Prija po­czu­ła ukłu­cie. Ach, Ma­li­ni.

– Ale ty rów­nież bę­dziesz mu­sia­ła za­ufać mnie – pod­ję­ła ce­sa­rzo­wa. – Bę­dziesz mu­sia­ła robić to, co ci po­ra­dzę, i wie­rzyć, że nie skrzyw­dzę w ten spo­sób in­te­re­sów two­je­go ludu. Że gdy to wszyst­ko się skoń­czy, do­sta­niesz to, co ci obie­ca­łam. Że pra­gnę dać ci wszyst­ko, co ci się słusz­nie na­le­ży. – Za­cię­ła się na chwi­lę. Za­jąk­nę­ła.
– Czy mo­żesz mi być po­słusz­na?

Co słusz­nie na­le­ża­ło się Prii? Czy ty mi się słusz­nie na­le­żysz? Czy cie­bie też mogę za­trzy­mać?

Prija wy­mru­ga­ła z oczu łzy. Jakie to nie­mą­dre z jej stro­ny. Za­cho­wy­wa­ły się jak dzie­ci. Chcia­ły tego, czego nie po­win­ny chcieć, pod­czas gdy po­tęż­niej­sze siły kształ­to­wa­ły świat i mogły je z niego zmyć, zu­peł­nie się tym nie przej­mu­jąc. Coś żyło w ciele Prii i w jej duszy. W przy­szło­ści Ma­li­ni cze­kał tron. A jed­nak. A jed­nak.

- Ludzie robią straszliwe rzeczy - odrzekł Aditja, znów z tym błaganiem w głosie. - To nie oznacza, że nie są zdolni do czynienia dobra.

Naród nie jest w stanie przetrwać bez żywności, ale nie przetrwa też bez duszy.

Czasami trzeba działać i planować, choćby po to, by wiedzieć, że wciąż jesteśmy do tego zdolni. By upewnić się, że wciąż walczymy, nawet jeśli pozornie nic to nie daje.

- A powinieneś - odparła szybko Malini. - Ktoś, kto obawia się śmierci, walczy o przetrwanie.

- Niczego nie da się naprawić, jeśli pozostanie niezauważone - powiedziała mentorskim tonem typowym dla myślicieli, a może tylko dla niej samej.

- Owszem. Ale każdy może wyrządzać krzywdę, jeśli tylko dysponuje odpowiednimi narzędziami. Każdy może być potworem, jeśli ma nóż. Po prostu ja swój noszę pod skórą.

Gdy ktoś nas niszczy, w jakiś sposób zawsze odrastamy. Wierzcie w to.

– Paridźatdwipańczycy sądzą, że wiedzą, na czym polega ofiara. Według nich są to okazałe gesty samozniszczenia. Wychwalają je. Ale nie jest tak. Powolna droga, walka nawet wtedy, gdy wiesz, że nie ma ona żadnej wartości... to właśnie jest ofiara.

Ani trochę - odrzekł. - Po prostu martwię się, że... strach robi z ludzi kłamców. Podobnie jak ból. Powiedzą cokolwiek, żeby cierpienie już się skończyło.

Jeśli całe życie słyszysz, że twoją największą wartością jest ofiara, nieuchronnie musi nadejść dzień, w którym w to uwierzysz.