Cytat dnia
Książki - ich bliskość, fizyczny kontakt z nimi, ich zapach, treść - stanowią najbezpieczniejsze schronienie przed tym światem potworności. ...
Popularne wyszukiwania
Książki i czasopisma
Ostatnie lato rozumu Tahar Djaout 
Cyt.:
„Milczenie oznacza śmierć,
jeśli przemówisz, zginiesz,
jeśli wybierzesz milczenie, zginiesz.
Zabierz zatem głos i zgiń.”
Fragment wiersza Tahara Djaout
Tahar Djaout, algierski poeta, prozaik, dziennikarz, intelektualista 26 maja 1993 roku został zamordowany przez algierskich fundamentalistów. Powodem tego politycznego a raczej religijnego zabójstwa było otwarte popieranie przez niego świeckości państwa i szereg wypowiedzi na łamach prasy krytykujących fanatyzm religijny, który w tym czasie opanował Algierię. Wprowadzany przez członków Islamskiego Frontu Ocalenia, partii politycznej wywodzącej się bezpośrednio z Bractwa Muzułmańskiego, powstałej w trakcie przemian demokratycznych, które pod koniec lat 80-tych ogarnęły Algierię, zdobył spore poparcie społeczne i zaczął wprowadzać w życie swoje cele polityczne, spośród których tym najważniejszym było wprowadzenie w Algierii państwa islamskiego, zgodnie z mottem Braci Muzułmanów: „ Allah jest naszym celem. Prorok naszym przywódcą. Koran naszym prawem. Dżihad naszą ścieżką. Śmierć w imię Allaha jest naszą nadzieją”.
Tahar Djaout nie był jedyną ofiarą zamachów, które w tym czasie ogarnęły Algierię. Od kul zamachowców zginęło wielu dziennikarzy, pisarzy, poetów, muzyków, tych, którzy ośmielali się mieć swoje zdanie, wątpliwości czy zadawać pytania. Tacy ludzie są niebezpieczni, żadna władza ich nie toleruje i to zarówno władza religijna jak też świecka.
To tło powieści „Ostatnie lato rozumu”, która nie ukazała się za życia autora bo ukazać się nie mogła. Odnaleziona po jego śmierci w prywatnych archiwach pisarza ukazała się we Francji w 1999 roku. Była to w zasadzie wersja robocza powieści, którą autor zamierzał ukończyć w późniejszym czasie a której ukończenie uniemożliwiła śmierć. Tytuł został wybrany przez wydawcę i pochodzi z jednego ze zdań powieści. „Ostatnie lato rozumu” uważana jest za literacki testament Tahara Djaouta.
Bohater powieści Boualem Yekker to z pozoru niepozorny algierski księgarz po pięćdziesiątce, opisujący swoje życie i zmieniający się wokół świat zmierzający w stronę radykalnego islamu. Krok za krokiem ten świat się zmienia, prasa, radio, telewizja, sąsiedzi, członkowie rodziny. Jego świat się rozpada a Boualem Yekker pozostaje coraz bardziej samotny, nawet najbliżsi stają się jego wrogami.
To niezwykła opowieść o miłości do literatury, próbie zachowania własnego ja w czasie, gdy wybór może kosztować wykluczenie czy śmierć. To historia wszechogarniającego strachu, który jednak nie jest w stanie złamać oporu, historia o próbie zachowania własnych przekonań w okolicznościach, które mogą kosztować zbyt wiele. Czy warto? Czy można milczeć, gdy narzuca się normy kontrolujące każdy aspekt twojego życia nawet gdy wszyscy wokół milczą? Jednocześnie to historia ogromnej samotności i szalejącej wokół przemocy. Liryka przemieszana z zimną i gwałtowną rzeczywistością.
Znakomita. Niewielka, kameralna powieść, która przytłacza.
Ostatnie lato rozumu Tahar Djaout
Tahar Djaout Ostatnie lato rozumu, najpierw wojna o uzyskaną w 1962 roku, niepodległość, następnie lata dziewięćdziesiąte i dojście do głosu fundamentalistów islamskich, wreszcie czasy współczesne, Algieria już od wielu lat nie może cieszyć się spokojem. W latach 1994-1995 w Algierii zamordowano więcej dziennikarzy, niż zginęło ich w tym czasie na całym świecie. Wśród nich był również Tahar Djauot mieszkający w Algierii poeta i dziennikarz, który zginął w zamachu dokonanym przez islamskich fundamentalistów, a jego Ostatnie lato rozumu, choć niedokończone, okazuje się być odważnym głosem jednostki, która z dnia na dzień traci prawo do wolności, niezależności i możliwości wyrażania własnych poglądów.
"Dziś, nie licząc nawoływań muezina do modlitwy, wygnano z miasta wszelką muzykę. Wszystko, co niewidzialne i nieuchwytne, co czyni życie piękniejszym, bardziej ożywczym, przestało dostarczać swojej esencji i szeptać nam swoje tajemnice. Świat stał się niemy, nieprzenikniony i posępny; przywdział żałobne szaty. (...) Nadeszły czasy, w których nie zadaje się pytań, ponieważ te są dziećmi niepokoju lub arogancji, a one z kolei są owocami pokusy i pożywką dla bluźnierstwa."
Boualem Yekker, prowadzący niewielką księgarnię, nie umie podporządkować się nowym rządom skierowanym przeciwko literaturze i sztuce, przeciwko ludziom, którzy chcą głośno wyrażać myśli, cieszyć się różnorodnością i pięknem otaczającego świata. Najpierw traci rodzinę, a następnie coraz bardziej osaczony przez wprowadzających nowy porządek w kraju radykałów, traci również księgarnię, ostatnią ostoję wolności.
Chociaż autorowi nie udało się dokończyć książki, to jego słowa, zawsze aktualne, pozostają w umyśle na długo, przerażają, a zarazem zmuszają do myślenia. Głosu, który zabiera Tahar Djaout w dyskusji na temat wolności człowieka i fanatyzmu, trzeba wysłuchać koniecznie!
