Rozkwit i upadek rodu Sobieskich

Na książka Andrzeja Zielińskiego wpadłam zupełnym przypadkiem- zwróciła moją uwagę podczas buszowania po antykwariacie. Kosztowała tylko parę złotych, więc co mi tam. W sumie nawet miło spędziłam przy niej czas. Autor zdecydowanie nie pała miłością do postaci Władysława Łokietka, któremu zarzuca wszystko co najgorsze. Książki za dzieło całkowicie obiektywne bym nie uznała, choć trzeba przyznać, że Władkowi naprawdę daleko było do dobrego władcy. Zjednoczył państwo i koronował się na króla i trzeba mu to oddać. Inna sprawa, że jego rywalom zdobywanie tych samych celów wychodziło trochę jednak lepiej i gdyby któryś z nich utrzymał koronę, mógłby ten okres wyglądać inaczej. Ale cóż... Lepiej nieudolnie niż wcale. Na plus książce zapisuje próbę zmienienia wyidealizowanego wizerunku Łokietka jako władcy małego ciałem, ale wielkiego duchem. W gruncie rzeczy zgadzam się z Zielińskim, Władysław nigdy nie przestał być małym książątkiem dzielnicowym i taki jego obraz powinien przetrwać w pamięci pokoleń. Prawdziwy. Polska już jest na mapie świata długie lata i może nadszedł wreszcie czas na rozprawę z propagandowym przedstawieniem naszej historii? Nie ma już potrzeby pisać "ku pokrzepieniu serc" i warto by było skończyć z podkolorowanymi przedstawieniami władców średniowiecza i powodów do dumy szukać tam, gdzie naprawdę można je znaleźć. Na minus dla "Niezłomnego czy nikczemnego?" przemawia mała bibliografia, brak przypisów i mnóstwo drobnych, nieprofesjonalnych złośliwości Autora. W ogólnym rozrachunku? Może być.

Przyjemnie się to czytało, choć bez rewelacji, ale nie o to zawsze chodzi. Sporo ciekawych smaczków, bez szukania sensacji typu ,,Jagiełło skandalista!". Dobre osadzenie tła historycznego, bez utracenia głównej postaci. Pamiętam np. wrzutkę o krainie i rodzie z którego pochodziła Anna Cylejska. Godna polecenia pozycja.

Temat opisany może i trochę na skróty, ale przy rozbiciu dzielnicowym stopień skomplikowania jest i tak bardzo wysoki- dla przeciętnego czytelnika wystarczy z naddatkiem. Autorowi chwała za to, że przedstawia dane kwestie z różnych perspektyw, posiłkując się wieloma źródłami. Co się na pewno rzuca w oczy i co bardzo irytuje (chociaż bardziej pasuje tu grubsze słowo),to wracające niczym bumerang wtręty o klątwie Gaudentego. Cała książka ma 280 stron, podzielona na 20 rozdziałów, a zdań takich jak: "czyżby zadziałała znów klątwa Gaudentego?" jest tutaj bez mała z pięćdziesiąt. Czy to nie przesada przypadkiem? Jedno takie zdanie na początku rozdziału, jedno musowo na koniec, plus w międzyczasie kilkanaście. A wszystkie potrzebne jak zawiasy w tyłku i wystawiające reputację autora na ciężką próbę. Rany, jakie to było wkurzające. Mimo wszystko daję 6/10 za omówienie tematu w sposób przystępny dla kogoś, kto nie jest historykiem z wykształcenia.

Wzorowa biografia. Autor ma rzadki u historyków dar barwnego miopowiadania połączony z erudycją i profesjonalizmem. Masa ciekawostek o dworze francuskim z XVII w. i dziesiątkach osób występujących w tej opowieści. To się po prostu CZYTA. Jedyny mankament to zbyt drobiazgowo przedstawiona historia Frondy. Konia z rzędem temu, kto ją zrozumie, ale tego okresu pełnego chaosu nie opisał klarownie żaden historyk ;) Drobne usterki typu literówki są nieliczne. Wreszcie dobra praca korektora...

Wszystko byłoby idealnie, gdyby nie dwa ostatnie rozdziały. Przez cały czas miałam wrażenie, że jest to książka o kobietach, które wpływały na losy Europy, tymczasem z dwóch ostatnich rozdziałów nie dowiedziałam się niemal nic o tym wpływie. Poznałam za to upodobania seksualne Katarzyny II i kochanków królowej Wiktorii. Jeśli jest to – w przekonaniu autorki – jedyny wpływ tych władczyń na losy kontynentu – być może można byłoby je sobie podarować i poświęcić te dwa rozdziały jakimś innym damom. Jestem przekonana, że od połowy osiemnastego wieku znalazłyby się przynajmniej dwie, którym kontynent coś zawdzięcza. Nieco rozczarowujący jest też dobór źródeł, choć tu być może sama jestem sobie winna. Spodziewałam się opracowania bardziej naukowego. Tymczasem autorka bazowała na źródłach, do których sama bez trudu byłabym w stanie dotrzeć. Gdy się jednak nad tym zastanowię – nigdzie nie gwarantowano mi jakiejś bardziej wnikliwej analizy. Na plus – sam styl czytania. Żaden rozdział – bez względu na jego długość – nie nudzi. To trochę jak artykuły z jakiegoś dużego serwisu internetowego. Czyta się je lekko, szybko i z dużym zadowoleniem. Gdyby Katarzyna II i Wiktoria były potraktowane bardziej wnikliwie i ocena byłaby trochę wyższa. PS: Są niewielkie „jugosłowiańskie” wstawki. Największa to wspomnienie o serbskim kochanku Katarzyny II. PS2: W sumie podtytuł uprzedza lojalnie, czego się spodziewać. Recenzentka, która nie czyta podtytułów sama jest sobie winna. Stąd ocena nieco wyższa niż początkowo chciałam dać.

Bardzo lubię słuchać książek pani Iwony przy gotowaniu i pracach domowych :) Lekki styl i przystępna treść powodują, że nie muszę być całkowicie skupiona, a jednak zawsze dowiem się czegoś nowego. Rozumiem, że dla osób, które mają dużą wiedzę historyczną może nie być to atrakcyjna pozycja.

Ciekawy skrótowy biogram królowych od żony Władysława Łokietka do żon Zygmunta Augusta. Czyli z małżonek Piastów poczytamy tylko o żonach Łokietka i Kazimierza Wielkiego, a nie o żonach od Chrobrego począwszy. W biografiach poszczególnych władców pewnie też można coś na ich temat liznąć. O królowej Bonie oczywiście są szerokie prace. Tutaj często, z braku źródeł, niektóre żony bywają opisywane mimo wszystko przez pryzmat polityki swych mężów, polityki dynastycznej w Europie, ale autor szerzej opisuje ich losy sprzed i ew. po małżeństwie (po zgonie króla) co jest jednak wartością pracy. Bo w ramach opisu ich rodów autor wnika w sprawy poza polskie, czasem jakieś drobne dynastie i ich spory, motywacje w Europie. Na szczególną uwagę zasługuje moim zdaniem biogram żony Ludwika Węgierskiego Elżbiety Bośniaczki. W biografiach Ludwika i jego matki brakuje pewnych informacji o Elżbiecie. Ciekawie opisane są losy dynastii Andegaweńskiej w Neapolu i polityki Bośniaczki po śmierci Ludwika Wielkiego - są więc spory m.in. z neapolitańczykami o schedę na Węgrzech, o Neapol, spory z następstwem Zygmunta Luksemburga i zrywaniem zaręczyn 2 córek Ludwika z woli jego żony. Tak czy owak Elżbieta Bośniaczka przegrała z Zygmuntem, z rodem Andegawenów neapolitańskich nie miała też wpływu na dalsze losy Jadwigi Andegaweńskiej w Polsce, którą obrali sobie panowie polscy za nic mając wolę Ludwika czy Bośniaczki. Ważna więc postać dla Węgier, Italii i Polski w jednej osobie.

"Siedem Kleopatr" w teorii mówi o losach kobiet, z których najbardziej znana jest oczywiście ta ostatnia, związana z Juliuszem Cezarem i Markiem Antoniuszem, jednak dla Świderkówny te kobiety to tylko pretekst by ukazać je na szerszym tle hellenistycznych monarchii. Książka momentami przypomina inne pozycje autorki, czyli "Helladę Królów" i "Hellenikę", bowiem o samych Kleopatrach jest niestety dosyć mało. U Świderkówny są one aktorkami na rozległej scenie, czasem jest o nich sporo, czasem znikają na kilkanaście stron, żeby znów pojawić się na moment. Przede wszystkim jest to jednak książka o dziejach politycznych rejonu, o rywalizacji Seleukidów i Ptolemeuszy, do której później wmiesza się także Rzym. Cały czas mowa o pewnym obrazie epoki, ale w porównaniu do wspomnianych pozycji Świderek, mniej raczej jest tu wątków kulturowo-społecznych. Dominuje przede wszystkim polityka, ta prowadzona zarówno za pomocą oręża jak i mariaży. Jeśli zaczynamy od Kleopatry nr 1, siostry Aleksandra Wielkiego, to dostajemy sporo tekstu o wojnach diadochów, jeśli mowa o Kleopatrze nr 2 (Kleopatra I jako królowa Egiptu),która była córką Antiocha III Wielkiego, no to przeczytamy o państwie Seleukidów itp. Wraz z kolejnymi Kleopatrami w dalszej części badaczka bardziej już skupia się na dziejach Ptolemejskiego Egiptu. Z pewnością dla niektórych może to być lekko rozczarowujące, że tak mało jest o tytułowych bohaterkach, ale też, jeśli ktoś zna inne pozycje autorki, to nie będzie zawiedziony, gdyż wie z jaką erudycją potrafiła pisać Świderkówna, nawet jeśli czasami zbaczała z kursu. To chyba też jej najtrudniejsza książka do przyswojenia, zdarzało mi się przerywać lekturę i sprawdzać informacje o władcach, bo niestety ilość Kleopatr i Ptolemeuszy może przyprawić o zawrót głowy i z pewnością odnalezienie się w lekturze jest dosyć utrudnione.

Temat ciekawy, jednak oczekiwać by można więcej informacji o samym tytułowym sułtanie. Jak na biografię zbyt dużo miejsca zajmują tu, w porównaniu do szczegółów z życia, zagadnienia dyplomatyczne (listy posłów),czy chociażby zbędne nawiązania do oper i baletów powstałych w oparciu o historię życia Sulejmana. Osobiście wolę opis chronologiczny od zastosowanego w tej książce podziału tematycznego rozdziałów. Sporo jest błędów w datach, przynajmniej w wydaniu które czytałem. Rzuciło mi się w oczy kilka nie zrozumiałych fragmentów, jakby ktoś źle posklejał czy przyciął tekst. Książkę polecam jako wstęp do tematu.

Przeczytać jeśli czujesz się mocny. Ponad 600 stron w nurcie gender - ale pokroju ZACHODNIOEUROPEJSKIEGO i AMERYKAŃSKIEGO NAUKOWEGO a nie wynaturzonego i karykaturalnego POLSKIEGO gender w służbie różnych pseudoideologii - niestety, momentami niebezbiecznie ocierającego się o wojujący feminizm w stylu 'jeńców nie bierzemy'. Książka jest próbą przedstawienia sylwetek wybranych femin z historii rzymskiej, na podstawie poddanych (skrupulatnej?) analizie zarówno materiałów źródłowych (pisma i zabytki archeologiczne) jak i opracowań. Czy autorka wychodzi z tego obronną ręką (klawiaturą) - rzecz względna. W warswie merytorycznej z pewnością tak, choć rażą kompletnie nie na miejscu odnośniki i analogie do amerykańskiego życia politycznego i 'dziewczęce fochy' na temat wszechpanującego wówczas, w całym znanym świecie, patriarchatu. Mankamentem jest oportunistyczne skupienie się na dynastii julijsko-klaudyjskiej (połowa książki, ok. 100 lat),który to okres został już przez wszystkich możliwych badaczy przeanalizowany, opracowany, przetrawiony i do bólu wyeksploatowany. O okresach królewskim i republikańskim zaledwie wzmianki a 400 lat od Flawiuszy do upadku Rzymu potraktowane nadto wybiórczo. Autorka usprawiedliwia się małą ilością źródeł dotyczących tych czasów, niemniej przeniesienie ciężaru badań na okresy republikański i późnocersaki w minionych kilku dekadach, dostarczyło dużo informacji i opracowań, z których Annelise rzadko korzysta. Zastrzeżenia mogą również wzbudzać niektóre spekulatywne wnioski dotyczące pozycji kobiet, szczególnie w okresie julijsko-klaudyjskim, jak i nazbyt szczegółowe wgłębianie się w pozakobiecą historię Cesarstwa, dostępną przecież powszechnie w wielu publikacjach. Ukłonem w stronę szerszej grupy czytelników są nawiązania omawianych wątków w literaturze i muzyce okresów późniejszych a nawet w kinie współczesnym, tak jak i odnośniki oraz analogie do amerykańskich 'pierwszych dam', chociaż te ostatnie w kontekście całej pracy są kompletnie nie na miejscu. W rezultacie powstała pozycja z pewnością spełniająca ambicję autorki o wypełnieniu pewnej - jej zdaniem - luki w opracowaniach starożytnego Rzymu. Pozostawia wrażenie wnikliwego spojrzenia na pozycję kobiety, bogato uzupełnionego legendami i ciekawostkami, ale też braku koncepcji co do konstrukcji jasno przecież określonych chronologicznie rozdziałów, przez co informacje niejednokrotnie kluczowe nikną w odmętach stylu Reisenburgh. Podwójny plus za klasyczny, oksfordzki system przypisów, umiejętnie wykorzystany: konkretnie i rzeczowo. Do tego solidny indeks osobowy. Praca zyskałaby znacznie na wartości (a także na lekkości),wzbogacona o ilustracje istotnych reliefów i malowideł, które autorka szczegółowo opisuje.

Hołd pruski to ciekawy, dość znany, ale moim zdaniem, wybitnie zmarnowany moment w naszej historii. W tym odcinku kreślę szersze tło wydarzenia i pokazuję, jak bardzo zmarnowaliśmy sytuację. Mam wrażenie, że ówczesna Rzeczpospolita z jej ogromnym obszarem poczuła się tak pewna, że nie starano się prowadzić twardej, real politik. Najsmutniejszy jest fakt, że w zasadzie Zygmunt Stary walkowerem oddał rozgrywkę, którą tak dobrze rozpoczął Kazimierz Jagiellończyk. Na dworze Zygmunta byli ludzie rozsądni i znający rację stanu Rzeczpospolitej, chociażby Bona, czy Jan Łaski. Bona nie tylko chciała włączyć całe Prusy, ale również odzyskać Śląsk. Czyli niczym lwica chciała zebrać ziemie rdzennie polskie, co wzmocniłoby na pewno królestwo. Niestety nie mieliśmy dobrej strategii, doradcy byli często przedmiotami manipulacji, jak Szydłowiecki, czy na zasadzie animozji osobistych odrzucali świetne propozycje Jana Łaskiego. Wybrano rozwiązanie najgorsze, najbardziej zachowawcze i nie trzeba czekać z oceną wydarzeń aż do rozbiorów. Rzeczpospolita nie potrafiła nawet w traktacie wyzyskać do maksimum korzyści i stała się darmowym protektorem, protestanckiego państwa. Jaki byłby zabawny piwot historii, jakbyśmy na przykład wstępnie na wszystkie warunki się zgadzali, a potem kiedy podpuszczeni Krzyżacy przygotowaliby pismo umowy, byśmy je udostępnili w Rzymie i ruszyli armią stłamsić kacerzy. Taki odwrócony Grunwald, to oczywiście mój cyniczny scenariusz, ale myślę, że scenariusz Łaskiego był dużo bardziej elegancki i miał rację bytu, ale znowu brakowało woli, żeby wdrożyć odważny projekt. Niestety, jak to u nas często bywało, a że to się miało zemścić, to chyba nie muszę nikomu mówić. Sprawa z Prusami potem epicko została pokpiono przez bezapelacyjnie najgorszego króla Zygmunta III Wazę, który może nie odzyskał korony szwedzkiej, ale przynajmniej zapewnił dogodne warunki, żeby jego syn stracił pruskie lenno. Wazowie, powtórzę to kolejny raz, to była tragedia dla polskiej racji stanu, każdy jeden z nich. Wracając do samego hołdu, to myślę, że można patrzeć na gabinet rady królewskiej Zygmunta, jak na idealny przykład dysfunkcjonalnej organizacji, w której nawet dobre pomysły nie mają szansy przebić się i uczestnicy dyskusji są bardziej zajęci wewnętrznymi wojenkami, aniżeli pracą nad wspólną strategią. Tyle. Dziękuję za doczytanie do końca.

Francuscy pomazańcy Sporo z średniowiecznych archetypów – rycerskość, relacje feudalne, krucjaty – ściśle ‘przylega do’ Francji epoki Kapetyngów. Jeśli do tego dodamy powstanie gotyku, rozkwit monastycyzmu i ostatecznie piękny cykl powieści Druona, to historia Francji od X do XIV wieku stanowi atrakcyjny okres dla historycznej ciekawości. Na początek nie musi to być nawet francuska wielotomowa synteza, ale taka przykładowo panorama podana z perspektywy Albionu. Dwie angielskie mediewistyki Elizabeth Hallam i Judith Everard napisały kompendium dla zainteresowanych Kapetyngami niefrancuskojęzycznych czytelników. „Francja w czasach Kapetyngów 987-1328” to solidnie przeredagowane drugie wydanie pracy, pierwotnie pierwszej autorki. Everard dołożyła w niej elementy czysto polityczne to bardziej społecznej wersji Hallam. Książka przypomina typowe podręczniki, z przewidywalną strukturą. Stąd dostajemy: wydzielone w paragrafy podsumowania, opisy zjawisk politycznych, zreferowanie działań kolejnych królów, zarys kulturowo-społeczny kolejnych epok. Czytanie jej, jako tekstu ‘do poduszki’, chyba się nie sprawdza. To typowy tekst stanowiący podstawę do pogłębionych studiów, szczególnie że zamieszczono rozbudowaną bibliografię sięgającą źródeł z epoki. Choć mam uwagi do tematyki wyselekcjonowanej do przedyskutowania przez mediewistki (o czym niżej),to bardzo dobrze spisały się w nakreśleniu kluczowych przemian w XII wieku, gdy dynastia okrzepła, Paryż stał się metropolią, a poddani zaczęli formować samorządowe struktury komunalne. Te dziesięć stron (str. 185-196) zasługuje na wyróżnienie. Często wieloaspektowe zwroty historyczne, które pociągają za sobą wzrosty/upadki dynastii i zamęt polityczny, zbywane są hasłami w stylu ‘gospodarka przyspieszyła/wyhamowała, ludność miała więcej/mniej pieniędzy,…’. U Hallam i Everard ten akurat fenomen epoki został dobrze uzasadniony, włącznie z ciekawie zasygnalizowaną ewolucją samoświadomości podwładnych króla. W efekcie tego, szczyt potęgi głównej linii Kapetyngów, przypadający na długie rządy Ludwika IX Świętego, staje się lepiej pojmowalnym następstwem. Przy okazji historyczki nieco urealniły postać tego króla, który jeszcze w opracowaniach z poprzedniego wieku często otaczany był przesadną aurą powagi i czci. Trochę niedosytów pozostało po lekturze ostatnich partii tekstu, w których Hallam i Everard skupiły się na Filipie IV i jego synach, ‘przeklętych królach’. Walki frakcyjne, fiskalizacja i zadłużenie korony przypisuję im na plus. Jednak uwikłanie kościelne i likwidacja zakonu templariuszy wypadły słabo. Za bardzo nie wiadomo skąd się pojawił Awinion, a wplatanie dynastyczne w Sycylię pozostało w zawieszeniu. Trochę tu autorki poszły na skróty, szczególnie w porównaniu z wcześniejszymi ciekawymi opisami reguły kluniackiej czy powstania zakonów żebrzących. Z kolei całkiem ciekawie i w sposób zachęcający do poszukiwań dalszych lektur o wojnie stuletniej, nakreśliły XIV-wieczny odwrót od centralizacji Francji ku ponownemu wzmocnieniu prowincji. Bardzo interesująco autorki opisały różnice między północą i południem kraju. Wstępny przegląd kluczowych prowincji (str. 49-92) stanowi ważne wprowadzenie w mechanizmy, które determinowały dynamikę kolejnych dwóch stuleci. Początkowa sakralna i reprezentacyjna rola Kapetyngów uwikłanych w senioralne relacje z książętami terytorialnymi czy baronami, musiała przekształcić się albo w zdegradowanie dynastyczne, albo w umocnienie centralnej władzy. W istocie książka jest próbą odtworzenia kroków podjętych przez Kapetyngów, by uniezależnić się od potężnego wasala angielskiego, nie dać sobie narzucić narracji papieskiej, podporządkować feudałów w prowincjach, stworzyć spójny system zarządzania centralnego i zapewnić trwałość dynastyczną. Moja ostatecznie zaledwie dobra nota, to przede wszystkim wynik dwóch elementów. Po pierwsze, jednak ogólna narracja skupiona jest niemal wyłącznie na klasycznym prześledzeniu faktów z poziomu królewskiego. Niewiele jest opowieści o codzienności życia średniowiecznego miasta czy wsi. Nawet w narracji o samych możnych, szczątkowo autorki piszą o prozie doczesności. Drugi składnik zniechęcający, to natłok przywołanych osób. Przytłaczają i nie sposób wszystkich zapamiętać; tworzą gąszcz tytułów i koligacji odwracający uwagę od zjawisk. Na szczęście rozpisane drzewa genealogiczne i kilka mapek feudalnego patchworku pomagają w poruszaniu się po tekście. Dziękuję również tłumaczom i korektorom merytorycznym, którzy wykazali czujność i w sposób jednoznaczny w przypisach kilkakrotnie zasygnalizowali: ’autorki się mylą’. Język książki jest niestety suchy i sformalizowany (choć to niekoniecznie obiektywna wada). Nie dało się wyczuć ducha epoki, subtelności fałszerstw opata Sugera czy cynizmu finansowych machinacji Nogareta. Trzy synowe Filipa IV oskarżone w skandalu o cudzołóstwa nie doczekały się ciekawej narracji. Dominują wyliczanka faktów i geopolityczne puzzle. Jedynie podczas czerpania z kluczowych pamiętników Joinville’a, biografa i bliskiego Ludwikowi IX dworzanina, autorki potrafiły stworzyć bardziej krwisty obraz monarchy, moralnie skomplikowanego króla. Z drugiej strony, taka sztywna opowieść może po prostu budować fundamenty do knowań, zawiści i miłości z powieści Druona. „Francja w czasach Kapetyngów 987-1328” to podobno unikatowy dostępny po polsku tekst w temacie. Jeśli ktoś szuka zawiłości dynastycznych, pokrętnych relacji senioralnych, to będzie zadowolony. Jeśli pyta o przyczyny sukcesu dynastii, która w chwili upadku Karolingów zarządzała niewielkimi obszarami w okolicy Paryża, a od pocz. XIV wieku wpływała na papiestwo epoki awiniońskiej czy rozpoczęła stuletnią wojnę z Anglią, to znajdzie odpowiedzi. Ale zainteresowany popularną ostatnio techniką opowiadania przeszłości w sposób mniej formalny, skupiony na egzystencji różnych warstw społecznych z ich obyczajowością – będzie nieco rozczarowany. DOBRE z minusem – 7/10

Napiszę krótko: całkiem nieźle się czytało, ale głowy nie urwało. Spora dawka różnych ciekawostek o postaciach mniej lub bardziej znanych z historii, ale całość nastawiona głównie na "sensacje rewelacje". Momentami dostrzegałam dość słaby komentarz autora do opisywanych przez niego wydarzeń, co sprawiało, że miałam wrażenie, jakbym czytała historyczne ploteczki. Niezbyt rozumiem też motyw Hekate w tym wszystkim. Trochę czytałam o tej postaci i nijak mi się jej postać ma do skandali czy głośnych procesów (może o czary albo magię, ale proces takiej Marii Antoniny ciężko nazwać procesem o domniemane czary, prędzej Anna Boleyn albo Joanna D'Arc). Ogólnie książka mi się podobała, szału nie było, ale mogłabym ją polecić na zimowy wieczór do czytania przy herbacie.

Jeśli fascynują Was tematy związane z monarchią oraz historia - książkę połkniecie błyskawicznie. Bardzo dobrze napisana, z dużą dbałością o detale. Owszem, łatwo pogubić się rodach genealogicznych i kto był kim w danej dynastii, ale podejrzewam, że z tym miały problem nawet same królowe :) Zupełnie przypadkiem zaczęłam czytać na krótko przed śmiercią Elżbiety II ... rozdział dotyczący jej panowania nabrał przez to innego znaczenia ...

Po książkę sięgnęłam będąc dobrych już kilka lat po szkole i jakiejkolwiek dłuższej lekturze związanej z tematyką historyczną. Opracowanie składa się z dwóch części, pierwsza występuje w formie słowa wstępu, druga zaś to krótka historia 16 polskich rodów arystokratycznych. Książka ujęła mnie swoją treściwością i obrazowością, a także powściągliwym stylem narracyjnym autora, dzięki któremu czytając jest miejsce na własne przemyślenia. Wiele z rodów i postaci przewijających się w książce było mi znane z lekcji historii, nigdy jednak nie był to obraz spójny. Bardzo dobrym krokiem wydaje mi się nawiązanie zarówno do ważnych zdarzeń politycznych, kulturalnych i gospodarczych, zachodzących w opisywanym okresie, nie zabrakło też miejsca na ciekawostki i osobiste portrety. Książka godna polecenia przede wszystkim dla osób chcących usystematyzować swoją wiedzę na temat polskich rodów czy sytuacji polskiego ziemiaństwa, oraz jako wstęp do dalszych poszukiwań na te tematy. Za niewielki minus uznaję za to kiepską korektę książki (czy tylko ja to zauważyłam?). Polecam!

Bardzo dobra książka oparta na licznych materiałach źródłowych...Skupia się na okresie po ,,niewoli awiniońskiej" i naświetla jak wyglądał Rzym w tamtych czasach....Jak rodził się Renesans i jak Papieże tworzyli nowe podejście do starożytnej przeszłości....Autor nie pisze o wątkach miłosnych, skandalach ale opisuje jak w ogóle funkcjonowała administracja w Watykanie, co było ważne a co nie, jak przebudowywano Rzym niszczono zabytki starożytności aż do czasu zachwytu nad dziełami przeszłych pokoleń....Myślę, że wielu zaskoczy ta książka...Jezyk bardzo przystępny, książkę czyta się szybko....Polecam....Myślę, że wielu czytelników zaskoczy.....