zabawnie tłumaczy zarówno skomplikowane problemy techniczne, jak i trendy estetyczne architektury.

Zacznę może od małej wskazówki: jeśli myślisz, że to książka w stylu Thorwalda mylisz się. Więc o czym są "Podłe ciała"? Myśląc o rozwoju medycyny jako nauki człowiek ma przed oczami bohaterów w lśniąco białych fartuchach, których błyskotliwy geniusz pokonuje coraz to kolejne choroby, jednak często przemilczaną kwestią jest droga, która prowadzi do tych odkryć. Eksperymenty medyczne należy przeprowadzać - to jest poza wszelką dyskusją - inaczej jakikolwiek rozwój medycyny byłby niemożliwy, jednak na pytanie na kim i jak je przeprowadzać na przestrzeni wieków udzielano różne odpowiedzi i o tych etycznych dylematach pisze autor. Tak więc każdy kto oczekuje jak u Thorwalda opisu sylwetek osób i szczegółowych historii opowiedzianych niczym dobry kryminał może się zawieść. Od Kocha i Hipokratesa częściej głos zabierają tutaj Kant i Foucault. Sam fakt ile słynnych filozofów poświęcało swoje dzieła tematyce medycznej jest zadziwiający. Jak łatwo się domyślić książka nie będzie ściśle chronologicznie opisywała dzieje doświadczeń medycznych, lecz każdy rozdział dotyczy pewnego zagadnienia, które jest rozpatrywane przez pryzmat różnych wieków i omawiane poprzez cytaty wielu wybitnych myślicieli. Ta zaskakująca początkowo treść książki czyni ją trudną w ocenie. Z jednej strony czytelnik czuje momentami niedosyt, kiedy to autor przeskakuje z jednego wydarzenia do następnego tak naprawdę nie opisując żadnego od początku do końca. Czytelnik na próżno będzie tu szukał opisu kariery przytaczanych naukowców. Rozdział składa się tu z mnóstwa małych wzmianek o eksperymentach oraz rozbudowanej analizy moralnego uzasadnienia takich środków. Niestety autor gubi się w nadmiarze przytaczanych fragmentów i cytatów co skutkuje chaosem i powierzchownym omawianiem historycznego i naukowego tła wydarzeń, co jest wielką szkodą, gdyż temat książki jest naprawdę fascynujący i dotychczas zbyt mało opisywany. Choć spodziewałem się czegoś zupełnie innego nie jestem całkowicie zawiedziony lekturą tej pozycji. Naprawdę rozbudowane analizy problemów moralnych przed jakimi stali badacze na przestrzeni wieków pozwalają spojrzeć na wielkie odkrycia medycyny z zupełnie innej perspektywy. Pragnę zaznaczyć, że etyka badań naukowych to także w czasach współczesnych problem bardzo ważny, o którym nie należy zapominać w drodze do coraz to bardziej spektakularnych dokonań. Dla kogo jest ta książka? Nie jest to na pewno lektura tak wciągająca jak dzieła Thorwalda, lecz raczej pozycja skierowana do osób konkretnie zainteresowanych i/lub związanych z zagadnieniami etyki oraz eksperymentów medycznych. Dla osób które się takowymi zajmują jest to na pewno cenna pozycja, lecz dla laika lektura ta nie wniesie niczego naprawdę nowego, gdyż autor ani nie szokuje naprawdę niespodziewanymi rewelacjami ani nie proponuje nowatorskich rozwiązań. Książka dla wytrwałych znawców tematu.

Skandynawistyka w Polsce nie może się pochwalić zbyt dużym dorobkiem. Dlatego też, każda praca w tej materii jest na wagę złota. Nie od dziś wiadomo, że historie o mężnych wojownikach z rogami na hełmach rozpalały wyobraźnię niejednego miłośnika muzy Klio. Widać to także po dużej popularności ostatnich seriali ich dotyczących, które często biją rekordy oglądalności. Jakkolwiek zazwyczaj mają się nijak do rzeczywistości historycznej, to masowa kultura, rządząc się swoimi prawami, domaga się przypominania jej o podbojach długowłosych łupieżców z północy. W 1970 roku na polskim rynku wydawniczym pojawiła się znakomita popularnonaukowa książka pióra językoznawcy Mariana Adamusa. Pomimo tego, iż liczy sobie już ponad 50 wiosen, w dalszym ciągu stanowi podstawę, na której może się oprzeć każdy, kto zapragnie zgłębić swą wiedzę o tym fascynującym przedmiocie. "Tajemnice sag i run" to - jak to określił autor we wstępie - podróż w czasie do miejsc i wydarzeń, które minęły bezpowrotnie, ale które odcisnęły sobą (zarówno w sferze kultury duchowej jak i materialnej) niezatarte piętno historyczne nie tylko na państwach skandynawskich, ale także w całej Europie, Azji (Konstantynopol) i Ameryce Północnej. Konstrukcja pracy jest bardzo klarowna i przystępna. Marian Adamus był nie tylko znawcą języków skandynawskich i runologiem, ale też bardzo dobrze władał językiem ojczystym, czego efektem jest książka, która ani na chwilę nie nudzi. A przecież to największy sukces w popularyzowaniu nauki! Czegóż to nie dowiemy się z kart dzieła. Mamy tutaj wiadomości o religii Normanów, o ich piśmie (runy),o kulturze materialnej, obyczajach, prawie, historii, podbojach, odkryciach i wiele innych. Wszystko bardzo zgrabnie ubrane w zwięzłe, acz treściwe rozdziały. Informacje o historii autor przeplata umiejętnie danymi o ludziach, którzy ją tworzyli i o historykach, których prace pozwalają nam się z nią bliżej zaznajomić. Do najciekawszych należą te, dotyczące rozwoju runologii jako gałęzi językoznawstwa oraz, często naprawdę sensacyjne, opisy odkryć najważniejszych zabytków z napisami runicznymi i zawiłe koleje związane z ich interpretacją. Nad wszystkim królują oczywiście sagi. Ich ojczyzną jest Islandia. Niesamowite opowieści skaldów, przekazywane onegdaj z ust do ust, spisywane dopiero od początku XIII wieku, stanowią doskonały przykład na połączenie historii z poezją, finezji z wiadomościami z życia wziętymi, których prawdziwość współczesna nauka coraz częściej w coraz szerszym wymiarze potwierdza. Reasumując, praca Mariana Adamusa to świetne preludium do dalszych studiów nad Skandynawią. Polecam każdemu zaczynać od niej tę podróż.

Pozycja niszowa ale zabierająca się za interesujący wycinek historii. Książka podzielony jest na cztery rozdziały. Im pod względem rzeczowym, autor przyporządkował chronologię. Od czasów prehistorycznych do okresu po II wojnie światowej. Na koniec około dziesięć stron bibliografii podzielona tematycznie. Zadowalająca jest wiedza autora i krytyczne podejście do źródeł. Mimo ponad 200 stron, obfita jest w naprawdę ciekawe informacje i rozważania. Pastoureau wytłuszcza nieustannie problemy wynikające z badań nad historią barw, przy czym bierze poprawkę na pojmowanie koloru w przeszłości. Ewolucję dobrze eksponuje i tłumaczy. Nieoczywistym jest, że do XVII wieku kolor niebieski był barwą ciepłą, jak myśmy dzisiaj określili. Widać, że kośćcem książki jest rozprawa o tytułowym kolorze w kontekście średniowiecza i postrzegania barwy w okresie Reformacji. Tutaj możemy mówić o gros treści pracy. Oczywiście uwagę poświęca też pozostałym epokom w ramach ujęcia syntetycznego. Ale są drugoplanowe w stosunku do całej reszty. Styl autora bynajmniej nie przeszkadza w zrozumieniu tekstu. Język jest jaskrawy i nie sprawia problemów ze zrozumieniem. Tym bardziej, że zagadnienie jest klarownie tłumaczone a myśl rozwijana. Edytorska część książki w większości jest dobrze wykonana. Zdarzają się momentami błędnie napisane słowa lub mające literówki. Na szczęście zdarzają się sporadycznie bo całościowo jest poprawnie przeredagowana. Mimo sygnalizacji ze strony francuskiego historyka, że jego praca naukowa ma być asumptem dla innych uczonych badających tę tematykę to jednak czuć niedosyt. Głównie z uwagi na koncentrację na symbolice średniowiecznej, a zwłaszcza religijnej. Mało uwagi poświęcono tego, jaką funkcję kolor pełnił w państwowej administracji czy organizacji wojskowej. Owszem, jest to poruszone przy barwach narodowych Francji, postrzeganie kodów przez społeczeństwo. Ale w porównaniu do alegorii koloru w chrześcijaństwie, można potraktować jako taką rozbudowaną ciekawostkę. W dodatnim bilansie wypada na koniec wspomnienie o innych kręgach kulturowych na świecie. Ameryka Łacińska i Południowa, Afryka, Japonia. Oczywiście w tej ostatniej autor porusza jedynie wątek współczesny. Rekomenduję bezapelacyjnie książkę. Czyta się płynnie, nie nudzi a wręcz wciąga. I ma przyzwoity przekład z francuskiego na polski. Jest to nietypowa pozycja i ze względu na unikalną zawartość, zamiast 7 otrzymuje 8 gwiazdek. Ma też inne prace o tej tematyce, a też dotarły do mnie wieści o pracy Rzepnickiej i Uco. Jednak Pastoureau ujmuje historyczną funkcję koloru i to konkretnego tj: niebieskiego. Podczas gdy tam kolory są tematem ogólnym bez większego spotlight'u dla jednego wyróżnianego.

Bardzo ciekawa ksiązka warta poznania. Teza że Polska była stworzonym przez Wikingów trzeźwym projektem ekonomicznym opartym o najlepiej im znaną dzialalnosc czyli odławianie niewolników sprzedawanych na Wschód przez największy hub w Pradze wydaje się najbardziej prawdopodobną, analogicznie do historii Rusi która przez Nestora została duzo konkretniej opisana. Oczywiscie szczegóły są dyskusyjne ale taki obraz jest calkowicie racjonalny w przeciwieństwie do pomysłu stworzenia państwa dysponujacego dużą i elitarną armią gromiącą chocby Germanów pod Cedynią z niczego. Ciekawe byloby badanie DNA siostry Chrobrego Świętosławy/Storady pochowanej w Winchester jako pewnego źródła genów. To by rozwialo wszelkie wątpliwosci.

Książka przedstawia w zwięzły i skrótowy sposób pewne ważne elementy świata średniowiecznego, które w jakiejś formie przetrwały przez wiele wieków. Autor wybrał formę haseł, opisując zjawiska, postacie, budowle. Forma i skrótowość przynosi na myśl naukową ściągę. Naukową z tego względu, że dzieło jest okraszone przypisami i posiada bogatą bibliografię. Książka wartościowa, szczególnie dla studentów czy osób zainteresowanych średniowieczem, jednak by dobrze przyswoić treści w niej zawarte trzeba być skupionym i mieć trochę silnej woli w zapasie. Hasła częściowo odnoszą się do siebie, ale głównie funkcjonują w oderwaniu, co sprawia, że ma się wrażenie, jakby czytało się encyklopedię. Autor w poszczególnych hasłach najpierw przedstawia pokrótce genezę danych zjawisk, rzeczy, postaci... ich miejsce w świecie średniowiecznym i dalej ich ewolucję na przestrzeni wieków. Wszystko to jest jedynie naszkicowane, więc po przeczytaniu tego dzieła ma się silne wrażenie, iż trzeba sięgnąć do źródeł przedstawionych w bibliografii.

Byłem studentem Pana Profesora i do dziś jestem pod wrażeniem jego wykładów. Książka siłą rzeczy nie będzie tak porywająca ale i tak czyta się ją rewelacyjnie. Napisana jest w bardzo przystępny sposób. Pozycja obowiązkowa dla wszystkich studentów ekonomii i historii. Sam bardzo często do niej wracam.

Jan Wróbel ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, pracował jako nauczyciel i dziennikarz. „Historia Polski 2.0: Polak, Rusek i Niemiec… czyli jak psuliśmy plany naszym sąsiadom” przybliża wybrane epizody z historii Polski między 1604 r. (Dymitriady) a 1989 r. (upadek komunizmu). W założeniu robi to w humorystyczny i lekkostrawny sposób. Nawet układ graficzny książki w wielu miejscach nawiązuje do interfejsu stron internetowych czy mediów społecznościowych. Książka dostarczyła mi nieco rozrywki, ale nie pamiętam z niej już prawie nic, w porównaniu do pozostałych wymienionych w tym tekście. Poza tym tylko część żartów autora odebrałem jako rzeczywiście śmieszne. W kategorii „Historia Polski na wesoło” zdecydowanie bardziej polecam książeczkę „Historia Polski dla menedżerów”, której autorami są Andrzej Mleczko i Andrzej S. Nartowski. Jest bardziej ogólnikowa (bo przy podobnej objętości obejmuje czasy od pierwszych Piastów),za to rozbawiła mnie znacznie bardziej.

Istniejąca przez wieki zabytkowa substancja miejska gdańskiego Głównego Miasta została zniszczona w roku 1945. Powojenna odbudowa tej części Gdańska była zadaniem niełatwym i budzącym wiele różnego rodzaju kontrowersji natury tak architektoniczno-urbanistycznej, jak i politycznej. Jacek Friedrich znakomicie ujął te problemy w swojej monografii. Ukazał bowiem nie tylko dyskusję wokół kształtu odbudowy i jej urzeczywistnienie (ze szczególnym uwzględnieniem sporu „szkoły historycznej” i „szkoły twórczej”),ale zarazem podjął temat tzw. „oswajania miejsca” przez napływową ludność polską i pokusił się o ocenę całego dzieła odbudowy. Bardzo mocno wyeksponował znaczenie czynnika ideologicznego, w oparciu o który władza ludowa dokonywała rekonstrukcji zabytkowego obszaru Głównego Miasta: dla mnie jako historyka, uwypuklenie tego aspektu stanowi jedną z większych zalet tej książki. „Odbudowa Głównego Miasta...” jest publikacją w pełni naukową, stanowi bowiem zmodyfikowaną wersję doktoratu Autora obronionego w roku 2000 na Uniwersytecie Gdańskim. Bazę źródłową stanowią archiwalia, wspomnienia uczestników odbudowy (warto zaznaczyć: nie tylko te opublikowane, bowiem część informacji uzyskano dzięki rozmowom z tymi osobami) oraz artykuły prasowe z tego okresu. Wszystko to daje bardzo kompletny szeroki obraz całości ujętego w tytule pracy problemu. Tekst uzupełniają liczne fotografie, mapy oraz architektoniczne projekty dotyczące tego bardzo ważnego dla Gdańska okresu. Wymienię choćby rysunki ukazujące zamysł zbudowania na wylocie Drogi Królewskiej socrealistycznego Pałacu Kultury, szczęśliwie niezrealizowanego. Książka podzielona jest na osiem rozdziałów, które dzielą całość tematu na części – zaskakująco to może zabrzmi – tematyczno-geograficzne. Po rozdziałach poświęconym kwestii wspomnianego już „oswajania miejsca” oraz dyskusjami (na najwyższym państwowym szczeblu!) nad odbudową Głównego Miasta, Autor przechodzi do przedstawienia problemu odbudowy kolejnych fragmentów zabytkowego centrum. Są to odpowiednio: kwartał między Długą, Pocztową, Ogarną i Garbarami, Droga Królewska, ulica Szeroka, ulica Straganiarska i Targ Węglowy. Swoistym podsumowaniem całości jest rozdział ósmy, w którym Friedrich wypowiada się na temat urbanistyki zrekonstruowanego obszaru. Współczesna zabudowa Głównego Miasta nie stanowi prostej kontynuacji zabudowy przedwojennej - taka jest zasadnicza teza niniejszej pracy. Friedrich nie jest jednak krytykiem dzieła odbudowy zabytkowego centrum Gdańska, choć w wielu punktach ocenia ją negatywnie punktując na przykład zaniedbania dotyczące budynków częściowo zachowanych, bo „pieniądze były na odbudowę, a nie na remonty”. Porusza też aktualną obecnie kwestię Podwala Przedmiejskiego i odcięcia Głównego Miasta od Starego Przedmieścia. Autor wykazuje się świetną znajomością tematu, a jego słowa mają oparcie w źródłach. „Odbudowa Głównego Miasta...” to świetna książka. Stanowi bardzo dobre połączenie wysokiego poziomu merytorycznego i dobrze poprowadzonej narracji. Podejmuje zresztą temat istotny dla wielu gdańszczan: problem tożsamości mieszkańców i autentyczności miasta. Taka jest właśnie dla mnie. Nie tylko dla tego, że na okładce widać kamienicę, w której kiedyś mieszkałem. Myślę, że zagadnienie odbudowy i cały złożony problem migracji po roku 1945 dotyczy nie tylko mieszkańców Gdańska, ale też wszystkich Polaków, którzy chcąc nie chcąc żyją w państwie ukształtowanych przez te właśnie wydarzenia. Tomasz Babnis

Książka nie jest tak zabawna jak wynikałoby z opisu na okładce, więc jeśli ktoś właśnie tego oczekuje, to może się zawieść. Chyba że nie doceniłam sarkastycznego podejścia autora. Dla mnie osobiście najzabawniejsze było kalendarium na końcu. Część historii mnie zaskoczyła, ale większość była jednak (miłą) powtórką z lekcji historii w liceum. Niektóre fragmenty wydawały mi się zbyt mocno rozciągnięte.

Autor opiuje w książce mity i historie dotyczące rodu Wolsungów - szczególnie mniej znanych bohaterów. Przy okazj iprzekazuje wiedzę o mitologii północy, jej rozwoju, archeologii i wielu innych kwestiach zwązanych z ludami germańskimi. Ciekawa i fajnie napisana pozycja.

Zacznijmy od tego kim jest autorka i czym się zajmuje? Ewa Domańska to polska historyk i teoretyk historiografii. Autorka i redaktorka książek prezentujących najnowsze nurty w humanistyce i naukach społecznych. Przewodnicząca „International Commission of Theory and History of Historiography”, członek komitetu międzynarodowej fundacji "Imitatio. Integrating Human Sciences" oraz Tutor Akademii „Artes Liberales", laureatka programu "Mistrz" (Fundacja na rzecz Nauki Polskiej). Jest absolwentką Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W 1995 roku uzyskała stopień naukowy doktora, pracując pod kierunkiem Jerzego Topolskiego na UAM, Haydena White’a (na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley oraz University of California at Santa Cruz) oraz Franka Ankersmita (na Rijksuniversiteit Groningen). Stypendystka Fundacji Fulbrighta (1995-1996, UC Berkeley) i Fundacji Kosciuszkowskiej (2000-2001, Stanford University). W roku 2007 uzyskała tytuł doktora habilitowanego, zaś w 2010 profesora UAM. Od 2002 roku visiting professor w Department of Anthropology Stanford University (tam także od 2009 research affiliate The Europe Center i affilialted faculty w Center for Russian, East European & Eurasian Studies (CREEES). Ewa Domańska interesuje się niekonwencjonalnymi tendencjami w badaniach historycznych (m.in. historią antropologiczną, historią postkolonialną, nową historią materialną, historia środowiskowa, historią wielogatunkową, historią i krytyką sztuki oraz historią nie-antropocentryczną),multidyscyplinarnym podejściem do budowania wiedzy o przeszłości (szczególnie relacjami historii z antropologią kulturową, archeologią, krytyką sztuki oraz literaturoznawstwem). W ciągu ostatnich lat koncentruje się na badaniach nad porównawczą teorią nauk humanistycznych i społecznych w perspektywie humanistyki ekologicznej oraz posthumanistyki. W książce tej E. Domańską interesuje historia niekonwencjonalna jako istniejący w łonie nowej humanistyki awangardowy nurt i sposób odnoszenia się do przeszłości, który praktykowany jest on przez przedstawicieli różnych dziedzin humanistyki (nie tylko historyków, lecz także antropologów, archeologów, kulturoznawców, literaturoznawców, historyków sztuki, pisarzy),pracujących w ramach interdyscyplinarnych studiów, m.in. studiów postkolonialnych, różnego rodzaju studiów etnicznych, badań genderowych i queerowych, studiów prowadzonych nad zwierzętami i rzeczami. Jest to historia insurekcyjna i interwencyjna stanowiąca rodzaj krytyki kultury i zarazem nosząca w sobie pewien jej projekt. Historia niekonwencjonalna legitymizuje i wspiera procesy dekolonizacyjne różnego rodzaju ruchów mniejszościowych, stając się podstawą ich walki o sprawiedliwość. Zamieszczone w drugiej części książki studia omawiają niekonwencjonalne historie i stanowią przykłady niekonwencjonalnego podejścia do ich analizy. Materiału historycznego dostarczają zagadnienia, wokół których dyskusje postawiły pod znakiem zapytania tradycyjny sposób uprawiania i przedstawiania historii. Myślę tutaj o ludobójstwie i zbrodniach przeciwko ludzkości. Czy zatem analizuje wspomnienia więźnia gułagu (Wspomnienia z Rosji Jana Żarno),czy też piszę o uobecnionej w architekturze historii Żydów (Muzeum Żydowskie Daniela Libeskinda),czy próbuje zrozumieć zjawisko "znikniętych" w Ameryce Łacińskiej (Argentyńscy desaparecidos),czy w końcu badam antymartrologiczne nastawienie do przeszłości Polski proponowane przez sztukę krytyczną (Pozytywy Zbigniewa Libery) - zawsze ostatecznym punktem odniesienia tych rozważań jest zło, które człowiek czyni drugiemu człowiekowi. Ważnym wkładem książki Ewy Domańskiej jest zwrócenie uwagi na te obecne w nowej humanistyce i podejmowane przez historie niekonwencjonalne awangardowe idee, które są bagatelizowane lub pomijane przez badaczy reprezentujących główny nurt rozważań historycznych. Należy jednak podkreślić, że książka ta w żaden sposób nie jest "postmodernistycznym" atakiem na tradycyjną historiografię. Jest ona raczej uważnie przestudiowaną i wrażliwą prezentacją nowego rodzaju przedmiotów (i podmiotów) badań historycznych, powołanych do życia przez nowożytność, modernizację oraz ekstremalne sytuacje. Autorka w żadnym razie nie jest historiograficzną konstruktywistką; nie ma wątpliwości, że przeszłość naprawdę istniała, że realne zdarzenia faktycznie miały miejsce i że obowiązkiem historyka jest wydobycie na ich temat jak największej ilości informacji. Zdaje sobie jednak sprawę, że zdarzenia z przeszłości, które mają znaczenie dla różnych grup i wykorzystywane są jako elementy w budowie ich tożsamości i zbiorowej pamięci, mogą być interpretowane w różny sposób i przedstawiane czy to w formie pisanej narracji, czy też architektury i dzieła sztuki. Świetna książka! Nie dość, że doskonale się ją czyta to jeszcze wciąga i zachęca czytelnika do refleksji nad historią historiografii i metodologią historii. Uwaga uzależnia! Wracam do niej co jakiś czas i ciągle dostrzegam w niej coś nowego. Według mnie jest lepsza niż praca "Struktura rewolucji naukowych" T. Kuhna. Dałem śmiało 10 gwiazdek za nowatorskie, świeże i obiektywne spojrzenie na nowe nurty badawcze w historii i nieco przestarzałą już metodologię historii reprezentowaną przez niektóre bardzo konserwatywne koła akademickie. Przyznam się szczerze, że wiele razy zainspirowała mnie właśnie ta nietypowa i jakże oryginalna książka. Pozycja obowiązkowa dla pasjonatów historii i akademickich historyków [może co niektórym otworzą się w końcu oczy? ;)] oraz wszystkim książkoholikom. Gorąco polecam! Drodzy czytelnicy życzę miłej lektury! :) :) :)

Ciekawa synteza mitów skandynawskich, eposów i krótka historia wikingów. Napisana pięknym językiem (co przywodzi na myśl "Mitologię" Parandowskiego). Sam początek: "Dorzućcie drzew do komina! Niech ogień strzeli wysoko i zahuczy radośnie, niechaj Loki, bóg płomieni, zatańczy swój dziki tan."

Opis stanowisk archeologicznych z tylko taką historią, która z nich wynika. Bardzo dużo zdjęć i greckich terminów architektonicznych (znakomity słowniczek na końcu książki). Wyczerpująca bibliografia. Czytało mi się świetnie. Nie ma tu nic zbędnego, język jest przejrzysty, przekaz wyjątkowo konkretny. A ogrom greckiego dziedzictwa zmusza do zachwytu samym swym istnieniem. Z pewnością zabiorę tę książkę ze sobą w podróż do kontynentalnej Grecji (kiedyś). Dla tych którzy naprawdę lubią spacerować po starych kamieniach. Bonus w trudnych czasach - na mnie działała uspokajająco.

Sięgnęłam po tę książkę zafascynowana rodem pierwszych Piastów po przeczytaniu dylogii P. Cherezińskiej o hardej córce Mieszka I. Wybór podyktowany był po prostu obecnością jej w mojej bibliotece i nie mam porównania do żadnej innej pozycji historycznej na ten temat. Natomiast po przeczytaniu jestem całkiem ukontentowana. Książka, która w tytule odnosi się do konkretnego wydarzenia w dziejach Polski daje dużo szersze spectrum historii. Autor rysując tło historyczne opisuje początki plemion słowiańskich, kierunki rozprzestrzeniania się kultur łączonych ze Słowianami i ich związki z imperium rzymskim. Nie czuję się mocna ani w tych tematach ani w historii samych początków państwa polskiego, ale autor przedstawia dość skrupulatnie możliwe związki i przyczyny konkretnych etapów naszej przeszłości z czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Ten kontekst dziejowy jest bardzo ważny i dzięki temu dostajemy całościowy obraz tego, jak postępował proces chrystianizacji nie tylko Polski, ale i Europy. Siłą rzeczy wyłapywałam z tekstu momenty i wydarzenia, które zawarła w fabule swoich książek P. Cherezińska i jestem pod ogromnym wrażeniem tego, ile jest prawdy historycznej w "Hardej" i "Królowej" i jak sprytnie i umiejętnie autorka te wątki faktograficzne połączyła z fikcją literacką. Co do sposobu pisania "Chrztu Polski" to jest mocno naukowy, poparty wieloma cytatami z kronik Galla Anonima, biskupa Thietmara i innych. Niestety momentami czyta się to dość topornie i trzeba się mocno skupiać aby wydobyć sedno. Czuć, że to książka naukowa, pisana przez profesora i w odniesieniu do wielu materiałów źródłowych. Z jednej strony to dobrze, ale gdybym nie miała ogólnego poglądu na początki pierwszych Piastów to chyba musiałabym jeszcze bardziej skupiać się na teksie. W końcu bardzo też czuć niezwykłą wiarę autora w Chrystusa i przekonanie, że korzenie Polski i jej potęga oparte są na wierze katolickiej i tak już pozostanie. Książkę mogę polecić, ale myślę, że sięgnę jeszcze po inne pozycje traktujące o tym momencie dziejowym naszego kraju, aby mieć porównanie i jeszcze inne spojrzenie.

O przyczynach prześladowania czarownic stosunkowo niewiele, autor za to zajął się wnikliwie genezą magii średniowiecza. No i są smaczki tego typu:"Ok 820 biskup Lyonu Agobard zaatakował w swych pismach zabobon, zgodnie z którym czarownicy mogą wywołać grad lub burzę z piorunami; wszak tylko Bóg - dowodził - sprawuje kontrolę nad pogodą. Pewnego razu mieszkańcy jego diecezji oskarżyli czterech Bogu ducha winnych biedaków, że latali w powietrzu na magicznych statkach, z których kradli plony. Agobard konkluduje smętnie, że w jego czasach rozpanoszyła się straszna głupota, gdyż chrześcijanie wierzą w rzeczy, które w lepszych czasach odrzucali nawet poganie" :D + za okładkę